Pytania i odpowiedzi

Uwzględniając fakt, że spółdzielnie mieszkaniowe co do zasady prowadzą działalność w zakresie zarządzania nieruchomościami, sprzedażą nieruchomości, wynajmem nieruchomości oraz inną działalnością np. sprzedaż energii, co do zasady spółdzielnia traktowana będzie jako przedsiębiorca. Biorąc pod uwagę, że prowadzenie działalności na rynku nieruchomości ma charakter działalności o wysoce konkurencyjnym charakterze, na którym działa wiele podmiotów, wsparcie jednego podmiotu wiązać się będzie z zakłóceniem konkurencji. Biorąc pod uwagę zapisy pkt 192 Zawiadomienia KE w sprawie pojęcia pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE stosunkowo niewielka kwota pomocy lub stosunkowo nieduży rozmiar przedsiębiorstwa, które ją otrzymuje, jako takie nie wykluczają możliwości wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Dotacja publiczna przyznana przedsiębiorstwu, które świadczy jedynie usługi lokalne lub regionalne, a nie świadczy żadnych usług poza państwem pochodzenia, może mieć jednak wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi, jeżeli przedsiębiorstwa z innych państw członkowskich mogłyby świadczyć takie usługi (także w ramach swobody przedsiębiorczości) i możliwość ta nie jest wyłącznie hipotetyczna. W związku z tym wsparcie na rzecz spółdzielni powinno być traktowane co do zasady jako pomoc publiczna. 
Z kolei w przypadku wspólnot mieszkaniowych kluczowe jest ustalenie czy wsparcie zostanie przyznane na inwestycje w budynku, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza. Obejmuje to zarówno wynajem części wspólnych budynku np. wynajem elewacji na reklamy, jak również prowadzenie działalności w poszczególnych lokalach np. wynajem lokali usługowych. W takim przypadku należy zastosować analogiczne podejście jak w przypadku spółdzielni. Należy również zwrócić uwagę, że zgodnie z interpretacjami UOKIK w przypadku pomocy publicznej przekazywanej na rzecz wspólnoty beneficjentami pomocy powinni być członkowie wspólnoty. W związku z tym w przypadku tworzenia programu grantowego koniecznym jest również potwierdzenie tej kwestii. 
Należy przypomnieć, że miasto nie ma obowiązku dołączania do KPP testów pomocy publicznej działań grantowych. Jednakże zaleca się ich sporządzenie, aby ocenić prawdopodobieństwo wystąpienia pomocy publicznej w działaniu. Jednocześnie podkreślić należy, że to wyłącznie miasto jest odpowiedzialne za prawidłowość podejmowanych przez siebie działań w zakresie realizacji (w tym wystąpienia pomocy publicznej) działań grantowych. 

Organizacje pozarządowe oraz inne podmioty prowadzące działalność pożytku publicznego wybrane w konkursie ofert prowadzonym na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie wydatkują środki jako grantobiorca w rozumieniu pkt 13 Regulaminu naboru PSPRM. Grantobiorcy jako szczególna grupa podmiotów uprawnionych do ponoszenia wydatków kwalifikowanych ponoszą wydatki w ramach budżetu danego działania i nie zarządzają projektem tak jak beneficjent. Tym samym, z punktu widzenia postanowień Regulaminu, wydatków takich organizacji nie traktuje się jako koszty zarządzania w projekcie. Wynikają z tego dwie konsekwencje. Po pierwsze, z punktu widzenia postanowień Regulaminu nie ma obowiązku, aby osoby wykonujące czynności na rzecz grantobiorców były zatrudnione na podstawie umowy o pracę. Taki obowiązek dotyczy jedynie personelu projektu, oddelegowanego do realizacji projektu oraz w innych sytuacjach przewidzianych przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Po drugie, w przypadku osób już zatrudnionych na umowę o prace, do grantobiorców nie znajdują zastosowania zasady określone w indykatywnym wykazie wydatków kwalifikowalnych i niekwalifikowalnych w ramach kosztów zarządzania, stanowiącym załącznik nr 8 do Regulaminu. W szczególności nie znajduje do nich zastosowania pkt 2.2. ppkt 11 tego wykazu, ujmujący wydatki poniesione w związku z zawarciem umów cywilnoprawnych zawieranych przez daną instytucję z własnymi pracownikami jako wydatki niekwalifikowalne. Zasady te odnoszą się bowiem jedynie, jak wynika z treści załącznika, do wydatków ponoszonych w ramach kosztów zarządzania, a nie do wydatków związanych ściśle z realizacją działania w projekcie. Grantobiorca powinien natomiast mieć na uwadze przepisy prawa powszechnie obowiązującego, a w szczególności prawa pracy, które wymagają, aby przedmiotem umowy cywilnoprawnej była innego rodzaju praca niż uzgodniona w umowie. Ponadto, do umów zlecenia co do zasady stosuje się Wytyczne w zakresie udzielania zamówień w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy.

Realizując projekt miasto zobowiązane jest do postępowania zgodnie z aktualnymi „Wytycznymi w zakresie udzielania zamówień w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy” z 15 czerwca 2025 r. (dostępne na stronie Programu: https://www.programszwajcarski.gov.pl/strony/zapoznaj-sie-z-funduszami/podstawy-prawne/wytyczne-dotyczace-zamowien-publicznych/). Przed podpisaniem umowy bilateralnej usługa może być płatna z kosztów zarządzania. Partnerzy szwajcarscy chcący nawiązać współpracę powinni być znani wiosną 2026 roku, a umowy partnerskie będą podpisywane najpóźniej do września 2026 roku. Nie jest pewne czy każde miasto znajdzie partnera, więc nie rekomenduje się podpisywania umowy na usługę osoby do kontaktów bilateralnych na cały okres realizacji projektu. Jednocześnie warto rozważać – o ile to możliwe – wyznaczenie osoby do prowadzenia współpracy bilateralnej spośród kadry pracowniczej wzmacniając tym samym kompetencje do współpracy i rozwijając zdolności instytucjonalne. 

Na obecnym etapie Miasto bardzo konkretnie opisuje oczekiwania względem współpracy partnerskiej, a także to co może wnieść do tej współpracy. Zatem kierunek postępowania, w którym na etapie KPP „poszerza się” zapisy zawarte w prezentacji jest prawidłowy. Kwota dotycząca współpracy jest stała i niezmienna i zawsze na etapie opracowywania wniosku wynosi 672 720,00 PLN i taką kwotę należy ująć w budżecie KPP. 

Kwestie kwalifikowalności wydatków reguluje „Regulamin naboru projektów w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast”. Zgodnie z punktem 22.1. podpunkt 7 za wydatki kwalifikowane uznaje się takie, który będą ponoszone zgodnie z przepisami i wytycznymi, w tym m.in. z prawem zamówień publicznych, wytycznymi Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej w zakresie udzielania zamówień w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy, prawem podatkowym oraz przepisami z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Wytyczne w zakresie udzielania zamówień w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy w sposób jednoznaczny wskazują na obowiązek dochowania zasady konkurencyjności (wskazując także zamknięty katalog przypadków, w których od stosowania tej zasady można odstąpić). Na oficjalnej stronie Programu w zakładce „Wytyczne i wzory dokumentów” (https://www.programszwajcarski.gov.pl/strony/zapoznaj-sie-z-funduszami/podstawy-prawne/wytyczne-i-wzory-dokumentow/) znajduje się szczegółowy opis ścieżki postępowania mówiący jak zamieszczać ogłoszenia w Bazie Konkurencyjności w sytuacji, kiedy nie dysponuje się jeszcze numerem umowy.

Reasumując, aby wydatek w przyszłości został uznany za kwalifikowany oprócz tego, że zostanie poniesiony w okresie kwalifikowalności musi być ponoszony w reżimie prawa zamówień publicznych, wytycznych Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej w zakresie udzielania zamówień w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy, a także innych powszechnie obowiązujących przepisów prawa, zatem obowiązkowe jest stosowanie Bazy Konkurencyjności.

Jeżeli wydatek związany z pełnieniem nadzoru inwestorskiego był przewidziany w kosztach działania na etapie WPP istnieje możliwość zrealizowania tego zadania własnym personelem pod warunkiem posiadania przez niego stosownych uprawnień. Forma dokumentowania i wynagradzania takiego pracownika zależeć będzie od wewnętrznych regulacji jednostki (dodatkowa umowa, aneks do obecnej umowy lub inne formy dopuszczone regulaminem jednostki, np. dodatek specjalny). Jeżeli nadzory były ujęte w zakresie i koszcie działania inwestycyjnego to bez względu na podmiot świadczący tę usługę powinien być on elementem działania inwestycyjnego. Jeżeli jednak nie był to koszt ujęty na etapie WPP w danym działaniu inwestycyjnym, można rozważyć stworzenie stosownego rodzaju kosztu w budżecie zarzadzania i rozliczenie tych kosztów w ramach kosztów zarządzania (personelu).

Zgodnie z podrozdziałem 2.1 pkt 4 Wytycznych KPK w zakresie udzielania zamówień w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy, jeżeli w wyniku prawidłowego zastosowania zasady konkurencyjności nie wpłynęła żadna oferta lub wpłynęły jedynie oferty podlegające odrzuceniu, albo żaden wykonawca nie spełnił warunków udziału w postępowaniu, o ile zamawiający stawiał takie warunki wykonawcom, lub wszyscy wykonawcy, którzy złożyli ważne oferty odmówili podpisania umowy, zawarcie umowy w sprawie realizacji zamówienia z pominięciem zasady konkurencyjności jest możliwe, gdy pierwotne warunki zamówienia nie zostały zmienione w sposób istotny.

Jeśli zatem prawidłowo ogłoszone postępowanie w Bazie Konkurencyjności dwukrotnie zostało unieważnione z powodu braku ofert, a pierwotne warunki zamówienia nie zostaną zmienione w sposób istotny, to możliwe jest udzielenie zamówienia z pominięciem zasady konkurencyjności. Innymi słowy, dopuszczalne jest zawarcie umowy po negocjacjach tylko z jednym wykonawcą. W takiej sytuacji w dalszym ciągu obowiązują postanowienia podrozdziału 2.2 pkt 7-9 Wytycznych dotyczące unikania konfliktu interesów.

To inwestor ostatecznie decyduje, kiedy jest mu potrzebny nadzór inwestorski dla sprawnego prowadzenia procesu inwestycyjnego. Zatem nadzorem można objąć inwestycje bez względu na wymóg stawiany przez organ wydający pozwolenie na budowę czy przyjmujący zgłoszenie. Istotne jest natomiast sprawdzenie czy wydatek taki był ujęty w budżecie projektu na etapie WPP.

W kontekście tak sformułowanego pytania rozważyć należy różne aspekty związane z realizacją robót budowalnych w takim budynku (wynikające z ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości, tytułu prawnego do nieruchomości, pomocą publiczną, wymogami Regulaminu naboru – patrz pkt 26 Regulaminu w odniesieniu do możliwości wydzierżawiania budynków w czasie realizacji projektu).  Dlatego też proponujemy rozstrzygnięcie podnoszonej kwestii w ramach doradztwa indywidualnego, po uzyskaniu szczegółowych informacji na temat tego działania.

W kontekście tak sformułowanego pytania rozważyć należy różne aspekty związane z realizacją opisanego działania, które mogą rzutować na uznanie kosztów za kwalifikowane. Dlatego też proponujemy rozstrzygnięcie podnoszonej kwestii w ramach doradztwa indywidualnego, po uzyskaniu szczegółowych informacji na temat tego działania.

Miasto powinno przekazać spółce miejskiej finansowanie na podstawie obowiązujących przepisów prawa dbając o to, by sposób przekazania środków finansowych umożliwił określenie celu, na realizację którego środki zostaną przekazane. Miasto może przekazać finansowanie poprzez podwyższenie kapitału akcyjnego lub zakładowego spółki. Innym sposobem przekazania środków spółce miejskiej może być udzielenie spółce zamówienia w trybie niekonkurencyjnym na podstawie ustawy Prawo zamówień publicznych (tzw. in-house) lub przekazanie jej rekompensaty. Rekompensaty dla spółek gminnych to dopłaty lub wyrównania finansowe przekazywane przez gminy własnym spółkom gminnym (np. operatorowi transportu publicznego), w sytuacji, gdy wykonują one zadania publiczne (które są obowiązkiem gminy) i które nie są w pełni pokrywane przez przychody z opłat od mieszkańców czy użytkowników usług. Z uwagi na złożoność kwestii finansowania spółek miejskich proponujemy rozstrzygnięcie ww. kwestii w ramach doradztwa indywidualnego, po uzyskaniu szczegółowych informacji na temat działania, w którym będzie występowało przekazanie finansowania spółce miejskiej.

Środki na realizację projektu należy zabezpieczyć w budżecie i WPF najpóźniej przed podpisaniem umowy o dofinansowanie projektu. Mając na uwadze, że realizacja całego projektu wykraczają poza rok budżetowy, uzasadnione jest zwrócenie uwagi na art. 226, który odnosi się do realistyczności planowania wieloletniego (WPF). Tym samym warto uwzględnić zabezpieczenie środków finansowych już na etapie projektu budżetu i WPF.

Zgodnie z ustawą o dochodach jednostek samorządu terytorialnego źródłami dochodów własnych gminy są odsetki od środków finansowych gromadzonych na rachunkach bankowych gminy. Biorąc powyższe pod uwagę, odsetki wygenerowane na rachunku bankowym gminy w związku z realizacją Polsko – Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast nie muszą być zwracane.

Środki przekazane w formie zaliczki mają charakter niewygasający, zarówno w odniesieniu do części szwajcarskiej, jak i części pochodzącej z budżetu państwa. Jednocześnie należy pamiętać, że w przypadku, gdy Beneficjent stwierdzi konieczność wydatkowania środków według innej klasyfikacji budżetowej niż ta, w ramach której otrzymał zaliczkę (dotyczy wydatków bieżących i majątkowych), zwraca część przekazanego dofinansowania. Zwrotu należy dokonać na rachunek, z którego otrzymano środki. KIK-OP wypłaca Beneficjentowi zwrócone środki na zasadach i w terminach określonych w Umowie.

Koszty takie mogą zostać ujęte w budżecie zarzadzania, jeżeli wskazana w pytaniu przestrzeń w przeważającej części służyć będzie opisanym w pytaniu aktywnościom związanym z wdrażaniem projektu, w tym działaniami partycypacyjnymi, zarzadzaniem projektem, a także jego promocją. Koszty związane z zakupem z aparatu fotograficznego czy drona również są kwalifikowane, jeżeli stanowią zakup wyposażenia pomocniczego niezbędnego do prowadzenia akcji promocyjnych (por. Indykatywny wykaz wydatków kwalifikowalnych i niekwalifikowalnych w ramach kosztów zarządzania w projektach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast, pkt 1.1 podpunkt 4).

W odniesieniu do sposobu klasyfikowania środków budżetowych należy zastosować następującą klasyfikację dochodów budżetu:
– środki zagraniczne pochodzące z Drugiej Edycji Szwajcarskiej Pomocy Finansowej będą klasyfikowane w paragrafach 2007 lub 6207 w zależności od ich charakteru (bieżące lub majątkowe);
– środki krajowe pochodzące z budżetu państwa będą klasyfikowane w paragrafach 2006 lub 6206 w zależności od ich charakteru (bieżące lub majątkowe).
W odniesieniu do wydatków budżetu należy zastosować w sposób analogiczny czwartą cyfrę paragrafu, tj. „7” dla środków zagranicznych pochodzących z Drugiej Edycji Szwajcarskiej Pomocy Finansowej oraz „6” dla środków krajowych pochodzących z budżetu państwa i wkładu własnego. Konkretny paragraf klasyfikacji budżetowej będzie uzależniony od rodzaju wydatku zgodnie z obowiązującymi zasadami klasyfikowania wydatków.

Wspomniane w pytaniu „oddelegowanie” jest kluczowym elementem pozwalającym na rozliczenie części etatu w ramach kosztów zarzadzania. Wydaje się, że czynności kontrolno-zarządcze wyższej kadry urzędniczej w ramach realizowanego projektu wynikają z powierzonego im mandatu sprawowanej funkcji i nie stanowią bezpośredniego kosztu w projekcie. Jednocześnie należy pamiętać, iż w budżecie zarzadzania można ująć koszty pośrednie liczone jako 10% wydatków poniesionych na personel projektu w danym okresie rozliczeniowym. Można zatem uznać, iż w części mogą to być środki pokrywające Beneficjentowi część wynagrodzenia wyższej kadry urzędniczej.
Inną możliwością jest rzeczywiste oddelegowanie prezydenta/burmistrza lub jednego z jego zastępców do pracy w projekcie z jasno zdefiniowaną funkcją koordynacyjną i przypisanym zakresem obowiązków.

Kwestia ta jest szczegółowo rozstrzygnięta w „Indykatywnym wykazie wydatków kwalifikowalnych i niekwalifikowalnych w ramach kosztów zarządzania w projektach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast”, stanowiącym załącznik nr 8 do regulaminu naboru, rozdział 4 „Szkolenia”. Szeroko rozumiane koszty szkoleń i pochodne związane z ich organizacją możliwe są do finansowania w ramach pozycji „Koszty zarzadzania” pod warunkiem, że zostały przewidziane w zatwierdzonej Kompletnej Propozycji Projektu. W kolejnych punktach tego rozdziału szczegółowo omówione zostały warunki dostępowe w relacji do poziomu zaangażowania personelu w realizację projektu.

Przy rozliczaniu środków w sprawozdaniu finansowym należy zachować montaż finansowy dofinansowanie + wkład własny. Kwota rozliczonej dotacji w każdym sprawozdaniu z realizacji projektu musi być zgodna z poziomem dofinansowania wskazanym w umowie i na żadnym etapie nie może być przekroczona.

Nie ma możliwości zwiększenia poziomu dofinansowania określonego w umowie. Jeśli na etapie realizacji zostaną ujawnione oszczędności poprzetargowe, miasto może wystąpić z uzasadnionym wnioskiem o przesunięcie tych środków na inne działania, jednak każdorazowo wniosek taki będzie oceniany indywidualnie przez KIK-OP.

Podtrzymujemy naszą wcześniejszą odpowiedź (odpowiedź nr 2) w kategorii:
– środki zagraniczne pochodzące z Drugiej Edycji Szwajcarskiej Pomocy Finansowej będą klasyfikowane w paragrafach 2007 lub 6207 w zależności od ich charakteru (bieżące lub majątkowe);
– środki krajowe pochodzące z budżetu państwa będą klasyfikowane w paragrafach 2006 lub 6206 w zależności od ich charakteru (bieżące lub majątkowe).
Paragrafy z końcówką „6” i „7” stosuje się do działań projektowych – tj. dla zadań finansowanych odpowiednio z budżetu państwa i środków bezzwrotnych – europejskich.
Paragraf z końcówką „5” zgodnie z zał. nr 4 do Rozporządzenia – stosuje się do wydatków budżetu państwa finansowanych ze środków m.in. Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy, z wyłączeniem środków europejskich, do których stosuje się czwartą cyfrę paragrafu „7”. Reasumując, środki z paragrafu „5” stosuje się do kosztów zarządzania programem SPPW II, obejmujących wydatki administracyjne, kontrolne, promocyjne i wspierające realizację projektu. Zatem są to wydatki Krajowej Instytucji Koordynującej i Operatora Programu.

Mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa oraz przywołane w pytaniu wcześniejsze wyjaśnienia, analogiczne zasady mają zastosowanie do partnerów krajowych projektu będących jednostkami samorządu terytorialnego. W przypadku przekazania środków finansowych partnerowi w formie zaliczki, odsetki narosłe na rachunku bankowym partnera stanowią jego dochód własny i nie podlegają zwrotowi Beneficjentowi.

Podtrzymujemy wcześniej udzielone odpowiedzi na pytania nr 12 i 17, co oznacza, że: – środki zagraniczne pochodzące z Drugiej Edycji Szwajcarskiej Pomocy Finansowej będą klasyfikowane na paragrafach 2007 lub 6207 w zależności od ich charakteru (bieżące lub majątkowe); – środki krajowe pochodzące z budżetu państwa będą klasyfikowane na paragrafach 2006 lub 6206 w zależności od ich charakteru (bieżące lub majątkowe). Paragrafy z końcówką „6” i „7” stosuje się do działań projektowych – tj. dla zadań finansowanych odpowiednio z budżetu państwa i środków bezzwrotnych – europejskich. Wkład własny może być klasyfikowany na paragrafach z ostatnią cyfrą „6” lub ”0”, zgodnie z wewnętrznymi procedurami beneficjenta. Ważne, aby sposób księgowania umożliwiał łatwe wyodrębnienie i ewentualne prześledzenie wydatków poniesionych w ramach wkładu własnego, w celu udokumentowania wniesienia wkładu własnego w wysokości wymaganej umową.

Szacując wartość zamówienia należy uwzględniać wszystkie tożsame rodzajowo oraz podmiotowo zamówienia, które zostały zaplanowane w ramach projektu.

Zamówienia realizowane w ramach Polsko Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast należy taktować tak samo jak projekty finansowane ze środków unijnych. Tym samym zachowuje aktualność opinia Prezesa UZP, w której wskazano: „Przy szacowaniu wartości zamówień udzielanych w ramach przedmiotowego projektu współfinansowanego ze środków UE, konieczne jest wyodrębnienie tych zamówień, których zakres może być oszacowany z góry na cały okres realizacji projektu, i które mogą być udzielone jednorazowo w ramach jednego postępowania. W odniesieniu do tych zamówień ich szacunkowa wartość winna być ustalona z uwzględnieniem wszystkich dostaw, usług lub robót budowlanych przewidywanych do wykonania w całym okresie realizacji programu. Tym samym możliwość ustalenia wartości robót budowlanych, dostaw i usług przewidzianych do wykonania w ramach danego projektu „z góry”, przesądza o istnieniu tożsamości czasowej pomiędzy nimi, niezależnie od faktu udzielania tych zamówień w następujących po sobie latach (okresach budżetowych).” (zob. Szacowanie wartości zamówienia, Warszawa 2022, s. 29, materiał dostępny pod linkiem: https://www.gov.pl/attachment/3e42f8e8-6050-4c7e-a141-46f3a7346952).

Spółka ze 100% udziałem gminy jest Zamawiającym w rozumieniu art. 4 pkt 3 Pzp bez względu na wartość progową zamówienia, określoną dla zamówień sektorowych. Oznacza to, że na gruncie Wytycznych znajdują do niej zastosowanie obowiązki odnoszące się do Zamawiających.

Podmiot będącym zamawiającym w rozumieniu Pzp, nie ma obowiązku wymagania od wykonawców złożenia wraz z ofertą oświadczenia w formie pisemnej o istnieniu lub braku istnienia wpływu powiązań osobowych lub kapitałowych. Jak wynika z podrozdziału 2.2 pkt 9 Wytycznych, na podmiocie będącym zamawiającym w rozumieniu Pzp ciąży wyłącznie obowiązek zapewnienia, aby osoby wykonujące w jego imieniu czynności związane z przeprowadzeniem procedury wyboru wykonawcy złożyły oświadczenie, zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik nr 1a do Wytycznych.

Zgodnie z podrozdziałem 2.2 pkt 18 Wytycznych, Zamawiający nie może stosować kryterium ceny jako jedynego kryterium oceny ofert, chyba że określi w opisie przedmiotu zamówienia wymagania jakościowe odnoszące się do co najmniej głównych elementów składających się na przedmiot zamówienia.

Z powyższego wynika, że Zamawiający może ustanowić kryterium cenowe jako jedyne kryterium oceny ofert pod warunkiem, że określi w opisie przedmiotu zamówienia wymagania jakościowe odnoszące się do co najmniej głównych elementów składających się na przedmiot zamówienia.

Jeśli jednak Zamawiający określi również inne kryteria niż kryterium cenowe, to w tym przypadku Wytyczne nie regulują jaką wagę powinno mieć kryterium cenowe. Nie oznacza to jednak, że może mieć ono dowolną wysokość. Przyjęcie innych kryteriów o rażąco niskiej wysokości mogłoby zostać bowiem odebrane jako wprowadzenie kryteriów pozornych, zmierzających do ominięcia zakazu wynikającego z Wytycznych.

Spółka komunalna będąca Zamawiającym w rozumieniu Pzp, która udziela zamówienia na podstawie zasady konkurencyjności, o której mowa w rozdziale 2 „Wytycznych” nie ma obowiązku stosowania ustawy PZP. Nie dotyczą jej zatem wynikające z Pzp obowiązki dotyczące waloryzacji wynagrodzenia wykonawcy, zatrudniania na umowę o pracę czy zgłaszania przez wykonawcę podwykonawców. Spółka ta zobowiązana będzie do zastosowania się do wymagań określonych w „Wytycznych” w zakresie udzielania zamówień w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy.

Jeżeli wobec wspomnianych działań zachodzi tożsamość czasowa, rodzajowa oraz podmiotowa, szacunkową wartość zamówienia stanowi łączna wartość wszystkich tożsamych działań. Wówczas dla każdej części takiego zamówienia należy stosować tryb właściwy dla całego zamówienia. W przypadku, w którym w ten sposób obliczona wartość zamówienia przekroczy próg stosowania ustawy Pzp, należy zastosować przepisy ustawy Pzp. Wówczas, stosownie do podrozdziału 2.1, pkt 1 lit. b Wytycznych, postanowienia dotyczące zasady konkurencyjności nie znajdują zastosowania. Należy przez to rozumieć również obowiązek informowania o pozostałych częściach (chyba, że taki wynikałby z przepisów Pzp). Natomiast, jeśli w ten sposób ustalona wartość wskazuje na obowiązek stosowania Wytycznych, wówczas stosownie do podrozdziału 2.3 pkt 5 lit. i Wytycznych, ogłoszenie zawiera informację o tym, że dane postępowanie obejmuje jedynie część zamówienia, wraz z określeniem zakresu lub wartości całego zamówienia oraz informacjami co do pozostałych części zamówienia. To, jakie to będą informacje jest zależne od typu zamówienia. W przypadku zamówienia na sieci wod.-kan. Długość sieci może dla Wykonawców stanowić istotną informację wpływającą na ich decyzję o udziale w pozostałych postępowaniach dotyczących danego zamówienia.

Wnioskodawca nie ma obowiązku stosowania kryteriów społecznych i środowiskowych w każdym zamówieniu. Zgodnie z treścią Podrozdziału 2.2 pkt 20 Wytycznych, kryteria społeczne i środowiskowe mają zastosowanie „o ile którykolwiek z tych efektów jest możliwy do uzyskania w danym zamówieniu, w stosunku do poniesionych nakładów.” Wnioskodawca powinien więc najpierw dokonać analizy, czy w danym zamówieniu jest możliwe zastosowanie kryteriów społecznych i środowiskowych, a jeśli tak, czy zastosowanie ich nie generuje nadmiernych nakładów w stosunku do oczekiwanego efektu.

Dobór właściwych kryteriów jakościowych dla danego zamówienia stanowi obowiązek zamawiającego.

Przykładowe kryteria środowiskowe i społeczne oraz wskazówki co do tego, w jaki sposób ująć je w ogłoszeniu o zamówieniu oraz dokumentach zamówienia znajdą Państwo pod poniższym linkiem: https://www.gov.pl/web/uzp/publikacje-z-obszaru-spolecznych-zamowien-publicznych2

Zgodnie z „Wytycznymi w zakresie udzielania zamówień w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy”, a w szczególności z uwagi na treść wzoru oświadczenia stanowiącego załącznik nr 1a do „Wytycznych”, osoby wykonujące czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia powinny złożyć oświadczenie o braku powiązań kapitałowych lub osobowym z wybranym wykonawcą. Oświadczenie więc można złożyć dopiero po wyborze wykonawcy. Trzeba wziąć jednak pod uwagę, że osoba, która ma powiązania kapitałowe lub osobowe z wybranym w postępowaniu wykonawcą nie może podejmować w tym postępowaniu czynności. Czynności, które były podjęte z jej udziałem należy powtórzyć. Wobec tego, aby uniknąć konieczności powtarzania czynności w postępowaniu, rekomendujemy, by osoby wykonujące czynności w postępowaniu analizowały wystąpienie konfliktu interesu w trakcie postępowania, w szczególności w chwili otwarcia ofert. Jeżeli zidentyfikują wystąpienie konfliktu interesów z którymkolwiek wykonawcą, który złożył ofertę w postępowaniu, sugerujemy, by zostały wyłączone z wykonywania czynności związanych z przeprowadzeniem procedury wyboru wykonawcy. Powód wyłączenia można udokumentować na przykład notatką służbową.

Oświadczenie według wzoru stanowiącego załącznik nr 1a do Wytycznych rekomendujemy składać niezwłocznie po wyborze wykonawcy i po zakończeniu wykonywania czynności przez daną osobę działającą w imieniu beneficjenta (partnera).

Jednocześnie zwracamy uwagę, że obowiązek składania ww. oświadczeń dotyczy zamówień udzielanych zgodnie z zasadą konkurencyjności (rozdział 2 Wytycznych) i nie ma zastosowania m.in. do zamówień udzielanych na podstawie Pzp (podrozdział 2.1 pkt 1 lit. b Wytycznych).

Jeżeli budynek pozostaje własnością Beneficjenta i ma on prawo dysponowania nieruchomością na cele realizacji projektu (zarówno w momencie realizacji, jak i w okresie trwałości) – fakt obciążenia hipoteki tego budynku nie wyklucza możliwość pozyskania środków na jego termomodernizację lub inne działania inwestycyjne, o ile zachowane zostaną wymogi określone w Regulaminie naboru.

Zgodnie z Regulaminem naboru: Środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne wytworzone, nabyte lub ulepszone z udziałem środków finansowych Programu Rozwoju Miast mogą być przenoszone na inny podmiot, w szczególności mogą być sprzedawane, a także mogą być wynajmowane, dzierżawione lub obciążane hipoteką w czasie realizacji projektu lub w okresie trwałości projektu wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody KIK-OP oraz SECO/SDC zgodnie z Art. 4.15 pkt 7 Regulacji. Z wnioskiem dotyczącym przeniesienia własności, w szczególności sprzedaży, a także wynajmu, dzierżawy lub obciążenia hipoteką występuje beneficjent do KIK-OP. KIK-OP występuje o wyrażenie zgody przez SECO/SDC, a następnie udziela odpowiedzi beneficjentowi. Oznacza to, że w przypadku budynku obciążonego hipoteką, który został już objęty Wstępną Propozycją Projektu, KIK-OP potraktuje Kompletną Propozycję Projektu jako pisemny wniosek beneficjenta o wyrażenie zgody na objęcie wsparciem takiego budynku. W związku z powyższym wnioskodawca będzie zobowiązany do zamieszczenia w KPP informacji dotyczących hipoteki.

Zarówno kwestia etapowania, jak wcześniejszego uruchamiania poszczególnych zadań pozostaje w gestii Miasta-Finalisty. Istotna jest data kwalifikowalności kosztów, która biegnie od dnia ogłoszenia naboru, z zastrzeżeniem przepisów o pomocy publicznej. Jeżeli w WPP projekt był etapowany w inny sposób niż planowana jest obecnie jego realizacja, należy taką zmianę omówić z opiekunem ze strony MFiPR i uzyskać formalne potwierdzenie zgodny na jej wprowadzenie do KPP. Jednocześnie zwracam uwagę na zapis regulaminu, który brzmi „(…) z zastrzeżeniem przepisów o pomocy publicznej”. Szczególnie w przypadku Centrum Komunikacyjnego konieczna jest analiza testów pomocy publicznej oraz uwag ekspertów, które zostały przedstawione na etapie oceny i późniejszych spotkań, a które odnoszą się do ryzyka wystąpienia pomocy publicznej. W przypadku jej wystąpienia wszelkie aktywności w tym działaniu przesądzające o rozpoczęciu prac winny być prowadzone po dacie złożenia KPP, tak aby nie naruszyć efektu zachęty.

Komitet Społeczny jest obowiązkowym działaniem partycypacyjnym i informacja o jego składzie i funkcjonowaniu musi się znaleźć w formularzu KPP. Przygotowując KPP należy uzgodnić jego skład, sposób powołania, cel funkcjonowania i zakres działania. W formularzu KPP należy opisać działalność Komitetu Społecznego w części poświęconej partycypacji (część B.p.12 KPP – rola Komitetu w realizacji danego działania) oraz umieścić Komitet Społeczny w systemie zarządzania projektem (część C.6 KPP. pkt 6). Komitet Społeczny może zostać powołany po złożeniu KPP i nie jest konieczne jego utworzenie przed podpisaniem umowy o dofinansowanie, chyba że chcemy wykorzystać go do uzyskania społecznej akceptacji dla planowanych w projekcie działań na etapie przygotowania KPP. Informacja o uzyskaniu społecznej akceptacji każdego z działań prezentowanych w KPP musi znaleźć swoje odzwierciedlenie w części poświęconej partycypacji (B.12). Jeżeli zatem Komitet będzie elementem uzyskiwania takiej akceptacji – musi zostać powołany jeszcze przed złożeniem ostatecznej wersji KPP i wypowiedzieć się na temat działań.

Aktualne „Wytyczne w zakresie udzielania zamówień w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy” z 15 czerwca 2025 r. (dostępne na stronie Programu: https://www.programszwajcarski.gov.pl/strony/zapoznaj-sie-z-funduszami/podstawy-prawne/wytyczne-dotyczace-zamowien-publicznych/) wskazują na kwotę 80 tys. (netto) tj. zgodną z ogólnymi zasadami stosowania Bazy konkurencyjności.

Jeżeli realizacja przewozów nie odbywa się w ramach projektu (nie jest objęta jego zakresem) to nie ma ograniczeń w zakresie finansowania przewozów innymi niż własne lub zwrotnymi źródłami finansowania. Należy jednak pamiętać, by przewozy odbywały się w deklarowanym (terytorialnie) w projekcie obszarze. Jednocześnie, zgodnie z Regulaminem naboru środki trwałe nabyte z udziałem środków finansowych Programu Rozwoju Miast mogą być przenoszone na inny podmiot, w szczególności mogą być sprzedawane, a także mogą być wynajmowane, dzierżawione lub obciążane hipoteką w czasie realizacji projektu lub w okresie trwałości projektu WYŁĄCZNIE po uzyskaniu pisemnej zgody KIK-OP oraz SECO/SDC zgodnie z Art. 4.15 pkt 7 Regulacji. Oznacza to, że przed rozpoczęciem konkurencyjnej procedury wyboru Organizator publicznego transportu zbiorowego powinien wystąpić do KIK-OP z wnioskiem o umożliwienie przekazania do korzystania Operatorowi autobusów nabytych w ramach projektu.

Istotny dla udzielenia precyzyjnej odpowiedzi jest zapoznanie się z budżetem i opisem działania (poddziałania) w KPP. Jeżeli zakres, który opisywany jest w pytaniu jako „dodatkowy” nie był ujęty w złożonym wniosku i nie był przewidywany do finansowania w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast nie ma przeszkód, żeby na jednym wydarzeniu pojawił się dodatkowe wydarzenia finansowane z innych źródeł, np. budżetu województwa odbywające się w tym samym miejscu i czasie. 

1. Jak wynika z treści art. 271 ust. 2 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, jeśli projekt jest realizowany przez PUP ze środków innych niż środki Funduszu Pracy, wówczas formy pomocy w nim przewidziane realizowane są w sposób i na zasadach określonych w ustawie. Mając na względzie, że stypendium jest obligatoryjnym elementem realizacji formy pomocy jaką jest szkolenie, PUP powinien zrealizować działanie finansując również stypendium. W tym celu PUP mógłby zapewnić na realizację działania wkład własny ze środków własnych i przychodów zwrotnych (kredyty, pożyczki i emisja obligacji). Alternatywnie, Miasto może dokonać rekalkulacji kosztów prowadzenia szkoleń tak, aby uwzględniały one wymogi ustawowe, w tym konieczność pokrycia stypendium dla uczestników. Jeśli wiązałoby się to ze zmianą zakresu rzeczowego WPP, na tę zmianę należy uzyskać zgodę KIK-OP. 
2. W PSPRM niemożliwe jest współfinansowanie działania z innych źródeł niż wyraźnie wskazane w Regulaminie. Zgodnie z pkt 12 Regulaminu, „Wydatki niekwalifikowane oraz wymagany wkład własny na wydatki kwalifikowane mogą zostać pokryte ze środków własnych i przychodów zwrotnych (kredyty, pożyczki i emisja obligacji).” Niemożliwe jest zatem współfinansowanie działania ze środków Funduszu Pracy. 
3. Tak, oszczędności wygenerowane na etapie realizacji projektu, za zgodą KIK-OP, mogą zostać przeznaczone na sfinansowanie innych działań, których wartość została niedoszacowana. Ale w tej sytuacji, jaka została nakreślona w pytaniu, już na etapie uszczegółowiania budżetu działania w ramach formularza KPP miasto ma wszystkie informacje, aby właściwie oszacować budżet potrzebny na realizację poddziałania poświęconego szkoleniom bezrobotnych nawet jeśli wiąże się to z przesunięciem środków z innego poddziałania.  

Możliwość wykonania zadania na nieruchomości będzie zależała od tego, czy realizujący zadanie (beneficjent) będzie posiadał tytuł prawny umożliwiający mu wykonanie zadania. Należy również pamiętać o obowiązku zapewnienia trwałości projektu przez beneficjenta. Dlatego zaleca się, by tytuł prawny do nieruchomości obejmował i okres realizacji projektu i jego trwałości.

Jedynym organem uprawnionym do potwierdzenia prawidłowości zajmowanego przez Państwo stanowiska w zakresie podatku: CIT, VAT i PPC jest Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, który wydaje interpretacje dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku dochodowego od osób prawnych, podatku od towarów i usług, a także podatku od spadków i darowizn. Do jego zadań należy również wydawanie interpretacji w sprawach podatku od czynności cywilnoprawnych oraz przepisów o cenach transferowych. 
Mogą Państwo także zwrócić się z pytaniami w zakresie podatków do Krajowej Informacji Skarbowej, która jako jednostka Krajowej Administracji Skarbowej zapewnia jednolitą informację podatkową i celną. 
Koszty obowiązkowych podatków (za wyjątkiem podatku VAT, który jest potencjalnie możliwy do odzyskania (w całości lub w części) są kwalifikowalne w projekcie i powinny zostać ujęte w budżecie działania, którego dotyczą i być ponoszone przez podmiot zobowiązany do ich poniesienia. 

Co do zasady, sumowania wartości zamówień dokonuje się jedynie w odniesieniu do jednego zamawiającego. Tym samym, w większości zamówień spółki wodociągowe, posiadające status odrębnego zamawiającego, dokonują szacowania samodzielnie, niezależnie od innych tożsamych zamówień przewidzianych w projekcie.
Należy jednak mieć na uwadze, że budowa (modernizacja) sieci wodociągowej, nawet przez dwie różne spółki, może w istocie dotyczyć jednego obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów prawa zamówień publicznych. Będzie tak, jeżeli celem obu inwestycji jest poprawa jakości kanalizacji na terenie różnych gmin, jednak sama sieć stanowi całość techniczno-użytkową. W tej sytuacji, w świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, uznaje się, że modernizowana sieć, nawet w dwóch różnych miejscach, spełnia w istocie taką samą rolę techniczno-gospodarczą i powinna być uznawana za jeden obiekt budowlany (C-16/98). Przykładowo, wartość zamówień należy zsumować, jeśli ma powstać sieć kanalizacyjna, która stanowi spójny system polegający na odprowadzaniu ścieków z różnych gmin, ale do wspólnej oczyszczalni.
Spółki nie mają natomiast obowiązku sumowania wartości zamówień, jeśli inwestycje te są zupełnie niezależne, realizowane będą na terenie różnych gmin, a ich przedmiotem nie będzie sieć wodociągowa, którą dałoby się uznać za całość techniczno-użytkową. W tej sytuacji, można bowiem przyjąć, że inwestycje dotyczą dwóch różnych obiektów budowlanych, których funkcjonowanie będzie od siebie niezależne.
Definitywna odpowiedź na zadane pytanie powinna zapaść przy uwzględnieniu charakteru planowanych zamówień, umiejscowienia planowanych inwestycji oraz tego, na ile są one od siebie niezależne.

Przebudowa sieci energetycznych, telekomunikacyjnych i gazowych kolidujących z inwestycją drogową może być uznana za wydatek kwalifikowalny, ponieważ jest ona obowiązkowa i wynika z warunków decyzji ZRID. Koszty te są niezbędne do realizacji inwestycji, w tym przywrócenia stanu infrastruktury sprzed rozpoczęcia zasadniczych prac budowlanych związanych z realizacją projektu. W takim przypadku fakt, że sieci po przebudowie pozostają własnością gestorów, nie wyklucza ich kwalifikowalności.
W przedstawionej sytuacji koszty przebudowy „obcych” instalacji mogą być pokrywane ze środków wkładu własnego, natomiast w przypadku uzyskania oszczędności poprzetargowych wydatki związane z przebudową mogą być finansowane ze środków dotacji.

KIK-OP nie przewiduje kontroli Ex ante zamówień publicznych przygotowywanych przez Beneficjentów. Natomiast w przypadku zamówień o wartości przekraczającej 150 tys. CHF, strona szwajcarska może wskazać przetargi z listy planowanych zamówień, które chciałaby poddać procedurze tzw. non-objection. W takiej sytuacji miasto będzie zobowiązane do przekazania dokumentacji wskazanej przez KIK-OP, przetłumaczonej na język angielski (niekoniecznie w całości – zazwyczaj bez szczegółowych załączników do OPZ).

Kwestie korzystania z własnego zasobu lokalowego udostępnianego organizacjom pozarządowym rozstrzyga miasto w warunkach ogłaszanego konkursu. To warunki konkursu określają bowiem jaki będzie cel i poziom wykorzystania udostępnianej bazy lokalowej oraz to czy jej właściciel (miasto) może z niej korzystać (i na jakich zasadach) w okresie realizacji projektu oraz w okresie jego trwałości.

W systemie net-billing okres rozliczeniowy ma charakter roczny. Środki uzyskane za energię wprowadzoną do sieci trafiają na depozyt prosumencki i mogą być wykorzystane w ciągu 12 miesięcy od ich przypisania. Po tym czasie możliwy jest zwrot niewykorzystanych środków, jednak nie może on przekroczyć 20% wartości energii oddanej do sieci w danym okresie rozliczeniowym. Oznacza to, że limit 20% odnosi się do rocznej nadwyżki energii, a za okres rozliczeniowy należy uznać rok.

Jeżeli takie działanie ujęte było w WPP jest ono oczywiście możliwe do ujęcia w KPP. Jednocześnie należy pamiętać, iż w przypadku, kiedy obie instalacje będą funkcjonowały ŁĄCZNIE, wzajemnie się uzupełniając, należy zsumować ich moc i dokonać analizy na ile działająca wspólnie instalacja spełnia łącznie wszystkie trzy warunki:
– dotyczy działalności o charakterze niegospodarczym,
– wytworzona energia będzie w całości zużywana na potrzeby własne beneficjenta,
– zdolność wytwórcza instalacji musi odpowiadać realnemu zapotrzebowaniu na energię przez prosumenta,
i jednocześnie nie przekracza 50 kW. W przypadku przekroczenia tej wartości lub niespełnienia któregokolwiek z powyżej wskazanych warunków instalacja ta będzie objęta pomocą publiczną.

Zgodnie z wyjaśnieniem zawartym w przywołanym wzorze dokument ten stanowi jedynie wzór umowy, który Stroną mogą dostosować do swoich potrzeb. Jednocześnie nie mogą ulec zmianie istotne postanowienia umowy określające ramy prawne wdrażania projektu oraz wynikające z nich zasady jego realizacji. W praktyce oznacza to, iż teksty pisane czarną czcionką we wzorze co do zasady powinny zostać przeniesione do ostatecznej umowy partnerstwa krajowego, natomiast teksty zapisane czerwoną czcionką powinny zostać dostosowane do a) specyfiki partnerstwa, b) odwoływać się do specyficznych potrzeb i doświadczeń Beneficjenta we współpracy z partnerami (w szczególności doświadczeń organizacyjnych i finansowych). KIK-OP nie akceptuje i nie zatwierdza umów partnerskich.

Szwajcaria jest stroną Porozumienia Światowej Organizacji Handlu w sprawie Zamówień Rządowych (GPA). Zgodnie z art. 16a ustawy – Prawo zamówień publicznych należy jej zapewnić dostęp do unijnego rynku zamówień publicznych na ogólnych zasadach – takich samych jak dla wykonawców z Unii Europejskiej. Nie ma wymogu wprowadzania w dokumentach zamówienia szczególnych klauzul dopuszczających wykonawców z Szwajcarii do udziału w postępowaniu.

Miasto co do zasady planuje zamówienia na rok 2026. Jednakże w przypadku zamówień dofinansowanych ze środków pomocowych, może zaistnieć potrzeba uwzględnia także zamówień udzielanych w kolejnych latach. Jak wskazano w dokumencie „Szacowanie wartości zamówienia” przy szacowaniu wartości zamówień udzielanych w ramach przedmiotowego projektu współfinansowanego ze środków UE, konieczne jest wyodrębnienie tych zamówień, których zakres może być oszacowany z góry na cały okres realizacji projektu, i które mogą być udzielone jednorazowo w ramach jednego postępowania. W odniesieniu do tych zamówień ich szacunkowa wartość winna być ustalona z uwzględnieniem wszystkich dostaw, usług lub robót budowlanych przewidywanych do wykonania w całym okresie realizacji programu. Tym samym możliwość ustalenia wartości robót budowlanych, dostaw i usług przewidzianych do wykonania w ramach danego projektu „z góry”, przesądza o istnieniu tożsamości czasowej pomiędzy nimi, niezależnie od faktu udzielania tych zamówień w następujących po sobie latach (okresach budżetowych) (str. 29, https://www.gov.pl/attachment/3e42f8e8-6050-4c7e-a141-46f3a7346952). Jeżeli Miasto nie osiągnie zagregowanej wartości równej lub wyższej 170 000 zł – nie ma obowiązku stosowania ustawy Pzp.

Beneficjenci programu (samorządy) i ich partnerzy obowiązani są do stosowania „Wytycznych w zakresie udzielania zamówień w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy” (obowiązująca wersja z 15 czerwca 2025 roku dostępna pod adresem: https://www.programszwajcarski.gov.pl/media/153734/Wytyczne_KIK_zamowienia_od_20250701.pdf). Rozdział 2. „Wytycznych” poświęcony jest w całości zasadzie konkurencyjności, do której beneficjent i jego partnerzy mają obowiązek się stosować, co oznacza obowiązek korzystania z bazy konkurencyjności przy wartości zamówień wskazanych w pytaniu.

Beneficjent może zdecydować czy do umowy partnerstwa krajowego załączy KPP czy też wyciąg z KPP. W każdym przypadku umowa partnerstwa krajowego musi wyszczególniać podział zadań pomiędzy beneficjenta i partnera.

Odnosząc się do pytania pierwszego, wartość szacunkową, co do zasady, określa każdy zamawiający odrębnie. To, czy dana jednostka organizacyjna jest odrębnym zamawiającym należy ustalić przy uwzględnieniu art. 33 ustawy PZP. Tym samym podmioty mające status odrębnego zamawiającego szacują większość zamówień samodzielnie, niezależnie od innych tożsamych zamówień przewidzianych w projekcie. Fakt pochodzenia środków finansowych nie ma w tym przypadku znaczenia. Wyjątkiem są sytuacje, w których zamówienia dotyczą jednego obiektu budowlanego w rozumieniu art. 7 pkt 14 PZP (np. sieci wodociągowej), czyli wówczas, gdy wynik całości robót budowlanych spełnia samodzielną funkcję gospodarczą lub techniczną. W tej sytuacji odrębnie zamawiający mają obowiązek szacowania wartości zamówienia łącznie (zob. szerzej odpowiedź na pytanie nr 17 w kategorii miasto w działaniu: realizacja działań). Odnosząc się do pytania drugiego, zgodnie z opinią Prezesa UZP z dnia 13 grudnia 2022 r., wartość robót budowlanych prowadzonych w odniesieniu do różnych obiektów budowlanych należy szacować łącznie, jeśli roboty budowlane są rodzajowo tożsame (s. 5). Jako przykłady takich robót wskazuje się w niej na termomodernizację budynków w gminie lub naprawę chodników. Podobnie należy podejść do kwestii prac polegających na remoncie budynków, choć o różnej wartości, to jednak obejmujących zbliżone prace. W świetle opinii Prezesa UZP, nie ma znaczenia, że budynki stanowią odrębne obiekty budowlane w rozumieniu art. 7 pkt 14 PZP. Nie ma również znaczenia to, że obiekty są położone w różnej lokalizacji. Podstawowym kryterium jest tożsamość prac prowadzonych w budynkach. Odpowiedź na to pytanie została udzielona podczas szkolenia w odniesieniu do remontu inkubatora oraz remontu pomieszczeń w szkole (1:45:50). Nagranie jest dostępne pod linkiem: https://wsparciemiast.pl/webinar-07-01-kluczowe-decyzje-zamawiajacego/.

Opis przedmiotu zamówienia należy przygotować zgodnie z wymogami art. 99-103 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 z późn. zm.). oraz przepisami wykonawczymi do tej ustawy. W przypadku robót budowlanych, ustawa w art. 103 ust. 1 wprost dopuszcza opisanie za pomocą dokumentacji projektowej oraz specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych. Co więcej, z ustawy nie wynika wymóg, aby umowa powielała warunki realizacji zamówienia wynikające z dokumentacji przetargowej, a w szczególności dokumentacji projektowej. Odwołanie się do tych dokumentów należy zatem postrzegać jako dopuszczalne, o ile gwarantuje wystarczającą precyzję, a umowa w dalszych postanowieniach zostanie uzupełniona o wszystkie niezbędne elementy wynikające z ustawy, a w szczególności art. 436-437 oraz art. 439 PZP.

Kwestie, których dotyczy pytanie zostały uregulowane w art. 101-102 oraz art. 105 ustawy Prawo Zamówień Publicznych. Jak wynika z treści tych przepisów, Zamawiający może opisać przedmiot zamówienia poprzez odwoływanie się do systemów odniesienia takich jak normy, oceny techniczne, specyfikacji techniczne i systemy referencji technicznych. Zwracamy jednak uwagę, że przepisy PZP przewidują konieczność zachowana hierarchii preferencji norm (art. 101 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3 Pzp). Dopiero w przypadku braku normy bardziej preferowanej przez ustawę możliwe jest zastosowanie norm o niższej preferencji. W praktyce Zamawiający musi rozdzielić dwie sytuacje: opisanie przedmiotu zamówienia przez odniesienie do norm/ocen technicznych/specyfikacji (art. 101–102 Pzp) – z obowiązkiem „lub równoważne” i hierarchią odniesień oraz żądanie przedmiotowych środków dowodowych (art. 105 Pzp) – z zasadą akceptowania równoważnych certyfikatów (art. 105 ust. 3–4 Pzp). Zamiast więc „Atest PZH” zasadne będzie opisać: „Wyrób przeznaczony do kontaktu z wodą przeznaczoną do spożycia / do zastosowań higieniczno-sanitarnych musi być dopuszczony do takiego zastosowania i spełniać wymagania higieniczne właściwe dla tego rodzaju wyrobu. Na potwierdzenie Zamawiający dopuszcza w szczególności: atest higieniczny NIZP PZH–PIB albo równoważny dokument wydany przez uprawnioną jednostkę, potwierdzający spełnienie tożsamego zakresu wymagań. W przypadku braku możliwości uzyskania dokumentu, Zamawiający dopuści inne przedmiotowe środki dowodowe zgodnie z art. 105 ust. 4 Pzp, w szczególności dokumentację techniczną producenta oraz sprawozdania z badań.” Z kolei dla wyrobów budowlanych należy mieć na uwadze, że mogą być one objęte normami zharmonizowanymi lub Europejskimi Ocenami Technicznymi i wtedy są wprowadzane do obrotu zgodnie z przepisami Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i podlegają oznakowaniu. Natomiast w przypadku braku norm zharmonizowanych zgodność ich potwierdzana jest z Polskimi Normami bądź w przypadku ich braku producent wystawia krajową deklarację właściwości użytkowych na podstawie Krajowej Oceny Technicznej. Należy przy tym pamiętać, że z art. 101 ust 4 PZP wprost wynika, że opisując w ten sposób przedmiot zamówienia, zamawiający jest obowiązany wskazać, że dopuszcza rozwiązania równoważne opisywanym, a odniesieniu takiemu towarzyszą wyrazy „lub równoważne”. Dopuszczalne jest zatem wskazanie konkretnego dokumentu lub konkretnej instytucji wydającej dokument, jednak dla zachowania zasad uczciwej konkurencji należy dopuścić stosowanie przez Wykonawców rozwiązań równoważnych. Podobnie, w przypadku wymagania certyfikatów wydanych przez jednostkę oceniającą zgodność lub sprawozdania z badań przeprowadzonych przez tę jednostkę. Stosownie do treści art. 105 ust. 3 PZP, jeżeli wymagane jest złożenie certyfikatów wydanych przez określoną jednostkę oceniającą zgodność, zamawiający akceptuje również certyfikaty wydane przez inne równoważne jednostki oceniające zgodność. Co więcej, w warunkach określonych w art. 105 ust. 4 PZP Zamawiający ma obowiązek również zaakceptować inne przedmiotowe środki dowodowe, w szczególności dokumentację techniczną producenta. Jednocześnie w przypadkach, w których przepisy prawa wskazują, że stosowanie konkretnych norm jest obowiązkowe – nie ma obowiązku dopuszczania norm równoważnych. Jak wskazano w opracowaniu „Normy w zamówieniach publicznych” (dostęp: https://www.pzp.gov.pl/knowledge/preview/cac4e672-5510-4da0-8b12-c4ab8be51ec0#) „Obowiązek wskazania na dopuszczalność norm równoważnych wynikający z art. 101 ust. 4 ustawy Pzp powstaje jedynie wówczas, gdy system normatywny przy sporządzaniu opisu przedmiotu zamówienia jest wykorzystywany, mimo jego nieobowiązkowego charakteru” (str. 16 cytowanego opracowania). W tym samym opracowaniu na str. 15 autorzy publikacji odnoszą się do wyroków TSUE w zakresie omawianej tematyki.

Przepisy ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1338 z późn. zm.) nie formułują zakazu udziału w otwartym konkursie ofert organizacji pozarządowych lub podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 ww. ustawy, której członkami są lub w której organach zasiadają osoby pełniące funkcje organów wykonawczych lub członków organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego organizujących otwarty konkurs ofert. Nie istnieją zatem ogólne podstawy wyłączenia wspomnianej w pytaniu fundacji z konkursu prowadzonego przez powiat. Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie zawiera natomiast regulacje w zakresie konfliktu interesów dotyczące składu komisji konkursowej i podstaw wyłączenia jej członków (art. 15 ust. 2b oraz art. 15 ust. 2f. ww. ustawy). Zgodnie z art. 15 ust. 2 b ww. ustawy „w skład komisji konkursowej wchodzą osoby wskazane przez organizacje pozarządowe lub podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy, z wyłączeniem osób wskazanych przez podmioty, które biorą udział w konkursie”. Tak więc osoba będąca przedstawicielem organizacji pozarządowej lub podmiotu wymienionego w art. 3 ust. 3 ww. ustawy nie może zasiadać w komisji konkursowej (w tym osoba pełniąca jednocześnie funkcje organów wykonawczych lub członków organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego organizujących otwarty konkurs ofert). W skład komisji konkursowej powołanej przez organ jednostki samorządu terytorialnego wchodzą natomiast – zgodnie z art. 15 ust. 2b ww. ustawy – przedstawiciele organu wykonawczego tej jednostki. Ustawa nie wymaga jednak, by w skład komisji konkursowej wchodziły osoby pełniące funkcję organu wykonawczego lub jego członków. Dlatego też dobrą praktyką, szczególnie w świetle zasady zapobiegania konfliktom interesów lub unikania ich, o której mowa w pkt 14.3 ppkt 8 Regulaminu naboru pozostaje niepowoływanie w skład komisji konkursowej osób pełniących funkcję organów wykonawczych lub ich członków, jeśli pełnią oni jednocześnie określone funkcje w organizacjach przystępujących do konkursów. Ewentualne powiązania osobowe organów wykonawczych beneficjenta/partnera krajowego z organizacjami pozarządowymi mogą budzić wątpliwości. Z tego względu decyzję o starcie organizacji w konkursie (po stronie organizacji) i składzie komisji konkursowej (po stronie JST organizującego konkurs) należy podjąć biorąc pod uwagę społeczny odbiór projektu.

Kwestie okresu trwałości projektu reguluje w sposób nadrzędny „Regulamin naboru projektów w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast”, w szczególności rozdział 26 („Zasady trwałości projektów”). Stwierdza się w nim, iż „Zasady utrzymania trwałości projektu obowiązują przez okres realizacji umowy o dofinansowanie oraz co najmniej pięć lat od daty zakończenia projektu. Data zakończenia projektu to dzień akceptacji przez KIK-OP sprawozdania końcowego z realizacji projektu”. Zatem zakończenie okresu użyczenia lokalu można liczyć od daty przyjęcia przez KIK-OP sprawozdania końcowego dla całego projektu (można przyjąć np. ostrożnościowe założenie w postaci 5 lat liczonych od 31 grudnia 2029 roku), a nie od daty rozliczenia poszczególnych inwestycji w projekcie.

Po unieważnieniu postępowania, części, które nie zostały udzielone stają się nowym zamówieniem planowanym na rok 2026. W związku z powyższym należy obecnie ustalić ich wartość i procedować jak dla ich wartości wynikającej z przeprowadzonego szacowania. Takie stanowisko jest dostępne m.in. w wyroku KIO: 3512/21: „Niewłaściwym byłoby, gdyby wartość jednej, znikomej części zamówienia szacować biorąc pod uwagę wartość całego zamówienia. Powyższe oznaczałoby w wielu przypadkach, że postępowania o wartości znikomej czy bagatelnej musiałyby się toczyć przykładowo w najostrzejszej procedurze, powyżej progów i nikt nie byłby nimi zainteresowany. Brak też w tej sytuacji możliwości postawienia zarzutu dzielenia zamówienia na części celem uniknięcia stosowania przepisów, skoro w pierwszym postępowaniu, obejmującym całość zamówienia, zamawiający zastosował przepisy właściwe z uwagi na wartość takiej całości.” Podobne stanowisko zaprezentowano w Informatorze nr 4 z 2011, „Szacowanie wartości zamówienia – przykłady nieprawidłowości wykrytych w toku kontroli przeprowadzonej przez Prezesa UZP” (dostęp: https://www.gov.pl/web/uzp/informatory-uzp).

Odpowiedź na pytanie należy rozpocząć od rozróżnienia: autobus zeroemisyjny to pojazd wyposażony wyłącznie w napęd elektryczny (bateryjny lub wodorowy), który podczas eksploatacji w miejscu użytkowania nie emituje spalin ani gazów cieplarnianych. Z kolei autobus niskoemisyjny to pojazd wyposażony w silnik spalinowy (np. diesel Euro VI, CNG, LNG) lub napęd hybrydowy, którego emisja zanieczyszczeń jest istotnie ograniczona w porównaniu do starszych technologii, lecz nie jest równa zeru – pojazd spełnia obowiązujące normy emisji, jednak podczas eksploatacji generuje spaliny. Regulamin naboru projektów w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast nie stanowi wprost warunku zeroemisyjności, czy niskoemisyjności taboru transportu publicznego. Nie znosi to jednak obowiązku, by każdy Beneficjent zobowiązał się do realizacji i upowszechniania zasad horyzontalnych Programu Rozwoju Miast, w tym upowszechnienia kwestii łagodzenia zmian klimatu i przystosowania się do nich oraz uwzględnienia kwestii środowiskowych. Jeśli rozważany autobus spełnia warunki pojazdu niskoemisyjnego, a w pkt 10 formularza KPP został opisany sposób oddziaływania na środowisko i ewentualne środki zaradcze, to zakup takiego autobusu jest dopuszczalny.

W opisanej sytuacji zamówienia realizowane przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej jako jednostkę budżetową gminy posiadającą status zamawiającego w rozumieniu ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych, mogą być szacowane odrębnie w odniesieniu do zamówień planowanych przez tę jednostkę w ramach realizowanego zadania. Nie ma obowiązku łączenia wartości zamówień z innymi zamówieniami realizowanymi przez Miasto w ramach całego projektu, o ile postępowania prowadzone są przez różnych zamawiających. Jednocześnie przy szacowaniu wartości zamówienia należy stosować zasady określone w Prawie zamówień publicznych, w szczególności dotyczące ustalania wartości zamówień tego samego rodzaju oraz zakazu dzielenia zamówienia w celu uniknięcia stosowania przepisów ustawy. W przypadku, gdy szacunkowa wartość zamówienia ustalona na podstawie Prawa zamówień publicznych nie przekracza wartości, od której istnieje obowiązek stosowania Prawa zamówień publicznych, zamawiający – przy szacowaniu wartości zamówienia – powinien się kierować zasadami określonymi w „Wytycznych w zakresie udzielania zamówień w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy”.

Zgodnie z art. 7.1. „Regulacji w sprawie wdrażania Drugiej Edycji Szwajcarskiej pomocy finansowej dla wybranych państw członkowskich Unii Europejskiej w celu zmniejszenia różnic społeczno-gospodarczych w obrębie Unii Europejskiej” wszelkie zamówienia na usługi, towary i roboty w ramach Programu Współpracy przez jakikolwiek podmiot sektora publicznego lub prywatnego Państwa Partnerskiego są prowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa Państwa Partnerskiego i unijnymi aktami prawnymi dotyczącymi zamówień publicznych. Organizacje pozarządowe lub podmioty prowadzące działalność pożytku publicznego, które będą realizować zadanie publiczne zlecone lub powierzone przez Beneficjenta lub partnera krajowego w wyniku rozstrzygniętego otwartego konkursu ofert przeprowadzonego na podstawie art. 5 ust. 4 pkt 1 i art. 13 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie powinny ustalić zatem, czy nie są zobowiązane w związku z realizacją zleconych lub powierzonych zadań do stosowania ustawy z 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych. Warto w tym miejscu odwołać się do wydanego na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy stanowiska UZP dotyczącego obowiązku stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych przez fundacje oraz stowarzyszenia (https://www.gov.pl/web/uzp/obowiazek-stosowania-ustawy-prawo-zamowien-publicznych-przez-fundacje-or…). Stanowisko to, co do swoich zasadniczych wniosków, nie straciło na aktualności. Wynika z niego, że – co do zasady – organizacje wybrane na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego nie mają obowiązku stosowania przepisów ustawy PZP. Organizacje te nie spełniają bowiem przesłanek uznania ich za Zamawiającego publicznego, o którym mowa w art. 4 ustawy. Niemniej jednak podmioty prowadzące działalność w formie fundacji bądź stowarzyszeń mogą być zobowiązane do stosowania ustawy PZP w okolicznościach wskazanych w art. 4 pkt 3 lub w art. 6 ustawy PZP. Podkreślić przy tym należy, że finansowanie zamówienia, o którym mowa w art. 4 pkt 3 ustawy Pzp, należy utożsamiać z przekazywaniem danej instytucji środków finansowych przeznaczonych na jej ogólne funkcjonowanie – nie mamy do czynienia z finansowaniem w rozumieniu ww. przepisu, gdy środki publiczne przekazywane są w celu sfinansowania lub współfinansowania konkretnych projektów beneficjenta w ramach umów o wykonywanie zadań publicznych lub też własnych, pozostających jednak w sferze interesu ekonomicznego podmiotów publicznych. Natomiast finansowanie zamówienia w rozumieniu art. 6 ustawy Pzp oznacza okoliczność przekazywania środków na konkretne świadczenie, nie zaś ogólnie na funkcjonowanie danego podmiotu – przy czym trzeba pamiętać, że przepis ten dotyczy zamówień, których wartość jest równa lub przekracza progi unijne i których przedmiotem są roboty budowlane w zakresie inżynierii lądowej lub wodnej określone w załączniku II do dyrektywy 2014/24/UE, budowy szpitali, obiektów sportowych, rekreacyjnych lub wypoczynkowych, budynków szkolnych, budynków szkół wyższych lub budynków wykorzystywanych przez administrację publiczną lub usługi związane z takimi robotami budowlanymi. Organizacje pozarządowe lub podmioty prowadzące działalność pożytku publicznego, realizujące – jako grantobiorcy – zadania w ramach Polsko Szwajcarskiego Programu Rozwoju miast będą zobowiązane do stosowania „Wytycznych w zakresie udzielania zamówień w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy” w zakresie w tych wytycznych wskazanym. Zgodnie z Rozdziałem 1 ww. wytycznych do ich stosowania zobowiązane są bowiem – oprócz beneficjenta i partnera – także inne podmioty uprawnione do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych w projekcie na podstawie umowy zawartej z beneficjentem lub partnerem albo których uprawnienie do ponoszenia takich wydatków wynika z wyrażonej w innej formie decyzji beneficjenta lub partnera o przekazaniu części dofinansowania na realizację projektu, pod warunkiem zgodności takiej umowy lub decyzji z umową o dofinansowanie. Jednocześnie, w przypadku, gdy zasada konkurencyjności, a tym samym Wytyczne w zakresie udzielania zamówień w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy nie będą miały zastosowania (z uwagi np. na wartość zamówienia) ww. organizacje powinny przy udzielaniu zamówień kierować się jedną z zasad horyzontalnych – zasadą uczciwej i otwartej konkurencji (na przykład stosując wewnętrzny regulamin zakupów, prowadząc rozeznanie rynku, publikując ogłoszenie o zamówieniu na stronie internetowej, mediach społecznościowych). Zgodnie bowiem z Regulacjami (Artykuł 7.1.) „do zamówień zastosowanie mają w szczególności zasady przejrzystości, równego traktowania, konkurencji i ekonomicznego wykorzystania Pomocy Finansowej”. Obowiązek stosowania Wytycznych w zakresie udzielania zamówień w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy beneficjent/partner krajowy powinien uregulować w umowie zawieranej z organizacjami pozarządowymi lub podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego wyłonionymi w otwartym konkursie ofert przeprowadzonym na podstawie art. 5 ust. 4 pkt 1 i art. 13 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Wskazanych w pytaniu „Wytycznych w zakresie udzielania zamówień w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy”, a więc również ujętego w nich obowiązku publikacji ogłoszeń w bazie konkurencyjności nie stosuje się wobec zamówień udzielanych na podstawie Pzp (Podrozdział 2.1 ust.1 lit b). Żaden z zapisów „Wytycznych w zakresie udzielania zamówień w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy” nie wskazuje, że stosuje się je do zamówień nieprzekraczających kwoty 170 000,00 zł netto (próg stosowania PZP dla klasycznych zamówień). Z zapisów Wytycznych wynika jedynie, że (o ile nie zachodzą inne przesłanki wyłączające stosowanie Wytycznych) stosuje się je do zamówień o wartości powyżej 80 tys. zł netto. Górną granicę stosowania Wytycznych wyznaczają progi wartości zamówień, po przekroczeniu których znajduje zastosowanie Pzp (co jest przesłanką wyłączającą stosowanie Wytycznych). Podkreślić przy tym należy, że Pzp określa odmienne zasady udzielania zamówień sektorowych niż pozostałych zamówień (inny jest próg wartości zamówień, po przekroczeniu których znajduje zastosowanie Pzp). Aktualne progi unijne oraz ich wartość w złotych na lata 2026-2027 zawiera obwieszczenie Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia 8.12.2025 r. w sprawie aktualnych progów unijnych (Aktualne progi unijne oraz ich równowartości w złotych na lata 2026-2027 – Urząd Zamówień Publicznych – Portal Gov.pl). Zamawiający powinien więc ustalić, biorąc pod uwagę szacowaną wartość zamówienia sektorowego, czy jest zobowiązany do stosowania Pzp, czy też nie. Jeśli odpowiedź jest twierdząca powinien stosować Pzp. Jednocześnie, zgodnie z zasadami szacowania wartości zamówienia wynikającymi z art. 28–36 PZP, wartość zamówienia należy ustalić z uwzględnieniem całego zakresu planowanego przedsięwzięcia. W konsekwencji dobór właściwego trybu udzielenia zamówienia (PZP, inny tryb) powinien następować w odniesieniu do łącznej wartości zamówienia, a nie do wartości poszczególnych odcinków realizowanych etapowo. Dopuszczalne jest wprawdzie udzielenie zamówienia w częściach, jednak nie może to prowadzić do obejścia przepisów ustawy poprzez zaniżenie wartości zamówienia lub zastosowanie trybów właściwych dla niższych progów wartościowych. Proszę także zapoznać się z pytaniem nr 5 w zakładce: Miasto w działaniu: Realizacja działań w Bazie pytań i odpowiedzi na stronie Wsparciemiast.pl. W przypadku zamówień, wobec których nie mają zastosowania przepisy Pzp i w stosunku do których nie zachodzą inne przesłanki wyłączenia stosowania zasady konkurencyjności – Zamawiający powinien udzielić zamówienia w oparciu o zasady wynikające z „Wytycznych w zakresie udzielania zamówień w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy”. W przypadku, gdy stosowanie ww. Wytycznych jest wyłączone – Zamawiający prowadzić powinien postępowania w oparciu o własne Regulaminy, kierując się zasadą, że wszystkie wydatki w ramach projektu muszą być ponoszone w sposób racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów.

W przedstawionej sytuacji minimum tego co powinno zostać wykonane to dodanie w dokumentacji zamówienia następujące formuły: „W przypadku wskazania w dokumentach zamówienia konkretnej normy, oceny technicznej, specyfikacji technicznej albo systemu referencji technicznych, przez odniesienie to rozumie się także normę/specyfikację/ocenę/system aktualną na dzień składania ofert albo normę zastępującą wskazaną normę, jak również rozwiązanie równoważne, pod warunkiem że zapewnia ono spełnienie wymagań Zamawiającego w stopniu nie mniejszym niż norma wskazana w dokumentach zamówienia. W razie rozbieżności pomiędzy normą wskazaną w dokumentach zamówienia a normą ją zastępującą lub późniejszą, Wykonawca może zastosować normę zastępującą albo rozwiązanie równoważne, pod warunkiem wykazania, że zapewnia ono spełnienie wymagań Zamawiającego co najmniej w stopniu nie mniejszym niż rozwiązanie opisane w dokumentach zamówienia. Powyższe nie może prowadzić do naruszenia obowiązujących przepisów prawa, decyzji administracyjnych, uzgodnień, dokumentacji projektowej ani STWiORB.”

Miasto może realizować zaplanowane działania na własne ryzyko już na tym etapie. Wszystkie wydatki są kwalifikowane od ogłoszenia naboru wniosków (7 marca 2024 r.). Także wskaźnik W62R może być już osiągnięty i nie jest konieczne podpisanie umowy o wsparciu z Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast.

W wartości docelowej wskaźników na etapie KPP powinny zostać odzwierciedlone te wartości, które wynikają wprost z przyjętego zakresu działania opisanego w WPP – szczególnie jeśli inwestycje poprawiające bezpieczeństwo publiczne objęte były wymaganymi uzgodnieniami/zgłoszeniami/pozwoleniami na budowę i poprzez to łatwo identyfikowalna jest ich liczba.  
Jeżeli w trakcie realizacji działania pojawią się dodatkowe rozwiązania, wynikające z przeprowadzonego audytu, które docelowo zwiększą wartość wskaźnika W47P wówczas miasto może zwrócić się z wnioskiem do KIK-OP o zwiększenie wartości docelowej wskaźnika albo wykazać rzeczywistą wartość osiągniętego wskaźnika. 

Unikalna osoba w rejestrach, to osoba, którą można odróżnić od innych zarejestrowanych osób, ponieważ posiada co najmniej jedną cechę o unikalnej wartości np. PESEL. Dzięki unikalności rejestry są bardziej efektywne w przetwarzaniu danych i zapewniają wyższą jakość informacji, ponieważ eliminują powtarzające się osoby.  

Dla każdej działalności (poszczególnej formy rozwoju) miasto będzie prowadzić odrębne rejestry, w których może powtarzać się osoba o takiej samej cesze np. PESEL, natomiast do łącznej wartości wskaźnika (liczba osób, które wzięły udział w nowych (lub lepszych) formach rozwoju umiejętności zawodowych) bierzemy tylko unikalną osobę. Jeśli osoba weźmie udział w więcej niż jednej formie jest wykazywana we wskaźniku TYLKO RAZ. 

Dla jasności uporządkowaliśmy treść pytania wg poruszonych wątków. W efekcie otrzymaliśmy 6 szczegółowych pytań, na które odpowiadamy poniżej: Pytanie 1: Jaki zakres danych osobowych beneficjent jest zobowiązany zbierać na potrzeby realizacji i rozliczenia projektu? Czy w celu wykazania wskaźnika (np. potwierdzenia udziału unikalnego uczestnika) wymagane jest zbieranie danych wrażliwych, takich jak numer PESEL, adres, czy też dopuszczalne są inne, mniej ingerujące w prywatność formy identyfikacji uczestników? Czy powinien zostać określony zamknięty katalog danych osobowych, które beneficjent może gromadzić, aby zachować zgodność z zasadą minimalizacji danych wynikającą z przepisów RODO? Będziemy wdzięczni za wskazanie rekomendowanych i dopuszczalnych form dokumentowania powyższych działań, z uwzględnieniem zasady minimalizacji. Odpowiedź 1: Co do zasady, w ramach systemu monitorowania beneficjent zobowiązany jest zbierać tylko te dane, które są niezbędne do rozliczenia konkretnego wskaźnika. Każdy wskaźnik został opisany w odrębnej fiszce w „Poradniku metodycznym – Wskaźniki projektowe”, gdzie w części „Źródła danych” oraz „Uwagi Metodologiczne” przedstawiono instrukcje dotyczące sposobu jego dokumentowania. Zakres wymaganych danych zależy od specyfiki wskaźnika – np. we wskaźnikach W68P i W69P należy przypisać uczestnika szkoleń do grupy wiekowej, zaś w innych wskaźnikach nie sformułowano takiego wymogu. Odpowiedź zależeć więc będzie od tego, którego wskaźnika dotyczy Państwa pytanie. Dla rozliczenia wskaźnika typu „potwierdzenie udziału unikalnego uczestnika” nie jest wymagane gromadzenie danych wrażliwych (pesel, adres, nr telefonu itp.). W „Rejestrze uczestników projektu” podajemy jedynie imię i nazwisko osoby, która skorzystała z usług projektu oraz podajemy jej charakterystykę istotną z punktu widzenia oceny wskaźnika (np. typ beneficjenta lub forma udzielonego wsparcia). Dane imienne uczestników oraz dokumentację ich dotyczącą gromadzi jedynie ten podmiot, który bezpośrednio świadczy dla nich usługi. Np. stowarzyszenie prowadzące warsztaty dla osób znajdujących się w niekorzystnej sytuacji społecznej do prawidłowej realizacji usługi będzie potrzebowało bardziej szczegółowych danych – email, numer telefonu, opis sytuacji odbiorcy wsparcia itp. Jednak w rejestrach udostępnianych innym podmiotom (w ramach systemu monitorowania projektu) ograniczamy się wyłącznie do danych niezbędnych do rozliczenia wskaźników. W takiej sytuacji zaleca się, aby imiona i nazwiska uczestników zostały zanonimizowane. Szczegółową dokumentację dotyczącą odbiorców wsparcia należy przechowywać w siedzibie wykonawcy usługi w celach kontrolnych. Pytanie 2: Na jakiej podstawie beneficjent powinien określać, że dana osoba należy do grupy osób wykluczonych społecznie lub zagrożonych wykluczeniem społecznym? Czy wymagane jest posiadanie określonego dokumentu potwierdzającego ten status (np. decyzji administracyjnej, zaświadczenia z OPS, PUP, orzeczenia o niepełnosprawności itp., zaświadczenie o stanie zdrowia), czy beneficjent powinien posiadać kopię takiego dokumentu, czy też dopuszczalne jest oświadczenie uczestnika? W szczególności prosimy o wyjaśnienie czy definicję osób w niekorzystnej sytuacji społecznej należy opierać np. na ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (art. 7), wytycznych EFS+ (Podrozdział 4.2 „Zasady dotyczące aktywnej integracji”), czy też na innych dokumentach lub przepisach wskazanych przez Instytucję. Podręcznik „Mniejszości w niekorzystnej sytuacji społecznej” opisuje kim są osoby w niekorzystnej sytuacji społecznej w sensie ogólnym i jak badać ich sytuację, ale nie podaje zamkniętej definicji prawnej ani kryteriów kwalifikacji do projektu. Odpowiedź 2: Program PSPRM nie formułuje szczegółowych kryteriów ani wymogów dokumentacyjnych w zakresie identyfikacji osób wykluczonych społecznie lub zagrożonych wykluczeniem społecznym. Beneficjent sam określa grupy osób wykluczonych społecznie lub zagrożonych wykluczeniem społecznym biorąc pod uwagę zdiagnozowane problemy i potrzeby miasta. Przy definiowaniu grupy można skorzystać z katalogu wskazanego w art. 7 ustawy o pomocy społecznej, a także z innych ustaw np. ustawy o rewitalizacji. Miasto – dla celów sprawozdawczych – przygotowuje metodologię identyfikacji grup docelowych i stosuje ją przez cały okres projektu. Wystarczające jest wykazanie, że miasto stosowało jednolite i przejrzyste zasady, działało zgodnie z szerokim rozumieniem wykluczenia społecznego oraz realizowało zasady horyzontalne programu. Pytanie 3: Czy zakres zbieranych danych osobowych należy różnicować pomiędzy osobami wykazywanymi we wskaźnikach projektu, a osobami biorącymi udział wyłącznie w działaniach partycypacyjnych? Odpowiedź 3: Zakres wymaganych danych opisujących odbiorców działań projektowych został ustalony indywidualnie dla poszczególnych wskaźników, więc odpowiedź na to pytanie zależy raczej od rozliczanego wskaźnika niż od rodzaju działania lub obszaru tematycznego, którego wskaźnik dotyczy. Generalnie jednak przyjęto zasadę, że indywidualnych odbiorców wykazujemy w rejestrach w przypadku wskaźników typu „Liczba uczestników / osób, które (…)” oraz tych form wsparcia, które adresowane są właśnie do indywidualnych odbiorców (np. działania szkoleniowe, integrujące lub aktywizujące). W przypadku wskaźników opisujących liczbę działań lub inicjatyw pojawia się wymóg oszacowania liczby uczestników wydarzenia (na podstawie list obecności, sprzedaży biletów, pojemności sali itp.), ale nie zakłada się zbierania ich danych osobowych. W przypadku działań partycypacyjnych nie ma obowiązku zbierania danych osobowych. Pytanie 4: W przypadku, gdy w działaniach partycypacyjnych nie jest wymagane potwierdzanie statusu uczestników, czy przy realizacji takich działań (np. spotkań z mieszkańcami) wystarczającą formą potwierdzenia ich przeprowadzenia jest: – raport ze spotkania oraz – dokumentacja fotograficzna, czy też obligatoryjnie wymagana jest imienna lista obecności uczestników oraz inne dane? Czy w przypadku większych, otwartych spotkań o charakterze ogólnodostępnym dopuszczalne jest opieranie się wyłącznie na raporcie merytorycznym oraz dokumentacji fotograficznej? Odpowiedź 4: W przypadku wydarzeń o charakterze otwartym lub masowym (w tym działań partycypacyjnych typu „spotkanie z mieszkańcami”) notatka / raport ze spotkania i dokumentacja fotograficzna są wystarczającą formą potwierdzenia ich realizacji. Stosowanie imiennych list obecności nie jest w takich przypadkach obligatoryjne. Pytanie 5: W sytuacji, gdy w ramach spotkań partycypacyjnych przewidziano catering, czy wymagane jest pisemne potwierdzenie odbioru cateringu przez uczestników (np. podpisy), czy też wystarczające będzie potwierdzenie w formie raportu ze spotkania wraz z dokumentacją fotograficzną? Nie dotyczy posiedzeń Komitetu społecznego – tutaj występuje imienna lista, która może stanowić jednocześnie potwierdzenie odbioru cateringu i będzie załącznikiem do protokołu z posiedzenia. Odpowiedź 5: Nie jest wymagane pisemne potwierdzanie odbioru cateringu przez uczestników spotkań partycypacyjnych. Pytanie 6: Czy instytucja udostępnia lub rekomenduje wzory formularzy rejestracyjnych, list uczestników lub rejestrów, o których mowa przy monitorowaniu i wykazywaniu wskaźników projektu? Jeśli tak, prosimy o wskazanie obowiązujących lub zalecanych wzorów bądź wytycznych w tym zakresie. Odpowiedź 6: Zalecenia dotyczące kształtu rejestrów i zestawień służących rozliczaniu poszczególnych wskaźników zostały przedstawione w „Poradniku metodycznym – Wskaźniki projektowe”. Nie ma wzorów formularzy rejestracyjnych, list uczestników czy rejestrów. Beneficjenci mogą stosować wzory dokumentów, które wynikają z ich praktyki. Należy pamiętać, że wszystkie dokumenty muszą być oznakowane zgodnie z „Zasadami dotyczącymi działań informacyjno-promocyjnych realizowanych przez beneficjentów Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast. Jednocześnie informujemy, że Związek Miast Polskich pracuje obecnie nad stworzeniem wzorcowych rejestrów, zgodnych z zapisami poradnika, które będą mogły być wykorzystane przez miasto. Zostaną one udostępnione miastom na początku 3 etapu PSPRM. Jeśli beneficjent planuje rozpocząć działania wdrożeniowe wcześniej (przed końcem 1 kw. 2026 r.), możliwe są indywidualne konsultacje dotyczące podejścia do rejestrowania wybranych wskaźników.

Elementem, który „buduje” wskaźnik W47P („Liczba zrealizowanych inwestycji poprawiających bezpieczeństwo publiczne (tj. np. spowalniacze prędkości, monitoring uliczny, inteligentna sygnalizacja świetlna, uruchomienie lub modernizacja Szpitalnych Oddziałów Ratunkowych (SOR), pojazdy służb ratunkowych i wyposażenie służb ratunkowych itp.”) jest KAŻDE POJEDYNCZE URZĄDZENIE PODNOSZĄCE BEZPIECZEŃSTWO RUCHU. Nalezą do nich przede wszystkim obszarowe rozwiązanie z zakresu organizacji ruchu ograniczające dopuszczalną prędkość pojazdów do nie więcej niż 30 km/h (a więc strefy zamieszkania oraz strefy uspokojonego ruchu „tempo 30”, niezależnie o ich obszaru, a także punktowe rozwiązanie inżynieryjne spowalniające ruch, takie jak: jak próg spowalniający, próg wyspowy, przejście dla pieszych wyniesione, przejście dla pieszych o zawężonym przekroju, azyl dla pieszych w osi jezdni wielopasowej z wyniesioną wyspą, skrzyżowanie z wyniesioną tarczą, skrzyżowanie o ruchu okrężnym, antyzatokę przystankową i rozwiązania podobne. Ponadto, jeżeli np. w strefie uspokojonego ruchu mieszczą się też różne urządzenia punktowe, to określając wartość wskaźnika, należy ująć w niej (zaliczyć do wartości wskaźnika) zarówno strefę, jak i urządzenia w niej się znajdujące. Jednocześnie NIE SĄ „pojedynczymi urządzeniami podnoszącymi bezpieczeństwo ruchu” punktowe rozwiązania z zakresu organizacji ruchu polegające wyłącznie na oznakowaniu poziomym lub pionowym bez inżynieryjnych elementów spowalniających, jak na przykład przejście dla pieszych wyróżnione kolorem czerwonym, znak pionowy ograniczający dopuszczalną prędkość, wysepka azylu lub zawężenie przejścia wyznaczone wyłącznie oznakowaniem poziomym. Ważne jest także, aby poszczególne elementy, które „budują” wskaźnik ująć i opisać w rejestrze, w którym będą podawane szczegółowe dane ilościowe. Zgodnie z opracowaniem „Wskaźniki projektowe – poradnik metodyczny” „W rejestrze powinna znaleźć się data zakończenia inwestycji (odbioru / oddania do użytku) oraz koszt poniesiony ze środków projektu na jej realizację. Jeśli wybudowany / zmodernizowany obiekt składa się z większej liczby jednorodnych składników, należy podać w rejestrze jednostkę miary oraz liczbę jednostek, których dotyczyła inwestycja (np. dla monitoringu ulicznego: kamera i liczba kamer).”

Zmiana listy wskaźników, ich wartości bazowej i docelowej, dodanie lub usunięcie wskaźnika jest możliwe w przypadku, gdy zmiany wynikają z rekomendacji KS na etapie oceny WPP i są wynikiem weryfikacji ich adekwatności i przydatności. Zakres zmian musi być skonsultowany z doradcami ZMP i KIK-OP na etapie przygotowanie KPP. Powodem rezygnacji ze wskaźnika nie powinna być trudność w oszacowaniu jego wartości. Została opracowana metodologia liczenia wskaźnika i dostępne jest doradztwo ekspertów ZMP w tym zakresie.

Zasób informacji zawarty w pytaniu jest zbyt wąski dla pełnego udzielenia odpowiedzi. W złożonym WPP wskaźnik W36P (Liczba nowych opracowań, analiz, strategii, planów, programów, standardów i procedur dotyczących ochrony przyrody i bioróżnorodności wdrożonych w mieście), do którego jak rozumiemy odnosi się pytanie dotyczy działania związanego z OT „Ochrona przyrody i różnorodność biologiczna”, zaś sam przywołany wskaźnik dotyczy – zgodnie z jego treścią nowych opracowań, analiz, strategii planów programów standardów i procedur z zakresu ochrony środowiska, w tym m.in.:
– strategii lub planów rozwoju zielonej infrastruktury;
-standardów przestrzeni publicznej;
– planów zagospodarowania terenów zieleni miejskiej;
– strategii krajobrazu miejskiego;
– standardów utrzymania zieleni;
– instrumentów planowania i zagospodarowania przestrzennego (MPZP, plan ogólny);
– koncepcji systemu parków miejskich/rzecznych.
Jak zatem wskakuje powyższy katalog mamy do czynienia z dokumentami strategicznymi i planistycznymi. Trudno za taki uznać specjalne karty pracy, które będą podstawą prowadzenia przez nauczycieli lekcji.
Jeżeli miasto ma potrzebę stworzenia z „Kart pracy” indywidualnego wskaźnika, może to zrobić, opracowując jego metodologię zgodnie ze wzorem wynikającym z opracowania „Wskaźniki projektowe – poradnik metodyczny”. Wskaźnik ten jednak nie będzie podlegał sprawozdawczości Programu. Jednocześnie miasto ma obowiązek zrealizowania wskaźników zawartych w WPP, jako że opis działania wraz ze wskaźnikami był elementem oceny całego projektu.

Ad. 1. Przedmiotem wskaźnika – zgodnie z Poradnikiem „Wskaźniki projektowe – poradnik metodyczny” str. 39 – jest liczba zrealizowanych inwestycji poprawiających bezpieczeństwo publiczne [szt.]. Doprecyzowując tę kwestię należy mieć na uwadze definicję pojęcia „inwestycja” oraz definicję pojęcia urządzenia podnoszącego bezpieczeństwo ruchu. W praktyce możliwa jest realizacja tzw. inwestycji złożonych, tj. składających się z podzadań inwestycyjnych, które mogą funkcjonować samodzielnie. Takim przykładem może być np. inwestycja pn. „Poprawa bezpieczeństwa pieszych i rowerzystów”, która będzie składała się z podzadań: przebudowy przejścia dla pieszych na ulicy X oraz budowy systemu monitoringu. W tym przypadku uzasadnione jest wskazanie 2 sztuk inwestycji, zgodnie z realizowanymi podzadaniami.
Ponadto ostateczna decyzja w zakresie prawidłowego rozumienia liczby inwestycji powinna być zgodna z obowiązującymi w jednostce zasadami (polityką) rachunkowości, których konsekwencją jest sposób ujmowania inwestycji w budżecie. Zatem, jeżeli miasto i powiat planują przeprowadzić inwestycje polegające na wybudowaniu łącznie 30 przejść dla pieszych (15 miasto i 15 powiat) i zgodnie ze stosowanymi przez te jednostki zasadami rachunkowości będą one stanowiły osobne inwestycje, wówczas należy wykazać 30 sztuk inwestycji w podziale na miasto (wnioskodawcę) i powiat (partnera). W przypadku systemu monitoringu analogicznie, decydujące będą wspomniane regulacje w zakresie rachunkowości jednostki. Inwestycją w tym przypadku będzie cały system monitoringu. Dlatego też każdorazowo należy rozpatrywać te kwestie w oparciu o stosowane w jednostce zasady (politykę) rachunkowości.
Inną kwestią jest umieszczenie w stosownym rejestrze efektów danej inwestycji. Zarówno, gdy zadanie inwestycyjne jest traktowane jako całość, jak i gdy jest podzielone na odrębne podzadania – w „Rejestrze wybudowanych / zmodernizowanych (przebudowanych lub rozbudowanych) obiektów” będzie trzeba wykazać liczbę zmodernizowanych przejść. Rekomendujemy także zapoznanie się z odpowiedzią nr 3 w linii tematycznej „Miasto w działaniu”: sekcja: „Sprawozdawczość, wskaźniki, monitoring”.

Ad. 2. W przypadku wskaźnika produktu W49P Liczba zrealizowanych działań zwiększających poczucie bezpieczeństwa wśród mieszkańców przez „działania” – zgodnie z Poradnikiem „Wskaźniki projektowe – poradnik metodyczny” str. 42 – rozumie się AKTYWNOŚCI (a nie obiekty czy rozwiązania techniczne) zwiększające poczucie bezpieczeństwa. Aktywności takie to „zintegrowane działania, które obejmują edukację, współpracę społeczności, inicjatywy zapobiegawcze oraz wsparcie dla ofiar. Na przykład: (i) organizacja warsztatów, prelekcji i szkoleń z zakresu bezpieczeństwa, pierwszej pomocy i umiejętności radzenia sobie w sytuacjach awaryjnych; (ii) organizacja imprez plenerowych, festynów i spotkań, które integrują mieszkańców i budują poczucie wspólnoty; (iii) kampanie przeciwko przemocy domowej, szkolne programy antyprzemocowe i miejskie projekty promujące bezpieczne relacje; (iv) systemy monitorowania społecznościowego, gdzie mieszkańcy biorą aktywny udział w śledzeniu i zgłaszaniu podejrzanych lub niebezpiecznych sytuacji.
Z wymienionych w pytaniu rodzajów przedsięwzięć tylko kampania edukacyjna powinna być mierzona tym wskaźnikiem (jedna kampania = 1). Natomiast do doposażenia przejść dla pieszych czy wdrożenie systemu monitoringu należy stosować wskaźnik W47P, a do zakupu pojazdu – wskaźnik W16P.

Ad.3. W przypadku wskaźnika W20P „Liczba zrealizowanych inicjatyw na rzecz zmniejszenia niekorzystnych emisji do atmosfery i ograniczenia wykluczenia transportowego” wskazane w pytaniu rodzaje przedsięwzięć (zadania polegającego na rozwoju systemu informacji pasażerskiej, wymianie wiat i zakupie autobusów) nie nadają się do monitorowania tym wskaźnikiem. Ewentualnym elementem monitorowanym tym wskaźnikiem mógłby być z wymienionych jedynie podsystem systemu informacji pasażerskiej adresowany do osób niewidomych i niedowidzących (komunikaty głosowe przy wyświetlaczach systemu informacji pasażerskiej na przystankach), co można traktować jako inicjatywę na rzecz przełamywania wykluczenia transportowego osób z niepełnosprawnościami (jeden system = 1).

Realizując działania, które potencjalnie mogą być sfinansowane ze środków Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast miasta-wnioskodawcy powinny zachować zgodność zarówno z polskimi przepisami prawa, jak i z „Regulacjami w sprawie wdrażania drugiej edycji szwajcarskiej pomocy finansowej dla wybranych państw członkowskich Unii Europejskiej w celu zmniejszenia różnic społeczno-gospodarczych w obrębie Unii Europejskiej” oraz wszelkimi procedurami operacyjnymi lub wytycznymi przyjętymi dla Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy.

Podstawowym wymogiem jaki muszą Państwo spełnić przy wyborze wykonawcy jest zatem zachowanie zgodności z „Wytycznymi w zakresie udzielania zamówień w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy” (link: Wytyczne i wzory dokumentów – Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej), a jeśli one nie znajdują zastosowania – właściwymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego lub regulacjami wewnętrznymi.

Do stosowania zasad komunikacji i promocji, zawartych w „Podręczniku komunikacji i informacji Druga Edycja Szwajcarskiej Pomocy Finansowej dla wybranych państw członkowskich UE” oraz określonych w załączniku nr 11 do Regulaminu: „Zasady dotyczące działań informacyjno-promocyjnych realizowanych przez beneficjentów Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast są zobowiązani są Beneficjenci (a nie Wnioskodawcy). Jednakże dla spełnienia wymogu informowania o udziale w Programie Rozwoju Miast i źródłach finansowania Programu w dokumentacji zapraszającej Wykonawców do złożenia oferty zaleca się zawrzeć informację o możliwości sfinansowania zamówienia ze środków Drugiej Edycji Szwajcarskiej Pomocy Finansowej dla wybranych Państw Członkowskich Unii Europejskiej w celu zmniejszenia różnic społeczno-gospodarczych w obrębie Unii Europejskiej.

Do stosowania zasad identyfikacji wizualnej w Programie jest zobowiązany beneficjent (czyli miasto, które zawarło z Krajową Instytucją Koordynującą-Operatorem Programu umowę o dofinansowanie, odpowiedzialne za wdrożenie projektu). W związku z powyższym na tym etapie nie ma obowiązku umieszczania logotypów Programu w dokumentacji przetargowej. Wytyczne dot. promocji i oznakowania znajdują się w Zał. nr 11 do Regulaminu naboru Zasady dotyczące działań informacyjno-promocyjnych realizowanych przez beneficjentów Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast https://www.programszwajcarski.gov.pl/media/130456/Zasady_info_promo_DoT.pdf oraz na podstronie https://www.programszwajcarski.gov.pl/strony/zapoznaj-sie-z-funduszami/promocja/.

W odniesieniu do tablicy informacyjnej nie ma takiego obowiązku, ale nie jest to też zabronione. Jednocześnie należy pamiętać, iż tablica pamiątkowa ma ściśle określony wzór i rozmiar i na niej takie treści nie będą mogły być umieszczone.

Nie, format tablicy można zmieniać. Natomiast niezmienna jest zasada, dotycząca zachowania tzw. pola ochronnego o powierzchni 25% w górnej części tablicy, w którym zamieszcza się logo Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy, a także dolnej części, w której zamieszcza się logo Konfederacji oraz logotyp/herb Beneficjenta i ewentualnie logotypy/herby partnerów. Zabronione jest natomiast tworzenie i zamieszczanie logotypów projektu.

Informacje na ten temat dostępne są na stronie: https://www.programszwajcarski.gov.pl/strony/zapoznaj-sie-z-funduszami/promocja w dokumencie zatytułowanym Annex 1 Use of logos.

Na etapie postępowania prowadzonego przed podpisaniem umowy dofinansowania nie ma potrzeby podawania takich informacji, natomiast logowanie do samej Bazy konkurencyjności odbywa się z podaniem numeru naboru Polsko-Szwajcarskiego Program Rozwoju Miast (SPPW.01.01-IZ.00-001/24 więcej na: https://www.programszwajcarski.gov.pl/strony/zapoznaj-sie-z-funduszami/podstawy-prawne/wytyczne-i-wzory-dokumentow/) – zatem informacja i tak dla potencjalnych uczestników postępowania będzie widoczna.

Odnosząc się do drugiej części pytania należy stwierdzić, iż do prowadzenia działań informacyjno-promocyjnych zobowiązany jest beneficjent Programu (czyli miasto, które zawarło z Krajową Instytucją Koordynującą-Operatorem Programu umowę o dofinansowanie, odpowiedzialne za wdrożenie projektu). W związku z powyższym na tym etapie nie ma obowiązku informowania społeczeństwa o źródle finansowania wdrażanego obecnie działania. Wytyczne dot. promocji i oznakowania znajdują się w Zał. nr 11 do Regulaminu naboru Zasady dotyczące działań informacyjno-promocyjnych realizowanych przez beneficjentów Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast https://www.programszwajcarski.gov.pl/media/130456/Zasady_info_promo_DoT.pdf oraz na podstronie https://www.programszwajcarski.gov.pl/strony/zapoznaj-sie-z-funduszami/promocja/.

Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w tym m.in. dotycząca działalności organów władzy publicznej, realizacji programów finansowanych ze środków publicznych. Informacje zawarte we wnioskach o dofinansowanie w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Współpracy dotyczą wydatkowania środków publicznych, więc co do zasady mają walor informacji publicznej, o której mowa w art. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Miasto powinno je udostępnić podmiotowi wykonującemu prawo do informacji publicznej, chyba że wykaże, że istnieją ustawowe ograniczenia, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w wykonaniu prawa wnioskującego do dostępu o informacji publicznej.

Przypis 12 i 13 w „Zasadach dotyczących działań informacyjno-promocyjnych realizowanych przez beneficjentów Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast” istotnie odsyła zarówno w zakresie tablic informacyjnych (p.33 cytowanych zasad), jak i pamiątkowych (p.34) do tego samego dokumentu (https://www.programszwajcarski.gov.pl/media/120202/Annex_Communication_Manual.pdf). W odniesieniu do tablic informacyjnych program nie narzuca precyzyjnych ich wielkości, precyzuje jedynie, kiedy tablica jest obowiązkowa i jakie są przesłanki doboru wielkości tablicy (cytuje: „Tablice informacyjne mogą mieć różne rozmiary w zależności od celu ich zastosowania”). Należy też zwrócić uwagę na zachowanie proporcji określonych we wzorze (należy się posłużyć wzorem opisywanym jako bilbord). Natomiast wzór tablicy pamiątkowej, jej wymiar oraz czas w jakim należy ją umieścić są już precyzyjnie określone zarówno w załączniku nr 10, jak i przywołanym już „Podręczniku komunikacji”.

1. Zgodnie z pkt 35 Załącznika nr 11, beneficjent jest zobowiązany do informowania KIK-OP o sytuacjach, które mogą prowadzić do kryzysów komunikacyjnych (np. naruszających dobre imię Szwajcarii, Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy czy instytucji go wdrażających). Działanie to ma charakter reaktywny – nie przewiduje się planowania określonej liczby tego typu zdarzeń. Brak wystąpienia sytuacji kryzysowych nie jest traktowany jako niespełnienie wskaźnika, lecz jako brak konieczności jego uruchomienia. 
2. Załącznik nr 11 nie zawiera odrębnej definicji tego wskaźnika. Wdrożenie należy rozumieć jako praktyczny rezultat projektu (np. zastosowane rozwiązanie, model, narzędzie, dobra praktyka), który został zebrany, udokumentowany i upubliczniony w formie materiałów komunikacyjnych. Wskaźnik odnosi się więc do liczby efektów projektu przekazanych odbiorcom w postaci informacji i przykładów wdrożonych rozwiązań. 
3. Zgodnie z pkt 5 Załącznika nr 11, Plan komunikacji musi zawierać działania obowiązkowe dla beneficjentów Programu (m.in. prowadzenie strony internetowej – pkt 6–10, organizacja wydarzeń otwierających i zamykających – pkt 11, oznakowanie działań – pkt 29–34). W przypadku kategorii, w których zaproponowano kilka opcji działań i wskaźników, nie ma obowiązku wyboru wszystkich. Beneficjent może zastosować tylko te działania i wskaźniki, które są adekwatne do projektu, pod warunkiem zachowania wymogów obligatoryjnych. 

Zgodnie z zapisami załącznika nr 11 do regulaminu naboru „Zasady dotyczące działań informacyjno-promocyjnych realizowanych przez beneficjentów Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast” każdy środek trwały winien być oznaczony stosowną naklejką. Jednocześnie w przedsięwzięciach, w których suma środków publicznych przeznaczonych na nie przekracza 300 tys. zł miejsce jego realizacji powinno być oznaczone tablicą informacyjną, a po zakończeniu tablica pamiątkową. Jeżeli zatem opisany projekt będzie realizowany w jednoznacznie zdefiniowanej przestrzeni (osiedle, konkretna dzielnica) tablice taka należy ustawić w widocznym miejscu danej przestrzeni. Jeżeli projekt ma charakter rozproszony tablica powinna być umieszczona np. na budynku Urzędu Miasta.

Na materiałach promocyjnych projektów realizowanych przez miasta (m.in. pismach, ulotkach, plakatach, banerach, stronach internetowych projektów, prezentacjach) obowiązkowym i podstawowym elementem identyfikacji wizualnej jest logotyp Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy, który jednoznacznie identyfikuje źródło wsparcia projektu. Nie istnieje logo Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast – projekty 19 miast beneficjentów są zobowiązane do stosowania logotypu Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy. W przypadku materiałów komunikacyjnych, których współautorem lub współwydawcą jest Szwajcaria, oprócz logotypu Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy należy zastosować również logotyp Konfederacji Szwajcarskiej (zob. punkt 32 w zał. Nr 11 do Regulaminu naboru projektów „Zasady dotyczące działań informacyjno-promocyjnych realizowanych przez beneficjentów Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast”). Nie należy stosować logotypów KIK-OP (tj. MFiPR) i operatora predefiniowanego Komponentu Programu (tj. ZMP). Logotypy tych instytucji stosowane są w ich komunikacji instytucjonalnej i programowej, a nie bieżącej komunikacji projektów Beneficjentów.

Uwaga odpowiedź została zaktualizowana

1) Zgodnie z zasadami określonymi w załączniku nr 11 do Regulaminu naboru oraz w Podręczniku komunikacji i informacji, kluczowym wymogiem dotyczącym stosowania logotypu Programu jest zapewnienie jego czytelności, zachowania właściwych proporcji oraz jednoznacznej rozpoznawalności znaku. W przypadku materiałów promocyjnych lub użytkowych, dla których ze względów technicznych lub technologicznych nie jest możliwe zastosowanie wersji kolorowej logotypu, dopuszczalne jest wykorzystanie znaku w wersji jednobarwnej, w tym w formie tłoczenia w materiale (np. skóropodobnym), pod warunkiem, że logotyp pozostaje wyraźny i łatwo identyfikowalny. Powyższe odstępstwo nie dotyczy tablic informacyjnych ani tablic pamiątkowych, dla których obowiązują pełne zasady identyfikacji wizualnej określone w dokumentach Programu.
2) Tak, w ramach Polsko–Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast dopuszczalne jest zastosowanie logotypu Programu w technologii graweru (monochromatycznej, wynikającej z materiału), w szczególności na elementach takich jak tabliczki lub pojemniki ze stali nierdzewnej, pod warunkiem zachowania czytelności, właściwych proporcji oraz jednoznacznej rozpoznawalności znaku. Rozwiązanie to jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku materiałów użytkowych lub promocyjnych, dla których zastosowanie wersji kolorowej logotypu jest technicznie niemożliwe lub nieuzasadnione, i nie dotyczy tablic informacyjnych ani tablic pamiątkowych, dla których obowiązują pełne zasady identyfikacji wizualnej Programu.
3) Roll-up stanowi materiał informacyjno-promocyjny projektu, dla którego obowiązują ogólne zasady komunikacji i oznakowania określone w załączniku nr 11 do Regulaminu naboru oraz w Podręczniku komunikacji i informacji. Specyfikacja roll-upu zawarta w dokumentach Programu określa minimalne wymagania w zakresie układu, kolorystyki oraz ekspozycji logotypów, mające na celu zapewnienie czytelności informacji oraz jednoznacznej identyfikacji wsparcia udzielonego w ramach Programu. Dopuszczalne jest wprowadzanie dodatkowych elementów np. zdjęć, elementów graficznych (ale nie logotypu projektu wytworzonego przez Beneficjenta), napisów związanych z projektem pod warunkiem, że:
a) zachowana zostanie czytelność informacji, b) logotyp Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy pozostanie wyraźnie widoczny i nadrzędny wobec pozostałych elementów graficznych, c) nie zostanie naruszona hierarchia oznakowania ani spójność z zasadami informacji i promocji Programu.
Zmiany te nie mogą prowadzić do osłabienia widoczności Programu ani do wrażenia, że jest on jedynie elementem drugoplanowym komunikacji.

Pole „Logo partnera” przewidziane we wzorze tablicy informacyjnej ma charakter fakultatywny i może być stosowane wyłącznie w sytuacji, gdy dany partner jest bezpośrednio zaangażowany w realizację konkretnego przedsięwzięcia infrastrukturalnego, którego dotyczy tablica informacyjna. W przypadku, gdy partner projektu (np. inne miasto uczestniczące w projekcie) nie jest związany z daną inwestycją realizowaną przez beneficjenta, nie ma obowiązku ani potrzeby umieszczania jego logotypu na tablicy informacyjnej dotyczącej tej inwestycji. Dotyczy to również partnerów szwajcarskich, jeżeli nie są oni bezpośrednimi realizatorami danego przedsięwzięcia. Rola strony szwajcarskiej w projekcie jest komunikowana poprzez obowiązkowe oznakowanie projektu logotypem Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy oraz logotypem Konfederacji Szwajcarskiej, zgodnie z zasadami określonymi w załączniku nr 11 do Regulaminu naboru oraz Podręczniku komunikacji i informacji. W związku z powyższym, w opisanej sytuacji pole „logo partnera” może zostać pominięte lub pozostawione niewypełnione, bez wpływu na prawidłowość oznakowania tablicy informacyjnej.

Zakres obowiązkowych elementów tablicy informacyjnej w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast został określony w załączniku nr 11 do Regulaminu naboru oraz w Podręczniku komunikacji i informacji i dotyczy przede wszystkim zapewnienia widocznej informacji o wsparciu udzielonym przez Szwajcarię, w tym właściwego oznakowania projektu oraz zastosowania odpowiednich logotypów. Dane techniczne lub organizacyjne dotyczące realizacji inwestycji (takie jak architekt, projektant, kierownik projektu czy wykonawca robót), które zostały przedstawione w przykładowym wzorze tablicy informacyjnej, mają charakter wyłącznie ilustracyjny i nie stanowią katalogu informacji obligatoryjnych. Ich zamieszczenie na tablicy informacyjnej nie jest wymagane przepisami Programu. Beneficjent może, według własnego uznania, uzupełnić tablicę informacyjną o tego rodzaju informacje, jednak brak ich umieszczenia nie stanowi naruszenia zasad informacyjno-promocyjnych obowiązujących w Programie.

W przypadku realizacji projektu w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast obowiązują zasady określone w załączniku nr 11 „Zasady dotyczące działań informacyjno-promocyjnych realizowanych przez beneficjentów Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast”. Zgodnie z nimi: „Dla projektów z dofinansowaniem powyżej 300 tys. zł wymagane jest umieszczenie: – co najmniej jednej tablicy informacyjnej w miejscu realizacji przedsięwzięcia, – a po zakończeniu inwestycji – tablicy pamiątkowej.” Rozmiar tablic informacyjnych może być dostosowany do specyfiki projektu (zgodnie z zapisami „tablice informacyjne mogą mieć różne rozmiary w zależności od celu ich zastosowania”, wzór tablicy informacyjnej określony został w załączniku do Podręcznika komunikacji i informacji), natomiast rozmiar tablic pamiątkowych został określony w Podręczniku komunikacji i informacji (wymiary 300 × 150 × 2 mm) Dodatkowo, zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z 7 lipca 2023 r. w sprawie określenia działań informacyjnych podejmowanych przez podmioty realizujące zadania finansowane lub dofinansowane z budżetu państwa lub z państwowych funduszy celowych, jeżeli projekt jest dofinansowany z budżetu państwa (nawet częściowo), beneficjent zobowiązany jest: – w przypadku zadań infrastrukturalnych lub dużych prac budowlanych – do oznaczenia inwestycji tablicą informacyjną o wymiarach 120 cm x 180 cm, – w przypadku przedsięwzięć nieinwestycyjnych – do umieszczenia plakatu informacyjnego. Zatem, Miasto realizujące projekt w ramach Programu powinno stosować oba zestawy wymaganych oznaczeń, w tym wynikające zarówno z zasad programu (załącznik nr 11), jak i z przepisów powszechnie obowiązujących (rozporządzenie RM).

Zgodnie z zasadami określonymi w załączniku nr 11 do Regulaminu naboru, logotyp Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy co do zasady powinien być stosowany na materiałach informacyjnych i komunikacyjnych związanych z realizacją projektu. Jednocześnie Program przewiduje stosowanie wzorów referencyjnych dla poszczególnych narzędzi komunikacji, w tym dla naklejek, określonych w załącznikach do Podręcznika komunikacji i informacji. Wzór naklejki przewidziany w dokumentach Programu nie zawiera logotypu Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy, co wynika z ograniczonej powierzchni nośnika oraz technicznego charakteru tego narzędzia. W związku z powyższym, w przypadku naklejek beneficjent zobowiązany jest do stosowania wzoru referencyjnego bez jego modyfikowania, w tym bez dodawania dodatkowych logotypów. Dopuszczalną zmianą w stosunku do wzoru jest wyłącznie dostosowanie języka informacji o wsparciu (wersja polska lub angielska), zgodnie z wersją językową projektu. Podsumowując, na naklejkach stosowanych w ramach Programu nie ma obowiązku ani możliwości umieszczania logotypu Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy, o ile nie przewiduje tego zatwierdzony wzór naklejki.

Zgodnie z zapisami załącznika nr 11 do Regulaminu naboru oraz Podręcznika komunikacji i informacji, logotyp Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy stanowi główny i nadrzędny element identyfikacji wizualnej i musi być umieszczany we wszystkich materiałach informacyjnych i komunikacyjnych związanych z realizacją projektu, w tym na tablicach informacyjnych. Umieszczenie logo miasta – beneficjenta na tablicy informacyjnej jest dopuszczalne, jednak nie jest obowiązkowe. W przypadku jego zastosowania logo miasta powinno mieć charakter pomocniczy i drugorzędny wobec logotypu Programu oraz nie może dominować wizualnie ani zakłócać czytelności informacji o wsparciu udzielonym w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast. Zgodnie z zasadą hierarchii znaków, logotyp Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy powinien być umieszczony na górze i/lub po lewej stronie tablicy informacyjnej, natomiast ewentualne logo miasta – w sposób podporządkowany, w dolnej części lub po prawej stronie. Optymalnie – projekt tablicy informacyjnej z dodatkowymi logotypami (w tym miasta-beneficjenta) powinien być zaakceptowany przez operatora Programu. Podsumowując, beneficjent może, lecz nie musi, umieszczać logo miasta na tablicy informacyjnej, przy zachowaniu nadrzędności i czytelnej ekspozycji identyfikacji Programu.

1) Zasada podstawowa jest taka, że logotyp Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy to logotyp wiodący i obowiązkowy. Logo Konfederacji Szwajcarskiej stosuje się wtedy, gdy:
– materiał jest współautorski lub współwydawany ze stroną szwajcarską,
– dotyczy wspólnych działań, wydarzeń, publikacji lub komunikacji bilateralnej (zgodnie z Załącznikiem nr 11).
A także w materiałach komunikacyjnych o dużym znaczeniu, takich jak billboardy (w rozumieniu tablicy informacyjnej) na placach budowy, tablice pamiątkowe lub naklejki.
Zatem w standardowych materiałach projektowych miasto nie ma obowiązku stosowania logo Konfederacji Szwajcarskiej.
2) Nie. W oficjalnej korespondencji projektowej (szablony pism, pisma przewodnie, korespondencja robocza i formalna) wystarczające jest stosowanie logotypu Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy, nie ma obowiązku zamieszczania logo Konfederacji Szwajcarskiej (o ile pismo nie jest współtworzone ze stroną szwajcarską).
3) We wszystkich materiałach informacyjnych i komunikacyjnych związanych z SPPW (m.in. strona internetowa, media społecznościowe, prezentacje pokazywane podczas wydarzeń publicznych, publikacje, filmy, materiały promocyjne, tablice informacyjne, tablice pamiątkowe, korespondencja pisemna w sprawie projektu itp.) obowiązkowe jest zamieszczenie logotypu Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy, który jest głównym elementem identyfikacji wizualnej. Sam zapis o współfinansowaniu (bez zamieszczenia logotypu) jest zatem niewystarczający. Jednocześnie nie jest wymagane zamieszczanie żadnych innych treści poza te, które zostały określone w zał. 11 do Regulaminu naboru.

Beneficjent Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast zobowiązany jest do stosowania zarówno „Podręcznika komunikacji i informacji dla Drugiej Edycji Szwajcarskiej Pomocy Finansowej dla wybranych państw członkowskich” (dostępny pod adresem: https://www.programszwajcarski.gov.pl/strony/zapoznaj-sie-z-funduszami/promocja/),jak i „Zasad dotyczących działań informacyjno-promocyjnych realizowanych przez beneficjentów Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast”. Podręcznik komunikacji i informacji jest wymieniony w Regulaminie naboru projektów i w umowie o dofinansowanie jako jeden z dokumentów składających się na ramy prawne określające zasady realizacji Programu. Zasady dotyczące działań informacyjno-promocyjnych załączone do Regulaminu naboru projektów nie stoją w sprzeczności z „Podręcznikiem komunikacji i informacji”, ale są jego dopełnieniem. Zasady odsyłają Beneficjenta do „Podręcznika” w takich kwestiach, jak zasady tworzenia materiałów wideo, fotograficznych, oznakowania materiałów info-promo, stosowania logotypów. Odpowiedź na drugą część pytania jest dostępna jest w bazie „Pytań i odpowiedzi” na stronie „Wsparcie Miasta” w zakładce „Miasto w działaniu: informacja i promocja” (pytanie nr 8), gdzie na bieżąco publikowane są odpowiedzi na podobne pytania zadawane przez miasta.

Zgodnie z zapisami załącznika 11 do Regulaminu naboru (Zasady dotyczące działań informacyjno-promocyjnych realizowanych przez beneficjentów Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast) nie jest dozwolone tworzenie logotypów dla projektów. Można umieścić herb lub logotyp miasta przy zachowaniu hierarchii znaków zgodnie z zasadami informacji i promocji. Cytowany w treści pytania fragment odpowiedzi dotyczy specyficznej formy jaką jest roll-up. Odpowiedź nr 9 została doprecyzowana.

Zaprezentowane na stronie Programu wzory roll-upów należy traktować jako przykłady – jeżeli Beneficjent chce je wykorzystać w takiej formie może to zrobić zgodnie ze wzorem zamieszczonym na stronie https://www.programszwajcarski.gov.pl/strony/zapoznaj-sie-z-funduszami/promocja (materiał: „Logo – projekt RollUp”). Beneficjent może także dokonywać dowolnych modyfikacji wzoru np. poprzez dodanie (w dolnej części roll-upu) logotypu Konfederacji, a także logotypu/herbu Miasta i jego partnerów. Można też na tym nośniku dodawać inne elementy takie jak np. zdjęcie miasta lub projektu, nazwa i slogan projektu, informacje o dofinansowaniu itp. Możliwa jest także dowolna zmiana tła tego nośnika. Istotne jest, aby logo SPPW miało charakter dominujący na tym nośniku (pełniło rolę głównego logotypu) oraz aby zachowane było pole ochronne logotypu (tzn. aby nie było innych elementów – graficznych/tekstowych w linii logotypu). Rekomenduje się też wykorzystanie tekstu dotyczącego finansowania projektu ze źródeł szwajcarskich zgodnie z treścią tej informacji opisaną w punkcie 31 dokumentu „Zasady dotyczące działań informacyjno-promocyjnych realizowanych przez beneficjentów Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast” tj. „Projekt/konferencja/publikacja… dofinansowany/-a przez Fundusze Szwajcarskie wspierające zmniejszanie różnic gospodarczych i społecznych w Unii Europejskiej”. Powyższe wytyczne można też wprost przenieść i zastosować np. do projektowania plakatów.

Zmiana pozycji logotypu (z justowania do lewej) na jego wyśrodkowanie jest możliwe przy zachowaniu jego pozycji w górnej części materiału informacyjnego i dominującego widoku względem pozostałych treści zamieszczonych na nośniku. Jednocześnie – jeżeli to możliwe – rekomendujemy stosowanie logotypu po lewej stronie zgodnie z zasadą justowania do lewej zgodnie z zasadami prostego języka.

Zamieszczone trzy wzory mają charakter przykładowy. Ważne jest, aby logotypy (Programu na górze oraz Konfederacji na dole) były prawidłowo sformatowane (ich wielkość, odległości od siebie), ważne także aby zachować w górnej części 25% powierzchni tablicy jako „pole ochronne” wyłącznie dla logo Programu. Pozostałe tło powinno być białe. Natomiast treści prezentowane w tym polu mogą być kształtowane dowolnie przez Beneficjenta i mogą obejmować istotne z jego punktu widzenia informacje. Możliwe jest także użycie na tablicy zdjęć lub wizualizacji – istotne, by stanowiły one odrębną część tablicy, nie wchodziły w pole ochronne i nie stanowiły tła dla prezentowanych na tablicy głównych treści.

Logotyp Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy jest głównym elementem identyfikacji wizualnej i musi być umieszczany przez beneficjenta we wszystkich materiałach informacyjnych i komunikacyjnych związanych z SPPW (m.in. strona internetowa, media społecznościowe, prezentacje pokazywane podczas wydarzeń publicznych, publikacje, filmy, materiały promocyjne, tablice informacyjne, korespondencja pisemna w sprawie projektu itp.). Logotyp Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy występuje w dwóch wersjach językowych – polskiej i angielskiej; należy je stosować odpowiednio do wersji językowej danego narzędzia komunikacji. Logotyp Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy jest nadrzędny w stosunku do wszystkich innych logotypów. Jeżeli logotyp ten będzie używany z innymi logotypami, musi znajdować się po lewej stronie i/lub na górze. Logo Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy należy w miarę możliwości łączyć z formułą: „Projekt/konferencja/publikacja… dofinansowany/-a przez Fundusze Szwajcarskie wspierające zmniejszanie różnic gospodarczych i społecznych w Unii Europejskiej”. W wersji polskiej formuły umieszcza się na końcu dopisek „oraz budżet państwa”, o ile nie mają zastosowania postanowienia Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 maja 2021 r. w sprawie określenia działań informacyjnych podejmowanych przez podmioty realizujące zadania finansowane lub dofinansowane z budżetu państwa lub z państwowych funduszy celowych. W języku angielskim formuła ta brzmi: „Supported by the Swiss Contribution to reducing economic and social disparities in the EU”. Logotyp Konfederacji Szwajcarskiej należy stosować: – przypadku materiałów komunikacyjnych, których współautorem lub współwydawcą jest Szwajcaria; – przypadku materiałów komunikacyjnych o dużym znaczeniu, takich jak tablice informacyjne na placach budowy, tablice pamiątkowe lub naklejki stosuje się logotyp Konfederacji Szwajcarskiej dla potwierdzenia wkładu Szwajcarii w realizację projektu. Należy pamiętać, że logotyp Konfederacji Szwajcarskiej składa się z herbu Szwajcarii oraz tekstu towarzyszącego „Konfederacja Szwajcarska” w czterech językach urzędowych Szwajcarii i należy go traktować jako jedną całość, elementy te nie mogą być stosowane samodzielnie. Przed podjęciem decyzji o zastosowaniu danego rodzaju logotypu warto posłużyć się tzw. „drzewem decyzyjnym”, które pokazują ściekę postępowania w zakresie wykorzystania logotypów. Materiał ten dostępny jest w dokumencie „Communication and Information Manual Second Swiss Contribution to selected EU Member States” (oryginał i robocze tłumaczenie dostępne na stronie https://www.programszwajcarski.gov.pl/strony/zapoznaj-sie-z-funduszami/promocja).

Tablice informacyjne mogą być rozmieszczane w różnych lokalizacjach z tą samą treścią (w sytuacji, w której nie są różnicowane co do opisu danego przedsięwzięcia). Natomiast tablice pamiątkowe co do zasady mają taką samą treść więc w każdej lokalizacji będą one wyglądały tak samo. Nie ma natomiast obowiązku oznaczania miejsc, w których nie są realizowane działania infrastrukturalne, nawet w sytuacji, w której ich wartość przewyższa 300 tys. zł. Natomiast jeżeli w takich miejscach (np. w związku z prowadzonymi szkoleniami czy warsztatami) nabywane są środki trwałe każdy z nich musi zostać oznaczony logotypem Konfederacji zgodnie ze wzorem zamieszczonym na stronie https://www.programszwajcarski.gov.pl/strony/zapoznaj-sie-z-funduszami/promocja w dokumencie zatytułowanym Annex 1 Use of logos (str.5, część 6: „Stickers”). Obowiązek ten dotyczy oznakowania wszystkich środków nabywanych w ramach projektu. Oznaczenie to powinno być widoczne i czytelne co najmniej przez okres trwałości. Natomiast w przypadku materiałów, publikacji itp. należy posługiwać się logotypem Programu Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy, który zdefiniowany jest w rozdziale 31 opracowania „Zasady dotyczące działań informacyjno-promocyjnych realizowanych przez beneficjentów Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast”.

Naklejkę z logo Konfederacji należy stosować do trwałego oznaczenia zakupionych środków trwałych np. maszyn i urządzeń, środków transportu, sprzętu biurowego, komputerów. Naklejka w tym wypadku pełni funkcję „tablicy pamiątkowej” na kupowanym sprzęcie. W takiej sytuacji stosuje się naklejkę zdefiniowaną w dokumencie pn. „Annex 1 Use of logos”, str. 5, rozdział 6. Jest to naklejka z logo Konfederacji i tekstem o współfinansowaniu projektu przez Fundusze Szwajcarskie wraz z odesłaniem do strony internetowej temu poświęconej. Naklejka z logo Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy może być umieszczana przez beneficjenta na materiałach informacyjnych i komunikacyjnych związanych z SPPW w czasie wdrażania projektu. Wzór naklejki zdefiniowany jest na stronie https://www.programszwajcarski.gov.pl/strony/zapoznaj-sie-z-funduszami/promocja (materiał: „Logo – projekt naklejki”). Należy pamiętać, iż naklejki mają różne rozmiary. Naklejka z logo Konfederacji może mieć zróżnicowany rozmiar od 100 x 60 mm do 42 x 25 mm. Z kolei naklejka z logo SPPW ma zawsze rozmiar: 60 x 10 mm.

Co do zasady wzór tablicy pamiątkowej jest niezmienny i tożsamy ze wzorem zamieszczonym w dokumencie „Annex 1 Use of logos” dostępnym na stronie https://www.programszwajcarski.gov.pl/strony/zapoznaj-sie-z-funduszami/promocja (punkt 5 strona 4). Zgodnie z rekomendacjami przekazanymi przez stronę szwajcarską tablica pamiątkowa powinna być zgodna ze wzorem zawartym w Aneksie 1, tzn. zawierać wyłącznie logotyp konfederacji. Jedynym odstępstwem od zwartego tam wzoru jest ujęcie tekstu o współfinansowaniu w języku polskim, a nie angielskim, tj. w brzmieniu „Projekt dofinansowany przez Fundusze Szwajcarskie wspierające zmniejszanie różnic gospodarczych i społecznych w Unii Europejskiej”. O powyższą interpretację strony szwajcarskiej skorygowane zostaną także wszystkie wcześniejsze odpowiedzi na stronie wsparciemiast.pl. Link zamieszczony w dokumencie „Zasady dotyczące działań informacyjno-promocyjnych realizowanych przez beneficjentów Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast” został celowo dezaktywowany, jako że prowadził do nieaktualnego materiału.

Wzór tablicy pamiątkowej narzucony jest w przywołanej w pytaniu dokumentacji i jest względem niej niezmienny, w każdym z przedstawionych tam aspektów. Jednocześnie informujemy, że dokonaliśmy rozpoznania rynku w tym zakresie i wykonawcy tego typu tablic nie zgłaszali nam problemu z technologią wykonania tablic o tak zdefiniowanej technologii. To samo dotyczy kwestii mocowania – została ona w dokumentacji wskazana jako mocowanie na 4 dystansach i należy tak dobrać powierzchnie, na której tablica będzie umieszczana, by zachować wymagania ujęte w opisie tablicy pamiątkowej. Nie ma obowiązku umieszczania tablicy na budynkach, mogą to być inne obiekty np. cokół, kamień, elementy infrastruktury, adekwatnie do specyfiki miejsca realizacji projektu.

Nie ma wymogu, który nakazywałby oznakowanie – w przypadku inwestycji liniowych – początkowego i końcowego odcinka trasy. Mowa jest jedynie o obowiązku umieszczenia „co najmniej jednej” tablicy w miejscu powszechnie dostępnym, gwarantującym, że jak największa liczba osób będzie mogła zapoznać się z jej treścią w sposób łatwy i bezpieczny. Oczywiście dobrą praktyką (stosowaną w innych programach) jest, w przypadku tego typu inwestycji, oznaczenie początku i końca inwestycji – przy czym taki sposób oznaczenia można rozważyć np. dla tablic pamiątkowych. Ważne jest jednocześnie, że jeżeli w projekcie ujęto np. dwie ścieżki rowerowe, które nie zachowują ciągłości w całym swoim przebiegu, obowiązek informacyjny dotyczy każdej z lokalizacji inwestycji, która spełnia warunek umieszczenia tablicy informacyjnej.

Załącznik nr 11 „Zasady dotyczące działań informacyjno-promocyjnych realizowanych przez beneficjentów Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast” jednoznacznie reguluje tę kwestię, stwierdzając, iż Beneficjent jest zobowiązany do umieszczenia widocznej tablicy informacyjnej, wykonanej z odpowiednio trwałego materiału, w miejscu realizacji każdego przedsięwzięcia spełniającego łącznie dwa wymogi: suma środków publicznych przeznaczonych na przedsięwzięcie przekracza 300 tys. zł oraz przedsięwzięcie dotyczy finansowania fizycznego obiektu, działań infrastrukturalnych lub budowlanych. Oznacza to, iż w każdym tego typu przypadku konieczne jest umieszczenie tablicy informacyjnej. Należy także zwrócić uwagę, iż limity wkładu środków publicznych, które obligują do umieszczenia trwałej tablicy informacyjnej, są różne w odniesieniu do środków szwajcarskich i środków pochodzących z budżetu państwa (próg obowiązku zamieszczenia tablicy jest niższy dla środków szwajcarskich niż dla środków budżetowych).

Kwestia promocji szwajcarskiego źródła finansowania oraz finansowania pochodzącego z budżetu państwa regulowana jest odrębnymi zasadami. W pierwszym przypadku wynikają one z „Regulacji w sprawie wdrażania drugiej edycji Szwajcarskiej Pomocy Finansowej dla wybranych państw członkowskich Unii Europejskiej w celu zmniejszenia różnic społeczno-gospodarczych w obrębie Unii Europejskiej” oraz z Regulaminu naboru, w szczególności z Załącznika nr 11 „Zasady dotyczące działań informacyjno-promocyjnych realizowanych przez beneficjentów Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast”. Kwestia promocji środków budżetowych regulowana jest w Rozporządzeniu Rady Ministrów z 7 maja 2021 r. (z późniejszymi zmianami, tj. z 20 grudnia 2021 r. i 7 lipca 2023 r.) w sprawie określenia działań informacyjnych podejmowanych przez podmioty realizujące zadania finansowane lub dofinansowane z budżetu państwa lub z państwowych funduszy celowych. O ile rozporządzenie narzuca rozmiar tablic, o tyle regulacje szwajcarskie pozostawiają w tym zakresie swobodę w kształtowaniu ich wielkości (przy zachowaniu innych wymogów określonych w dokumentach i wytycznych związanych z promocją). Warto jednak zadbać, aby tablica informacyjna o większym kwotowo szwajcarskim źródle finansowania nie była mniejsza od tablicy informującej o wkładzie budżetu państwa.

Ogólna informacja dot. liczby miast, które złożyły WPP została opublikowana na stronie Programu: https://www.programszwajcarski.gov.pl/strony/aktualnosci/119-miast-z-szansa-na-dofinansowanie-z-funduszy-szwajcarskich/

W I etapie naboru miasta przygotowały projekt, czyli koncepcję działań ukierunkowanych na realizację celu rozwojowego miasta w formie Wstępnej Propozycji Projektu. Na II etapie naboru finaliści (lub miasta rezerwowe – na własne ryzyko) podejmą prace na Kompletną Propozycją Projektu, co oznacza, że koncepcja przedstawiona w I etapie będzie uszczegóławiana (np. zostanie opracowany szczegółowy budżet zarządzania projektem, plan komunikacji czy testy pomocy publicznej dla działań grantowych, o ile takie są przewidywane) lub modyfikacji w oparciu o rekomendacje Komitetu Sterującego dotyczące zakresu projektu lub jego dofinansowania. Zasady przygotowania i składania Kompletnej Propozycji projektu zostaną określone w zaproszeniu skierowanym do miast-finalistów.

„Regulacje w sprawie wdrażania drugiej edycji szwajcarskiej pomocy finansowej dla wybranych państw członkowskich Unii Europejskiej w celu zmniejszenia różnic społeczno-gospodarczych w obrębie Unii Europejskiej” oraz inne procedury operacyjne lub wytyczne przyjęte dla Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy nie ograniczają możliwości przekazania złożonego w ramach naboru wniosku przedstawicielom organów stanowiących gminy. Dlatego też oceniając możliwości przekazania wniosku radnym Miasto powinno stosować właściwe przepisy powszechnie obowiązującego prawa, tj. albo ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (w szczególności art. 24) albo ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zależności od treści złożonego wniosku.

Zgodnie z Regulaminem konkursu ocenie merytorycznej podlegają tylko te Wstępne Propozycje Projektów, które uzyskały pozytywną ocenę formalną. Wyniki oceny formalnej zostaną pisemnie przedstawione miastom i opublikowane na stronie www.programszwajcarski.gov.pl niezwłocznie po dokonaniu oceny formalnej wszystkich Wstępnych Propozycji Projektów (planowana data publikacji kwiecień 2025 r.). Zakończenie oceny merytorycznej Wstępnych Propozycji Projektów, które przeszły ocenę formalną planowane jest w lipcu 2025 r. Zgodnie z Regulaminem naboru KIK-OP ogłosi listę rankingową na stronie www.programszwajcarski.gov.pl i poinformuje pisemnie za pośrednictwem portalu ePUAP każdego wnioskodawcę o liczbie przyznanych punktów podczas oceny merytorycznej.

Zgodnie z punktem 12 Regulaminu naboru projektów w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast minimalna kwota dofinansowania Projektu obowiązuje na etapie I. Etap I kończy się wraz z zakończeniem oceny Wstępnych Propozycji Projektów i wyborem finalistów przez KI-KOP/Komitet Sterujący. Oznacza to, iż do tego mementu minimalna wartość dofinansowania Projektu nie może być niższa niż 44 848 000 PLN.

Obniżenie wartości dofinansowania projektu na drugim etapie będzie elementem oceny Komitetu Sterującego i to On na II etapie da ostateczną rekomendację co do możliwości zawarcia umowy na kwotę niższą niż minimalna wartość dofinansowania projektu.

Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Krajową Instytucją Koordynującą – Operatora Programu wyników I etapu należy spodziewać się w połowie lipca br.

Tak, „Plan informacji i promocji” wskazany w karcie oceny merytorycznej KPP oznacza „Plan Komunikacji”. Budżet dla działań zaplanowanych w ramach „Planu komunikacji” powinien stanowić element budżetu zarządzania projektem.

Na obecnym etapie nie ma możliwości ingerencji w złożoną aplikację i dokonywanie w niej jakichkolwiek zmian – tego typu doprecyzowanie możliwe będzie na kolejnym etapie pracy nad projektem, pod warunkiem, że Miasto uzyska status finalisty i przejdzie do drugiego etapu. Informacja o wyniku oceny merytorycznej i kwalifikacji lub jej braku do następnego etapu przewidywana jest w najbliższych tygodniach. Ogłoszenie postępowania przetargowego przed ogłoszeniem decyzji o projektach wybranych do dofinansowania jest kwalifikowalne, lecz odpowiedzialność ponosi wyłącznie podmiot ogłaszający postępowanie.

Odnosząc się do drugiej części pytania pragniemy wyjaśnić, iż do stosowania zasad komunikacji i promocji, zawartych w „Podręczniku komunikacji i informacji Druga Edycja Szwajcarskiej Pomocy Finansowej dla wybranych państw członkowskich UE” oraz określonych w załączniku nr 11 do Regulaminu: „Zasady dotyczące działań informacyjno-promocyjnych realizowanych przez beneficjentów Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast zobowiązani są Beneficjenci (a nie Wnioskodawcy).

Wkład inwestora prywatnego, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o drogach publicznych nie może stanowić wkładu własnego Miasta do działania ujętego w projekcie Miasta, zaś inwestor prywatny nie będzie podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowanych.

Jednocześnie szczegółowe kwestie związane z powyższym pytaniem Miasto winno rozstrzygnąć na etapie opracowywania Kompletnej Propozycji Projektu, co będzie miało miejsce w najbliższych tygodniach.

Ad. 1. Kolejna aktualizacja „Poradnika” jest obecnie w konsultacjach i zostanie upubliczniona w przeciągu najbliższych kilkunastu dni na stronie https://wsparciemiast.pl/.

Ad.2. Szablon prezentacji wraz z instrukcja jej opracowania został opublikowany na wspomnianej stronie https://wsparciemiast.pl/ w zakładce „Aktualności” (Zasady współpracy bilateralnej – Centrum Konsultacyjne Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast). Termin przygotowania prezentacji i przesłania do akceptacji Centrum Konsultacyjnego wyznaczono na 31 sierpnia br. Jedocześnie prowadzone będą intensywne działania informacyjne i wspierające, których celem będzie dobre przygotowanie prezentacji na potrzeby współpracy bilateralnej (szczegóły pod wskazanym powyżej linkiem).

Obligatoryjnymi załącznikami do Kompletnej Propozycji Projektu (KPP) będą oświadczenia o kwalifikowalności podatku VAT. Zarówno partnerzy krajowi, jak i inne podmioty uprawnione do ponoszenia wydatków kwalifikowanych powinny złożyć takie oświadczenia jako załączniki do Kompletnej Propozycji Projektu. Z uwagi na to, że zakres działań może ulec zmianie, w szczególności w związku z ponowną weryfikacją działań pod kątem występowania pomocy publicznej, doprecyzowywaniem ich budżetu oraz wdrożeniem rekomendacji KS i zaleceń KIK-OP, należy złożyć takie oświadczenia z datą wskazującą na ich pozyskanie na etapie opracowania KPP. Obowiązek ten dotyczy wszystkich ww. podmiotów, nawet jeśli sytuacja w zakresie objętym oświadczeniem nie uległa zmianie.

Zasadą jest, że koszty partycypacji przypisuje się do budżetów działań, gdyż stanowią one integralny element ich realizacji. Jednakże działania związane z obsługą procesu partycypacji (np. wynagrodzenie specjalisty ds. obsługi procesu partycypacji) można ująć w kosztach związanych z zarządzaniem projektem. Tak więc w zależności od kontekstu i logiki projektu koszty związane z partycypacją działań można ująć zarówno w kosztach merytorycznych przypisanych do poszczególnych działań, jak i w ramach kosztów zarządzania projektem.

Zasadą jest, że koszty opracowania wymaganej dokumentacji projektowej (dla działań inwestycyjnych) lub studiów wykonalności przypisuje się do budżetów działań – stanowią one bowiem integralny element realizacji działań. W zależności od kontekstu i logiki projektu koszty związane z przygotowaniem innych opracowań niż wskazane wyżej mogą być również ponoszone w ramach kosztów zarządzania projektem (o ile dotyczą obszaru związanego z zarządzaniem projektem).

Potwierdzeniem gotowości działań grantowych na etapie Kompletnej Propozycji Projektu (KPP) jest wskazanie głównych założeń dotyczących działań grantowych (rodzaj grantobiorców, kwota grantu, warunki przekazania i rozliczenia grantu) oraz złożenie oświadczenia o gotowości do realizacji działań grantowych. Oświadczenie o gotowości do realizacji działań grantowych miasto powinno złożyć po opracowaniu dokumentów (lub ich projektów) potwierdzających gotowość. To, czy miasto będzie musiało przygotować wyłącznie projekty dokumentów; czy też dysponować uchwałami rady miasta (o ile będą one wymagane) będzie zależało od przyjętego w projekcie harmonogramu realizacji działań grantowych.

Przyjęta formuła realizacji projektu (tj. „zaprojektuj i wybuduj”) przenosi moment sporządzenia dokumentacji i uzyskania wszystkich wymaganych prawem zgód i pozwoleń na etap realizacji danego zadania przez wykonawcę wyłonionego w przetargu, który zobligowany będzie do przygotowania dokumentacji, uzgodnienia jej, uzyskania pozwolenia na budowę i zrealizowania samej inwestycji. Zatem w takim przypadku należy jedynie – zgodnie z sugestią zawartą w pytaniu – opisać kroki milowe (w tym przewidywany termin uzyskania pozwolenia na budowę) realizacji zadania inwestycyjnego w harmonogramie opracowanym na etapie KPP (część E Harmonogram działań formularza Wniosku o dofinansowanie).

Komitet społeczny działa i wypowiada się wtedy, gdy jest powołany i operacyjny. Na etapie KPP, gdy są przygotowywane projekty regulaminów grantowych na 2026 rok, a miasto zdecydowało, że Komitet społeczny powoła później, należy przeprowadzić proces partycypacyjnego uzgadniania działania grantowego w inny sposób niż za pośrednictwem Komitetu społecznego. Procesy partycypacji społecznej na etapie KPP muszą następnie zostać opisane w formularzu KPP. Komitet społeczny powołany po złożeniu KPP będzie jeszcze mógł wpłynąć na ostateczny kształt regulaminu, biorąc pod uwagę, że są to projekty regulaminów grantowych.

Dokumentem, który czytelnie wskazuje obowiązku w zakresie promocji i informacji jest załącznik nr 11 do dokumentacji konkursowej „Zasady dotyczące działań informacyjno-promocyjnych realizowanych przez beneficjentów Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast”. Wymienia on w sposób enumeratywny obowiązku Beneficjenta programu w zakresie promocji i informacji. Konstrukcja p. C.7. ma jedynie ułatwić opisanie i owskaźnikowane działań związanych z promocją i informacją. Należy zatem wybrać CO NAJMNIEJ wszystkie działania WYNIKAJĄCE Z ZAŁĄCZNIKA 11 i adekwatne dla nich wskaźniki, a następnie przypisać im wartości bazowe i docelowe. 

Odnosząc się bezpośrednio do treści pytania należy dla strony internetowej powielić nazwę działania 4 razy (zielony plus na końcu wiersza) oraz wybrać cztery wskaźniki opisujące aktywności związane ze stroną internetową. Dodatkowo można w każdej z kategorii zdefiniować własne działania, owskaźnikować je i przypisać im adekwatne wartości.  

Posługując się przykładem przywołanym w pytaniu, rozumienie relacji działania do wskaźnika powinno być następujące: w związku z konferencją otwierającą przygotowałem tekst informacji do mediów, następnie rozesłałem go do 10 lokalnych mediów oraz przyjąłem założenie, że 5 redakcji opublikuje ten tekst. Wybieram wskaźnik „Liczba publikacji w mediach” i wskazuję wartość wskaźnika 5. 

W przypadku działania „Dokumentacja fotograficzna i filmowa wydarzenia” wybieramy ten sam wskaźnik, który w pierwszej części odpowiedzi („Liczba publikacji w mediach”) i staram się przewidzieć w ilu mediach (prasie, mediach społecznościowych, itp.) ta fotorelacja zafunkcjonuje. Proszę zwrócić uwagę, że rozumienie tego wskaźnika ma bardziej wymiar efektywnościowy niż produktowy. 

Kwestie te zostały omówione w poradniku „Podmioty realizujące projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie rozwoju Miast”, strona 40 – 41 gdzie wskazano procedurę przekazania środków finansowych partnerowi krajowemu. Mowa tam jest m.in. o tym, iż rada gminy powinna podjąć uchwałę o wyrażeniu zgody na udzielenie pomocy finansowej innej jst lub zawarcie z inną jst porozumienia. W celu ustalenia podstaw prawnych tego typu uchwał należy poddać analizie przepisy ustawy o finansach publicznych, ustawy o samorządzie gminnym, a także ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Dobór właściwych podstaw prawnych należy do służb prawnych danego miasta i powinien wynikać z analizy sytuacji danego miasta oraz charakteru umowy partnerskiej. 

WPP wraz z listą zaproponowanych wskaźników było elementem oceny złożonych aplikacji. Jednym z kryteriów podlegających ocenie była kompletność i trafność doboru wskaźników. Nie jest uzasadnione usuwanie wskaźnika dlatego, że problematyczne jest wyliczenie wartości bazowej i docelowej wskaźnika. Metodologia liczenia wskaźnika wskazana jest w poradniku Wskaźniki projektowe – poradnik metodologiczny, w którym można znaleźć fiszki dla każdego wskaźnika. Możliwe jest również doradztwo ekspertów ZMP w zakresie budowania i szacowania wartości wskaźników. 

W tym konkretnym przypadku należy raz jeszcze przenalizować prawidłowość wyliczenia wartości bazowej i docelowej na etapie WPP (zawartej w Państwa wniosku) i jeżeli tam zidentyfikowany został błąd można podjąć dalsze rozmowy z doradcami ZMP zmierzające do przypisania poprawnej wartości wskaźnika bazowego i docelowego.  

Na etapie sporządzania KPP możliwe są przesunięcia w harmonogramie i dostosowanie go do aktualnej sytuacji. Powyższa zmiana wymaga zgody KIK-OP i powinna być przedmiotem rozmowy w trakcie spotkań cyklicznych z opiekunem z MFiPR i doradcą ZMP. Sposób kształtowania treści zamówień publicznych jest indywidualną kwestią beneficjenta, pod warunkiem zachowania zgodności z „Wytycznymi w zakresie udzielania zamówień w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy” z 15 czerwca 2025 r. oraz polskim porządkiem prawnym. Dopuszczalne jest zatem składanie ofert częściowych, gdzie wykonawcy składają oferty na poszczególne części zamówienia lub przeprowadzenie odrębnego postępowania dla każdej części zamówienia, pod warunkiem zastosowania właściwego trybu dla całego zamówienia. Możliwe jest również udzielenie jednego zamówienia, które będzie realizowane przez kilka lat.

Miasto-Beneficjent składa to oświadczenie wypełniając punkt 11 części A KPP. Należy pamiętać, iż wniosek (KPP) musi mieć kontrasygnatę skarbnika. Załącznik nr 12 dotyczy – jak wskazano w treści pytania – partnera i nie opracowano odrębnego wzoru takiego oświadczenia. Z oświadczenia przygotowanego przez Partnera (parterów) ma jasno wynikać, iż posiada on środki na współfinansowanie tej części projektu, która wynika z opisu poszczególnych działań i przyporządkowanego do nich budżetu. Środki na realizację projektu należy zabezpieczyć w budżecie i WPF najpóźniej przed podpisaniem umowy o dofinansowanie projektu.

KIK-OP zmienił pkt B.16 i B.17 formularza KPP i wyciąg z księgi wieczystej nie jest już wymagany. Jeżeli nieruchomość związana z realizacją działania nie jest obciążona hipoteką, to w ramach punktu B.16 KPP należy ten fakt potwierdzić zaznaczając opcję: „Nie”. W takim przypadku nie należy załączać żadnych dodatkowych dokumentów. W przypadku wyboru opcji „Tak”, która wskazuje na obciążenie danej nieruchomości hipoteką, należy dodatkowo załączyć do KPP dokument, sporządzony przez Wnioskodawcę, zawierający co najmniej następujące informacje (wskazane w pkt B.17.2): numer księgi wieczystej, rodzaj hipoteki, tytuł ustanowienia hipoteki (stosunek prawny), kwota hipoteki (suma), podmiot, na rzecz którego ustanowiono hipotekę. Wnioskodawca może również przesłać – zamiast samodzielnie sporządzonej ww. informacji – dział IV księgi wieczystej wydrukowany (np. do pliku .pdf) w trybie „Przeglądania księgi wieczystej” w Elektronicznych Księgach Wieczystych (https://ekw.ms.gov.pl/eukw_ogol). Samodzielnie sporządzoną informację należy jednak przesłać, jeśli w księdze wieczystej nie ma jeszcze pełnego wpisu o hipotece, a jedynie wzmianka o złożonym wniosku o wpis. Samodzielne wydrukowanie w trybie „Przeglądania księgi wieczystej” nie wymaga składania wniosku o wydanie dokumentu z Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych, jak również wnoszenia opłaty.

Beneficjent powinien podjąć zgodne z prawem działania umożliwiające mu przekazanie finansowania partnerowi krajowemu (podjąć uchwałę, która upoważnia go do przekazania finansowania innemu podmiotowi). Po podjęciu uchwały umożliwiającej przekazanie finansowania powinna zostać sporządzona i podpisana umowa partnerstwa krajowego (zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik do Regulaminu naboru). W umowie partnerskiej powinni Państwo powołać się na wspomnianą uchwałę.
Podstawy prawne działań zawierają przepisy ustaw: z dnia 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym (art. 10 ust. 2 albo art. 74 ust. 1), z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych (art. 216 ust. 2 pkt 3 lub pkt 5, art. 220 i 250), z dnia 1.10.2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (art. 47 ust. 2 i 3).

W kolumnie nr 2 „Nazwa działania włączającego i partycypacyjnego” należy podać nazwę własną działania (np. „Śniadania biznesowe”, „Giełda pomysłów”, „Tu się mówi o…”  itp). w Kolumnie nr 4 „Forma i metoda włączenia/partycypacji interesariuszy” – należy wskazać zastosowane lub planowane narzędzia partycypacyjne lub konsultacyjne (np. „fora gospodarcze”, „grupy fokusowe”, „konsultacje społeczne”, „panel interesariuszy”, „spotkania informacyjne”, „ankiety” i inne) i krótko je scharakteryzować.
Zatem nazwa działania odnosi się do ogólnego formatu aktywności, podporządkowanego określonemu celowi i grupie odbiorców, natomiast forma i metoda – do konkretnych technik i narzędzi wykorzystanych do jego realizacji. Takie rozróżnienie umożliwia Operatorowi i Donatorowi ocenę zarówno zakresu, jak i jakości procesu partycypacyjnego.
Warto jednocześnie pamiętać, iż celem zapisów w kolumnach 2 i 4 jest:
– dla już zrealizowanych działań partycypacyjnych uzyskanie informacji, czy dane działanie zostało wcześniej skonsultowane z określonymi grupami odbiorców, czy na etapie przygotowania dokumentacji projektowej umożliwiono im zgłaszanie swoich potrzeb i oczekiwań oraz w jaki sposób mieszkańcy i interesariusze będą angażowani w realizację i testowanie planowanych rozwiązań na etapie wdrażania projektu;
– dla działań planowanych przedstawienie celu oraz metod i narzędzi, a także grup interesariuszy angażowanych w procesy partycypacyjne w trakcie wdrażania określonych działań projektowych.
Taki sposób rozumienia tabeli w sekcji B.12 wynika z faktu, iż na etapie opracowywania Kompletnych Propozycji Projektów wnioskodawcy są zobowiązani do:
– wykazania zrealizowanych dotychczas działań konsultacyjnych i partycypacyjnych, które służyły uzyskaniu akceptacji społecznej oraz rozpoznaniu potrzeb grup docelowych,
– zaplanowania działań partycypacyjnych, które zostaną wdrożone w trakcie realizacji projektu.

Kwestie wnoszenia wkładu własnego do projektu rozstrzyga miasto wraz ze wskazanymi przez siebie podmiotami uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowanych. Wytyczne programowe nie rozstrzygają takich kwestii. Natomiast praktyka wdrażania podobnych projektów wskazuje, iż co do zasady wkład własny raczej powinien wnieść bezpośredni realizator.

Można to zrobić na etapie przygotowywania KPP, przy czym należy zwrócić uwagę, iż wzrost wartości kosztów kwalifikowanych nie może pociągać za sobą zmiany (zwiększenia) wartości dotacji, co oznacza, iż realny procent dofinansowania zostanie dla tego działania obniżony. Można także rozważyć wprowadzenie powyższej zmiany już na etapie realizacji projektu bezpośrednio po rozstrzygnięciu postępowania przetargowego i poznaniu ostatecznej wartości zadania. Może wówczas się okazać, że w innych pozycjach w budżecie projektu są oszczędności i można je będzie przesunąć na pozycję związaną z daną inwestycją.

Umowa partnerstwa krajowego, do której załącznikiem jest zaakceptowana przez KIK-OP Kompletna Propozycja Projektu, powinna zostać zawarta po uzyskaniu pisemnej akceptacji ze strony KIK-OP złożonego KPP – wyrażonej w piśmie z taką informacją i zaproszeniem do zawarcia umowy dofinansowania w ramach Programu – a przed momentem zawarcia umowy dofinansowania. Na etapie składania KPP należy przedłożyć podpisany przez wszystkie strony list intencyjny. Jednocześnie zaleca się negocjowanie umowy równolegle z przygotowaniem KPP, tak aby po uzyskaniu akceptacji KPP od razu podpisać umowę partnerstwa krajowego.

Na etapie WPP prezentowane były budżety ogólne działań. Przygotowując KPP należy je uszczegółowić i zaktualizować. Zatem w szczegółowym budżecie może być ujęty koszt nadzoru inwestorskiego.
Nie ma możliwości ujęcia takiego kosztu w budżecie zarządzania – taka kategoria nie występuje w „Indykatywnym wykazie wydatków kwalifikowalnych i niekwalifikowalnych w ramach kosztów zarządzania w projektach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast”.

Opracowując „Plan komunikacji” w części C.7. KPP, należy w pierwszej kolejności wypełnić wymogi zawarte w załączniku nr 11 do regulaminu naboru („Zasady dotyczące działań informacyjno-promocyjnych realizowanych przez beneficjentów Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast”). To oznacza, iż bezwzględnie należy wybrać wszystkie kategorie i działania od C.1 do C.8, a następnie zastanowić się nad wprowadzeniem własnych działań promocyjnych lub informacyjnych, które miasto zamierza zrealizować w związku z wdrażanym projektem. Najistotniejsze w doborze katalogu działań promocyjnych i informacyjnych jest wypełnienie celów komunikacyjnych wynikających z dokumentów programowych naboru, a także zbudowanie wysokiej jakości Planu komunikacji, który zapewni informację i transparentność nt. projektu w środowisku lokalnym i w skali kraju.
Kategorie i działania komunikacyjne od C1 do C8 wyczerpują obligatoryjne zobowiązania wynikające z zał. nr 11 do regulaminu. Do działań z listy rozwijanej należy dobrać najbardziej pasujące wskaźniki.

Jak słusznie zauważono w pytaniu jednostkę organizacyjną gminy należy traktować tak jak gminę. Zatem w budżecie warto doprecyzować informacje o podmiocie ponoszącym wydatki rozszerzając istniejący zapis o konkretną jednostkę organizacyjną np. Gmina-miasto – ZDM. Jednocześnie jak wskazano w pytaniu zaliczki i refundacje projektowe będą wpływały na oddzielny rachunek utworzony przez Gminę – miasto.

1. Nie, działania zarządcze często mają charakter przekrojowy i dotyczą wielu działań np. koszty związane z personelem zarządzającym całym projektem czy promocją całego projektu. Jednocześnie koszty personelu muszą być czytelnie powiązane z konkretnymi osobami/stanowiskami, co wynika z faktu, iż kwalifikowane będą tylko te koszty personelu, które wynikają z zatrudnienia lub oddelegowania personelu przez beneficjenta do pełnienia zadań związanych z realizacją projektu.
2. Rozliczanie wydatków związanych z personelem będzie się odbywało albo proporcjonalnie do czasu pracy danej osoby zatrudnionej w projekcie, albo w oparciu o sporządzane przez pracownika karty czasu pracy.
3. Wnioskodawca przygotowuje test pomocy publicznej dla wydatków związanych z zarzadzaniem projektem wyłącznie wtedy, kiedy identyfikuje, iż w kosztach zarzadzania występują działania bezpośrednio powiązane z wydatkami merytorycznymi objętymi pomocą publiczną (np. w kosztach zarzadzania ujęto wynagrodzenie osoby zarządzającej działaniem w całości objętej pomocą publiczną). W takiej sytuacji należy wykonać test pomocy publicznej dla kosztów zarządzania i objąć pomocą de minimis część kosztów zarzadzania powiązaną z zarządzaniem działaniami objętymi pomocą publiczną.
Jeżeli w kosztach działania występuje pomoc publiczna jednak nie przewidziano w kosztach zarządzania kosztów związanych z zarządzeniem tym działaniem, to nie wystąpi pomoc publiczna w zarządzaniu i w konsekwencji nie ma potrzeby sporządzania testu pomocy publicznej dla zarządzania.
4. Koszty zarządzania należy objąć pomocą de minimis.
5. Aby uniknąć wątpliwości co do wystąpienia pomocy publicznej w zarządzaniu należy dokonać precyzyjnej analizy czy którykolwiek z kosztów w części związanej z zarzadzaniem w jakikolwiek sposób powiązany jest z wydatkami objętymi pomocą publiczną w działaniach merytorycznych. Ponadto, jeżeli w działaniu merytorycznym występują koszty objęte i nieobjęte pomocą publiczną można wyliczyć proporcje kosztów objętych i nieobjętych pomocą publiczną i tę proporcję przenieść do kosztów zarządzania zgodnie z przedstawionym poniżej przykładem.
PRZYKŁAD: Poddziałanie obejmuje wykonanie termomodernizacji basenu miejskiego (brak pomocy publicznej) oraz instalacji fotowoltaicznej o mocy 70 kW (pomoc de minimis). Koszty kwalifikowane ogółem wynoszą 6 480 000 zł. W tym koszty kwalifikowane objęte pomocą wynoszą 1 280 000. W przypadku gdy podmiot odpowiedzialny za realizację inwestycji i jednocześnie beneficjent pomocy de minimis będzie ponosił koszty zarządzania może dokonać ich podziału na objęte i nie objęte pomocą de minimis w proporcji 1/5, np. koszty zarządzania ogółem wynoszą 50 000 zł, koszty zarządzania objęte pomocą de minimis wyniosą 10 000 zł.

Oświadczenie dotyczące wkładu własnego, o którym mowa w pkt 12 załącznika nr 12 do części A formularza przygotowuje tylko ten partner, który wnosi wkład własny. Jeśli partner/partnerzy nie wnoszą wkładu własnego wtedy poz. 12 w załączniku nr 12 w części A formularza należy wybrać opcję „nie dotyczy”.

Zagadnienia ujęte w pytaniu mają charakter przekrojowy i dotyczą ogólnie polityki zdrowotnej w miastach. Większość sygnalizowanych w pytaniu kwestii zostanie poruszona w mniejszym lub większym zakresie w planowanych przez nas działaniach edukacyjnych, które będziemy prowadzić w czasie oczekiwania na rezultaty I etapu konkursu.

Oprócz bieżącej propozycji podnoszenia kompetencji poprzez webinary, na późniejszym etapie realizacji Programu pojawi się oferta wsparcia indywidualnego. Pozwoli to na dostosowanie tematycznego wsparcia do indywidualnych potrzeb miast. Kształtowanie polityki zdrowotnej i rola organizacji pozarządowych mogą być wtedy szczegółowo omówione w formie warsztatów, spotkań edukacyjnych czy doradztwa. Zarówno na etapie przygotowania KPP, jak i realizacji będzie możliwość skorzystania z indywidualnego doradztwa i pogłębienia tematów, które Państwa interesują. Rozwijanie zagadnień ujętych w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast jest filarem naszego Programu. Elastyczność propozycji edukacyjnej polega na tym, że w całym procesie wsparcia dostosowujemy ofertę do oczekiwań miast biorących udział w Programie.

Odnosząc się bezpośrednio do zarysowanych przez Państwa zagadnień – w planowanych webinariach kwestie te zostaną częściowo omówione. Kształtowanie polityki zdrowotnej, w tym zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży, może zostać poruszone w ramach linii tematycznej Miasto bezpieczne i odporne – webinar „Bank dobrych praktyk” (maj 2025). Warto również skorzystać z webinaru dotyczącego współpracy bilateralnej, podczas którego wskażemy kierunki i tematy współpracy w obszarze społecznym: linia tematyczna Miasto dostępne, webinar „Współpraca bilateralna miast w obszarach społecznych” (lipiec 2025).

Z kolei współpraca z organizacjami pozarządowymi oraz koordynacja wspólnie realizowanych programów będą elementami oferty wsparcia edukacyjnego w ramach linii tematycznej Miasto obywateli i współpracy – webinar „Partycypacja w procesie nieinwestycyjnym” (czerwiec 2025) oraz linii tematycznej Miasto dostępne – webinar „Włączenie społeczne w praktyce” (maj 2025).

Na uwagę zasługuje również linia tematyczna Miasto w działaniu – webinar „Relacje pomiędzy poszczególnymi podmiotami zaangażowanymi w realizację projektu” (listopad 2025).

Uzupełnieniem wsparcia edukacyjnego jest oferta bezpośredniej dyskusji w ramach webinarów „Miasto pyta, my odpowiadamy”, które będą realizowane na bieżąco zarówno w okresie oczekiwania na rezultaty I etapu konkursu, jak i po ogłoszeniu wyników.

Ustawa z dnia 4 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw wprowadziła zmiany do art. 78 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw. Zmiany te dotyczyły daty wejścia w życie zmian niektórych aktów prawnych (w tym zmian ustawy z dnia 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym).

W związku z ww. zmianą przepisy art. 10 e ust 1 i ust. 1 a ww. ustawy z dnia 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym, w brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 1 lit. a i b ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (a więc i przepis wprowadzający obowiązek opracowania strategii rozwoju gminy) wejdą w życie w dniu 1 lipca 2026 r.  

Jednocześnie należy podkreślić, że proces legislacyjny dotyczący najnowszych zmian ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym się nie zakończył się – ustawa z dnia 4 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw została w ww. dniu skierowana do Senatu.

Zgodnie z zasadami udziału w wydarzeniach edukacyjnych Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast punkty warunkujące uzyskanie zaświadczenia uczestnictwa w działaniach edukacyjnych przyznawane są wyłącznie za udział w webinarach realizowanych w formule on-line na podstawie potwierdzenia obecności w wydarzeniu. Niestety inne formy udziału w działaniach edukacyjnych organizowanych przez ZMP – w tym w wydarzeniach stacjonarnych, nawet jeśli odbywają się tego samego dnia i są częścią programu edukacyjnego – nie mogą być podstawą do naliczenia punktu.

Jednocześnie, po przeanalizowaniu przedstawionej sytuacji, wprowadziliśmy zmianę w zasadach przyznawania punktów umożliwiając warunkowe przyznanie punktu w sytuacjach nadzwyczajnych, tj. wówczas, gdy udział uczestnika w wydarzeniu stacjonarnym albo innym wydarzeniu organizowanym przez ZMP w ramach PSPRM uniemożliwił uczestnictwo w webinarach realizowanych w formule on-line. Warunkiem uzyskania punktu za udział w webinarze w ww. sytuacji jest: przesłanie formularza autoewalucyjnego (wypełnionego testu wiedzy dotyczącego treści prezentowanych na webinarze) na adres mailowy: lukasz.dabrowka@zmp.poznan.pl oraz udział uczestnika w innym wydarzeniu organizowanym przez ZMP w czasie, w którym odbywał się webinar (spełnienie tego warunku potwierdza podpis uczestnika na liście obecności na wydarzeniu stacjonarnym lub automatyczne zarejestrowanie uczestnika na wydarzeniu on-line – przy czym przypominamy, że system automatycznie rejestruje/potwierdza obecność na wydarzeniu wyłącznie w przypadku: logowania z imiennego konta Zoom i uczestnictwa w webinarze przez co najmniej 80% czasu spotkania).

Niestety, mimo wprowadzenia ww. zasady, nie możemy przyznać w przedstawionej w pytaniu sytuacji punktu za udział w webinarze „Ludzie w projekcie – zaangażowanie czy złośliwe posłuszeństwo?”. Na liście obecności na spotkaniu stacjonarnym we Wrocławiu w dniu 27 maja br. nie widnieje podpis osoby zadającej pytanie i potwierdzający udział w spotkaniu.

Jednocześnie zwracamy uwagę, że obniżeniu uległ poziom punktów, które uprawniają uczestnika do uzyskania zaświadczenia (z 10 do 7). Przypominamy także, że program edukacyjny obejmuje około 15 webinarów, co oznacza, że nawet przy pojedynczej nieobecności możliwe jest zdobycie wymagane minimum 7 punktów.

Dziękujemy jednocześnie za dotychczasowe zaangażowanie i zachęcamy do dalszego udziału w spotkaniach on-line w ramach programu edukacyjnego PS PRM.

Tak, uczestnicy webinariów mogą uzyskać certyfikat (zaświadczenie) potwierdzające uczestnictwo. Warunkiem uzyskania zaświadczenia przez uczestnika webinaru jest udział w co najmniej 7 z 15 zrealizowanych webinarów w okresie od 17.01.2025 r. do 31.08.2025 r. Przy czym przez udział rozumie się uczestnictwo przez minimum 80% czasu trwania webinaru. Weryfikacja obecności oraz czasu obecności na webinarze odbywa się automatycznie poprzez system rejestracyjny platformy Zoom, na której były one prowadzone. Ważne – wymagany jest udział każdej osoby ze swojego imiennego konta, nie będzie – w kontekście wydawania certyfikatów – uznawane zbiorowe uczestnictwo kilku osób na jednym koncie platformy, na której odbywać się będzie webinar.

Powyższe informacje można znaleźć także na stronie https://wsparciemiast.pl/zaswiadczenia-uczestnictwa-w-webinarach/

Zgodnie z regulaminem uprawnionych do składania wniosków o dofinansowanie jest wyłącznie 139 jednostek samorządu terytorialnego – miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze, wskazane w „Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2030” jako obszar strategicznej interwencji, wymienione w zał. nr 1 do Regulaminu. Natomiast ze wsparcia oferowanego przez Polsko-Szwajcarski Program Rozwoju Miast może skorzystać również partner krajowy, o którym mowa w rozdz. 5 regulaminu (partnerem krajowym może zostać gmina, powiat lub ich związek (mający osobowość prawną), tworzący z Miastem obszar powiązany funkcjonalnie) jeśli wnioskodawca uzasadni potrzebę realizacji takiego projektu w partnerstwie. W praktyce oznacza to, że więcej samorządów terytorialnych może korzystać ze wsparcia, ale tylko pod warunkiem, że z inicjatywy jednego ze 139 miast uprawnionych do złożenia wniosku o dofinansowanie będzie pełniło rolę partnera krajowego w projekcie

W przebiegu Programu Rozwoju Miast wyróżnione zostały trzy następujące kolejno okresy zwane etapami: etap 1, etap 2 i etap 3. Etap 1. – obejmuje opracowanie i złożenie „Wstępnej Propozycji Projektu” oraz jej ocenę formalną i merytoryczną (punktowaną). Rozpoczyna się on w dniu ogłoszenia naboru, a kończy ogłoszeniem listy rankingowej i będzie trwał około 16 miesięcy. Etap 2. – obejmuje przygotowanie i złożenie oraz ocenę „Kompletnej Propozycji Projektu” przez KIK-OP. Rozpoczyna się ogłoszeniem terminu składania „Kompletnych Propozycji Projektów”, a kończy podpisaniem umów o dofinansowanie i będzie trwał około 9 miesięcy. Etap 3. – to już etap wdrażania projektów tych Beneficjentów, z którymi zostały zawarte umowy o dofinansowanie. Etap 3. kończy się 31 marca 2029 r. Różnica pomiędzy etapem 1. a etapem 2. polega na tym, że w etapie 1. wnioskodawcą może być każde ze 139 miast uprawnionych do udziału w naborze, w etapie 2. Kompletne Propozycje Projektów opracowują tylko wybrane miasta – finaliści wskazani na liście rankingowej zatwierdzonej przez Komitet Sterujący. Na podstawie przeprowadzonej oceny i rekomendacji Komitetu Sterującego miasta finaliści opracowują Kompletne Propozycje Projektów, uszczegółowiając w nich i aktualizując informacje niezbędne do realizacji projektu. Na etapie 2. przygotowywany jest także „Plan informacji i promocji” oraz prezentacja multimedialna miasta, projektu i założeń do współpracy bilateralnej. Na etapie 2 miasta nie konkurują już między sobą, po przeprowadzeniu formalno-merytorycznej weryfikacji Kompletnych Propozycji Projektów KIK-OP przygotuje listę projektów rekomendowanych do podpisania umowy o dofinansowanie.

KIK-OP zależy na przygotowaniu dobrych projektów, odpowiadających na problemy miasta, wynikających z długofalowych dokumentów strategicznych oraz skonsultowanych społecznie. Zdając sobie sprawę, iż proces przygotowania projektu od koncepcji do osiągnięcia gotowości do wdrażania jest długotrwały, a mówimy nie o jednym działaniu/inwestycji tylko najprawdopodobniej, bardziej złożonym projekcie oraz biorąc pod uwagę fakt, że KIK-OP oczekuje wysokiego stopnia gotowości projektów do realizacji – zaplanowano relatywnie długi okres na proces przygotowania projektu. Na etapie 2 będą prowadzone już prace przygotowujące wybrane działania/inwestycje do wdrożenia.

Kryteria oceny merytorycznej części B wniosku dotyczą stopnia przygotowania działania do realizacji, harmonogramu, zakresu działania oraz jego uzasadnienia, interesariuszy, odbiorców ostatecznych i partycypacji społecznej, budżetu i jego uzasadnienia

Oceny merytorycznej dokonują eksperci zewnętrzni wybrani przez Krajową Instytucję Koordynującą – Operatora Programu

Kryteria formalne należy podzielić na kryteria podlegające uzupełnieniu i niepodlegające uzupełnieniu. Niespełnienie wymaganego kryterium formalnego prowadzi to do negatywnej oceny wniosku lub działania

Kryteria formalnej oceny części A wniosku o dofinansowanie obejmują m.in. podmiot uprawniony, termin złożenia wniosku, forma elektroniczna z podpisem kwalifikowanym, kwota dofinansowania, termin realizacji

Załączniki obligatoryjne to:

Odbywa się wyłącznie poprzez system ePUAP, a kopie pism przesyłane są na adres e-mail osoby do kontaktu wskazanej we wniosku

Ocena Wstępnych Propozycji Projektów składa się z oceny formalnej i merytorycznej.

Dokumenty muszą być złożone zgodnie z terminami i wymogami określonymi w Regulaminie, a wszelkie załączniki muszą być dostarczone w odpowiednich formatach i opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym

Tylko ostatni złożony wniosek zostanie rozpatrzony, a pozostałe pozostaną bez rozpatrzenia

Miasto musi wypełnić formularz wniosku o dofinansowanie według wzoru określonego przez Krajową Instytucję Koordynującą – Operatora Programu, utworzyć plik pdf z wypełnionym formularzem, podpisać go kwalifikowanym podpisem elektronicznym i złożyć w wymaganym terminie w formie elektronicznej poprzez platformę ePUAP

Miasta muszą informować interesariuszy o swoim udziale w Programie Rozwoju Miast i źródłach finansowania Programu, zachęcać zainteresowane grupy do włączenia się w prace nad przygotowaniem i realizacją projektu, a także realizować wszystkie działania informacyjno-promocyjne wymagane przez Regulacje oraz Podręcznik komunikacji i informacji

Miasto może przedstawić informacje dotyczące struktury zarządzania, doboru personelu, jego doświadczenia oraz umiejętności korzystania z zasobów zewnętrznych, a także określić obszary zarządzania wymagające wzmocnienia poprzez szkolenia i doradztwo

Podmiotami uprawnionymi do ponoszenia wydatków kwalifikowanych mogą być beneficjent, partner krajowy, partner szwajcarski oraz inne podmioty wybrane przez beneficjenta lub partnera do realizacji działań w inny sposób niż na podstawie przepisów lub procedur dotyczących wyboru wykonawców zamówień publicznych.

Działania uzupełniające są działaniami rezerwowymi i mogą być włączone do projektu, jeśli któreś z działań podstawowych zostanie wykluczone z realizacji. Miasto może zaprogramować maksymalnie 12 działań uzupełniających bez ograniczeń liczbowych w odniesieniu do obszarów tematycznych

Główne grupy wydatków kwalifikowalnych obejmują wydatki na realizację działań podstawowych finansowanych przez SECO i SDC, zarządzanie projektem oraz współpracę bilateralną, jeśli ostatecznie zostanie ona nawiązana. Na etapie wdrażania nie każde miasto – beneficjent będzie miało partnera szwajcarskiego, z którym podpisze umowę bilateralną

Ważny jest proces analizy planowanych działań pod kątem uwzględnienia w nich adaptacji do zmian klimatu. Wnioskodawcy muszą brać pod uwagę przy projektowaniu działań zachodzące zmiany klimatu i ich skutki dla działań. We wniosku należy udowodnić, że działanie nie jest narażone na znaczące ryzyko związane ze zmianami klimatu, katastrofami naturalnymi, degradacją środowiska. Ponadto celem analizy jest również określenie czy projektowane działania mają wpływ neutralny na środowisko naturalne i klimat czy też możliwe jest zaprojektowanie tych działań tak, aby miały wpływ pozytywny, czyli przyczyniały się do odbudowy środowiska naturalnego i łagodzenia zmian klimatycznych. Miasto podejmuje tam, gdzie to możliwe działania mające na celu ograniczenie emisji gazów cieplarnianych, promowanie rozwiązań zmniejszających energochłonność miast. Opis procesu analizy oraz jej wyniki należy przedstawić w pkt 10 formularza wniosku o dofinansowanie (w Części B)

Ważny jest proces analizy każdego planowanego działania pod kątem potrzeb i możliwości wspierania włączenia społecznego. Miasto może zaprosić do tej analizy interesariuszy i organizacje pożytku publicznego, którzy pomogą zidentyfikować grupy zagrożone wykluczeniem, a także zapewnić wszystkim grupom społecznym dostępność tworzonych w ramach projektu usług i infrastruktury. W pkt 9.1 formularza wniosku o dofinansowanie (w Części B) należy opisać zarówno proces analizy, jak i wyniki analizy

Zasady horyzontalne są to wytyczne, których uczestnicy Programu Rozwoju Miast muszą przestrzegać we wszystkich etapach projektu przy realizacji każdego działania. Główne zasady horyzontalne to upowszechnienie włączenia społecznego, a także upowszechnienie kwestii łagodzenia zmian klimatu i przystosowania się do nich oraz uwzględnienia kwestii środowiskowych. Inne zasady to m.in. zrównoważony rozwój, pomocniczość, poszanowanie godności ludzkiej i równości, współpraca i porozumienie, dobre rządzenie, właściwe wykorzystanie zasobów, uczciwa konkurencja oraz zapobieganie korupcji

Istotnym kryterium oceny przygotowania działań do realizacji jest posiadanie wszystkich wymaganych prawomocnych decyzji (jeśli dotyczy) oraz przygotowanie realnego harmonogramu

Miasto musi zaplanować co najmniej jedno działanie podstawowe z obszarów tematycznych finansowanych przez SECO oraz SDC, utrzymując wymaganą proporcję dotyczącą planowanej wartości dofinansowania. Każde działanie stanowi odrębną zamkniętą część projektu i może być realizowane jako jednorodne lub w podziale na poddziałania

Dokumenty strategiczne Miasta, które powinny zostać wykorzystane przy opracowaniu wniosku o dofinansowanie obejmują strategie rozwoju, programy rozwoju, plany oraz inne dokumenty planistyczne w zakresie polityki rozwoju, które zostały przyjęte lub uchwalone przez Miasto lub partnerstwo jednostek samorządu terytorialnego

Wskaźniki można podzielić na wskaźniki rezultatu, które mierzą postęp w osiąganiu głównych rezultatów Programu oraz wskaźniki produktu, które informują o postępie w opracowywaniu ram na rzecz poprawy zarządzania oraz realizacji celów strategicznych beneficjenta

Głównym celem programu jest zmniejszenie różnic społeczno-gospodarczych w średnich polskich miastach oraz pomiędzy nimi m.in. poprzez wsparcie w zakresie rozwoju lokalnego, zarządzania strategicznego i realizacji konkretnych działań rozwojowych. Cele Programu Rozwoju Miast obejmują również poprawę jakości życia w wybranych polskich miastach średniej wielkości oraz wzmacnianie współpracy między beneficjentami a podmiotami państwa – darczyńcy

Oceny dokonuje Krajowa Instytucja Koordynująca – Operator Programu, a w przypadku wymagającym wsparcia KIK-OP może korzystać ze wsparcia ekspertów zewnętrznych

Miasta średnie tracące funkcje społeczno-gospodarcze, wskazane w Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2030 jako obszar strategicznej interwencji. Beneficjentami mogą być miasta wybrane w wyniku udziału w dwuetapowej procedurze naboru, które podpiszą umowę o dofinansowanie

Partnerstwo krajowe nie jest obowiązkowe, jednak jeśli miasto decyduje się na partnerstwo, musi uzgodnić z partnerem krajowym zasady współpracy oraz prawa i obowiązki dotyczące realizacji projektu. Partnerem może być jednostka samorządu terytorialnego tj. gmina, powiat lub ich związek (mający osobowość prawną) tworzące z miastem obszar powiązany funkcjonalnie o wspólnych celach społecznych, gospodarczych lub środowiskowych

Komitet Sterujący Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast może wskazać oprócz Miast Finalistów również miasta rezerwowe, które mogą wziąć udział w przygotowaniu Kompletnej Propozycji Projektu w II etapie Programu Rozwoju Miast. Komitet Sterujący może podjąć decyzję o realizacji projektu miasta rezerwowego w całości lub części w przypadku wystąpienia oszczędności w projektach Miast Finalistów

Listę tworzy Krajowa Instytucja Koordynująca – Operator Programu na podstawie wyników oceny merytorycznej, uwzględniając zasadę koncentracji geograficznej i dostępną kwotę dofinansowania. Następnie lista jest zatwierdzana przez Komitet Sterujący

Etap 1: opracowanie i złożenie Wstępnej Propozycji Projektu oraz jej ocena formalna i merytoryczna.

Etap 2: przygotowanie i złożenie oraz ocena Kompletnej Propozycji Projektu przez Krajową Instytucję Koordynującą – Operatora Programu.

Etap 3: okres realizacji projektu

Gdy działanie nie spełnia kryteriów dostępu, zostaje ono wyłączone z projektu i nie jest poddawane dalszej ocenie

Nie są dopuszczalne działania, w których występuje pomoc publiczna wymagająca notyfikacji ze względu na ramy czasowe Programu

Niekwalifikowalne wydatki obejmują m.in. odsetki od zadłużenia, opłaty finansowe, rezerwy na straty, wydatki na nabycie gruntów i niektóre koszty związane z pomocą publiczną

W projektach bez pomocy publicznej dopuszczalny poziom dofinansowania wydatków kwalifikowanych wynosi 100%.

Podatek VAT może być uznany za wydatek kwalifikowalny tylko wówczas, gdy beneficjent nie ma prawnej możliwości odzyskania VAT zgodnie z przepisami prawa krajowego

Nie, laureat nie może wprowadzać zmian do Kompletnej Propozycji Projektu przed podpisaniem umowy o dofinansowanie

Krajowa Instytucja Koordynująca – Operator Programu przygotowuje listę projektów rekomendowanych do podpisania umowy o dofinansowanie, a Komitet Sterujący podejmuje decyzję o jej zatwierdzeniu

Ocena Kompletnych Propozycji Projektów ma charakter weryfikacji, a sama ocena nie będzie wyrażona w formie punktowej. Sprawdzeniu podlegać będzie m.in. wykonalność, przygotowanie do realizacji i poprawność oszacowania pomocy publicznej

Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej pełniące funkcję Krajowej Instytucji Koordynującej – Operatora Programu

Przekazanie organizacji pozarządowej do realizacji działania wpisującego się w cel szczegółowy finansowany ze środków SDC jest możliwe, o ile zaplanowane działanie nie tylko mieści się w obszarach tematycznych Programu finansowanych z SDC, ale jednocześnie odbywa się na podstawie przepisów prawa.

Nie, w odniesieniu do poddziałań nie narzucono żadnych limitów, istotne jest jednak to, by każde podziałanie tworzyło logiczną, zamkniętą całość. Szczegółowo logika konstrukcji poddziałania została scharakteryzowana w rozdziale 11.1. Regulaminu naboru. Należy zwrócić uwagę, że zbytnie rozbicie działania na poddziałania może wpłynąć na ocenę działania, jako strategicznego elementu projektu. W formularzu wniosku technicznie możliwe jest wygenerowanie do 20 poddziałań. Gdyby z uzasadnionych przyczyn konieczne było zwiększenie tej liczby, prosimy o kontakt z Centrum Konsultacyjnym.

Nie ma obowiązku przedstawienia zaświadczenia wydanego przez organ odpowiedzialny za monitorowanie obszarów Natura 2000. Wystarczające jest złożenie oświadczenia podpisanego przez Wnioskodawcę (zgodnie z zapisem Regulaminu rozdział 18.1).

Nie, poprzez Centrum Konsultacyjne nie można uzyskać indywidualnych interpretacji, analiz konkretnych przypadków ani indywidualnych usług doradczych związanych z przygotowaniem projektu.

Tak, Miasta finaliści otrzymają indywidualne wsparcie doradcze ze strony Związku Miast Polskich na etapie opracowywania Kompletnej Propozycji Projektu. Dodatkowo, Miasta mogą skorzystać z wsparcia ze strony polskich i szwajcarskich doradców sektorowych.

Pytania związane z udziałem w naborze projektów można kierować do Centrum Konsultacyjnego poprzez stronę internetową www.wsparciemiast.pl. Odpowiedzi na pytania będą udzielane i publikowane na stronie w ciągu 5 dni roboczych.

W okresie naboru projektów Miasta mogą skorzystać z różnorodnych działań edukacyjnych, takich jak spotkania, warsztaty, webinaria, odpowiedzi na pytania poprzez Centrum Konsultacyjne oraz udostępnianie materiałów informacyjnych, aby pomóc sobie w opracowaniu wniosku o dofinansowanie zgodnie z wymaganiami Programu Rozwoju Miast.

Beneficjent będzie zobowiązany do sporządzania sprawozdań okresowych, rocznych oraz sprawozdania końcowego z realizacji projektu, zgodnie ze wzorami udostępnionymi przez KIK-OP.

Nie ma takiej możliwości, pierwsza płatność nie może przekroczyć 10% przyznanego dofinansowania projektu, zgodnie z postanowieniami umowy.

Terminy płatności w systemie zaliczkowym są ściśle określone i wynoszą odpowiednio 14 dni roboczych na pierwszą płatność oraz 30 dni roboczych od zatwierdzenia sprawozdania z realizacji projektu na kolejne płatności (beneficjent składa sprawozdanie w momencie wydatkowania minimum 70% uprzednio wypłaconych płatności).

Regulamin dopuszcza przyjęcie do realizacji projektu z jednego źródła bez zachowania narzuconych Regulaminem procentowych udziałów dwóch źródeł finansowania. W przypadku wycofania się partnera krajowego na etapie 2 Komitet Sterujący będzie w danym przypadku decydował, czy projekt będzie realizowany z wyłączeniem części lub całości działania, w którym powinien uczestniczyć partner, czy też projekt nie będzie rekomendowany do podpisania umowy o dofinansowanie.

Projekt, który przeszedł do etapu 2 nie może mieć zmienionej liczby punktów przyznanych na etapie oceny Wstępnej Propozycji Projektu. Co do zasady skutkiem wycofania się partnera krajowego na etapie 2 może być „rzeczowe ograniczenie projektu i zmniejszenie kwoty dofinansowania” , czyli rezygnacja z części lub całości działania, za które miał być odpowiedzialny wycofujący się partner i pomniejszenie kwoty dofinansowania o wartość usuniętego działania. Jednak po drugim etapie listę projektów rekomendowanych do podpisania umowy o dofinansowanie ponownie weryfikuje i zatwierdza Komitet Sterujący Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast „i może wprowadzić do niej zmiany w uzasadnionych przypadkach”. Zatem Komitet w uzasadnionych przypadkach może nawet zdecydować o braku rekomendacji do podpisania umowy o dofinansowanie. Regulamin w pkt 20.2 stanowi: „Decyzja Komitetu Sterującego w sprawie zatwierdzenia listy projektów rekomendowanych do dofinansowania jest ostateczna i wnioskodawcom nie przysługuje od niej odwołanie”.

Planowane partnerstwa mają stanowić istotny element zwiększający wartość projektu, dlatego jego brak będzie wpływał na zakres przedsięwzięcia. Jeżeli partner krajowy wycofa się z realizacji projektu przed podpisaniem umowy o dofinansowanie, to w zależności od analizy konkretnej sytuacji Komitet Sterujący może zdecydować o zmniejszeniu zakresu rzeczowego projektu lub nawet braku rekomendacji do podpisania umowy o dofinansowanie. W przypadku zmian w partnerstwie na etapie wdrażania projektu zastosowana zostanie procedura zatwierdzania zmian w projekcie.

Poradniki mają służyć jako wsparcie dla wnioskodawców przy planowaniu projektu. Zbierają doświadczenie i wiedzę ekspercką specjalistów Związku Miast Polskich. Stanowią wskazówki przy planowaniu działań projektowych. Jednak stosowanie ich przy przygotowaniu wniosku nie jest obowiązkiem wnioskodawcy.

Możliwość złożenia załączników na płycie CD dotyczy wyłącznie tych załączników, które po podpisaniu i spakowaniu ze względu na swoja objętość nie będą mogły być transferowane za pośrednictwem portalu ePUAP

Koszty związane z zakupem nieruchomości gruntowej i przez analogię także koszty związane z procedurą scaleniową są kosztami niekwalifikowanymi, podobnie jak wszelkie inne koszty związane z procedurami związanymi z zakupem i przekształceniem gruntu, w tym np. koszty prac geodezyjnych należy uznać za niekwalifikowane.

Tak, podział ten jest stały i niezmienny na etapie Wstępnej Propozycji Projektu. Dotyczy dofinansowania wnioskowanego w projekcie. Kwota wnioskowanego dofinansowania na działania podstawowe finansowane przez SECO musi stanowić 63,76% a przez SDC 36,24%.

Powiat nie jest podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o dofinansowanie (Wstępnej Propozycji Projektu). Może natomiast zostać partnerem krajowym podmiotu uprawnionego do złożenia wniosku (miasta średniego tracącego funkcje społeczno-gospodarcze, wskazanego w załączniku nr 1 do Regulaminu ), o ile jest z nim powiązany funkcjonalnie poprzez wspólne dla danego obszaru cele.

Zgodnie z Rozdziałem 11.1 Regulaminu naboru: „W przypadku działań o wartości równej bądź wyższej od 35% wartości dofinansowania działań podstawowych nieprzedstawienie prawomocnych pozwoleń na budowę skutkuje negatywną oceną Wstępnej Propozycji Projektu w ramach oceny formalnej.” W związku z powyższym, jeżeli działanie podstawowe (inwestycja) będzie miało wartość równą bądź wyższą od 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych (całego projektu) to obowiązkowe jest przedstawienie prawomocnego pozwolenia na budowę i dołączenie do fiszki tego działania prawomocnego pozwolenia na budowę.

Zgodnie z Regulaminem istotnym i ocenianym elementem fiszki jest m.in. opis stosowanych narzędzi partycypacji i identyfikacji interesariuszy zarówno w przygotowaniu, jak i podczas realizacji działań składających się na projekt. Fakt przeprowadzenia, nawet szerokiego i wyczerpującego, procesu partycypacyjnego przygotowanej wcześniej strategii (jako całego dokumentu) nie daje podstaw do uznania właściwego spełniania kryterium dotyczącego oceny wpływu interesariuszy w przygotowaniu konkretnego działania. Uzyskanie maksymalnej liczby punktów będzie możliwe – zgodnie z zapisami Karty oceny merytorycznej Wstępnej Propozycji Projektu – gdy m.in. „prowadzono działania partycypacyjne na etapie przygotowawczym. Kluczowi interesariusze i odbiorcy ostateczni zostali zaproszeni i zaangażowani w proces oceny uzasadnienia działania, poinformowani o zakresie działania i potencjalnych skutkach. Zastosowano różnorodne formy partycypacji społecznej oraz nowatorskie formy włączania społecznego.” Pozostałe wymagania określone w Karcie oceny merytorycznej dotyczą analizy doboru interesariuszy, analizy potrzeb odbiorców i procesu planowanej partycypacji społecznej odbiorców i interesariuszy.

KIK-OP wymaga przedłożenia umowy partnerskiej przed podpisaniem umowy o dofinansowanie. Do tego czasu współpraca między wnioskodawcą a partnerem może opierać się na umowie partnerskiej albo liście intencyjnym.

Wymogi dotyczące prawomocności dotyczą także decyzji ZRID. Proszę także zapoznać się z pytaniem i odpowiedzią nr 84 w kategorii Wymogi formalne.

Nie ma możliwości zakupu samochodu o napędzie elektrycznym wraz ze stacjami ładowania w ramach kosztów zarządzania. Szerzej zagadnienie to zostało już opisane w odpowiedzi na pytanie nr 1 w kategorii OT 6 Transport publiczny.

Proporcja wartości dofinansowania 63,76% SECO, 36,24% SDC na etapie składania wniosku jest niezmienna i należy ją zachować. Natomiast projekt będzie rozliczany zgodnie z proporcją wynikającą z zatwierdzonego budżetu stanowiącego załącznik do umowy o dofinansowanie.

Wnioskodawca składa Wstępną Propozycję Projektu na podstawie przyjętych lub uchwalonych dokumentów strategicznych (proszę zapoznać się z pytaniem nr 25 w kategorii Wymogi formalne).

Wskazany zapis Regulaminu jednoznacznie określa, że działania uzupełniające muszą spełniać te same kryteria, co działania podstawowe. Dotyczy to także kryteriów oceny formalnej części B wniosku o dofinansowanie (fiszka działania), które zostały opisane w podrozdziale 18.1 Regulaminu naboru. W związku z powyższym – jak wskazano w podrozdziale 18.1 Regulaminu naboru – do fiszki działania winny zostać dołączone obligatoryjne załączniki: „wszystkie prawomocne pozwolenia na budowę niezbędne dla realizacji działania o wartości równej lub większej niż 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych, składających się na wstępną propozycję projektu.” Jak zapisano w Regulaminie naboru jest to „kryterium formalne dotyczące działania, które podlega uzupełnieniu, ale którego niespełnienie powoduje negatywną ocenę Wstępnej Propozycji Projektu”. Zatem działania uzupełniające o wartości wyższej niż 35% wartości dofinansowania działań podstawowych również muszą na etapie WPP dysponować prawomocnym pozwoleniem na budowę.

Zgodnie z Rozdziałem 11.1 Regulaminu naboru jeżeli jakieś działanie będzie o wartości równej bądź wyższej od 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych to w przypadku uwzględnienia w nim robót budowlanych obowiązkowe jest przedstawienie prawomocnego pozwolenia na budowę i dołączenie do fiszki tego działania prawomocnego pozwolenia na budowę. Jeżeli w projekcie uwzględnione zostaną dwa działania, z których każde w wartości wnioskowanego dofinansowania jest równe lub wyższe niż 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych, to konieczność przedstawienia prawomocnego pozwolenia na budowę dotyczy obu działań

Tak, co do zasady Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia będąca związkiem metropolitalnym zrzeszającym 41 gmin, może być partnerem krajowym gminy, która będzie Beneficjentem i znajduje się na liście 139 miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze. Partnerem krajowym może być gmina lub powiat lub ich związek (mający osobowość prawną) powiązany z Miastem funkcjonalnie o wspólnych celach społecznych, gospodarczych lub środowiskowych. Partnerstwo takie musi spełnić wszystkie wymagania stawiane partnerstwu krajowemu przez dokumentację naborową Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast

Występowanie pomocy publicznej nie wpływa na punktację uzyskiwaną w procesie oceny merytorycznej Wstępnej Propozycji Projektu, zmniejsza jedynie poziom możliwego dofinansowania działań, w których występuje pomoc publiczna.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że analiza wystąpienia pomocy publicznej wymaga przedstawienia szeregu informacji odnoszących się m.in. do zakresu rzeczowego inwestycji, planowanego zakresu usług, odbiorców, skali prowadzonej działalności w tym oferty dodatkowej, lokalizacji inwestycji, analizy konkurentów itd. Informacje w tym zakresie powinny zostać przedstawione w teście pomocy publicznej dla działania/poddziałania, który powinien zostać dostarczony wraz z wnioskiem o dofinansowanie. Na podstawie tych informacji możliwe będzie zweryfikowanie przesłanek pomocy publicznej wynikających z art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej TFUE). W myśl zapisów tegoż artykułu wsparcie stanowić będzie pomoc publiczną jeżeli łącznie spełnione będą następujące przesłanki: a) udzielane jest przez państwo lub z państwowych zasobów; b) ma charakter selektywny tj. skierowane jest do określonego przedsiębiorcy lub określonych przedsiębiorców; c) przedsiębiorca uzyskuje przysporzenie na warunkach korzystniejszych od oferowanych na rynku; d) grozi zakłóceniem lub zakłóca konkurencję oraz wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi UE. Należy podkreślić, iż udzielenie bezzwrotnej dotacji ze środków Programu wybranemu w ramach konkursu Wnioskodawcy z zasady powoduje spełnienie przesłanek wskazanych w lit. a) i b) powyżej. Analizując kwestie przesłanki określonej w lit. c) (tj. uzyskania przez przedsiębiorcę przysporzenia na warunkach korzystniejszych od oferowanych na rynku) należy zwrócić uwagę, że pojęcie przedsiębiorstwa zgodnie z zapisami Załącznika nr 1 do Rozporządzenia KE nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu należy rozpatrywać od strony funkcjonalnej. Tym samym każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług lub sprzedaży produktów jest traktowany jako przedsiębiorca. Nie ma znaczenia jego forma prawna, jak również fakt, że nie działa dla zysku lub świadczy usługi „po kosztach”. W myśl zapisów pkt. 8 Zawiadomienia Komisji w sprawie pojęcia pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej Zawiadomienie KE) podmiot zaklasyfikowany zgodnie z prawem krajowym jako stowarzyszenie lub klub sportowy może zostać uznany za przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu. Ta sama zasada ma zastosowanie do podmiotu, który formalnie jest częścią administracji publicznej. Jedynym istotnym kryterium jest fakt, czy podmiot ten prowadzi działalność gospodarczą. Tym samym w przypadku świadczenia usług z zakresu odpłatnej dzierżawy lub też wynajmu obiektów sportowych ROSiR spełniać będzie definicję przedsiębiorcy w rozumieniu art. 107 ust. 1. W zakresie przesłanki wskazanej w lit d) weryfikacja prowadzona będzie m.in. w odniesieniu do tego, czy powstała infrastruktura ma konkurencyjny charakter, czy usługi będą mieć charakter komercyjny, do jakich grup odbiorców będzie skierowana (czy np. tylko dla społeczności lokalnej), czy istnieją inne tego typu obiekty w najbliższym otoczeniu, czy w danym sektorze finansowanie prywatne jest znaczne, czy istnieją podmioty z kapitałem z innych państw członkowskich prowadzące podobną działalność, czy istnieje prawdopodobieństwo przyciągnięcia klientów z innych państw członkowskich etc. W sytuacji potwierdzenia wpływu na konkurencję oraz wymianę handlową między państwami członkowskimi UE dofinansowanie stanowić będzie pomoc publiczną. Z kolei w sytuacji, gdy analiza przeprowadzona na podstawie przedstawionych we wniosku oraz teście pomocy publicznej informacji nie potwierdzi takiego wpływu dofinansowanie może zostać przyznane na zasadach ogólnych tj. bez pomocy publicznej. W tym zakresie należy zwrócić uwagę na zapisy pkt 197 Zawiadomienia KE, które wskazują, że wsparcie skierowane na rzecz obiektów sportowych i rekreacyjnych, które służą głównie społeczności lokalnej i w przypadku których istnieje niewielkie prawdopodobieństwo przyciągnięcia klientów lub inwestycji z innych państw członkowskich nie będzie wywierać wpływu na wymianę handlową. Przyjmując, że dofinansowanie stanowić będzie pomoc publiczną wówczas jej przyznanie będzie możliwe w oparciu o pomoc de minimis lub pomoc na infrastrukturę sportową i wielofunkcyjną infrastrukturę rekreacyjną. W przypadku ubiegania się o pomoc de minimis należy wykazać dysponowanie limitem pomocy de minimis (300 tys. Euro w odniesieniu do 3 ostatnich lat) przez ROSiR umożliwiającym uzyskanie dofinansowania. Zgodnie z informacjami przedstawionymi w pytaniu to ROSiR będzie wówczas beneficjentem pomocy (to ROSiR będzie świadczył usługi najmu/dzierżawy na rzecz operatora). W zakresie weryfikacji limitu pomocy de minimis dla ROSiR należy mieć na uwadze zapisy pkt 4 preambuły do Rozporządzenia Komisji (UE) nr 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis zgodnie z którym jednostki gospodarcze, które są ze sobą powiązane wyłączne dlatego, że każda z nich jest bezpośrednio związana z danym organem publicznym lub danymi organami publicznymi, nie będą traktowane jako powiązane. Tym samym do limitu pomocy de minimis ROSiR nie należy wliczać pomocy de minimis uzyskanej przez inne jednostki Miasta. W przypadku ubiegania się o pomoc na infrastrukturę sportową i wielofunkcyjną infrastrukturę rekreacyjną należy wykazać spełnienie warunków wynikających z art. 55 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu w tym m.in. że: · infrastruktura sportowa nie będzie użytkowana wyłącznie przez jednego użytkownika uprawiającego sport zawodowo, · infrastruktura będzie udostępniana szeregowi użytkowników na przejrzystych i niedyskryminacyjnych zasadach, wszelkie koncesje na budowę, modernizację lub prowadzenie infrastruktury sportowej i wielofunkcyjnej infrastruktury rekreacyjnej bądź inne formy powierzenia osobie trzeciej takich zadań udzielane są na otwartych, przejrzystych i niedyskryminacyjnych zasadach, z należytym poszanowaniem obowiązujących zasad udzielania zamówień. Wartość pomocy nie może przekraczać różnicy między kosztami kwalifikowalnymi, a zyskiem operacyjnym z inwestycji. W tym celu koniecznym jest dokonanie wyliczenia zysku operacyjnego z uwzględnieniem tzw. rozsądnej prognozy, w ramach której istotnym będzie ustalenie kosztów operacyjnych i przychodów operacyjnych w okresie ekonomicznej użyteczności infrastruktury, które umożliwią ustalenie zysku. Alternatywnie w przypadku pomocy nieprzekraczającej 2,2 mln EUR maksymalną kwotę pomocy można ustalić na poziomie 80 % kosztów kwalifikowalnych. Jedocześnie należy podkreślić, iż to na Wnioskodawcy ciąży obowiązek i odpowiedzialność za przekazanie (w teście pomocy publicznej) wszystkich informacji pozwalających na weryfikację możliwości wystąpienia pomocy publicznej w projekcie oraz ewentualnej możliwości jej przyznania w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Czas przeznaczony na ocenę Wstępnej Propozycji Projektu wynosi około 6 miesięcy. Wybór finalistów stanowiący Etap 1 (faza 2) liczony jest od 16 grudnia 2024 roku, czyli terminu zakończenia naboru Wstępnych Propozycji Projektów.

Możliwość realizacji zadania polegającego na kontynuacji działalności np. Klubu seniora zależeć będzie od tego, czy takie zadanie będzie uzasadnione potrzebami Miasta, będzie realizować cel projektu oraz będzie zgodne z celami Programu.

Ocena dotycząca stopnia przygotowania działania do realizacji będzie przeprowadzona przez ekspertów na podstawie opisu w pkt 15.1. i w pkt 15.2. w części B wniosku. W ww. opisie wnioskodawca powinien wykazać stan przygotowania działania w odniesieniu do formalno-prawnych aspektów – uzyskanych dokumentów i podjętych czynności do dnia złożenia wniosku. Zestaw dokumentów i rodzaj czynności będą każdorazowo zależały od rodzaju działania. Z uwagi na dużą różnorodność ewentualnych działań możliwych do ujęcia we wniosku o dofinansowanie nie ma możliwości bardziej konkretnego sprecyzowania opisu oceny kryterium. Ekspert oceniający uwzględni w ocenie rodzaj działania, w tym wymagane prawem dokumenty i czynności, które należy uzyskać i przeprowadzić, żeby móc wykonać działanie. Przyznanie konkretnej liczby punktów będzie wiązało się z uzasadnieniem oceny przez eksperta, w szczególności, gdy nie przyzna maksymalnej liczby punktów. Wnioskodawca, planując konkretne działanie, wie najlepiej, jakie w danym przypadku wymagane są zgłoszenia, decyzje, itp. Dlatego też dysponując odpowiednimi dokumentami w chwili składania wniosku jest w stanie określić, jaki jest poziom zaawansowania danego działania.

Tak, partner krajowy gminy, która będzie Beneficjentem i jest jedną z gmin, znajdujących się na liście 139 miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze może prowadzić działania i ponosić wydatki, które będą kwalifikowały się do dofinansowania. Beneficjent (Miasto) i partner krajowy uzgadniają zasady współpracy oraz prawa i obowiązki dotyczące realizacji projektu. Współpraca może obejmować dowolną liczbę działań podstawowych. Wyniki ustaleń potwierdzają na etapie Wstępnej Propozycji Projektu w liście intencyjnym/umowie partnerstwa. Umowa partnerstwa musi zostać zawarta najpóźniej przed zawarciem umowy o dofinansowanie projektu. I beneficjent i partner krajowy są uprawnieni do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych

Zgodnie z rozdziałem 2 pkt 11 Regulaminu naboru projektów w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast partner krajowy to „gmina lub powiat lub ich związek połączony z Miastem funkcjonalnie poprzez wspólne dla danego obszaru cele”. Natomiast w rozdziale 5 wskazano, iż: „We Wstępnej Propozycji Projektu wnioskodawca musi uzasadnić potrzebę realizacji projektu w partnerstwie krajowym/obszarze funkcjonalnym, wpływ takiego podejścia na osiągnięcie celów, uzasadnić udział partnera w projekcie i w działaniu, opisać korzyści wynikające z partnerstwa oraz potwierdzić zdolność instytucjonalną do wspólnej realizacji projektu. Uzasadniony udział partnera krajowego w realizacji projektu opisany w pkt 10 wniosku o dofinansowanie może być maksymalnie oceniony na 5 punktów”. Z powyższego jednoznacznie wynika, że Miasto nie musi bezpośrednio graniczyć z partnerem krajowym, lecz musi z nim być funkcjonalnie powiązane. Funkcjonalne powiązanie z partnerem krajowym winno zostać uzasadnione we Wstępnej Propozycji Projektu

Tak, Związek JST może być partnerem w więcej niż jednym projekcie o ile tworzy z Miastem (Wnioskodawcą) obszar powiązany funkcjonalnie i Wnioskodawca uzasadni potrzebę realizacji projektu w partnerstwie.

W punkcie 4 należy wpisać działania podstawowe realizowane w ramach projektu, a punkt 15.1 dotyczy wszystkich inwestycji (roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę, zezwolenia na realizację inwestycji drogowej lub zgłoszenia). Zatem nazwa inwestycji w pkt. 15.1 wniosku nie musi być taka sama jak tytuł działania z pkt 4 wniosku.

Wskaźnik W71P Liczba działań podjętych w ramach partnerstw dwustronnych dotyczy OT. 14 Współpraca bilateralna i na etapie WPP się go nie określa.

Zgodnie z punktem 5 Regulaminu miasto może mieć jednego lub wielu partnerów krajowych. Przy czym wymogi Regulaminu dotyczące partnerstwa krajowego muszą zostać spełnione osobno dla każdego partnera.

Partner krajowy uczestniczy aktywnie w pracy nad wnioskiem o dofinansowanie realizacji projektu (opracowaniu działań realizowanych w partnerstwie), a po uzyskaniu przez projekt dofinansowania – wspólnie z Beneficjentem realizuje projekt. Zakres działania Partnera w projekcie określa umowa partnerstwa krajowego, zawierana przed podpisaniem umowy o dofinansowanie.

Jeśli w ramach działania realizowane będą przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, to należy załączyć prawomocną decyzję lub zgłoszenie, co do którego organ nie wniósł sprzeciwu, o ile przedsięwzięcie nie posiada decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (pkt 13 w Części B wniosku). Jeśli w ramach działania nie ma przedsięwzięć znacząco oddziałujących na środowisko (art. 59 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i rozporządzenie Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko) ani też przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 (art. 59 ust 2 wspomnianej wyżej ustawy), to w pkt 14 Części B wniosku należy złożyć oświadczenie o tym, a także uzasadnić, że przedsięwzięcie nie oddziałuje znacząco na obszar Natura 2000. Niezłożenie oświadczenia wraz z uzasadnieniem skutkuje negatywną oceną działania w ramach kryterium formalnego 4.3. Pytanie jest nieprecyzyjne, ponieważ w żadnym z powyższych przypadków nie występuje „zaświadczenie”. Jednym z elementów wymaganych na etapie formalnej oceny części B wniosku o dofinansowanie, jest oświadczenie wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem, że przedsięwzięcie nie oddziałuje znacząco na obszar Natura 2000. Ponadto należy wyjaśnić, że remont drogi stanowi działanie inwestycyjne.

Zgodnie z rozdziałem 13 Regulaminu: wydatki w projekcie mogą być ponoszone przez beneficjenta i partnera krajowego. Podmiotami uprawnionymi do ponoszenia wydatków są również podmioty wybrane przez beneficjenta lub partnera do realizacji działania/poddziałania np. spółki komunalne, grantobiorcy, miasto partner szwajcarski. W takiej sytuacji zarówno w budżecie, który będzie załącznikiem do umowy o dofinansowanie, jak i w sprawozdaniach, konieczne będzie wskazanie podmiotu, który będzie ponosił wydatek lub podstawy jego wyboru. Zgodnie z powyższym katalog podmiotów uprawnionych do ponoszenia wydatków ma charakter otwarty. Wskazane w pytaniu miejskie instytucje kultury oraz biblioteki mogą być realizatorami działań lub ich części. Zlecanie im realizacji zadań winno odbywać się zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.

Policja i Państwowa Straż Pożarna jako podmioty uprawnione do ponoszenia wydatków są zobowiązane do złożenia oświadczenia o kwalifikowalności VAT.

Spółka, w której partner posiada udziały większościowe (ponad 50%) może być podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowanych, o ile zostanie ona wskazana we Wstępnej Propozycji Projektu.

Działania związane z rozwojem potencjału instytucjonalnego mogą być elementem szerszych działań (towarzyszyć działaniom z OT 1 – 12) niż tylko tych zawierających się w kwocie 10% na zarządzanie. Zgodnie z rozdziałem 9 Regulaminu: „Miasta są zobowiązane ponadto do wykorzystania wskaźników w obszarze rozwoju instytucjonalnego określonego jako obszar tematyczny 13. Wskaźniki te odnoszą się do działań, w których występują poddziałania na rzecz poprawy zdolności zarządzania publicznego (edukacja pracowników, usługi doradcze, wymiana dobrych praktyk, szkolenia).”. OT 13 Rozwój potencjału instytucjonalnego co do zasady nie dotyczy więc wyłącznie zarządzania projektem i nie jest objęty limitem 10% planowanej kwoty dofinansowania. Natomiast w rozdziale 12 Regulaminu wskazany został otwarty katalog wydatków na zarządzanie, w których należy ująć m.in. wydatki na informację i promocję, koszty badania przez biegłego rewidenta sprawozdań rozliczających przekazane płatności, koszty usług zewnętrznych niezbędnych do zarządzania realizacją zadania. W wydatkach na zarządzanie projektem należy więc ująć te wydatki zwiększające potencjał instytucjonalny, które są niezbędne do zarządzania realizacją zadania (w takim przypadku dotyczy ich limit 10%). W tym kontekście należy zwrócić uwagę na „Indykatywny wykaz wydatków kwalifikowalnych i niekwalifikowalnych w ramach kosztów zarządzania w projektach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast”, który określa szczegółowe zasady kwalifikowalności wydatków dotyczących np. szkoleń, jak również określa katalog wydatków niekwalifikowalnych (np. certyfikaty jakości instytucji).

Zgodnie z definicją partnera krajowego zawartą w Regulaminie partner krajowy to „gmina lub powiat lub ich związek połączony z Miastem funkcjonalnie poprzez wspólne dla danego obszaru cele”. W odniesieniu do związku należy wykazać połączenie funkcjonalne z wszystkimi tworzącymi go jednostkami samorządu terytorialnego. Natomiast wskazana spółka prawa handlowego nie może być partnerem. Może natomiast zostać podmiotem wybranym przez beneficjenta lub partnera do realizacji działania / poddziałania polegającego na budowie kanalizacji sanitarnej na obszarze miasta. W takiej sytuacji, zgodnie z rozdziałem 13 Regulaminu, „zarówno w budżecie, który będzie załącznikiem do umowy o dofinansowanie, jak i w sprawozdaniach, konieczne będzie wskazanie podmiotu, który będzie ponosił wydatek, lub podstawy jego wyboru”. Wybór taki winien zostać dokonany w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa.

Procedura ZRID polega na wywłaszczeniu tzn. na pozbawieniu albo ograniczeniu w drodze decyzji, prawa własności na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Niezależnie od procedury nabycia własności nieruchomości gruntowej jest niekwalifikowalne.

Koszty zarządzania stanowią wydatki kwalifikowane i zgodnie z Rozdziałem 13 Regulaminu mogą być ponoszone przez Beneficjenta i partnera krajowego. Działania partnera związane z zarządzaniem projektem i związane z tym koszty powinny wynikać z zapisów umowy partnerstwa krajowego. Regulamin nie nakłada na Wnioskodawcę obowiązku proporcjonalnego – w stosunku do udziału partnera w projekcie – ustalania i rozliczania kosztów zarządzania.

Zgodnie z Regulaminem naboru, pkt 7. Czas trwania projektu „Okres kwalifikowalności wydatków rozpoczyna się w dniu ogłoszenia naboru wniosków, z zastrzeżeniem przepisów o pomocy publicznej…”. Dla Programu Rozwoju Miast dniem ogłoszenia naboru jest 7 marca 2024 r. Natomiast artykuł 6.1 pkt 2 szwajcarskich Regulacji stanowi, że wydatek uznaje się za poniesiony, gdy przedmiot został dostarczony (w przypadku towarów) lub wykonany (w przypadku usług i robót budowlanych), zafakturowany i opłacony. Zatem, aby wydatek uznać za kwalifikowalny, to dostarczenie przedmiotu (w przypadku towarów) lub jego wykonanie (w przypadku usług i robót budowlanych), wystawienie faktury i jej opłacenie musi nastąpić po 7 marca 2024 r. Jeśli umowa pomiędzy Miastem a wykonawcą została zawarta przed 7 marca 2024 r. ale dostarczenie/wykonanie przedmiotu (co jest potwierdzone protokołem odbioru), wystawienie faktury i zapłata za nią nastąpiły po 7 marca 2024 to wydatek uznaje się za kwalifikowalny. W przypadku, gdy umowa pomiędzy Miastem a wykonawcą została zawarta przed 7 marca 2024 r., a przedmiot umowy został częściowo dostarczony/wykonany (co zostało potwierdzone protokołem odbioru), została wystawiona częściowa faktura lub płatność za nią miała miejsce przed 7 marca, to ta część jest uznana za niekwalifikowalną. Za kwalifikowalną można uznać tę część przedmiotu umowy, która została dostarczona/wykonana (potwierdzone protokołem odbioru), zafakturowana i opłacona po 7 marca 2024 r. Zgodnie z Regulaminem naboru, pkt 7. Czas trwania projektu „Okres kwalifikowalności wydatków kończy się zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie, nie później niż 31 marca 2029 r.” Tak więc z formalnego punktu widzenia możliwe jest, aby działanie wchodzące w skład Wstępnej Propozycji Projektu było zakończone na dzień złożenia wniosku.

Z Regulaminu nie wynikają zakazy dotyczące pobierania opłat od uczestników zajęć, jak również ograniczenia związane z wystąpieniem przychodu lub dochodu w projekcie. Zaprojektowanie opłat dla uczestników zajęć na pokrycie kosztów realizowanych w ramach projektu działań lub ich części może wpływać na wartość dofinansowania, tj. zmniejszać jego wartość o kwotę wnoszonych opłat zgodnie z zasadą, że nie można tego samego finansować z dwóch źródeł. Odpłatny udział powinien zostać opisany w opisie działania. Odmienne postanowienia w tym zakresie mogą wynikać z przepisów o pomocy publicznej, dotyczącej przedsięwzięć, w ramach których pobierane są opłaty.

Wydatki na zarządzanie i współpracę bilateralną nie wliczają się do wydatków na realizację działań podstawowych. Stanowią one odrębne grupy wydatków kwalifikowalnych, co do których proporcja 63,76% finansowania z SECO i 36,24% finansowania z SDC zostanie zastosowana dopiero na etapie rozliczenia. Nie ma konieczności podziału wydatków na zarządzanie projektem według wskazanej wyżej proporcji w budżecie projektu. Dlatego sprawdzając, czy w budżecie utrzymano proporcję 63,76% finansowania SECO i 36,24% finansowania SDC, należy wziąć pod uwagę wyłącznie wnioskowaną wartość dofinansowania działań podstawowych. W ramach obszaru tematycznego OT 13 „Rozwój potencjału instytucjonalnego” nie można zaplanować odrębnych działań (podstawowych lub uzupełniających). Przedsięwzięcia wspierające rozwój instytucjonalny mogą stanowić element działań realizowanych w obszarach tematycznych od OT-1 do OT-12 lub być finansowane w ramach kosztów zarządzania (z uwzględnieniem wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków wskazanych w szczególności w Załączniku nr 8 do Regulaminu).

W ramach projektu można realizować działania infrastrukturalne w formule „zaprojektuj i wybuduj”, jednak w przypadku działań, których wartość stanowi równowartość lub jest większa niż 35% wartości dofinansowania działań podstawowych, konieczne jest uzyskanie i załączenie do Wstępnej Propozycji Projektu prawomocnego pozwolenia na budowę pod rygorem negatywnej oceny formalnej Wstępnej Propozycji Projektu. W przypadku działań, których wartość jest mniejsza niż 35% wartości dofinansowania działań podstawowych, decyzja o zastosowaniu formuły „zaprojektuj i wybuduj” może skutkować obniżeniem liczby punktów w ramach kryterium „Przygotowanie do realizacji” (zgodnie z kartą oceny merytorycznej).

Wnioskodawca w pkt. 15.1 fiszki działania (część B wniosku o dofinansowanie) oświadcza (zakreślając właściwą odpowiedź: “tak” lub “nie”), czy działanie obejmuje roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Oświadczenie wskazujące, iż działanie nie obejmuje robót budowlanych wymagających pozwolenia lub zgłoszenia, zawarte w fiszce działania powinno być oparte na powszechnie obowiązujących przepisach prawa, których nie trzeba potwierdzać zaświadczeniem organu administracji architektoniczno-budowlanej.

Zgodnie z punktem 22 Regulaminu, do wydatków kwalifikowalnych w Programie należą: „wydatki na nabycie, budowę, renowację i modernizację obiektów budowlanych, bez wydatków na nabycie prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego gruntów, o ile spełnione zostały łącznie następujące warunki: – są zgodne z zasadami kwalifikowalności wydatków oraz trwałości projektu, – są niezbędne do skutecznej i efektywnej realizacji działań ujętych w projekcie, – są ponoszone przez podmioty uprawnione do ponoszenia wydatków kwalifikowanych”. Regulamin posługuje się pojęciem obiekt budowlany w rozumieniu ustawy Prawo Budowlane. Droga stanowi obiekt liniowy, czyli obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość. Zatem możliwe jest finansowanie remontu drogi.

Przez termin „pozwolenie na budowę” w Regulaminie należy rozumieć także decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, jak również inne decyzję tego rodzaju przewidziane w tzw. specustawach. W ramach Programu co do zasady możliwa jest więc realizacja zadań inwestycyjnych drogowych na podstawie decyzji ZRID. Zgodnie z rozdziałem 22 Regulaminu niekwalifikowalne (wyłączone) są wydatki na nabycie gruntów, w tym nabycie prawa do użytkowania wieczystego, jak również wydatki na grzywny, kary, odszkodowania lub inne rekompensaty, w tym utracone zyski i koszty postępowania sądowego, z wyjątkiem przypadków, gdy postępowanie sądowe jest integralnym i niezbędnym elementem osiągnięcia rezultatu projektu. Powyższe zapisy jednoznacznie wskazują, że koszty odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości nie są wydatkami kwalifikowalnymi.

Co do zasady projekt musi zawierać co najmniej dwa działania – co najmniej jedno w ramach obszarów tematycznych finansowanych przez SECO i co najmniej jedno w ramach obszarów tematycznych finansowanych przez SDC. Projekt mógłby zatem składać się przykładowo z jednego działania z celu „Ochrona środowiska i klimatu” w obszarze tematycznym finansowanym przez SECO oraz jednego działania z celu „Wzmocnienie systemów społecznych” w obszarze tematycznym finansowanym przez SDC.

Wartość tę oblicza się od sumy dofinansowania WSZYSTKICH działań podstawowych (bez względu na ich poziom gotowości), łącznie z obu źródeł finansowania (tj. SECO i SDC). Przy wyliczeniu tej wartości nie uwzględnia się kosztów współpracy bilateralnej oraz kosztów zarządzania.

W ramach projektu można realizować działania infrastrukturalne w formule „zaprojektuj i wybuduj”, jednak w przypadku działań, których wartość stanowi równowartość lub jest większa niż 35% wartości dofinansowania działań podstawowych, konieczne jest uzyskanie i załączenie do Wstępnej Propozycji Projektu prawomocnego pozwolenia na budowę pod rygorem negatywnej oceny formalnej Wstępnej Propozycji Projektu. W przypadku działań, których wartość jest mniejsza niż 35% wartości dofinansowania działań podstawowych decyzja o zastosowaniu formuły „zaprojektuj i wybuduj” może skutkować obniżeniem liczby punktów w ramach kryterium „Przygotowanie do realizacji” (zgodnie z kartą oceny merytorycznej).

Okres kwalifikowalności wydatków rozpoczyna się w dniu ogłoszenia naboru wniosków. W związku z powyższym, koszty zarządzania poniesione już od dnia ogłoszenia naboru są kosztami kwalifikowanymi. Proszę sprawdzić czy planowane przez Państwa wydatki w ramach kosztów zarządzania zostały ujęte w „Indykatywnym wykazie wydatków kwalifikowalnych i niekwalifikowalnych oraz sposobów ich rozliczenia w ramach kosztów zarządzania” (załącznik nr 8 do Regulaminu). Ponadto należy pamiętać, że koszty zarządzania, o których mowa w pytaniu, Miasto ponosi na własne ryzyko. Będą one zrefundowane tylko w przypadku podpisania umowy o dofinansowanie projektu.

Zgodnie z Regulaminem naboru, pkt 7. Czas trwania projektu „Okres kwalifikowalności wydatków rozpoczyna się w dniu ogłoszenia naboru wniosków, z zastrzeżeniem przepisów o pomocy publicznej…”. Dla Programu Rozwoju Miast dniem ogłoszenia naboru jest 7 marca 2024 r. Natomiast artykuł 6.1 pkt 2 szwajcarskich Regulacji stanowi, że wydatek uznaje się za poniesiony, gdy przedmiot został dostarczony (w przypadku towarów) lub wykonany (w przypadku usług i robót budowlanych), zafakturowany i opłacony. Zatem, aby wydatek uznać za kwalifikowalny, to dostarczenie przedmiotu (w przypadku towarów) lub jego wykonanie (w przypadku usług i robót budowlanych), wystawienie faktury i jej opłacenie musi nastąpić po 7 marca 2024 r. Jeśli umowa pomiędzy Miastem a wykonawcą została zawarta przed 7 marca 2024 r. ale dostarczenie/wykonanie przedmiotu (co jest potwierdzone protokołem odbioru), wystawienie faktury i zapłata za nią nastąpiły po 7 marca 2024 to wydatek uznaje się za kwalifikowalny. W przypadku, gdy umowa pomiędzy Miastem a wykonawcą została zawarta przed 7 marca 2024 r., a przedmiot umowy został częściowo dostarczony/wykonany (co zostało potwierdzone protokołem odbioru), została wystawiona częściowa faktura lub płatność za nią miała miejsce przed 7 marca, to ta część jest uznana za niekwalifikowalną. Za kwalifikowalną można uznać tę część przedmiotu umowy, która została dostarczona/wykonana (potwierdzone protokołem odbioru), zafakturowana i opłacona po 7 marca 2024 r. Proszę także zapoznać się z pytaniem i odpowiedzią nr 78 w kategorii Wymogi formalne.

Zgodnie z rozdziałem 13 Regulaminu „Wydatki w projekcie mogą być ponoszone przez beneficjenta i partnera krajowego. Podmiotami uprawnionymi do ponoszenia wydatków są również podmioty wybrane przez beneficjenta lub partnera do realizacji działania/poddziałania np. spółki komunalne, grantobiorcy, miasto partner szwajcarski. W takiej sytuacji zarówno w budżecie, który będzie załącznikiem do umowy o dofinansowanie, jak i w sprawozdaniach, konieczne będzie wskazanie podmiotu, który będzie ponosił wydatek, lub podstawy jego wyboru.”. Jednocześnie zgodnie z rozdziałem 22 Regulaminu jednym z koniecznych do spełnienia kryteriów kwalifikowalności wydatków jest, by były „ponoszone zgodnie z przepisami i wytycznymi, w tym m.in. z prawem zamówień publicznych, wytycznymi Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej w zakresie udzielania zamówień w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy, prawem podatkowym oraz przepisami z zakresu ubezpieczeń społecznych.”. Spółka komunalna może więc być podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków, pod warunkiem, że zostanie wybrana przez beneficjenta na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa, a dokonywany przez nią wydatek będzie zgody z wszystkimi wskazanymi w Regulaminie kryteriami kwalifikowalności.

W Programie Rozwoju Miast działanie musi być przypisane do danego celu szczegółowego programu, a w nim do obszaru tematycznego. Ponadto w uzasadnieniu działania należy opisać celowość jego realizacji wynikającą z dokumentu strategicznego miasta. Działanie musi być powiązane z innymi działaniami w ramach projektu. Zatem trudno sobie wyobrazić, aby można było wydatek równy 20% wartości inwestycji realizowanej poza programem szwajcarskim przedstawić jako działanie celowe, uzasadnione i powiązane z odpowiednimi dokumentami w Programie Rozwoju Miast. Działanie realizowane w PRM może być komplementarne do innych działań realizowanych przez Miasto i finansowanych z innych źródeł, np. UE, budżetu państwa lub dotacji celowych, ale musi być organizacyjnie wydzielone i zgłoszone świadomie do projektu w ramach PRM. Zgodnie z pkt 12 Regulaminu, „Wydatki niekwalifikowane oraz wymagany wkład własny na wydatki kwalifikowane mogą zostać pokryte ze środków własnych i przychodów zwrotnych (kredyty, pożyczki i emisja obligacji).” Niemożliwe jest zatem pokrycie wkładu własnego ze środków pochodzących z innych źródeł niż wymienione, gdyby miasto zastanawiało się czy może funduszami unijnymi zapewnić wkład własny do Programu Rozwoju Miast.

Partnerem krajowym może być gmina, powiat lub ich związek tworzący z Miastem obszar powiązany funkcjonalnie o wspólnych celach społecznych, gospodarczych lub środowiskowych. Regulamin nie przewiduje jakichkolwiek ograniczeń w liczbie partnerów, istotne jest natomiast, aby partnerów łączyły rzeczywiste powiązania funkcjonalne, a także problemy i potrzeby rozwojowe, które zostaną w czytelny i wiarygodny sposób przedstawione w dokumentacji aplikacyjnej.

Wnioskodawca składając wniosek aplikacyjny jest zobowiązany przeanalizować kwalifikowalność podatku VAT do każdego działania. Podatek VAT będzie kwalifikowalny tylko tam, gdzie nie będzie prawnej możliwości odzyskania VAT zgodnie z przepisami prawa krajowego. W przypadku identyfikacji możliwości odzyskania VAT w całości planowanych wydatków VAT należy uznać za wydatek niekwalifikowalny. Złożenie przez wnioskodawcę oświadczenia, że może on odzyskać podatek VAT w całości lub w części powoduje, że podatek VAT w danym działaniu będzie wydatkiem niekwalifikowalnym (zgodnie z punktem 22.4 ppkt 6 Regulaminu). Jednocześnie należy podkreślić, że Beneficjent składa Oświadczenie o kwalifikowalności podatku VAT, na wzorze przekazanym przez KIK-OP wraz z pierwszym raportem finansowym (w którym występują pierwsze wydatki). W przypadku zmiany dotyczącej sposobu rozliczania podatku VAT, beneficjent jest zobowiązany (każdorazowo) załączyć do raportu finansowego Oświadczenie o kwalifikowalności podatku VAT.

Wartość działania obejmuje jedynie dofinansowanie, które zostanie pokryte ze środków Programu. Zachęcamy do zapoznania się z pytaniem i odpowiedzią nr 86 w kategorii Wymogi formalne.

Dokumenty strategiczne, na podstawie których Miasta przygotowują wniosek o dofinansowanie obejmują: strategie rozwoju, programy rozwoju, plany oraz inne dokumenty planistyczne w zakresie polityki rozwoju, które zostały przyjęte lub uchwalone przez Miasto (proszę zapoznać się z pytaniem nr 25 w kategorii Wymogi formalne). W kontekście wymogów stawianych przez Program posiadanie GPR nie jest warunkiem niezbędnym do realizacji działań o charakterze rewitalizacyjnym, o ile wynikają one z innych dokumentów strategicznych. Ostateczny kształt projektu, w tym dobór poszczególnych działań tworzących projekt zależy od Wnioskodawcy, pod warunkiem, że spełniają one wszystkie warunki wskazane w Regulaminie naboru. Jeżeli warunki te zostaną spełnione (w tym m.in. wynikanie z diagnozy, wpisywanie się w cele strategiczne miasta) zadania rewitalizacyjne o charakterze społecznym lub gospodarczym lub środowiskowym mogą być realizowane w ramach Programu. Zakres planowanych działań musi wpisywać się w cel/cele szczegółowe i obszar/obszary tematyczne Programu. Do wnioskodawcy należy przeanalizowanie, czy działanie mieści się we wskazanych w Programie obszarach tematycznych.

Kwalifikowalność wydatków oceniana jest nie tylko na podstawie zgodności z kryteriami kwalifikowalności opisanymi w pkt 22 Regulaminu, ale przede wszystkim wynika z uzasadnienia realizacji działania (pkt 17 Części B wniosku o dofinansowanie projektu) i celu projektu, uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta (pkt 6 Części A wniosku o dofinansowanie projektu). Zgodnie z pkt 22.2. Regulaminu, kwalifikowalne są wydatki m.in. na zakup usług, dostaw i robót budowlanych związanych z przygotowaniem, projektowaniem, konsultowaniem i realizacją działań. Realizacja ww. zadań w ramach programu jest możliwa, o ile spełnione zostaną kryteria kwalifikowalności wydatków wskazane w pkt 22.1. Regulaminu. Ponadto, wszelkie działania zgłoszone w ramach Wstępnej Propozycji Projektu, oceniane są zgodnie z regulaminem naboru pod względem ich zgodności z diagnozą problemów miasta, celami projektu, a także uzasadnieniem potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi ujętymi w dokumentach strategicznych miasta. Szerszy komentarz dotyczący podobnego zagadnienia znajduje się w odpowiedzi na pytanie nr 1 w kategorii „OT 11. Mniejszości i grupy w niekorzystnej sytuacji społecznej”.

W odniesieniu do pierwszej części pytania – na jakich zasadach Spółka z o.o. utworzona przez Związek może zostać podmiotem realizującym działanie w projekcie – poruszone zagadnienie zostanie odrębnie opisane w dokumencie dotyczącym podmiotów uprawnionych do ponoszenia wydatków, który najprawdopodobniej w maju zostanie przekazany Miastom. W odniesieniu do drugiej części pytania dotyczącej uzasadnienia udziału Związku w projekcie – uzasadnienia tego należy szukać w zakresie tematycznym i terytorialnym projektu. Uzasadnienie dla realizacji projektu w obszarze funkcjonalnym miasta – wnioskodawcy musi wynikać z dokumentu strategicznego. Udział Związku w projekcie jako partnera wnioskodawcy jest potwierdzeniem istnienia takich powiązań funkcjonalnych pomiędzy gminami realizującymi projekt. We wniosku o dofinansowanie należy udowodnić, że Związek przyczyni się do realizacji projektu i osiągnięcia jego celów.

W ramach opracowania ekspertyz, analiz, studiów, koncepcji oraz przygotowania dokumentacji projektowej można uwzględnić koszty zadań (min. opracowanie dokumentów, doradztwo), które są związane z przygotowaniem i realizacją projektu. Ważne jest, by te koszty nie obejmowały bezpośrednio dokumentacji koncepcyjnej i technicznej związanej z przygotowaniem lub projektowaniem działań. Katalog wydatków kwalifikowanych, przedstawiony w części 3 załącznika „Wykaz kosztów”, ma charakter otwarty. Nie jest możliwe przewidzenie wszystkich niezbędnych do opracowania ekspertyz, analiz, studiów i koncepcji, które będą potrzebne do wsparcia Miasta i zespołu projektowego w trakcie przygotowania i wdrażania projektu. Podczas decydowania o przypisaniu wydatku – czy bezpośrednio do działania merytorycznego, czy do kosztów zarządzania – należy rozważyć czemu on służy, np. koszty opracowania dokumentacji budowlanej będą miały bezpośredni związek z realizacją działania i zostaną ujęte w działaniu merytorycznym w odpowiednim obszarze tematycznym. Z kolei analiza dotyczących luk kompetencyjnych zespołu projektowego czy doradztwo dotyczące pomocy publicznej powinny być ujęte w kosztach zarządzania.

Wskazany wydatek może być wydatkiem kwalifikowanym pod warunkiem spełnienia kryteriów określonych w rozdziale 22.1 Regulaminu. Wśród nich jest kryterium mówiące o tym, że wydatek jest niezbędny do realizacji projektu. Wydatki na opracowanie dokumentacji technicznej nie znalazły się w zamkniętym katalogu wydatków niekwalifikowalnych (wyłączonych), określonym w rozdziale 22.4 Regulaminu. Jednak kwalifikowalność wydatków oceniana jest nie tylko na podstawie zgodności z kryteriami kwalifikowalności opisanymi w pkt 22 Regulaminu, ale przede wszystkim wynika z uzasadnienia realizacji działania (pkt 17 Części B wniosku o dofinansowanie projektu) i celu projektu, uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta (pkt 6 Części A wniosku o dofinansowanie projektu).

Co do zasady projekt musi zawierać co najmniej dwa działania – co najmniej jedno w ramach obszarów tematycznych finansowanych przez SECO i co najmniej jedno w ramach obszarów tematycznych finansowanych przez SDC. Proszę zwrócić uwagę na pytanie i odpowiedź nr 4 w kategorii Wymogi formalne. Planując do realizacji 1 działanie finansowane z SDC i 1 działanie finansowane z SECO (OT – 9) będzie spełniony warunek konieczności realizacji minimum 1 działania z SDC i 1 działania z SECO. Należy jednak, pamiętać, że na etapie Wstępnej Propozycji Projektu kwota wnioskowanego dofinansowania na działania podstawowe finansowane przez SECO musi stanowić 63,76%, a przez SDC 36,24%. Przyporządkowanie działania dotyczącego różnorodności biologicznej będzie dokonywane przez wnioskodawcę. Wnioskodawca będzie wybierać, czy przyporządkuje działanie do SECO, czy SDC. Nie ma możliwości przyporządkowania działania do obu źródeł finansowania.

Działanie grantowe może przewidywać regranting, o którym mowa we wspomnianym przepisie. Należy pamiętać, że wybór realizatorów projektów winien odbyć w sposób określony w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, a operator projektu zobowiązany jest do uwzględnienia w umowie z realizatorami projektów wszelkich zobowiązań wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa oraz Regulaminu.

We wniosku o dofinansowanie należy ująć kluczowe wnioski w zakresie diagnozy wraz z podaniem dokumentów i materiałów źródłowych. Nie ma możliwości dołączania tego typu dokumentów do wniosku, jednocześnie w opisie we wniosku (część A, pkt 6 Diagnoza problemów miasta) należy wskazać link do dokumentu źródłowego oraz miejsce w dokumencie, do którego odnosi się wnioskodawca celem ewentualnej weryfikacji przez eksperta oceniającego wniosek.

Miasto, które należy do miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze i może być wnioskodawcą w niniejszym konkursie, może realizować działania w granicach administracyjnych całej jednostki samorządu terytorialnego, tj. zarówno na obszarach miejskich, jak i wiejskich.

W przypadku odpowiedzi na pytanie 1 i 2 trwają uzgodnienia z Operatorem Programu nad poradnikiem dotyczącym podmiotów uprawnionych do ponoszenia wydatków oraz poradnikiem dotyczącym pomocy publicznej, który w najbliższym czasie zostanie przekazany Miastom. Nie ma przeszkód aby uwzględnić takie zadanie, jednak zgodnie z Regulaminem istotnym i ocenianym elementem fiszki jest m.in. opis stosowanych narzędzi partycypacji i identyfikacji interesariuszy zarówno w przygotowaniu, jak i podczas realizacji działań składających się na projekt. Uzyskanie maksymalnej liczby punktów będzie możliwe – zgodnie z zapisami Karty oceny merytorycznej Wstępnej Propozycji Projektu – gdy m.in. „prowadzono działania partycypacyjne na etapie przygotowawczym. Kluczowi interesariusze i odbiorcy ostateczni zostali zaproszeni i zaangażowani w proces oceny uzasadnienia działania, poinformowani o zakresie działania i potencjalnych skutkach. Zastosowano różnorodne formy partycypacji społecznej oraz nowatorskie formy włączania społecznego.” Pozostałe wymagania określone w Karcie oceny merytorycznej dotyczą analizy doboru interesariuszy, analizy potrzeb odbiorców i procesu planowanej partycypacji społecznej odbiorców i interesariuszy. Zatem możliwe jest włączenie interesariuszy już po przygotowaniu dokumentacji technicznej, ale ważne jest uwzględnienie wniosków z procesu partycypacji na etapie realizacji zadania.

Zgodnie z pkt 12 Regulaminu, „Wydatki niekwalifikowane oraz wymagany wkład własny na wydatki kwalifikowane mogą zostać pokryte ze środków własnych i przychodów zwrotnych (kredyty, pożyczki i emisja obligacji)”, zatem wkład musi być pieniężny.

Zgodnie z Regulaminem: „Dopuszczalny poziom dofinansowania wydatków kwalifikowanych w projektach, w których nie występuje pomoc publiczna, wynosi 100%, jeżeli całkowita wnioskowana kwota dofinansowania mieści się w ramach finansowych, ograniczonych minimalną i maksymalną kwotą dofinansowania jednego projektu. Na wydatki przewyższające kwotę maksymalną oraz na wydatki niekwalifikowane wnioskodawca musi zabezpieczyć wkład własny ze środków własnych lub przychodów zwrotnych, tj. kredyty, pożyczki i emisje obligacji.”. Formuła „zaprojektuj i wybuduj” nie wpływa więc na wysokość dofinansowania – wydatki muszą spełnić kryteria kwalifikowalności określone w Regulaminie, a wartość działania (na potrzeby oceny czy jest równa bądź wyższa od 35% wartości dofinansowania działań podstawowych) należy obliczać z uwzględnieniem wszystkich wydatków kwalifikowalnych, którymi mogą być zarówno prace projektowe, jak i roboty budowlane.

Zgodnie z regulaminem nie ma wymogu sformalizowania Zespołu Doradczego lub Zespołu Roboczego w formie np. zarządzenia w ramach przygotowania wniosku o dofinansowanie. Należy jednak zwrócić uwagę, iż Miasto musi uwiarygodnić, że dysponuje potencjałem do zarządzania i realizacji projektu, a zaplanowane działania są realne do wykonania w planowanym terminie. W szczególności należy opisać strukturę zarządzania, jej umocowanie w strukturze organizacyjnej Miasta, dobór personelu i jego doświadczenie, umiejętność korzystania z zasobów zewnętrznych. Informacje te powinny być umieszczone w Części A wniosku w pkt. 9 za co Miasto może otrzymać maksymalnie 5 punktów.

Katalog wydatków kwalifikowanych w ramach Programu Rozwoju Miast ma charakter otwarty. Oznacza to, że wskazany wydatek może być wydatkiem kwalifikowanym pod warunkiem spełnienia kryteriów określonych w rozdziale 22.1 Regulaminu. Wydatki takie muszą być związane z przedmiotem projektu, niezbędne do jego realizacji i mają służyć wyłącznie osiągnięciu celów i rezultatów projektu oraz Programu Rozwoju Miast. Ocena kwalifikowalności wynika przede wszystkim z uzasadnienia realizacji działania i celu projektu, a także uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta. Należy również pamiętać, że każde działanie/poddziałanie ma w istotny sposób przyczynić się do poprawy sytuacji Miasta i podniesienia jakości życia mieszkańców. Sama wymiana urządzeń AGD/RTV w budynku w niewielkim stopniu spełnia ten wymóg natomiast mogłaby stanowić element kompleksowego działania/poddziałania np. w zakresie efektywności energetycznej budynku.

Katalog wydatków kwalifikowanych w ramach Programu Rozwoju Miast ma charakter otwarty. Oznacza to, że wskazany wydatek może być wydatkiem kwalifikowanym pod warunkiem spełnienia kryteriów określonych w rozdziale 22.1 Regulaminu. Wydatki takie muszą być związane z przedmiotem projektu, niezbędne do jego realizacji i mają służyć wyłącznie osiągnięciu celów i rezultatów projektu oraz Programu Rozwoju Miast. Ocena kwalifikowalności wynika przede wszystkim z uzasadnienia realizacji działania i celu projektu, a także uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta. Należy również pamiętać, że każde działanie/poddziałanie ma w istotny sposób przyczynić się do poprawy sytuacji Miasta i podniesienia jakości życia mieszkańców. Sama wymiana opraw oświetleniowych i przewodów w budynku w niewielkim stopniu spełnia ten wymóg natomiast mogłaby stanowić element kompleksowego działania/poddziałania np. w zakresie efektywności energetycznej budynku.

Obydwa wskaźniki dobrze odzwierciedlają planowane przedsięwzięcie związane z przygotowaniem i udostępnieniem przedsiębiorcom terenów inwestycyjnych, jednakże muszą Państwo sami realnie ocenić dobór wskaźników i możliwość ich realizacji na moment zakończenia projektu. Należy pamiętać, że wskaźniki produktu i rezultatu należy osiągnąć w trakcie realizacji projektu. Dla wskaźnika W03P „Liczba mikroprzedsiębiorstw, małych lub średnich przedsiębiorstw, które uzyskały wsparcie” źródłem danych jest rejestr podmiotów, które otrzymały wsparcie, prowadzony przez miasto na podstawie źródłowej dokumentacji projektu. Zachęcamy do zapoznania się z Poradnikiem metodycznym wskaźniki projektowe dostępnym na stronie wsparciemiast.pl, który charakteryzuje wszystkie wskaźniki. Jednocześnie zgodnie z Regulaminem naboru Programu Rozwój Miast nie w każdym przypadku działanie zaplanowane przez wnioskodawcę znajdzie odzwierciedlenie w zestawieniu wskaźników. W takim przypadku brak wskaźnika dla danego działania nie jest błędem.

Zgodnie z Regulaminem (zob. też odpowiedź na pytanie nr 91 w kategorii „Wymogi formalne”) w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast nie jest możliwe łączenie różnych źródeł finansowania w ramach tego samego projektu, a zatem nie ma możliwości wykorzystania środków np. z KPO do uzupełnienia wkładu własnego.

Z warunków konkursu nie wynika obowiązek posiadania audytu energetycznego dla projektów związanych z termomodernizacją obiektów. Niemniej jednak projekty muszą być realizowane i wydatki muszą być ponoszone zgodnie z polskim prawem. Jeśli do realizacji termomodernizacji polskie prawo wymaga audytu energetycznego, to należy zastosować się do tego wymagania.

Każde działanie stanowi odrębną zamkniętą część projektu i jest wiązką skoordynowanych inicjatyw mających wspólny cel. Jedno działanie (lub jego część) może dotyczyć kilku obszarów tematycznych, niemniej jednak we wniosku o dofinansowanie należy wskazać główny (kluczowy) obszar tematyczny, w którym działanie jest realizowane i cel szczegółowy Programu, który działanie realizuje. Liczba zrealizowanych inicjatyw edukacyjnych będzie zależała od sposobu realizacji działania, ale wskaźnik powinien się wpisywać w główny obszar tematyczny, w którym będzie realizowane działanie. Informacje związane z konstruowaniem listy wskaźników zawiera opracowanie „Wskaźniki projektowe. Poradnik metodyczny”, opublikowane na stronie wsparciemiast.pl. Zachęcamy do zapoznania się z ww. materiałem.

Nie jest określona maksymalna liczba obszarów tematycznych, w które projekt musi się wpisywać. Miasto musi zaplanować minimum jedno działanie podstawowe z obszarów tematycznych finansowanych przez SECO oraz minimum jedno działanie podstawowe z obszarów tematycznych finansowanych przez SDC. W każdym obszarze tematycznym miasto może zaplanować dwa działania, jednak liczba działań podstawowych ogółem nie może przekroczyć 15. Obszar tematyczny ochrona przyrody i różnorodność biologiczna jako jedyny może być zaplanowany jako cel SECO lub cel SDC.

Obszar Tematyczny 13 Rozwój instytucjonalny i OT 14 Współpraca bilateralna zgodnie z regulaminem muszą dzielić się na źródła finansowania z SECO i z SDC, jednakże nie należy dla nich przygotowywać osobnych fiszek działań. Zadania wpisujące się w OT 13 powinno być przygotowane w fiszkach działania przyporządkowanych do celów szczegółowych i obszarów tematycznych od 1 do 12. Natomiast na współpracę bilateralną każdy wnioskodawca obowiązkowo zobowiązany jest zaplanować kwotę 672 720,00 PLN (150 000 CHF po kursie referencyjnym 4,4848 PLN/CHF) na ten cel. Jeżeli nie dojdzie do zawarcia umowy bilateralnej, całkowita kwota dofinansowania zostanie pomniejszona o tę kwotę. Proporcja wartości dofinansowania działań podstawowych: 63,76% SECO i 36,24% SDC na etapie składania Wstępnej Propozycji Projektu musi zostać zachowana.

Tak, gmina, która będzie partnerem projektu, będzie mogła ponosić wydatki na środki trwałe w ramach projektu. Podmiotami uprawnionymi do ponoszenia wydatków kwalifikowanych mogą być beneficjent, partner krajowy oraz inne podmioty wybrane przez beneficjenta lub partnera do realizacji działań. Jeśli miasto decyduje się na partnerstwo, musi uzgodnić z partnerem krajowym zasady współpracy oraz prawa i obowiązki dotyczące realizacji projektu, w tym w szczególności w zakresie zapewnienia trwałości projektu po jego zakończeniu (proszę zapoznać się z pytaniem nr 28 w kategorii Wymogi formalne).

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że przedstawione informacje nie wskazują szczegółowego przeznaczenia grantu. Oczywiście przekazanie grantu osobie fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej uprawdopodobnia brak wystąpienia pomocy publicznej, niemniej jednak nie przesądza w pełni, że pomoc nie wystąpi. W przypadku grantów na montaż instalacji fotowoltaicznych należy mieć na uwadze, że warunki braku wystąpienia pomocy obejmują również inne kwestie. Uwzględniając przepisy o pomocy publicznej produkcja energii w instalacjach fotowoltaicznych typu on-grid stanowi działalność gospodarczą prowadzoną na konkurencyjnym rynku. W związku z tym dofinansowanie tego typu instalacji co do zasady powinno stanowić pomoc publiczną. Bazując na wyjaśnieniach przedstawionych przez Komisję Europejską dopuszcza się sytuację, w której dofinansowanie tego typu instalacji może zostać przyznane na zasadach ogólnych, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki: – instalacja montowana jest na budynku wykorzystywanym do prowadzenia działalności niegospodarczej; – instalacja nie przekracza zapotrzebowania danego obiektu na energię; wyprodukowana energia elektryczna będzie wykorzystywana jest co do zasady na potrzeby własne tj. na pokrycie zapotrzebowania budynku na energię elektryczną; – w przypadku oddawania energii do sieci wielkość energii oddanej do sieci nie może przekroczyć 20% zdolności produkcyjnej danej instalacji (w odniesieniu do jednego roku). W sytuacji, gdy wartość oddanej energii do sieci przekroczy 20% całkowitej rocznej wydajności infrastruktury – wówczas po stronie Beneficjenta istnieje obowiązek monitorowania ww. progu oraz niezwłocznego poinformowania Instytucji udzielającej dofinansowania o wszelkich zmianach skutkujących przekroczeniem ww. progu. W sytuacji, w której grant nie będzie stanowił pomocy publicznej wówczas jego wysokość może wynieść 100% kosztów kwalifikowanych.

W sytuacji, w której środki będą przekazywane przez Miasto w formie grantu na rzecz np. wspólnoty mieszkaniowej na cele związane z efektywnością energetyczną to ewentualna pomoc publiczna wystąpi na poziomie grantobiorcy. To po stronie Miasta zatem leży zweryfikowanie czy pomoc publiczna wystąpi na tym poziomie. Ponadto w sytuacji, w której Miasto planuje udzielać pomocy publicznej/ pomocy de minimis, Miasto zobowiązane jest do przyjęcia programu udzielania pomocy publicznej/pomocy de minimis na rzecz grantobiorców, a następnie jej udzielenia. Odnosząc się do pytania czy udzielanie grantu na rzecz poprawy efektywności energetycznej budynku wspólnoty mieszkaniowej stanowi pomoc publiczną w pierwszej kolejności należy zweryfikować czy w budynku prowadzona jest działalność gospodarcza (lup planowana jest w przyszłości). Jeżeli prowadzona jest działalność przez wspólnotę np. wynajem ścian jako powierzchnia reklamowa, wynajem powierzchni na cele usługowe lub też, gdy poszczególni członkowie wspólnoty prowadzą działalność gospodarczą wówczas grant powinien zostać przyznany w oparciu o pomoc publiczną lub pomoc de minimis.

Dofinansowanie instalacji PV of-grid realizowanych na obiektach użyteczności publicznej, w której nie jest prowadzona działalność gospodarcza nie stanowi pomocy publicznej. Wówczas dofinansowanie może wynieść 100% kosztów kwalifikowanych. Jednocześnie należy zaznaczyć, że również dofinansowanie instalacji PV typu on-grid nie musi wiązać się z wystąpieniem pomocy publicznej. Bazując na wyjaśnieniach przedstawionych przez Komisję Europejską dopuszcza się sytuację, w której dofinansowanie tego typu instalacji może zostać przyznane na zasadach ogólnych, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki: – instalacja montowana jest na budynku wykorzystywanym do prowadzenia działalności niegospodarczej; – instalacja nie przekracza zapotrzebowania danego obiektu na energię; – wyprodukowana energia elektryczna będzie wykorzystywana co do zasady na potrzeby własne tj. na pokrycie zapotrzebowania budynku na energię elektryczną; – w przypadku oddawania energii do sieci wielkość energii oddanej do sieci nie może przekroczyć 20% zdolności produkcyjnej danej instalacji (w odniesieniu do jednego roku). W sytuacji, gdy wartość oddanej energii do sieci przekroczy 20% całkowitej rocznej wydajności infrastruktury – wówczas po stronie Beneficjenta istnieje obowiązek monitorowania ww. progu oraz niezwłocznego poinformowania Instytucji przyznającej środki o wszelkich zmianach skutkujących przekroczeniem ww. progu.

Dokument dotyczący podmiotów uprawnionych do ponoszenia wydatków został opracowany przez ekspertów Związku Miast Polskich i obecnie podlega weryfikacji przez Operatora Programu: Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej. Zatwierdzony dokument zostanie przekazany miastom uprawnionym do aplikowania w niniejszym programie poprzez stronę internetową www.wsparciemiast.pl.

Każdy projekt musi realizować co najmniej jedno działanie wpisujące się w wymienione cele szczegółowe finansowane ze środków SECO oraz co najmniej jedno działanie finansowane ze środków SDC Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy. Przez wpisywanie się w cele należy rozumieć wybór takiego działania, którego zakres zawiera się wśród obszarów tematycznych przyporządkowanych do celów szczegółowych. W związku z tym takie działanie, które nie wpisuje się w żaden obszar tematyczny nie powinno znaleźć się we Wstępnej Propozycji Projektu. Jeśli projektowane działanie na rzecz rozwoju turystyki nie wpisuje się w wymieniony OT 1 lub/i OT2 lub inny obszar tematyczny, to nie może być zawarte we Wstępnej Propozycji Projektu.

Z regulaminu wynika wprost z jakich obszarów tematycznych dopuszczone są działania w ramach Projektu. W ocenie merytorycznej punkt 17 fiszki działania „Zakres działania oraz jego uzasadnienie” jest oceniany m.in. pod kątem powiązania z celami strategicznymi miasta, projektu i programu. Cele szczegółowe programu wyrażają się za pomocą obszarów tematycznych i podczas oceny będzie można przyjrzeć się, na ile zaproponowane działanie jest powiązane z obszarem tematycznym/celem szczegółowym programu, celem projektu i celami strategicznymi miasta.

Zgodnie z pkt 5 Regulaminu naboru, deklaracja realizacji projektu w partnerstwie krajowym poszerza zasięg oddziaływania Programu w odniesieniu do zasięgu geograficznego (działania mogą być realizowane w granicach administracyjnych Miasta i partnera krajowego). Dalej wskazuje się, że partnerem krajowym może zostać gmina, powiat lub ich związek (mający osobowość prawną) tworzący z Miastem obszar powiązany funkcjonalnie o wspólnych celach społecznych, gospodarczych lub środowiskowych. Zatem jeżeli wszystkie gminy należące do Związku tworzą obszar funkcjonalny, które łączy wspólny cel to wówczas działanie może być realizowane na terytorium wszystkich gmin należących do Związku. Problemy i potrzeby rozwojowe należy w czytelny i wiarygodny sposób przedstawić w dokumentacji aplikacyjnej. We wniosku o dofinansowanie należy także udowodnić, że Związek przyczyni się do realizacji projektu i osiągnięcia jego celów. Zachęcamy także do zapoznania się z odpowiedziami na pytania nr 92 oraz 98 dotyczących partnerstwa krajowego w kategorii wymogi formalne.

Realizacja ww. zadania w ramach programu jest możliwa, o ile spełnione zostaną kryteria kwalifikowalności wydatków wskazane w pkt 22.1. Regulaminu. Ponadto, wszelkie działania zgłoszone w ramach Wstępnej Propozycji Projektu, oceniane są zgodnie z regulaminem naboru pod względem ich zgodności z diagnozą problemów miasta, celami projektu, a także uzasadnieniem potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi ujętymi w dokumentach strategicznych miasta (proszę zapoznać się z pytaniem nr 97 w kategorii Wymogi formalne). Proszę pamiętać, że zaplanowane działanie musi mieścić się w jednym z 12 obszarów tematycznych.

Zgodnie z rozdziałem 10. Regulaminu „Wnioskodawcy we Wstępnej Propozycji Projektu muszą wykazać, że sformułowali przekonujące, poparte wnioskami z diagnozy, spójne ze strategią rozwoju cele projektu oraz konkretne działania, których realizacja może w istotny sposób przyczynić się do poprawy sytuacji Miasta i podniesienia jakości życia mieszkańców”. Natomiast w Rozdziale 8. zostały wskazane ogólne i szczegółowe cele Programu Rozwoju Miast, w które muszą wpisywać się planowane działania. Odrębnym zagadnieniem, choć związanym z powyższymi, są opisane w rozdziale 22 kryteria kwalifikowalności wydatków. W trakcie oceny merytorycznej, oceniane będą m.in. uzasadnienie projektu, a także zakres działania oraz jego uzasadnienie (w tym korelacja z celem strategicznym miasta, projektu i programu). Dlatego odpowiadając na pytania nr 1-3 oraz 5, nie jest wykluczone, że wskazane działania mogą być skorelowane z celami strategicznymi miasta, projektu i programu. Korelacja ta jednak musi zostać wykazana przez Wnioskodawcę, a dokonywanie jakichkolwiek ocen w tym zakresie poprzez odpowiedź na szczegółowe pytania Wnioskodawców nie jest możliwe. Odnosząc się do pytania nr 4, zgodnie z rozdziałem 22.4 Regulaminu w działaniach, w których występuje pomoc publiczna lub pomoc de minimis (lub ich mniejszych częściach, dla których wnioskowane będzie udzielenie pomocy publicznej) niekwalifikowane są wydatki mieszczące się w katalogu rodzajowym wydatków kwalifikowanych zamieszczonym w Regulaminie, a nie mieszczące się w katalogu wydatków kwalifikowanych wynikającym z przepisów, na podstawie których udzielana jest pomoc publiczna lub pomoc de minimis oraz odwrotnie. Zgodnie z rozdziałem 22.6 Regulaminu „Maksymalna dopuszczalna intensywność pomocy lub maksymalna dopuszczalna kwota pomocy zostaną określone w rozporządzeniu MFiPR. (…) Ze względu na niezakończenie procesu legislacyjnego dotyczącego rozporządzenia, na stronie dotyczącej naboru został zamieszczony projekt rozporządzenia. Po opublikowaniu rozporządzenia w Dzienniku Ustaw, na stronie naboru zostanie zamieszczone obowiązujące rozporządzenie.

Nie, Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji nie może samodzielnie złożyć wniosku nawet w przypadku 100% udziału Gminy i Miasta. Zgodnie z regulaminem uprawnionych do składania wniosków o dofinansowanie jest wyłącznie 139 jednostek samorządu terytorialnego – miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze, wskazane w „Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2030” jako obszar strategicznej interwencji, wymienione w zał. nr 1 do Regulaminu.

Partnerem krajowym nie może być Stowarzyszenie Lubuskiego Trójmiasta, w skład którego wchodzą gminy oraz powiat tworzące wspólny obszar funkcjonalny. Zgodnie z Regulaminem naboru partnerem krajowym może być jedynie gmina, powiat lub ich związek (tj. związek międzygminny lub powiatowo-gminny) tworzący z Miastem obszar powiązany funkcjonalnie o wspólnych celach społecznych, gospodarczych lub środowiskowych. Proszę także zapoznać się z pytaniami nr 28, 54, 62, 92 i udzielonymi na nie odpowiedziami dotyczącymi partnerstwa, umieszczonymi w kategorii wymogi formalne.

Ad. 1 Jeśli chodzi o wybór OT, Wnioskodawca sam musi podjąć taką decyzję, gdyż każda inwestycja musi być spójna z celem projektu, celami strategicznymi Miasta i celem Programu Rozwoju Miast. O przypisaniu działania do odpowiedniego OT decyduje zdefiniowany przez Wnioskodawcę cel działania i problem, który rozwiązuje realizacja inwestycji. Uzasadnienie przypisania do wybranego celu SECO i SDC należy opisać w części B Fiszka działania i należy opisać przyczynę/problem/potencjał, z którego wynika potrzeba realizacji działania oraz sposób pozyskania wiedzy o potrzebie jego realizacji. Należy także określić cel działania, a także wpływ działania na cele strategiczne miasta, cele projektu i wybrane cele SECO i SDC. Przedstawione pytanie jest bardzo ogólne i nie wskazuje szczegółów inwestycji, m.in. w zakresie wielkości amfiteatru (liczba miejsc widowni), planowanego wykorzystania (brak opisu instytucji odpowiedzialnej za zarządzanie, informacji nt. zakładanego programu, czy obiekt będzie wykorzystywany cały rok czy tylko w sezonie letnim), miejsca realizacji (czy to będzie niezależny obiekt czy też element infrastruktury parkowej), oferty dodatkowej (czy to będzie tylko amfiteatr czy też np. planowane jest stworzenie kawiarni, restauracji, sal konferencyjnych itp.), odbiorców (czy to będzie element infrastruktury turystycznej czy też głównie na potrzeby społeczności lokalnej). W związku z tym nie ma możliwości zweryfikowania, czy faktycznie dofinansowanie tego typu infrastruktury spowoduje spełnienie przesłanek określonych w art. 107 ust. 1 TFUE i tym samym dofinansowanie będzie stanowiło pomoc publiczną. Dodatkowo brak tych informacji uniemożliwia wskazanie konkretnego rodzaju pomocy, jaki może zostać przyznany. Przyjmując, że dofinansowanie stanowić będzie pomoc publiczną, to w zależności od przeznaczenia, sposobu wykorzystania, podmiotu zarządzającego infrastrukturą, oferty dodatkowej, zakresu inwestycji zastosowanie może mieć pomoc inwestycyjna na infrastrukturę kultury lub pomoc na infrastrukturę sportową i wielofunkcyjną infrastrukturę rekreacyjną. W przypadku ubiegania się o pomoc inwestycyjną na infrastrukturę kultury należy mieć na uwadze, że ten rodzaj pomocy przeznaczony jest na budowę lub modernizację infrastruktury kulturalnej, m.in.: na muzea, archiwa, biblioteki, ośrodki lub przestrzenie kulturalne i artystyczne, teatry, kina, opery, sale koncertowe, inne organizacje wystawiające widowiska sceniczne, instytucje odpowiedzialne za dziedzictwo filmowe oraz inne podobne infrastruktury, organizacje i instytucje kulturalne i artystyczne. Tym samym budynek amfiteatru powinien stanowić infrastrukturę kultury, a jego wykorzystanie powinno być na cele związane z kulturą. Dodatkowo za zarządzanie infrastrukturą odpowiedzialna powinna być jednostka kultury i to ona powinna być również beneficjentem pomocy. W zakresie wykorzystania infrastruktury należy mieć na uwadze, że w tym rodzaju pomocy koszty kwalifikowane obejmować mogą w szczególności prawne koszty budowy, modernizacji, nabycia, konserwacji lub poprawy infrastruktury – pod warunkiem, że wykorzystanie wspartej infrastruktury do celów związanych z kulturą musi wynosić przynajmniej 80% czasu lub przestrzeni tej infrastruktury – w tym zakresie konieczne jest przedstawienie wiarygodnej metodyki potwierdzającej spełnienie tego warunku. Warunek ten wymusza jako podstawowe wykorzystanie infrastruktury na działalność związaną z kulturą, jednocześnie dopuszczając wykorzystanie w ograniczonym zakresie na inne przeznaczenia, np. wynajem na rzecz organizacji innych wydarzeń. W przypadku, gdy planowany amfiteatr nie będzie mieć charakteru infrastruktury kultury, a wykorzystanie będzie na cele rekreacyjne, wówczas potencjalnie istnieje możliwość dofinansowania w oparciu o pomoc na infrastrukturę sportową i wielofunkcyjną infrastrukturę rekreacyjną. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że pomoc ta może być przyznana na infrastrukturę rekreacyjną jedynie, jeżeli możliwe jest potwierdzenie, że jest to wielofunkcyjna infrastruktura składająca się z zaplecza rekreacyjnego o wielofunkcyjnym charakterze oferującego w szczególności usługi kulturalne i rekreacyjne. Pomoc ta może stanowić wsparcie, jeżeli będzie przeznaczona na infrastrukturę, która przewiduje więcej niż jeden cel rekreacji. Dodatkowo należy wykazać, że druga i kolejne aktywności będą więcej niż marginalne. W obu tych rodzajach pomocy maksymalny poziom dofinansowania powinien zostać obliczony na podstawie rozsądnej prognozy. W ramach rozsądnej prognozy należy ustalić wartość pomocy, która stanowi różnicę pomiędzy kosztami kwalifikowanymi a zyskiem operacyjnym z inwestycji. Zysk operacyjny należy ustalić w odniesieniu do kosztów i przychodów w całym okresie ekonomicznej użyteczności infrastruktury (amortyzacja podatkowa). W związku z tym konieczne będzie przedstawienie stosownych wyliczeń potwierdzających, że wyliczona kwota pomocy w ramach rozsądnej prognozy została ustalona w sposób prawidłowy. Alternatywnie, w sytuacji, w której wartość pomocy nie przekroczy 2,2 mln EUR, możliwe jest ustalenie intensywności pomocy na poziomie 80% kosztów kwalifikowanych bez konieczności obliczania rozsądnej prognozy. Jednak, należy mieć na uwadze, że na etapie 1 naboru nie ma możliwości świadczenia indywidualnego doradztwa przez ZMP dla konkretnych propozycji. Dlatego nawet w przypadku przekazania szczegółowych danych na temat planowanej inwestycji, nie ma możliwości konsultacji indywidualnych. Zapraszamy natomiast na organizowane przez ZMP webinary i warsztaty na temat pomocy publicznej. Ad. 2 Cmentarz Komunalny byłoby trudno wpisać w OT w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast.

Jeżeli jedno z działań zaproponowanych przez wnioskodawcę zostanie uznane przez ekspertów za nieadekwatne do celów projektu/programu, ocena projektu może zostać obniżona. Wynika to z faktu, że spójność i komplementarność działań są ważnymi kryteriami oceny. W przypadku braku spójności projekt może być oceniony niżej, szczególnie w kontekście kryteriów dotyczących logicznej struktury projektu oraz jego zgodności z celami programu. Na etapie oceny merytorycznej nie ma możliwości, aby projekt został „zdyskwalifikowany”. Wszystkie projekty zakwalifikowane do oceny merytorycznej będą oceniane. Wymagane jest zdobycie co najmniej 60% maksymalnej liczby punktów (100 pkt możliwych do uzyskania), by uzyskać ocenę pozytywną. Na etapie oceny merytorycznej działanie może zostać ocenione negatywnie (i tym samym będzie usunięte z WPP, a pozostałe działania będą oceniane) przez eksperta tylko w przypadku, gdy: – Harmonogram zostanie oceniony na poziomie 0 punktów, co oznacza, że nie przedstawiono harmonogramu realizacji działania, jego poszczególnych etapów/zadań albo jest on nierealistyczny (niewykonalny) lub pomija istotne elementy ważące na wykonalność działania; – Działanie będzie miało negatywny wpływ na realizację zasad horyzontalnych: upowszechnienie włączenia społecznego oraz kwestie łagodzenia zmian klimatu, przystosowania się do nich oraz wpływu na środowisko (opis realizacji powyższych zasad w części B wniosku stanowi kryterium dostępu w ocenie merytorycznej wniosku). Ekspert będzie sprawdzał m.in. czy cel działania jest skorelowany z celem strategicznym miasta, projektu i programu, wpływ działania na rozwiązanie zdiagnozowanych problemów, a także komplementarność z innymi działaniami (proszę sprawdzić Kartę oceny merytorycznej część B, Zakres działania oraz jego uzasadnienie). Jeżeli w tych kwestiach ekspert będzie miał wątpliwości, liczba punktów za działanie zostanie obniżona, tym samym obniżona zostanie liczba punktów za cały projekt. Przyznanie konkretnej liczby punktów będzie wiązało się z uzasadnieniem oceny przez eksperta w szczególności, gdy nie przyzna maksymalnej liczby punktów. Po zakończeniu oceny merytorycznej Krajowa Instytucja Koordynująca – Operator Programu, na podstawie wyników oceny merytorycznej, tworzy listę rankingową, uwzględniając zasadę koncentracji geograficznej i dostępną kwotę dofinansowania. Następnie lista jest zatwierdzana przez Komitet Sterujący. Komitet Sterujący podejmuje decyzję o wyborze miast finalistów i miast rezerwowych. Może również sformułować rekomendacje do wdrożenia na etapie pracy nad Kompletną Propozycją Projektu, dotyczące zakresu projektu i wysokości dofinansowania, w tym zastąpienie działania usuniętego działaniem uzupełniającym lub realizację projektu bez tego działania.

Zgodnie z rozdziałem 13 Regulaminu „Wydatki w projekcie mogą być ponoszone przez beneficjenta i partnera krajowego. Podmiotami uprawnionymi do ponoszenia wydatków są również podmioty wybrane przez beneficjenta lub partnera do realizacji działania/poddziałania np. spółki komunalne, grantobiorcy, miasto partner szwajcarski. Podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych nie może być natomiast wykonawca (w rozumieniu art. 7 pkt 30 ustawy z dnia 11.09.2019 r. Prawo zamówień publicznych), czyli podmiot (w tym osoba prawna), który ubiega się o udzielenie zamówienia, złożyła ofertę lub zawarła umowę w sprawie zamówienia publicznego. W zależności od rodzaju działalności spółki oraz w zależności od zakresu powierzanego przez gminę (wnioskodawcę) spółce zadania spółka prawa handlowego z większościowym udziałem tej gminy, a więc taka, w której gmina posiada ponad 50% udziałów lub akcji w kapitale zakładowym może być albo wykonawcą albo podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych. O statusie spółki przesądzi analiza zgodności przekazywanego zadania z działalnością spółki oraz możliwość przekazania jej zadania w inny sposób niż poprzez udzielenie zamówienia publicznego.

W ramach obszaru tematycznego OT-9 możliwa jest zarówno realizacja inwestycji, jak i zadań edukacyjnych, pod warunkiem, że potrzeba ich realizacji będzie wynikać z uzasadnionych diagnozą potrzeb miasta, a cel działania będzie spójny z celami strategicznymi miasta określonymi w dokumentach strategicznych i celami Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast. O sposobie realizacji zadania, w tym powierzeniu go innym podmiotom będzie decydował wnioskodawca. Możliwość i sposób finansowania zadań powierzanych placówkom oświatowym, które powinny być wskazane lub wyłonione w zgodnym z przepisami prawa trybie będzie zależała od formy prawnej jednostki oraz zakresu powierzanych zadań.

Gmina nie może realizować inwestycji na nieruchomości, którą nie może dysponować w celach budowalnych. Inwestycje mogą być bowiem realizowane jedynie na tych gruntach, co do których gmina (lub jej partner krajowy, tj.: inna gmina, powiat lub ich związki, z którymi projekt jest realizowany w partnerstwie) takie prawo posiadają (tj. posiadają tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych). Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie nr 84, przez termin „pozwolenie na budowę” należy rozumieć także decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Jeśli zatem wartość działania, w ramach którego planowana jest inwestycja na podstawie decyzji ZRID będzie równa lub większa niż 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych składających się na WPP, wówczas miasto musi przedstawić prawomocną decyzję ZRID na etapie oceny formalnej (przy składaniu WPP lub – w przypadku braków formalnych – na wezwanie Krajowej Instytucji Koordynującej-Operatora Programu). W pozostałych przypadkach, tj. jeśli wartość działania będzie niższa niż 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych, brak prawomocnej decyzji ZRID skutkował będzie uzyskaniem niższej liczby punktów na etapie oceny merytorycznej. Inwestycje dotyczące poprawy bezpieczeństwa, realizowane w ramach działań (o ile działania te spełnią wszystkie wymogi wskazane w Regulaminie, tj. będą wynikać z diagnozy, będą spójne z celami wynikającymi z dokumentów strategicznych i celami Programu) mogą obejmować drogi powiatowe, w przypadku, gdy powiat zostanie partnerem gminy w projekcie albo miasto uzyska prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Mogą też obejmować drogi wojewódzkie, o ile miasto uzyska prawo do dysponowania nimi na cele budowlane. Jednocześnie należy podkreślić, że na beneficjencie i partnerze krajowym (o ile zostanie zawarta umowa partnerstwa krajowego) będzie spoczywał obowiązek zachowania trwałości inwestycji realizowanych (finansowanych lub współfinansowanych) ze środków Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast.

Celem projektów zrealizowanych w ramach POPT było opracowanie dokumentacji projektowej, która może być wykorzystana do aplikowania o fundusze w ramach nowej perspektywy unijnej 2021-2027 i na taki cel, co do zasady powinna zostać wykorzystana. Natomiast Regulamin naboru w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast nie zawiera ograniczeń dotyczących źródeł finansowania dokumentacji, która będzie przesądzała o stopniu gotowości działania do realizacji.

W każdej fiszce działania należy wykazać jego komplementarność z innymi działaniami (część B Formularza wniosku o dofinansowanie (fiszka działania), punkt 17. „Zakres działania i jego uzasadnienie”). Komplementarność działań odnosi się do sytuacji, w której działania wskazane w WPP uzupełniają się wzajemnie, służąc realizacji strategicznych celów miasta i celów Programu. Komplementarność działań bada się więc na poziomie celów. Produkty i rezultaty poszczególnych działań powinny wspólnie przyczyniać się do osiągania całościowych rezultatów i oddziaływań na poziomie strategicznym. W związku z tym komplementarne działania powinny być ściśle ze sobą powiązane, powinny „widzieć się” wzajemnie, co pozwala na możliwie dużą integrację planowania i wykonania działań, a tym samym na bardziej wydajne i celowe wykorzystanie zasobów. W konsekwencji komplementarność projektu powinna występować na wielu różnych poziomach, w tym w szczególności: działań społecznych i działań inwestycyjnych; działań podstawowych i działań uzupełniających; obszaru realizacji; celów rozwojowych miasta (i jeżeli dotyczy, obszaru funkcjonalnego i partnerów krajowych). Działania powinny być planowane i harmonizowane w taki sposób, aby ich realizacja dawała wzmocnione impulsy rozwojowe poprzez ich dobre skoordynowanie w czasie (efekt synergii). Ten wymóg dotyczy również komplementarności pomiędzy działaniami w ramach OT 4 oraz OT 6 i OT 9. Oznacza to, że monitoring (OT 4) można planować nie tylko w miejscach prowadzenia działań planowanych w ramach OT 6 i OT 9, o ile przyczyni się to do realizacji celów miasta i celów Programu. W ramach działań poprawiających bezpieczeństwo w ruchu drogowym istnieje możliwość przekazania policji środków finansowych (na podstawie art. 13 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku). Zgodnie z wyżej wymienioną ustawą miasto może bowiem uczestniczyć w pokrywaniu kosztów zakupu niezbędnych dla zapewnienia bezpieczeństwa publicznego towarów i usług. Oznacza to, że JST mogą przekazać środki finansowe na ww. potrzeby na podstawie porozumienia. Nie ma możliwości zakupu samochodu o napędzie elektrycznym wraz ze stacjami ładowania w ramach kosztów zarządzania. Szerzej zagadnienie to zostało już opisane w odpowiedzi na pytanie nr 1 w kategorii OT 6 Transport publiczny. Przykładowo, nie będzie kwalifikował się do wsparcia zakup pojazdu bezemisyjnego typu bus przeznaczonego na potrzeby podróży służbowych, ale będzie kwalifikował się do wsparcia zakup identycznego pojazdu przeznaczonego na potrzeby transportu DRT (transportu na żądanie).

Kwestii spółek miejskich dotyczyło tak wiele szczegółowych pytań miast, że przygotowywany jest obecnie szerszy materiał w tej sprawie, obejmujący również poruszone przez Państwo zagadnienie – przekażemy go niezwłocznie, gdy tylko powstanie.

Wnioskodawcy dokonując kalkulacji budżetu działania mogą zarówno opierać ją na cenach aktualnych w momencie składania WPP, jak również przewidzieć wzrost (lub spadek) cen w momencie rozpoczęcia realizacji działania. W każdym z tych przypadków należy w WPP jednoznacznie wskazać, jaki poziom cen przyjęto do kalkulacji kosztów. W pierwszym z opisanych wyżej przypadków (ceny aktualne w momencie składania WPP) ryzyko ewentualnego wzrostu cen (w szczególności robót budowlanych) ponoszą Wnioskodawcy. W drugim przypadku należy wskazać w oparciu o jaki wskaźnik lub dane przewidziano wzrost (lub spadek) cen w momencie rozpoczęcia realizacji działania. Źródłem takich danych mogą być np. projekcje inflacji dokonywane i publikowane przez Narodowy Bank Polski. Sam wybór jednej ze wskazanych wyżej metod nie będzie wpływał na poziom oceny WPP. Jednak w przypadku przewidywania wzrostu (lub spadku) cen w momencie realizacji działania Wnioskodawcy winni wskazać i uzasadnić sposób obliczenia zmiany cen, którego poprawność i rzetelność będzie przedmiotem oceny.

Nie ma regulaminowo określonego momentu, do którego Wnioskodawca powinien/jest zobowiązany do przedstawienia prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę inwestycji realizowanej w ramach działania, którego wartość jest niższa niż 35% wartości dofinansowania działań podstawowych. Wnioskodawca powinien wziąć pod uwagę stopień przygotowania inwestycji do realizacji w momencie składania Wstępnej Propozycji Projektu, obowiązujące przepisy prawa regulujące proces inwestycyjny, doświadczenia w realizacji przedsięwzięć podobnych jak również regulaminowy obowiązek zakończenia inwestycji do 31.03.2029 r. Wyniki ustaleń przedstawiane są przez Wnioskodawcę w harmonogramie realizacji działania i opisie stopnia przygotowania działania do realizacji, zawartych w części B wniosku o dofinansowanie (Wstępnej Propozycji Projektu). Podkreślić należy, że rzetelność i konstrukcja harmonogramu, jak i stopień gotowości (a co za tym idzie zgromadzenia kompletu wymaganych prawem pozwoleń) do realizacji działania będzie przedmiotem oceny przez niezależnego eksperta w skali punktowej od 0 do 15.

W podanym przykładzie możliwe jest realizacja przedsięwzięcia inwestycyjnego o wartości 40 mln zł jedynie pod warunkiem, iż część tego kosztu zostanie pokryta ze środków własnych. Należy bowiem pamiętać o obligatoryjnej proporcji SDC do SECO wynoszącej 36,34% do 63,76% łącznego wnioskowanego dofinansowania na działania. Przywołany przykład, przy założeniu, że całość działań miałby stanowić koszty kwalifikowane, wskazywałby na proporcję SDC do SECO 50% do 50%, która jest niedopuszczalna.

Z uwagi na ograniczoną liczbę znaków w części A pkt 6 wniosku o dofinansowanie należy przedstawić wnioski z diagnozy problemów, których rozwiązanie lub zminimalizowanie będzie przedmiotem działań projektu. Jeśli miasto nie planuje działań w zakresie określonych obszarów tematycznych (np. OT1 i OT2) nie ma obowiązku szczegółowego opisywania problemów związanych z tymi zagadnieniami. Diagnoza powinna bowiem uzasadniać cele projektu i cele podejmowanych działań, realizowanych w określonych (wybranych) obszarach tematycznych. Miasto nie jest zobowiązane do stosowania narzędzi przygotowanych przez ZMP, w tym badań on-line z przedsiębiorcami oraz skorzystania z raportu pogłębionego dotyczącego obszaru przedsiębiorczości, zawierającego dane z POLTAX-u. Jednocześnie zachęcamy do skorzystania z udostępnionych raportów (w najbliższych dniach pojawia np. raporty dotyczące demografii, finansów oraz rynku pracy w zakresie szkolnictwa zawodowego, a przed końcem lipca także raporty dotyczące przedsiębiorczości (oparte na danych z systemu POLTAX) i rynku pracy (oparty na danych ZUS), które zawierają najbardziej aktualne dane statystyczne. Wykorzystanie tych danych i analiz z pewnością ułatwi miastu głębsze zrozumienie obecnej sytuacji miasta w danym obszarze tematycznym i pozwoli lepiej uzasadnić skale ewentualnych problemów bądź potencjałów, które staną się podstawą dalszego wnioskowania.

Analiza wystąpienia pomocy publicznej w ramach wniosków składanych w Szwajcarsko-Polskim Programie Współpracy odnosić się powinna indywidualnie do poszczególnych działań i/lub poddziałań przewidzianych w projekcie. Zgodnie z zapisami Podrozdziału 11.1 Regulaminu naboru działanie stanowi odrębną zamkniętą część projektu; jest wiązką skoordynowanych inicjatyw mających wspólny cel. Działanie może być realizowane w następujący sposób: • jako jednorodne bez podziału na poddziałania, gdy w jego zakres nie wchodzą różne elementy, • w podziale na poddziałania, z których każde stanowi wyodrębnione przedsięwzięcie lub zespół przedsięwzięć powiązanych tematycznie. Poddziałanie jest wyodrębnioną częścią działania, które ma jednoznacznie określony podmiot lub podmioty odpowiedzialne za jego realizację, stanowi zamkniętą całość, w której można wskazać początek, koniec, spodziewany efekt i jasno określoną grupę docelową oraz ma czytelnie określoną wartość (wyodrębnione koszty). Podział na poddziałania wymienione w Części B wniosku w punkcie 3.1. będzie odzwierciedlony w liczbie testów pomocy publicznej (dla każdego poddziałania wnioskodawca będzie musiał wypełnić odrębny test pomocy publicznej). Zatem w zależności od przyjętego podziału projektu Wnioskodawca zobowiązany będzie do przedstawienia do każdego działania lub poddziałania załącznika – testu pomocy publicznej. Na jego podstawie dokonana zostanie weryfikacja wystąpienia pomocy publicznej w poszczególnych działaniach lub poddziałaniach, a w sytuacji, gdy dofinansowanie stanowić będzie pomoc publiczną oceniona zostanie możliwość przyznania pomocy publicznej/pomocy de minimis na dane działanie lub poddziałanie. Zakładając, że działania lub poddziałania będą stanowić niezależny zakres, ocena pomocy publicznej w jednym działaniu lub poddziałaniu nie będzie wpływać na ocenę wystąpienia pomocy publicznej w innych działania lub poddziałaniach przewidzianych w projekcie. Co za tym idzie, w sytuacji, gdy dane działanie lub poddziałanie zostanie objęte pomoc publiczną/pomocą de minimis nie spowoduje to automatycznie objęcia całego projektu lub innych działań lub poddziałań zasadami wynikającymi z pomocy publicznej/pomocy de minimis.

Przyjmując założenie, że pytanie dotyczy podmiotu wskazanego przez miasto, a nie wykonawcy wyłonionego w trybie zamówień publicznych, należy zwrócić uwagę, iż wnioskodawca składając wniosek aplikacyjny jest zobligowany do dokonania analizy w zakresie kwalifikowalności podatku VAT dla każdego działania. Zgodnie z zapisami Regulaminu naboru „podatek VAT, który jest teoretycznie możliwy do odzyskania, w dowolny sposób, nawet jeśli de facto beneficjent sam nie odzyskuje podatku VAT”. Przykładowo, jeżeli podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowanych będzie podmiot, który bezpośrednio nie ma możliwości odzyskania podatku VAT, ale zgodnie z przepisami prawa krajowego uprawnioną do odzyskania podatku VAT jest gmina (w ramach tzw. centralizacji VAT), wówczas uznać należy, że podatek VAT będzie stanowił koszt niekwalifikowalny. Zatem należy uznać, że jeżeli istnieje jakakolwiek możliwość odzyskania podatku VAT, będzie on stanowić wydatek niekwalifikowalny.

Analiza kwalifikowalności podatku VAT jest przeprowadzana odrębnie dla każdego wydatku, a wynik tej analizy znajduje odzwierciedlenie w poz. 20 fiszki działania, która stanowi część B wniosku o dofinansowanie. W związku z powyższym, jeżeli dla jakiegokolwiek wydatku istnieje możliwość odliczenia podatku VAT, wówczas będzie to koszt niekwalifikowalny. Tym samym w przypadku uznania podatku VAT za niekwalifikowalny należy pomniejszyć o tę kwotę wartość wnioskowanego dofinansowania. Wartość niekwalifikowalnego VAT na etapie Wstępnej Propozycji Projektu będzie ujęta w budżecie działania w części B wniosku w „Wydatkach Ogółem”. Na etapach późniejszych, szczególnie podczas wdrażania projektu (przy sprawozdawczości) beneficjent będzie szczegółowiej przedstawiał kwotę VAT kwalifikowalną i niekwalifikowalną, składając stosowne oświadczenie

Stowarzyszenie Samorządów Euroregionu, założone przez jednostki samorządu terytorialnego nie może być partnerem w projekcie. Zgodnie z Regulaminem naboru partnerem krajowym może być jedynie gmina, powiat lub ich związek (tj. związek międzygminny lub powiatowo-gminny), tworzący z Miastem obszar powiązany funkcjonalnie o wspólnych celach społecznych, gospodarczych lub środowiskowych. Proszę także zapoznać się z pytaniami nr 28, 54, 62, 92, 132 i udzielonymi na nie odpowiedziami dotyczącymi partnerstwa, umieszczonymi w kategorii wymogi formalne.

Zgodnie z rozdziałem 2 pkt 11 Regulaminu naboru projektów w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast partner krajowy to „gmina lub powiat lub ich związek połączony z Miastem funkcjonalnie poprzez wspólne dla danego obszaru cele”. W związku z powyższym spółdzielnie mieszkaniowe nie mogą być partnerem. Mogą natomiast być podmiotami uprawnionymi do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych (grantobiorcami) o ile Miasto lub partner krajowy przewidzi działanie grantowe. Więcej w poradniku „Podmioty realizujące projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast” znajdującym się na stronie: https://wsparciemiast.pl/baza-wiedzy/wymogi-formalne/poradniki-metodyczne/. Natomiast związki gminne mogą być partnerami krajowymi, ale tylko te, które tworzą z Miastem obszar powiązany funkcjonalnie. Proszę zapoznać się z pytaniami nr 1, 62, 65, 92 w kategorii Wymogi formalne.

Zgodnie z pkt 22.1 ppkt 5 Regulaminu w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast każde realizowane działanie musi wynikać ze strategii, potrzeb oraz celów projektu. Jeżeli to zadanie jest wpisane do strategii ZIT i nie będzie finansowane ze środków europejskich to może być uwzględnione w WPP w ramach działań podstawowych (lub uzupełniających), a czas realizacji może być dostosowany do Polsko- Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast. Jeżeli zadanie będzie finansowane ze środków europejskich, ale wyodrębniona jego część będzie stanowić zamkniętą całość i spełniać ww. wymagania i nie będzie sfinansowana ze środków europejskich, to może być ujęta we Wstępnej Propozycji Projektu jako działanie podstawowe albo działanie uzupełniające Niedopuszczalne jest natomiast jednoczesne finansowanie działania z dwóch różnych programów pomocowych. Jednocześnie proszę pamiętać, że w przypadku wpisania zadania do WPP w ramach działania podstawowego, a także jednoczesnego złożenia go w ramach Funduszy Europejskich oraz otrzymania informacji, że jest możliwość dofinansowania tego projektu w ramach ZIT, zastąpienie powyższego działania innym działaniem uzupełniającym będzie możliwe na etapie opracowywania Kompletnej Propozycji Projektu, ale jego usunięcie może wpłynąć na decyzję Komitetu Sterującego odnośnie dofinansowania projektu.

Wydatki w Programie mogą być ponoszone nie tylko przez Beneficjenta, ale również inne podmioty uprawnione do ponoszenia wydatków kwalifikowanych, do których należą grantobiorcy. Ci ostatni wyłaniani są w drodze konkursu na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Osoby fizyczne i spółdzielnie mieszkaniowe potencjalnie mogłyby uzyskać dotację m.in. na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo Ochrony Środowiska, przy czym po stronie Beneficjenta leży obowiązek upewnienia się, że działanie nadaje się do sfinansowania na podstawie ww. ustawy. To Miasto powinno określić, czy planowane działania zostały rodzajowo wymienione w art. 400a ust. 1 ustawy, jakie są wymogi formalne organizacji takiego konkursu oraz kto dokładnie może do konkursu przystąpić. W tym zakresie zachęcamy do lektury poradnika pt. „Podmioty realizujące projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast”, opublikowanego pod adresem: https://wsparciemiast.pl/baza-wiedzy/wymogi-formalne/poradniki-metodyczne/.

Poszczególne działania w projekcie mogą być realizowane wyłącznie przez podmioty uprawnione do ponoszenia wydatków kwalifikowanych, o których mowa w pkt 13 Regulaminu. Szerszą informację na temat podmiotów uprawnionych do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych zawiera poradnik „Podmioty realizujące projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast” dostępny na stronie www.wsparciemiast.pl. Katalog przytoczony w poradniku ma charakter otwarty, stąd każdy przypadek należy przeanalizować indywidualnie. Mniejszościowy udział miasta w kapitale zakładowym spółki przesądza, że nie można traktować w tym przypadku spółki jako spółki komunalnej tego miasta. Należy więc rozważyć, czy spółka mogłaby zostać podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych na podstawie odrębnych przepisów prawa (np. jako grantobiorca). Analizy tej musi jednak dokonać każde miasto indywidualnie biorąc pod uwagę w szczególności planowany zakres działania, statut spółki oraz ustawy szczególne odnoszące się do sfery działalności spółki i planowanego działania (jeżeli takie istnieją). Podsumowując, przekazanie działania do samodzielnej realizacji jest możliwe tylko podmiotowi uprawnionemu do ponoszenia wydatków kwalifikowanych, któremu na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów miasto może powierzyć realizację zadania publicznego bez konieczności zastosowania prawa zamówień publicznych. Odrębnym zagadnieniem jest natomiast kwestia własności majątku, do którego odnosi się działanie. Działanie może dotyczyć majątku podmiotu uprawnionego do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych o ile przepisy o pomocy publicznej /pomocy de minimis nie ograniczają kwalifikowalności wydatków na ten cel. Natomiast kwalifikowalność wydatków na majątku stanowiącym własność strony trzeciej jest uzależniona od posiadania przez miasto tytułu prawnego do dysponowania tym majątkiem oraz prawnej dopuszczalności przeznaczenia na niego środków publicznych. Oczywiście miasto będzie musiało wykazać, że wydatek ten jest niezbędny by osiągnąć cele strategiczne miasta i Programu Rozwoju Miast. Będzie musiało również wywiązać się z zasad trwałości projektu, o których mowa w pkt 26 Regulaminu.

Kwestia oceny wystąpienia pomocy publicznej wymaga przedstawienia szerszych informacji, w tym wskazania czy wykonanie ogrodzenia to jedyny zakres prac przewidziany do realizacji, informacji nt. wykorzystania obiektu na inne cele niż obiekt sportowy (np. organizacja eventów, wynajem na rzecz organizacji imprez plenerowych itp.), oferty dodatkowej, lokalizacji inwestycji, analizy konkurentów itd. Informacje w tym zakresie powinny zostać przedstawione w teście pomocy publicznej dla działania/poddziałania, który powinien zostać dostarczony wraz z wnioskiem o dofinansowanie. Wprawdzie w sytuacji, w której modernizacja stadionu (wykorzystywanego przez lokalny klub sportowy do rozgrywek w Lidze Okręgowej) ograniczy się jedynie do wykonania ogrodzenia pomiędzy polem gry, a widownią, mało prawdopodobne jest spełnienie łącznie wszystkich przesłanek pomocy publicznej wynikających z art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej TFUE); niemniej jednak ostateczna ocena uzależniona będzie od informacji przedstawionych w ramach testu pomocy publicznej. W sytuacji, w której dofinansowanie stanowić będzie pomoc publiczną wówczas jej przyznanie będzie możliwe w oparciu o pomoc de minimis lub ewentualnie pomoc na infrastrukturę sportową i wielofunkcyjną infrastrukturę rekreacyjną (o ile możliwe będzie potwierdzenie spełnienia warunków dla tego rodzaju pomocy). Zgodnie z informacjami przedstawionymi w pytaniu, ROSiR świadczy usługi w zakresie wynajmu stadionu w związku z tym to ROSiR powinien zostać uznany za beneficjenta pomocy w ramach dotacji. W przypadku ubiegania się o pomoc de minimis należy wykazać dysponowanie limitem pomocy de minimis (300 tys. Euro w odniesieniu do 3 ostatnich lat) przez ROSiR umożliwiającym uzyskanie dofinansowania. W zakresie weryfikacji limitu pomocy de minimis dla ROSiR należy mieć na uwadze zapisy pkt 4 preambuły do Rozporządzenia Komisji (UE) nr 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis, zgodnie z którym jednostki gospodarcze, które są ze sobą powiązane wyłączne dlatego, że każda z nich jest bezpośrednio związana z danym organem publicznym lub danymi organami publicznymi, nie będą traktowane jako powiązane. Tym samym do limitu pomocy de minimis ROSiR nie należy wliczać pomocy de minimis uzyskanej przez inne jednostki Miasta. W przypadku ubiegania się o pomoc na infrastrukturę sportową i wielofunkcyjną infrastrukturę rekreacyjną należy wykazać spełnienie warunków wynikających z art. 55 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu w tym m.in. że: · infrastruktura sportowa nie będzie użytkowana wyłącznie przez jednego użytkownika uprawiającego sport zawodowo (pytanie na ile ten warunek jest możliwy do spełnienia w przypadku udostępnienia infrastruktury na rzecz klubu sportowego), · infrastruktura będzie udostępniana szeregowi użytkowników na przejrzystych i niedyskryminacyjnych zasadach, wszelkie koncesje na budowę, modernizację lub prowadzenie infrastruktury sportowej i wielofunkcyjnej infrastruktury rekreacyjnej bądź inne formy powierzenia osobie trzeciej takich zadań udzielane są na otwartych, przejrzystych i niedyskryminacyjnych zasadach, z należytym poszanowaniem obowiązujących zasad udzielania zamówień (pytanie na ile ten warunek może być spełniony w stosunku do relacji ROSiR-klub). Wartość pomocy nie może przekraczać różnicy między kosztami kwalifikowalnymi, a zyskiem operacyjnym z inwestycji. W tym celu koniecznym jest dokonanie wyliczenia zysku operacyjnego z uwzględnieniem tzw. rozsądnej prognozy, w ramach której istotnym będzie ustalenie kosztów operacyjnych i przychodów operacyjnych w okresie ekonomicznej użyteczności infrastruktury, które umożliwią ustalenie zysku. Alternatywnie w przypadku pomocy nieprzekraczającej 2,2 mln EUR maksymalną kwotę pomocy można ustalić na poziomie 80 % kosztów kwalifikowalnych. Jedocześnie należy podkreślić, iż to na Wnioskodawcy ciążyć będzie obowiązek i odpowiedzialność za przekazanie (w teście pomocy publicznej) wszystkich informacji pozwalających na weryfikację możliwości wystąpienia pomocy publicznej w projekcie oraz ewentualnej możliwości jej przyznania w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Zgodnie z punktem 11.2 „Regulaminu naboru projektów w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast” miasto może zaplanować w ramach projektu realizację działania lub poddziałania grantowego. Podmiotami uprawnionymi do ponoszenia wydatków są podmioty wybrane przez beneficjenta lub partnera do realizacji działania/poddziałania np. grantobiorcy. W związku z powyższym fundacja może być podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowanych tylko wtedy, gdy miasto uruchomi konkurs grantowy, a fundacja będzie mogła ubiegać się o ten grant i zostanie grantobiorcą. Wyłonieni przez wnioskodawcę/beneficjenta lub partnera krajowego grantobiorcy będą wówczas podmiotami uprawnionymi do ponoszenia wydatków w ramach działania/poddziałania grantowego lub jego części. Podkreślić również należy, że aktywności podejmowane przez fundacje użytkującą wybudowany w ramach projektu budynek powinny być spójne zarówno z celami fundacji oraz realizować cel działania spójny z celem obszaru tematycznego w ramach którego będzie realizowana inwestycja. Kwestie grantobiorców szerzej omówiono w poradniku pn. „Podmioty realizujące projekt w Polsko – Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast” zamieszczonym na stronie www.wsparciemiast.pl. Pomoc publiczna może zaistnieć w przypadku wsparcia ze środków publicznych podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Należy jednak dokonać analizy wszystkich przesłanek pomocy w kontekście konkretnych okoliczności danego przypadku. Na podstawie udostępnionych informacji niestety nie można jednoznacznie przesądzić, czy faktycznie w związku z powierzeniem fundacji prowadzącej działalność gospodarczą użytkowania wybudowanego w ramach projektu budynku wystąpi pomoc publiczna. Generalnie należy dokonać pewnego rozróżnienia. W ramach zapisów ww. Zawiadomienia Komisja wprowadziła rozróżnienie w zakresie możliwości wystąpienia pomocy publicznej na następujących poziomach: • I poziom – wykonawca/ pierwszy właściciel infrastruktury; • II poziom – operator/ zarządzający infrastrukturą – do tej grupy podmiotów można zaliczyć np.: – przedsiębiorstwo, które bezpośrednio korzysta z infrastruktury do świadczenia usług użytkownikom końcowym, ale nie jest stroną umowy o dofinansowanie, – przedsiębiorstwo, które uzyskuje koncesję na użytkowanie i eksploatację infrastruktury lub wynajmuje ją w tych celach (np. zarządzający centrum kongresowym, którego właścicielem jest Miasto). Podmiot taki może zostać uznany za Beneficjenta pomocy z racji czerpania korzyści z wykorzystania do celów gospodarczych (np. usługowych) infrastruktury o ile stawka wynagrodzenia z tytułu prawa do eksploatacji infrastruktury określona została na poziomie poniżej stawek rynkowych; • III poziom – użytkownicy końcowi infrastruktury. W tym zakresie należy dokonać analizy pomocy publicznej, mając na uwadze ww. poziomy. Istotną kwestią jest to, jakie jest przeznaczenie przedmiotowego budynku i jaka forma i warunki udostępnienia obiektu. Inaczej można bowiem podejść do wybudowanego przez miasto budynku biurowego powierzonego w formie dzierżawy fundacji w celu prowadzenia tam przez fundację działalności w celu wsparcia przedsiębiorczości, która jednocześnie będzie działalnością gospodarczą (np. udostępnianie MŚP powierzchni co-workingowych), inaczej natomiast w przypadku budynku mającego stanowić centrum wsparcia organizacji pozarządowych, gdzie fundacja będzie np. udzielać nieodpłatnych informacji organizacjom non-profit. Istotne jest, jakiego rodzaju działalność będzie realizowana w budynku przez fundację i na jakich warunkach.

W przypadku, o którym mowa w art. 213 ust. 3 ustawy z dnia 20.07.2017 r. Prawo wodne, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie nie staną się podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowanych w Szwajcarsko-Polskim Programie Rozwoju Miast. Niemniej jednak, zawarcie porozumienia na podstawie wspomnianego przepisu umożliwia realizację działania przez miasto, bowiem uzyskuje ono uprawnienia właścicielskie w stosunku do śródlądowych wód płynących znajdujących się w granicach jednostek samorządu terytorialnego. Wskutek zawarcia ww. porozumienia, to miasto będzie ponosiło wydatki kwalifikowane w Programie oraz ono będzie zobowiązane do dochowania wszelkich wymogów Programu. Zgodnie z pkt 7 Regulaminu naboru, okres kwalifikowalności wydatków rozpoczyna się w dniu ogłoszenia naboru wniosków o dofinansowanie. Tym samym, sfinansowanie kosztów opracowania dokumentacji powstałej przed datą rozpoczęcia naboru nie jest możliwe. Ponadto, wydatek został poniesiony przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, które w omawianym przypadku nie są podmiotem uprawionym do ponoszenia wydatków kwalifikowanych. Porozumienie z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie powinno gwarantować zachowanie zasad trwałości projektu dotyczących utrzymania celów oraz wskaźników produktu i rezultatu określonych we wniosku o dofinansowanie, a także utrzymania środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wytworzonych, nabytych lub ulepszonych w toku realizacji projektu. Zgodnie z pkt 26 Regulaminu naboru, zasady utrzymania trwałości projektu obowiązują przez okres realizacji umowy o dofinansowanie oraz co najmniej pięć lat od daty zakończenia projektu (dnia akceptacji przez KIK-OP sprawozdania końcowego z realizacji projektu).

W ramach obszaru tematycznego „Transformacja energetyczna i energia odnawialna” możliwe są projekty związane z budową instalacji do produkcji energii elektrycznej i cieplnej pod warunkiem, że potrzeba ich realizacji będzie wynikać z uzasadnionych diagnozą potrzeb miasta, a cel działania będzie spójny z celami strategicznymi miasta określonymi w dokumentach strategicznych i celami Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast. By dowiedzieć się o tym więcej, zachęcamy do zapoznania się z kryteriami i zasadami oceny formalnej Wstępnych Propozycji Projektów, które znajdują się w rozdziale 18.1 Regulaminu. Z kolei wykaz elementów podlegających ocenie formalnej zawiera karta oceny formalnej, stanowiąca załącznik nr 6 do Regulaminu, dostępna na stronie www.programszwajcarski.gov.pl. Ponadto, należy także pamiętać, że kwalifikowalność wydatków oceniana jest nie tylko na podstawie zgodności z kryteriami kwalifikowalności opisanymi w punkcie 22 Regulaminu, ale przede wszystkim wynika z uzasadnienia realizacji działania (pkt 17 Części B wniosku o dofinansowanie projektu) i celu projektu, uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta (pkt 6 Części A wniosku o dofinansowanie projektu). Co do pytania dotyczącego pomocy publicznej stwierdzić należy, że generalnie, ilekroć projekt związany jest z działalnością gospodarczą – należy dokonać jego pogłębionej analizy pod kątem pomocy publicznej. Z opisu zdaje się wynikać, że w opisywanym zakresie przedmiotowa instalacja wytwarzać będzie energię elektryczną i cieplną która następnie: – oferowana będzie na rynku (30-50% energii cieplnej, 80% energii elektrycznej) – sprzedaż energii stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu pomocy publicznej, – wykorzystywana będzie na potrzeby własne (50-70% energii cieplnej, 20% energii elektrycznej) przy czym potrzeby własne związane są z działalnością oczyszczalni ścieków – taka działalność również stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu pomocy publicznej. Biorąc pod uwagę dotychczasową praktykę decyzyjną KE oraz orzecznictwo TSUE w przypadku podmiotów prowadzących działalność na rynku wytwarzania i sprzedaży energii elektrycznej i cieplnej zasadniczo należy stwierdzić, że dotacja dla takiego projektu stanowić będzie pomoc publiczną lub pomoc de minimis. W efekcie poziom dofinansowania będzie zależał od przepisów pomocowych. Nie przesądzając ostatecznie najprawdopodobniej zastosowanie może tu znaleźć pomoc przewidziana w art. 41 rozporządzenia 651/2014. Przepis ten obejmuje zarówno pomoc dla instalacji OZE, jak również pomoc dla wysokosprawnej kogeneracji. Intensywność pomocy nie może przekraczać: a) 45 % kosztów kwalifikowalnych w przypadku inwestycji w produkcję odnawialnych źródeł energii, w tym pomp ciepła zgodnych z załącznikiem VII do dyrektywy 2018/2001, wodoru odnawialnego i wysokosprawnej kogeneracji opartej na odnawialnych źródłach energii; b) 30 % kosztów kwalifikowalnych w przypadku każdej innej inwestycji objętej niniejszym artykułem. Istotne jest jednocześnie ustalenie, czy opisywana instalacja mieści się w definicji wysokosprawnej kogeneracji (art. 2 pkt 107 rozporządzenia 651/2014 – przepis ten odsyła do art. 2 pkt 34 dyrektywy 2012/27/UE) lub energii ze źródeł odnawialnych (art. 2 pkt 109 rozporządzenia651/2014 – przepis ten odsyła do art. 2 pkt 1 dyrektywy (UE) 2018/2001). Ponieważ wskazano, że energia ma być produkowana ze zrębków drzewnych, należy zwrócić uwagę na pewne uwarunkowania dotyczące użycia paliwa produkowanego z biomasy w kontekście kryteriów zrównoważonego rozwoju odnoszących się do wykorzystania drewna, o których mowa w dyrektywie 2018/2001 (uwzględniając zmiany wprowadzone dyrektywą 2023/2413). Alternatywnie potencjalne zastosowanie może znaleźć pomoc de minimis. W przypadku tego rodzaju pomocy nie ustalono odgórnych poziomów dofinansowania (jako procentu kosztów kwalifikowalnych), jednak ustanowiono ogólny limit kwotowy. Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis stanowi, że całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez jedno państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć 300 000 EUR w okresie trzech lat.

Zgodnie z regulaminem partnerem krajowym może być gmina lub powiat lub ich związek (mający osobowość prawną) powiązany z Miastem funkcjonalnie o wspólnych celach społecznych, gospodarczych lub środowiskowych. Jeżeli powyższy warunek jest spełniony tj. we Wstępnej Propozycji Projektu uzasadniona jest potrzeba realizacji partnerstwa w obszarze funkcjonalnym to nie ma znaczenia, iż partnerem jest inne miasto znajdujące się na liście 139 miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze. Przy czym w umowie partnerskiej czy liście intencyjnym musi być wyraźnie określone kto jest Beneficjentem, a kto partnerem. Wniosek może być złożony wyłącznie przez Beneficjenta, którym może być tylko 1 miasto.

Tak, wskazane wydatki mogą być wydatkami kwalifikowalnymi pod warunkiem spełnienia kryteriów określonych w rozdziale 22.1 Regulaminu, w tym m.in.: kryterium proporcjonalności i niezbędności do realizacji projektu. Warto także pamiętać, że kwalifikowalność wydatków oceniana będzie nie tylko na podstawie wspomnianych kryteriów, ale również na podstawie: uzasadnienia realizacji działania (pkt 17 Części B wniosku o dofinansowanie projektu) i celu projektu, oraz uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta (pkt 6 Części A wniosku o dofinansowanie projektu). Zachęcamy do zapoznania się z pytaniem nr 100 w kategorii Wymogi formalne i pytaniem nr 2 w kategorii OT 9. Ochrona przyrody i różnorodność biologiczna.

Miasto może realizować działania w granicach administracyjnych całej jednostki samorządu terytorialnego, tj. zarówno na obszarach miejskich, jak i wiejskich. Kluczowe jest uzasadnienie potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta oraz celami programu. Jednocześnie należy stwierdzić, iż Polsko-Szwajcarski Program Rozwoju Miast nie wyznacza warunków koncentracji 120 RLM, co nie oznacza, iż budowa sieci nie powinna być ekonomicznie uzasadniona, co będzie elementem eksperckiej oceny takiego działania.

Analiza kwalifikowalności podatku VAT jest przeprowadzana odrębnie dla każdego wydatku, a wynik tej analizy znajduje odzwierciedlenie w poz. 20 fiszki działania, która stanowi część B wniosku o dofinansowanie. Więcej informacji na ten temat można znaleźć w odpowiedzi na pytanie nr 146 w kategorii Wymogi formalne.

Polsko-Szwajcarski Program Rozwoju Miast nie kategoryzuje działań na „miękkie” i „twarde”. Kategorią dzielącą wydatki kwalifikowane jest źródło finansowania projektów. Każdy projekt musi realizować co najmniej jedno działanie wpisujące się w szczegółowy cel finansowany ze środków SECO oraz co najmniej jedno działanie powinno być finansowane ze środków SDC. Działanie, którego treścią jest realizacja programu zdrowotnego, programu profilaktycznego, jest działaniem, którego źródłem finansowania jest SDC. Może stanowić odrębne, samodzielne działanie podstawowe. Pamiętać należy, że wdrażanie programów zdrowotnych, programów profilaktycznych poprzedzone musi być przeprowadzeniem diagnozy sytuacji zdrowotnej mieszkańców. Działanie z Obszaru Tematycznego 10 powinno znajdować swoje uzasadnienie we wnioskach z diagnozy sytuacji zdrowotnej mieszkańców.

Tabelę, w której przypisano obszary tematyczne działań do źródeł alokacji pomocy finansowej (SECO/SDC) zamieszczono w punkcie 8 Regulaminu naboru. Podzielono ją na 6 celów szczegółowych oraz 14 obszarów tematycznych, spośród których część może być finansowana ze środków SDC, część ze środków SECO oraz część ze środków SECO lub SDC (wedle wyboru Wnioskodawcy). Zachęcamy do zapoznania się również z odpowiedziami na pytania o zbliżonej tematyce, nr 115-118, 125-126 oraz 142-143 w kategorii Wymogi formalne.

Zgodnie z pkt 8 Regulaminu naboru, każdy projekt musi realizować co najmniej jedno działanie wpisujące się w wymieniony szczegółowy cel finansowane ze środków SECO oraz co najmniej jedno działanie finansowane ze środków SDC Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy. W tabeli zawartej w pkt 8 Regulaminu cele szczegółowe zostały podzielone na 14 obszarów tematycznych. Przypisanie działania do konkretnego obszaru tematycznego jest obligatoryjne, zatem nie ma możliwości wskazywania innych obszarów niż te wymienione w Regulaminie. Jak wspomniano w odpowiedzi na pytanie nr 125, przez wpisywanie się w cele należy rozumieć wybór takiego działania, którego zakres zawiera się wśród obszarów tematycznych przyporządkowanych do celów szczegółowych. W związku z tym takie działanie, które nie wpisuje się w żaden obszar tematyczny nie powinno znaleźć się we Wstępnej Propozycji Projektu. Zachęcamy do zapoznania się również z odpowiedziami na pytania o zbliżonej tematyce, nr 115-118, 125-126 oraz 142-143 w kategorii Wymogi formalne.

Samorządowa instytucja kultury może samodzielnie realizować działanie jako podmiot uprawniony do ponoszenia wydatków kwalifikowanych. Wówczas finansowanie tego działania odbywa się w oparciu o art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 25.10.1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Instytucja kultury powinna zostać przypisana do danego działania (lub poddziałania) we wniosku o dofinansowanie, a następnie wskazana w budżecie załączonym do umowy o dofinansowanie oraz sprawozdaniach (zob. odpowiedź na pytanie nr 72). Środki na realizację działania uzyskuje od miasta w formie dotacji. Rodzaj i zakres dotacji ustalany jest na podstawie zakresu i przedmiotu działania. Szczegółowe informacje dotyczące podstaw prawnych realizacji działań przez samorządowe instytucje kultury zawarto w poradniku „Podmioty realizujące projekt w Polsko Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast”, dostępnym na stronie www.wsparciemiast.pl w zakładce: baza wiedzy->wymogi formalne->poradniki metodyczne.

W Programie nie przewidziano możliwości łączenia budżetów dwóch (lub więcej) miast kwalifikujących się do objęcia wsparciem i składania jednego wniosku o dofinansowanie wspólnego projektu o wartości przekraczającej maksymalną wartość dofinansowania wskazaną w punkcie 12 Regulaminu naboru. Każde uprawnione miasto powinno złożyć wniosek o dofinansowanie realizacji projektu samodzielnie. Oczywiście, możliwe jest budowanie partnerstw, w skład których wejdą inne miasta z listy 139 uprawnionych JST, jednak pod warunkiem, że zostaną spełnione regulaminowe warunki (tj. miasta tworzą obszar funkcjonalny o wspólnych celach społecznych, gospodarczych lub środowiskowych, co poparte jest przedstawieniem stosownych analiz we wniosku aplikacyjnym). Nie rekomenduje się natomiast złożenia przez dwa uprawnione miasta tworzące obszar funkcjonalny dwóch niezależnych projektów, których siła wzajemnych powiązań będzie na tyle duża, że realizacja jednego projektu bez realizacji drugiego straci swoją racjonalność. Należy bowiem brać pod uwagę, iż projekty te będą oceniane odrębnie, a wynik oceny nie jest znany na etapie składnia wniosku (np. jeden z nich może nie zostać skierowany do dofinansowania). Odnosząc się do ostatniej kwestii, zgodnie z pkt 5 Regulaminu naboru, partnerem krajowym może zostać gmina, powiat lub ich związek (mający osobowość prawną) tworzący z Miastem obszar powiązany funkcjonalnie o wspólnych celach społecznych, gospodarczych lub środowiskowych. Związek JST (niezależnie od tego, czy miasto uprawnione jest członkiem związku, czy też nie jest) może zatem być partnerem krajowym, o ile zostaną wykazane wskazane wyżej powiazania.

Działanie, którego treścią jest realizacja programu zdrowotnego, programu profilaktycznego kierowanego do odbiorców ostatecznych, którymi są w tym wypadku uczniowie szkół ponadpodstawowych jest w całości działaniem, którego wydatki są kwalifikowane. Beneficjentem umowy pozostaje miasto. Programem objęci zostaną uczniowie szkół ponadpodstawowych będący odbiorcami ostatecznymi. Zgodnie z definicją odbiorcy ostatecznego, zawartą w Regulaminie, pkt 2 ppkt 10 – „odbiorcą ostatecznym jest każdy kto odniesie korzyści w efekcie realizacji działań finansowanych w Programie Rozwoju Miast, np. m.in. mieszkaniec, uczeń, pacjent, organizacja pozarządowa czy przedsiębiorca”. Regulamin nie definiuje ucznia szkoły ponadpodstawowej, odbiorcy ostatecznego, jako mieszkańca miasta. Należy jednocześnie założyć, że wśród uczniów są również mieszkańcy miasta, a zgodnie z pkt. 14.3 „Inne zasady horyzontalne”: każde miasto i partner krajowy, decydując się na udział w Programie Rozwoju Miast, zobowiązuje się przestrzegać zasad horyzontalnych w toku opracowywania Wstępnej Propozycji Projektu, Kompletnej Propozycji Projektu oraz na etapie realizacji projektu. Wśród wymienionych zasad szczególną uwagę, w omawianym przypadku, zwraca zapis o przestrzeganiu poszanowania godności ludzkiej i równości oraz zapis o zapobieganiu konfliktom interesów i unikaniu ich.

Zgodnie z rozdziałem 13 Regulaminu „Wydatki w projekcie mogą być ponoszone przez beneficjenta i partnera krajowego. Podmiotami uprawnionymi do ponoszenia wydatków są również podmioty wybrane przez beneficjenta lub partnera do realizacji działania/poddziałania np. spółki komunalne, grantobiorcy, miasto partner szwajcarski”. Podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych nie może być natomiast wykonawca (w rozumieniu art. 7 pkt 30 ustawy z dnia 11.09.2019 r. Prawo zamówień publicznych), czyli podmiot (w tym osoba prawna), który ubiega się o udzielenie zamówienia, złożyła ofertę lub zawarła umowę w sprawie zamówienia publicznego. W zależności od rodzaju działalności spółki oraz w zależności od zakresu powierzanego przez gminę (wnioskodawcę) spółce zadania, spółka prawa handlowego z większościowym udziałem tej gminy, a więc taka, w której gmina posiada ponad 50% udziałów lub akcji w kapitale zakładowym, może być albo wykonawcą albo podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych. Należy także pamiętać, że spółka gminna nie może samodzielnie złożyć wniosku, gdyż zgodnie z regulaminem, uprawnionych do składania wniosków o dofinansowanie jest wyłącznie 139 jednostek samorządu terytorialnego – miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze, wskazane w „Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2030” jako obszar strategicznej interwencji, wymienione w zał. nr 1 do Regulaminu. Jednocześnie zachęcamy do zapoznania się z poradnikiem „Podmioty realizujące projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast” dostępnym na stronie: https://wsparciemiast.pl/baza-wiedzy/wymogi-formalne/poradniki-metodyczne/, w którym kompleksowo omówione zostały kwestie podmiotów, które mogą realizować projekt przygotowywany przez miasto-wnioskodawcę.

Proporcja wartości dofinansowania 63,76% SECO, 36,24% SDC istotna jest na etapie składania Wstępnej Propozycji Projektu w odniesieniu do działań podstawowych. W przypadku działań uzupełniających wnioskodawca ma dowolność w sposobie konstruowania ich obszarów tematycznych, zakresów i budżetu. Decyzję o ewentualnym wyłączeniu któregoś z działań z działań podstawowych i włączeniu w to miejsce działania uzupełniającego podejmował będzie Komitet Sterujący w trybie rekomendacji na etapie Kompletnej Propozycji Projektu. Rolą Komitetu będzie zatem wskazanie takiego działania, które najpełniej wpisuje się – jego zdaniem – w cele, założenia projektu, a także wysokość i źródła finansowania. Konkludując – obowiązkiem Wnioskodawcy jest zachowanie właściwej proporcji źródeł finasowania wyłącznie w stosunku do działań podstawowych na etapie Wstępnej Propozycji Projektu.

Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie 149, „Występowanie pomocy publicznej nie wpływa na punktację uzyskiwaną w procesie oceny merytorycznej Wstępnej Propozycji Projektu, zmniejsza jedynie poziom możliwego dofinansowania działań, w których występuje pomoc publiczna.”. Natomiast jak wynika z pkt 23 Regulaminu, szczegółowa ocena wszystkich przesłanek dopuszczalności pomocy publicznej i pomocy de minimis nastąpi na drugim etapie, tj. po złożeniu Kompletnej Propozycji Projektu. Jeśli zatem w ramach testu pomocy publicznej Wnioskodawca błędnie zakładał, że działanie nie jest objęte pomocą publiczną, wówczas na etapie oceny Kompletnych Propozycji Projektów, poziom dofinansowania dla danego działania może zostać pomniejszony. Wnioskodawca lub inny podmiot uprawniony do ponoszenia wydatków kwalifikowanych będzie miał wówczas obowiązek zapewnić wkład własny w wysokości przewidzianej przepisami o pomocy publicznej.

Zgodnie z pkt 22.4 Regulaminu, niekwalifikowalne w Programie Rozwoju Miast są wydatki na nabycie gruntów, w tym nabycie prawa do użytkowania wieczystego. Nie ma przy tym znaczenia cel, dla którego wydatek ten miałby zostać dokonany. W przypadku nabycia własności nieruchomości gruntowej zabudowanej, niekwalifikowany będzie jedynie koszt nabycia gruntu. Miasto powinno zadbać o jednoznaczne wskazanie kosztów składowych nabycia zabudowanej nieruchomości (np. na podstawie operatu szacunkowego).

Jak wynika z Karty Oceny Merytorycznej Wstępnej Propozycji Projektu, działanie może uzyskać maksymalną liczbę punktów we wspomnianym kryterium, jeśli m.in. „Prowadzono działania partycypacyjne na etapie przygotowawczym. Kluczowi interesariusze i odbiorcy ostateczni zostali zaproszeni i zaangażowani w proces oceny uzasadnienia działania, poinformowani o zakresie działania i potencjalnych skutkach. Zastosowano różnorodne formy partycypacji społecznej oraz nowatorskie formy włączania społecznego. Opinie i potrzeby uczestników zostały uwzględnione na etapie przygotowania projektu.” Możliwe jest zatem włączenie interesariuszy już po przygotowaniu dokumentacji technicznej (por. odpowiedź na pytanie nr 106). Niemniej, należy mieć na uwadze, że trudno jednoznacznie wskazać, na ile wnioskodawca jest w stanie uwzględnić opinie i potrzeby interesariuszy dla działania, którego dokumentacja formalno-prawna jest już w pełni przygotowana. Jeśli przedmiot działania w pełni odpowiada na prawidłowo zidentyfikowane oczekiwania społeczne i zostanie to udokumentowane, wówczas nie sposób wykluczyć, że działanie uzyska wysoką liczbę punktów we wskazanym kryterium. Ostateczna ocena należy jednak do ekspertów.

Zgodnie z rozdziałem 2 pkt 11 Regulaminu naboru projektów w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast partner krajowy to „gmina lub powiat lub ich związek połączony z Miastem funkcjonalnie poprzez wspólne dla danego obszaru cele”. Regulamin stanowi zatem o obszarze, dla którego istnieją wspólne cele. W interpretacji tego zapisu, pomocna może być definicja obszaru funkcjonalnego zawarta w art. 5 pkt 6a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Zgodnie z treścią tego przepisu, obszar funkcjonalny jest to obszar, na którym występuje względnie wyodrębniający się, intensywny i otwarty system powiązań społecznych, gospodarczych lub przyrodniczych, uwarunkowanych cechami środowiska geograficznego (przyrodniczego i antropogenicznego); szczególnym typem obszaru funkcjonalnego jest miejski obszar funkcjonalny. Trudno może być uzasadnić istnienie takich powiązań dla miasta, które oddalone jest 550 km od wnioskodawcy. Celem umożliwienia realizacji projektu w partnerstwie nie było dopuszczenie współpracy wszystkich miast na terytorium RP niezależnie od ich położenia, a tylko takich, które znajdują się w obszarze, dla którego istnieją wspólne cele. Miasta z różnych obszarów Polski ze swojej istoty pełnią te same funkcje, jednak w Programie niezbędne jest, aby przyświecały im wspólne cele, wynikające z położenia w tym samym obszarze.

Jeśli spółka gminna realizuje działanie jako podmiot uprawniony do ponoszenia wydatków kwalifikowanych, wówczas może ona zarówno ponosić wydatki kwalifikowane jak i wnieść wkład własny (por. Poradnik „Podmioty realizujące projekt w Polsko Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast”, s. 10). Wobec spółki weryfikowane są również wszelkie wymogi regulaminowe, takie jak przestrzeganie zasad dotyczących kwalifikowalności wydatków i sposobu ich ponoszenia, składanie oświadczeń w sprawie kwalifikowalności podatku VAT, przestrzeganie zasad trwałości projektu oraz upowszechnianie zasad horyzontalnych.

Wnioskodawca musi zabezpieczyć wkład własny na koszty kwalifikowane oraz koszty niekwalifikowane najpóźniej na etapie podpisania umowy o dofinansowanie. Na etapie składania Wstępnej Propozycji Projektu wnioskodawca musi wskazać źródło finansowania wyżej wskazanych wydatków, a także złożyć oświadczenie (będące częścią formularza wstępnej propozycji projektu – pkt 14.2), że posiada środki na zapewnienie współfinansowania projektu.

Zgodnie z Rozdziałem 11.1 Regulaminu naboru: „W przypadku działań o wartości równej bądź wyższej od 35% wartości dofinansowania działań podstawowych nieprzedstawienie prawomocnych pozwoleń na budowę lub zgłoszenia, skutkuje negatywną oceną Wstępnej Propozycji Projektu w ramach oceny formalnej.” W przypadku działania, którego wartość jest niższa niż 35% wartości dofinansowania działań podstawowych, wnioskodawca opisuje poziom gotowości do realizacji działania. Gotowość może być wyrażona prawomocnymi decyzjami pozwolenia na budowę i decyzją środowiskową, jeżeli zakres prac wymaga takich dokumentów. Jeżeli zakres prac ich nie wymaga, wnioskodawca w fiszce działania (pkt 15.1.) w części B wniosku o dofinansowanie, oświadcza o tym fakcie. W związku z tym nie jest wymagane potwierdzenie tego faktu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. W podobnym zakresie udzielono już odpowiedzi na pytanie nr 82.

Zgodnie z regulaminem uprawnionych do składania wniosków o dofinansowanie jest wyłącznie 139 jednostek samorządu terytorialnego – miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze, wskazane w „Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2030” jako obszar strategicznej interwencji, wymienione w zał. nr 1 do Regulaminu. Natomiast ze wsparcia oferowanego przez Polsko-Szwajcarski Program Rozwoju Miast może skorzystać również partner krajowy, o którym mowa w rozdz. 5 regulaminu (partnerem krajowym może zostać gmina, powiat lub ich związek mający osobowość prawną, tworzący z Miastem obszar powiązany funkcjonalnie powiązany funkcjonalnie o wspólnych celach społecznych, gospodarczych lub środowiskowych), jeśli wnioskodawca uzasadni potrzebę realizacji takiego projektu w partnerstwie. Zadanie inwestycyjne może być zrealizowane – o ile wskazane w pytaniach JST należą do obszaru funkcjonalnego Miasta wnioskodawcy i wnioskodawca we Wstępnej Propozycji Projektu wiarygodnie wskaże i udowodni te powiązania. W takiej sytuacji Stają się one pełnoprawnymi podmiotami, które mogą ponosić wydatki na terenie obszaru funkcjonalnego objętego projektem. W Regulaminie nie występuje pojęcie „partnera spoza obszaru funkcjonalnego”. Udowodnienie powiązań funkcjonalnych z innymi JST (gmina, powiat) czy w ramach związku komunalnego jest warunkiem sine qua non utworzenia partnerstwa. Tylko takie podmioty i na obszarze przez siebie administrowanym są uprawnione do ponoszenia wydatków. Proszę także zapoznać się z pytaniem i odpowiedzią nr 127 w kategorii Wymogi formalne.

W przypadku działań grantowych przewidujących finansowanie robót budowlanych, na etapie WPP miasto przedstawia wyłącznie ogólne informacje dotyczące działania/poddziałania grantowego. Wymóg gotowości robót budowlanych wskazanych we wniosku o dofinansowanie ma na celu zapewnienie wdrożenia projektu, a co za tym idzie wydatkowania przyznanych środków w okresie kwalifikowalności wydatków. W przypadku działań grantowych te kwestie będą badane na etapie przygotowania Kompletnej Propozycji Projektu. Odnosząc się do drugiej kwestii, nie ma przeszkód, aby miasto finansowało z Programu jedynie część planowanych robót grantobiorcy. Wówczas pozostały koszt robót powinien ponieść grantobiorca lub miasto – ze środków własnych lub przychodów zwrotnych (kredytów, pożyczek lub obligacji). Należy przy tym pamiętać o tym, że w opisie działania w WPP niezbędne jest wskazanie konkretnych podstaw prawnych, na podstawie których miasto planuje realizację działania w formule grantowej.

Powyższe wyliczenie jest prawidłowe. Przy przyjętych założeniach, budowa DPS jako jedyne działanie podstawowe finansowane ze środków SDC nie może przekroczyć 28 286 653,63 PLN. Zakładając, że kwota 49 767 026,37 PLN jest wydatkowana na inne działania podstawowe ze środków SECO, na koszty zarządzania projektem pozostają 2 000 000 PLN, czyli 2,56% łącznej kwoty przeznaczonej na sfinansowanie działań podstawowych. Słusznie tych środków nie wliczono do proporcji 63,76% SECO oraz 36,24% SDC, bowiem zostaną one przypisane do wspomnianych źródeł alokacji pomocy finansowej – wespół z wydatkami na współpracę bilateralną – dopiero na etapie wdrażania.

Kompleksowość projektu nie może zagrażać spełnieniu zapisów Regulaminu naboru Programu. Zgodnie z pkt. 11.1 miasto może zaplanować większą liczbę działań utrzymując jednak wymaganą proporcję dotyczącą planowanej wartości dofinansowania. W każdym obszarze tematycznym miasto może zaplanować dwa działania, jednak liczba działań podstawowych ogółem nie może przekroczyć 15. Z Kolei w pkt. 8 znajduje się zapis, że każdy projekt musi realizować co najmniej jedno działanie wpisujące się w szczegółowy cel finansowane jest ze środków SECO oraz co najmniej jedno działanie finansowane ze środków SDC. Oznacza to, że to działanie jest przypisane do źródła finansowania, a nie poddziałanie i to działanie jest strategicznym elementem projektu. Regulamin dopuszcza podział działania na poddziałania, ale jednocześnie wskazuje, że każde podziałanie stanowi wyodrębnione przedsięwzięcie lub zespół przedsięwzięć powiązanych tematycznie. Poddziałanie jest wyodrębnioną częścią działania i to w stosunku do działania wskazujemy właściwy obszar tematyczny i przypisane do OT źródło finansowania.

Jeżeli przeprowadzona diagnoza w sposób wiarygodny pokaże potrzebę realizacji tak opisanego działania, a także znajdzie ono potwierdzenie w długoterminowych celach rozwojowych miasta i będzie spójne z pozostałymi działaniami opisanymi we Wstępnej Propozycji Projektu tworząc z nimi logiczną całość – jest działaniem kwalifikowanym. Przy czym decyzja na ile działanie takie wpisze się w projekt i w konkretny obszar tematyczny zawsze jest decyzją i odpowiedzialnością Wnioskodawcy. W trakcie oceny merytorycznej, oceniane będą m.in. uzasadnienie projektu, a także zakres działania oraz jego uzasadnienie (w tym korelacja z celem strategicznym miasta, projektu i programu – pkt 6 Części A wniosku o dofinansowanie projektu). Odnosząc się do drugiej części pytania należy stwierdzić, iż liczba odcinków dróg, a nawet liczba przygotowanych dokumentacji budowalnych i wydanych (planowanych do wydania) pozwoleń na budowę (decyzji ZRID) nie jest tym elementem, który rozstrzyga o podziale działania na mniejsze części w postaci poddziałań. Zasadniczą przesłanką do tworzenia poddziałań w ramach działania jest podejrzenie wystąpienia pomocy publicznej w jakiejś części działania. Zatem nie ma potrzeby podziału tak skonstruowanego działania na mniejsze części, natomiast koszty, a także opis stanu gotowości poszczególnych zadań (w tym przypadku odcinków dróg) należy opisać w punkcie 15. Przygotowanie do realizacji i 16. Harmonogram realizacji działania części B wniosku, a także w punkcie 19. Budżet działania wraz z uzasadnieniem kosztów.

Wydatek VAT jest kosztem kwalifikowanym, jeżeli nie jest możliwy do odzyskania przez Wnioskodawcę. Jeżeli VAT jest możliwy do odzyskania przez Wnioskodawcę, wtedy stanowi koszt niekwalifikowany. W takiej sytuacji w budżecie projektu (część A wniosku o dofinasowanie) wydatki ogółem stanowią wydatki kwalifikowane oraz niekwalifikowane jak np. niekwalifikowany VAT. W przypadku gdy VAT jest dla danego działania niekwalifikowany w kolumnie dofinansowanie należy wpisać kwotę netto działania a w kolumnie wydatki ogółem – kwotę brutto. W związku z powyższym kolumna „wkład własny na wydatki kwalifikowane” dotyczy tylko i wyłącznie wydatków kwalifikowanych (bez VAT). W kolumnie wydatki ogółem Beneficjent zobowiązany jest wskazać jakiej wysokości środki muszą zostać zapewnione ze względu na planowaną realizację projektu, ale które nie będą mogły być pokryte z dofinansowania, natomiast obowiązkiem Miasta będzie zapewnienie dla nich źródeł finansowania.

Zgodnie z regulaminem naboru projektów w ramach Polsko – Szwajcarskiego Programu Miast pojawia się definicja realizatora działań, a nie inwestora zastępczego. Wody Polskie mogą zostać podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowanych, wybranym lub wskazanym przez beneficjenta lub partnera krajowego, o ile wskazanie takie lub wybór oparty jest o obowiązujące przepisy prawa. Proszę zapoznać się z pyt. nr 4 w ramach OT Gospodarka wodno – ściekowa oraz zapraszam do zapoznania się z opracowaniem pt. „Podmioty realizujące projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast”, opublikowanym na stronie https://wsparciemiast.pl/baza-wiedzy/wymogi-formalne/poradniki-metodyczne

Zgodnie z regulaminem naboru projektów, istotnym elementem oceny będzie stopień przygotowania działań do realizacji. W przypadku działań o wartości równej bądź wyższej od 35% wartości dofinansowania działań podstawowych nieprzedstawienie prawomocnych pozwoleń na budowę skutkuje negatywną oceną Wstępnej Propozycji Projektu w ramach oceny formalnej. Proszę także zapoznać się z pytaniami i odpowiedziami nr 57 i 61 w kategorii Wymogi formalne.

Zgodnie z Rozdziałem 11.1 Regulaminu naboru: „W przypadku działań o wartości równej bądź wyższej od 35% wartości dofinansowania działań podstawowych nieprzedstawienie prawomocnych pozwoleń na budowę skutkuje negatywną oceną Wstępnej Propozycji Projektu w ramach oceny formalnej.” W związku z powyższym, jeżeli działanie podstawowe (inwestycja) będzie miało wartość równą bądź wyższą od 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych (całego projektu) to obowiązkowe jest przedstawienie prawomocnego pozwolenia na budowę i dołączenie do fiszki tego działania prawomocnego pozwolenia na budowę. Ostateczny termin składania Wstępnych Propozycji Projektu upływa w dniu 16 grudnia 2024 roku. Zgodnie z Rozdziałem 18.1 Regulaminu naboru wniosków: „Kryteria formalne, które podlegają uzupełnieniu, ale których niespełnienie powoduje negatywną ocenę działania dotyczą weryfikacji złożenia obligatoryjnych oświadczeń bądź załączenia obligatoryjnych załączników do fiszki”. W przypadku braku prawomocnych pozwoleń, decyzji, zgłoszeń na dzień 16 grudnia 2024 roku wnioskodawca będzie miał 7 dni na uzupełnienie stwierdzonych braków. W związku z powyższym uzupełniane dokumenty mogą mieć datę uprawomocnienia zawierającą się między datą składania WPP, a datą złożenia korekty.

Okres kwalifikowalności wydatków rozpoczyna się w dniu ogłoszenia naboru wniosków. Koszty związane z wykonaniem diagnozy problemów miasta i przygotowaniem dokumentacji aplikacyjnej poniesione od dnia ogłoszenia naboru są kosztami kwalifikowanymi. Muszą one spełnić kryteria kwalifikowalności SPPW, np. zostać zlecone zgodnie z właściwą procedurą. Ponadto należy pamiętać, że, koszty, o których mowa w pytaniu, Miasto ponosi na własne ryzyko. Będą one zrefundowane tylko w przypadku podpisania umowy o dofinansowanie projektu.

Każde działanie stanowi odrębną zamkniętą część projektu i jest wiązką skoordynowanych inicjatyw mających wspólny cel. Jedno działanie (lub jego część) może dotyczyć kilku obszarów tematycznych, niemniej jednak we wniosku o dofinansowanie należy wskazać główny (kluczowy) obszar tematyczny, w którym działanie jest realizowane i cel szczegółowy Programu, który działanie realizuje.

Ocena pomocy publiczna w przypadku budowy centrum edukacji ekologicznej uzależniona jest m.in.: • od tego jaka będzie forma podmiotu prowadzącego działalność (np. czy to będzie jednostka organizacyjna JST, operator zewnętrzny), • zakresu inwestycji (np. czy będzie posiadało miejsca noclegowe, sale konferencyjną), • świadczonych usług przez centrum (np. odpłatne usługi eksperckie), • odbiorców oferty (np. czy obiekt będzie nastawiony na mieszkańców, czy też na turystów), • dodatkowych atrakcji (np. czy obiekt będzie zlokalizowany w ramach kompleksowego ośrodka wypoczynkowego), • prowadzenia zajęć w innych językach. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że zgodnie z zapisami pkt 34 Zawiadomienie Komisji w sprawie pojęcia pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej niektóre działania związane z kulturą, zachowaniem dziedzictwa kulturowego i ochroną przyrody mogą być organizowane w sposób niekomercyjny i nie mieć charakteru gospodarczego. Jak zauważa KE, ich finansowanie ze środków publicznych nie musi więc stanowić pomocy państwa. Podobnie fakt, że odwiedzający instytucje kultury lub uczestnicy wydarzeń kulturalnych lub działań służących zachowaniu dziedzictwa kulturowego, w tym ochronie przyrody, otwartych dla ogółu społeczeństwa są zobowiązani do wniesienia świadczenia pieniężnego, które pokrywa jedynie ułamek kosztów rzeczywistych, nie zmienia niegospodarczego charakteru tej działalności, ponieważ takiego świadczenia nie można uznać za rzeczywiste wynagrodzenie za świadczoną usługę. Zatem jeżeli centrum ekologiczne będzie skierowane do społeczności lokalnej, prowadzona działalność co do zasady finansowana będzie ze środków publicznych, za prowadzoną działalność odpowiedzialna będzie jednostka organizacyjna JST, a prowadzona działalność skupiać się będzie na zadaniach własnych JST w zakresie ochrony środowiska i edukacji ekologicznej wówczas możliwe będzie uznanie, że tego typu działalność nie ma charakteru działalności gospodarczej. W związku z tym dofinansowanie będzie mogło zostać przyznane na zasadach ogólnych tj. bez pomocy publicznej/pomocy de minimis. W tym wariancie dopuszczalne będzie również prowadzenie w obiekcie kawiarni, jeżeli będzie ona skierowana przede wszystkim do osób odwiedzających centrum. Zgodnie bowiem z zapisami pkt 207 Zawiadomienia KE komisja uważa także, że finansowanie publiczne zwykłej infrastruktury (takiej jak restauracje, sklepy lub płatne parkingi), znajdującej się w otoczeniu obiektów wykorzystywanych niemal wyłącznie do prowadzenia działalności niegospodarczej, zazwyczaj nie wywiera żadnego wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi, ponieważ ta zwykła infrastruktura raczej nie będzie przyciągać klientów z innych państw członkowskich i jest mało prawdopodobne, aby wpływ jej finansowania na inwestycje transgraniczne lub przedsiębiorczość transgraniczną był większy niż marginalny. W przypadku braku możliwości potwierdzenia warunków opisanych w pkt 34 lub/oraz 207 Zawiadomienia KE wówczas należy przeanalizować kwestię ubiegania się o pomoc de minimis lub pomoc publiczną. Jedną z możliwych form wsparcia tego typu infrastruktury jest pomoc inwestycyjna na infrastrukturę lokalną pod warunkiem spełnienia poniższych warunków: • infrastruktura będzie udostępniana zainteresowanym użytkownikom w oparciu o otwarte, przejrzyste i niedyskryminujące zasady; • cena pobierana za użytkowanie lub sprzedaż infrastruktury odpowiada cenie rynkowej; • wszelkie koncesje lub inne formy powierzenia osobie trzeciej eksploatacji infrastruktury udzielane są na otwartych, przejrzystych i niedyskryminacyjnych zasadach, z należytym poszanowaniem obowiązujących zasad udzielania zamówień. W przypadku powierzenia w trybie in-house powstałej infrastruktury ten warunek dotyczy odbiorców ostatecznych, a nie operatora. Wartość pomocy powinna zostać ustalona na różnicy pomiędzy kosztami kwalifikowalnymi, a zyskiem operacyjnym. W celu wyliczenia zysku operacyjnego oraz ustalenia wysokości wsparcia należy wziąć pod uwagę przychody i koszty operacyjne projektu w okresie ekonomicznego życia projektu.

Z punktu widzenia zapisów Regulaminu nie ma przeszkód w tym, aby grant na montaż instalacji fotowoltaicznych/ magazynów energii/ pomp ciepła/ podłączenia lub modernizację węzła cieplnego na potrzeby gospodarstw domowych został przyznany mieszkańcowi, który w budynku mieszkalnym prowadzi lub ma zarejestrowaną działalność gospodarczą. Warunki w zakresie przyznawania grantu leżą po stronie przyznającego grant. Jednocześnie, gdy taka sytuacja zostanie dopuszczona tj. grant będzie mógł zostać przyznany na rzecz mieszkańca, który w budynku mieszkalnym prowadzi lub ma zarejestrowaną działalność gospodarczą wówczas po stronie grantodawcy leży kwestia prawidłowego ustalenia czy środki grantu stanowią pomoc publiczną, a jeżeli tak to czy grant może zostać przyznany w oparciu o pomoc de minimis lub pomoc publiczną. Dokonując w tym zakresie oceny rozważania wymaga scenariusz, w którym grant co do zasady stanowić będzie np. pomoc de minimis (z zastrzeżeniem spełnienia warunków dla pomocy de minimis) niezależnie od tego czy w budynku prowadzona jest działalność, czy tylko jest zarejestrowana. Innym rozwiązaniem jest indywidualne weryfikowanie każdego przypadku i przyznawanie pomocy de minimis/pomocy publicznej jedynie w sytuacji, w której instalacja wykorzystywana jest do prowadzenia działalności gospodarczej. W takim rozwiązaniu należy mieć na uwadze, że w przypadku dofinansowania instalacji fotowoltaicznych typu on-grid montowanych na budynkach, w których prowadzona jest działalność gospodarcza, co do zasady dofinansowanie to stanowi pomoc publiczną. Z kolei w przypadku innych instalacji np. pomp ciepła lub podłączenia węzła cieplnego możliwe jest przyznanie grantu jako pomoc publiczna/pomoc de minimis tylko w zakresie, w jakim instalacja dotyczyć będzie działalności gospodarczej.

Obecnie MFiPR zaplanował warsztaty stacjonarne z wypełniania formularzu wniosku w dniach 23 i 24 września br. w godzinach od 9 do 12 oraz od 13 do 16. Jeśli duża liczba miast zgłosi potrzebę organizacji szkolenia w formie on-line, to zostanie to rozważone. Aktualnie zaplanowano tylko szkolenie w formule stacjonarnej na które serdecznie zapraszamy.

Przygotowanie budżetu projektu w aspekcie kwalifikowalności podatku VAT należy rozpatrywać do każdego wydatku wskazanego w budżecie działania. Wydatek VAT jest kosztem kwalifikowanym, jeżeli nie jest możliwe odzyskanie go przez Wnioskodawcę (a także partnera lub podmioty uprawnione do ponoszenia wydatków). Jeżeli VAT jest możliwy do odzyskania w całości lub części, wtedy stanowi koszt niekwalifikowany. W takiej sytuacji w budżecie działania (pkt. 19 Budżet działania wraz z uzasadnieniem kosztów, część B) wydatki ogółem stanowią wydatki kwalifikowane oraz niekwalifikowane jak np. niekwalifikowany VAT. W przypadku gdy VAT dla danego wydatku jest niekwalifikowany, w kolumnie dofinansowanie należy wpisać kwotę netto, a w kolumnie wydatki ogółem – kwotę brutto. W związku z powyższym kolumna „wkład własny na wydatki kwalifikowane” dotyczy tylko i wyłącznie wydatków kwalifikowanych (bez VAT). Jednocześnie zwracamy uwagę, że partnerem krajowym w projekcie może być jedynie gmina, powiat lub ich związek (mający osobowość prawną), tworzący z Miastem obszar powiązany funkcjonalnie, jeśli wnioskodawca uzasadni potrzebę realizacji takiego projektu w partnerstwie. Zgodnie z rozdziałem 13 Regulaminu: wydatki w projekcie mogą być ponoszone przez beneficjenta, partnera krajowego, a także podmioty uprawnione do ponoszenia wydatków, które są wybrane przez beneficjenta lub partnera do realizacji działania/poddziałania np. spółki komunalne, grantobiorcy itp. Zlecanie im realizacji zadań winno odbywać się zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.

Warunkiem uzyskania maksymalnie wysokiej punktacji w kryterium gotowości jest opisanie (pkt 15, część B) na etapie WPP dokumentów potwierdzających gotowość inwestycji do realizacji. Należy też pamiętać, iż w przypadku działań o wartości równej bądź wyższej niż 35% wartości dofinasowania działań podstawowych wymóg posiadania prawomocnego pozwolenia na budowę jest warunkiem dopuszczającym. Warunkiem dopuszczającym jest także posiadanie decyzji środowiskowej w sytuacji, w której dla danego zakresu jest ona wymagana przepisami prawa. W odniesieniu do opisanego przypadku należy także zwrócić uwagę czy projekt nie jest objęty pomocą publiczną, co oznaczałoby, iż fakt rozpoczęcia jego realizacji na obecnym etapie wyklucza go z możliwości złożenia (niedotrzymany efekt zachęty). Odnosząc się natomiast bezpośrednio do pytania należy stwierdzić, iż to od decyzji Wnioskodawcy zależy jaki będzie zakres inwestycji, który przedstawi w ramach WPP. Opisany zakres działania objęty dofinansowaniem powinien być zgodny z posiadanym prawomocnym pozwoleniem na budowę, jeżeli projekt ma uzyskać maksymalną liczbę punktów w kryterium gotowości. Jeśli zakres jest inny niż pierwotnie zatwierdzony przez organ architektoniczno-budowlany, niezbędne jest przedłożenie do 16.12.2024 r. decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Brak tej ostatniej podlega uzupełnieniu w terminie 7 dni od dnia wezwania przez OP, uzupełniane dokumenty mogą mieć datę uprawomocnienia zawierającą się między datą składania WPP, a datą złożenia korekty. Zachęcamy do zapoznania się z odpowiedzią na pytanie nr 141, w którym szerzej ujęto kwestię pozwoleń na budowę dla działań poniżej progu 35%.

Kwalifikowalność wydatków oceniana jest na podstawie zgodności z kryteriami kwalifikowalności opisanymi w punkcie 22 Regulaminu oraz wynika z uzasadnienia realizacji działania (pkt 17 Części B wniosku o dofinansowanie projektu) i celu projektu, uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta (pkt 6 Części A wniosku o dofinansowanie projektu). W ramach obszaru tematycznego „Efektywność energetyczna i energia odnawialna” możliwe są projekty związane z wymianą pomp ciepła na stacji uzdatniania wody wraz z modernizacją istniejącej kotłowni olejowej pod warunkiem, że potrzeba ich realizacji będzie wynikać z uzasadnionych diagnozą potrzeb miasta, a cel działania będzie spójny z celami strategicznymi miasta określonymi w dokumentach strategicznych i celami Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast. Zachęcamy do zapoznania się z kryteriami i zasadami oceny formalnej Wstępnych Propozycji Projektów, które znajdują się w rozdziale 18.1 Regulaminu. Z kolei wykaz elementów podlegających ocenie formalnej zawiera karta oceny formalnej, stanowiąca załącznik nr 6 do Regulaminu, dostępna na stronie www.programszwajcarski.gov.pl.

Miasto może skorzystać w trakcie realizacji projektu ze wsparcia innych podmiotów niż partner krajowy, to jest tych podmiotów którym powierzy lub zleci realizację określonego zadania (zarówno merytorycznego, jak i zarządczego). Podmioty, którym miasto powierzy lub zleci takie zadania mogą mieć status innych podmiotów uprawnionych do ponoszenia wydatków kwalifikowanych (w takim przypadku miasto musi wskazać podstawę przekazania im finansowania lub podstawę ich wyboru, która wynika z obowiązujących przepisów prawa) albo wykonawców (których należy wybrać w trybie konkurencyjnym, zgodnie przepisami prawa, Wytycznymi Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 27.11.2023 r. w zakresie udzielania zamówień w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy i wewnętrznymi regulacjami miasta). W przypadku działań grantowych możliwe jest sfinansowanie zadań ponoszonych przez operatora grantu. Miasto może sfinansować w tym zakresie działania albo własnych pracowników zaangażowanych w organizację działań grantowych lub wybrać operatora grantu w procedurze konkurencyjnej wskazanej we właściwych przepisach, np. w ustawie z dnia 24.04.2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Podkreślenia wymaga, że na etapie Wstępnej Propozycji Projektu miasto przesądza jedynie, które z planowanych do realizacji przedsięwzięć to działania/poddziałania grantowe. Dopiero w Kompletnej Propozycji Projektu miasto w opisie działania/poddziałania wskazanego jako działanie/poddziałania grantowe, potwierdza gotowość do uruchomienia działania/poddziałania grantowego i jaka jest podstawa prawna udzielenia grantu. Zachęcamy także do zapoznania się z poradnikiem „Podmioty realizujące projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast” opublikowanym na stronie www.wsparciemiast.pl, odpowiedzią na pytanie nr 103 opublikowaną na ww. stronie w zakładce „Pytania i odpowiedzi – wymogi formalne” oraz nagraniem skrótu z webinaru poświęconego tej tematyce: „>

Kryterium gotowości oceniane jest w PS PRM przez pryzmat uzyskanych decyzji, zgód i pozwoleń, które umożliwiają realizację danego działania. W punkcie 15, części B Wniosku o dofinasowanie należy wyszczególnić uzyskane przez Miasto dokumenty (decyzje, pozwolenie, zezwolenie itd.), które są wydane przez stosowne organy w toku przygotowania planowanej inwestycji. Program funkcjonalno-użytkowy nie ma charakteru takiego dokumentu i nie powinien zostać wymieniony w punkcie 15, fiszki działania. Dysponowanie jedynie PFU oznacza, z dużą dozą prawdopodobieństwa, wczesny etap przygotowania działania, a zatem może skutkować niską ocenę stopnia gotowości.

Zgodnie z pkt 10 Regulaminu, projekt powinien mieć formę kompleksowego projektu, zakładającego działania z co najmniej dwóch obszarów tematycznych. Kompleksowość projektu oznacza dążenie do rozwiązania problemów rozwojowych poprzez skoordynowanie zaplanowanych działań. Działania powinny zatem być ze sobą powiązane w taki sposób, aby przyświecał im jeden z góry określony cel. Ten ostatni należy zdefiniować w oparciu o diagnozę i aspiracje rozwojowe miasta ujęte w strategii. Jeśli problemów jest wiele i dotyczą one kilku obszarów, warto rozważyć, w jaki sposób są ze sobą związane (podobne przyczyny, źródła, przejawy), które z nich najbardziej wpisują się w strategię rozwoju miasta oraz czy pozyskane środki wystarczą, by skutecznie je rozwiązać. Jak wynika z pkt 10 Regulaminu, celów projektu może być kilka, jednak kompleksowość uzyskuje się właśnie poprzez maksymalne powiązanie ze sobą działań i podporządkowanie ich realizacji wspólnego dla nich założeniu. Hierarchizacja zdiagnozowanych problemów oraz wykazanie zależności pomiędzy wskazanymi problemami i celami projektu podlega ocenie w ramach kryterium „uzasadnienie projektu” (część A karty oceny merytorycznej WPP). Ocenie w ramach tego kryterium podlega również spójność celów projektu ze strategią rozwoju miasta. Etapy oraz narzędzia analizy mającej doprowadzić do sformułowania celu projektu przedstawiono podczas webinaru „Jak tworzyć projekt w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast – logika projektu”, którego nagranie dostępne jest pod adresem: &list=PLl2hbQNrn21D9DgB9dvZ9wCTwlpPG9Fz-&index=14″ target=”_blank” rel=”noreferrer noopener”>&list=PLl2hbQNrn21D9DgB9dvZ9wCTwlpPG9Fz-&index=14 (zob. w szczególności Krok 6 i 7). W materiale znajduje się również przykładowy cel, odpowiadający na kilka różnych problemów zidentyfikowanych w diagnozie. Realizacja projektu ma przyczynić się do poprawy sytuacji w zdiagnozowanym obszarze problemowym. W pkt 7 części A projektu należy określić rezultaty działań. Możliwość realizacji działań w różnych obszarach tematycznych pomaga kompleksowo podejść do rozwiązania problemu miasta. Niemniej jednak problem musi być na tyle określony, żeby dało się uzyskać konkretne rezultaty. Zazwyczaj w dokumentach strategicznych miasta wskazanych jest wiele problemów, ale nie da się ich wszystkich rozwiązać realizując projekt w ramach PSPRM. Rozproszenie działań w odpowiedzi na zbyt wiele problemów zuboży oddziaływanie projektu, nie da konkretnych rezultatów i tym samym nie przyczyni się do poprawy sytuacji miasta, co zostanie z pewnością zauważone przez ekspertów oceniających wniosek.

Jeżeli w związku z realizowanym remontem nie zajdą przesłanki do rozwiązania zawartej przez miasto ze stowarzyszeniem umowy użyczenia remontowanego lokalu gminnego, to wówczas stowarzyszenie może w okresie i na warunkach określonych w umowie używać wyremontowanego lokalu. Umowa użyczenia lokalu reguluje bowiem wyłącznie kwestie korzystania (używania) przez biorącego w używanie (tj. przez stowarzyszenie) z lokalu oddanego w używanie, a nie kwestie zakresu współpracy gminy ze stowarzyszeniem (w tym zakresu powierzanych mu zadań publicznych). Jeżeli w związku z realizowanym remontem zajdzie konieczność zmiany dotychczasowej umowy lub zawarcia nowej/innej umowy użyczenia to miasto powinno dokonać tego zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, w tym w szczególności z art. 35 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Jednocześnie podkreślić należy, że użyczenia lokalu gminnego dokonuje się z uwzględnieniem przepisów o pomocy publicznej (art. 10 ust.5 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami). Z uwagi na to, że użyczenie jest nieodpłatne, a podmiot biorący lokal gminny w używanie znajduje się w pozycji uprzywilejowanej względem innych, to użyczenie lokalu może być uznane za przejaw pomocy publicznej. Miasto powinno dokonać analizy w tym zakresie. Jednocześnie, jeśli miasto zamierza powierzyć realizację zadania publicznego stowarzyszeniu, które to zadanie wiąże się ze zmienioną funkcją wyremontowanego budynku, to powinno tego dokonać kierując się przepisami ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

W kontekście pomocy de minimis wartość grantu może wynieść tyle ile wynosi dostępny limit pomocy de minimis jednego przedsiębiorstwa czyli nawet 300 tys. EUR. Na podstawie zapisów Regulaminu nie ma innych ograniczeń w tym zakresie.

Zgodnie z punktem 11.2 „Regulaminu naboru projektów w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast” miasto może zaplanować w ramach projektu realizację działania lub poddziałania grantowego. Jest to szczególny rodzaj działania, które będzie realizowane poprzez wyłonienie grantobiorców przez Miasto i będzie polegać na przekazaniu części dofinansowania innym podmiotom (np. NGO, przedsiębiorcom lub osobom fizycznym) w celu realizacji przez nie określonych zadań. Działania/poddziałania grantowe muszą realizować cele Programu i mieścić się w obszarach tematycznych Programu Rozwoju Miast. Należy pamiętać, że wybór grantobiorców winien odbyć w sposób określony w przepisach powszechnie obowiązujących (np. w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie), a beneficjent zobowiązany będzie do uwzględnienia w umowie z grantobiorcami wszelkich zobowiązań wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa oraz zasad realizacji projektów w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast (także w zakresie trwałości projektu). Więcej informacji o działaniach grantowych znajduje się w Regulaminie naboru projektów w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast (w pkt 11.2 – tam też wskazany jest zakres umowy z grantobiorcami) oraz w poradniku „Podmioty realizujące projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast”, opublikowanym na stronie https://wsparciemiast.pl/baza-wiedzy/wymogi-formalne/poradniki-metodyczne/. W sytuacji, w której grant nie będzie stanowił pomocy publicznej, jego wysokość może wynieść 100% kosztów kwalifikowanych. Na etapie Wstępnej Propozycji Projektu nie wypełnia się testu pomocy publicznej dla działań/poddział grantowych.

Zgodnie z pkt 17 Regulaminu „Wnioskodawca składa Wstępną Propozycję Projektu wraz z załącznikami wyłącznie w formie elektronicznej, opatrzoną kwalifikowanym podpisem elektronicznym, przy użyciu Platformy Usług Administracji Publicznej (ePUAP)”. Wnioskodawca wypełnia formularz wniosku, zapisuje go w formie pliku pdf i podpisuje podpisem kwalifikowanym. Wszystkie dołączone do niego załączniki np. prawomocne decyzje o pozwoleniu na budowę nie muszą być opatrzone oddzielnie podpisem kwalifikowanym, gdyż stanowią integralną część wniosku o dofinansowanie projektu.

W ramach projektu miasto może udzielić dotacji na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru lub znajdującym się w gminnej ewidencji zabytków innym podmiotom (tj. grantobiorcom), o ile konieczność realizacji takich prac będzie wynikała z uzasadnionych diagnozą potrzeb miasta, prace będą zmierzały do realizacji celu działania, spójnego z celem projektu, celami strategicznymi miasta oraz celem/celami Programu, a jednocześnie udzielana dotacja nie naruszy zapisów uchwały rady miasta, regulującej zasady udzielania dotacji w oparciu o ustawę z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Należy zaznaczyć, że przepisy ww. ustawy uniemożliwiają udzielanie dotacji ze środków miasta konkretnie wskazanemu podmiotowi (np. konkretnej parafii), ale umożliwiają wybór podmiotu, któremu będzie udzielona dotacja celowa na podstawie zasad ustalonych w uchwale przez organ stanowiący miasta. Zasady zawarte w uchwale stanowią ogólne i generalne postanowienia określające, komu mogą być udzielane dotacje, jakie czynności ma wykonać podmiot ubiegający się o dotację, aby mógł ją otrzymać, a także na jakie zadania może być udzielona dotacja. Podkreślić należy, że udzielanie dotacji na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru lub znajdującym się w gminnej ewidencji zabytków bez wykazania spójności z celami projektu, celami strategicznymi miasta i celami szczegółowymi Programu nie będzie możliwe – w ramach Programu nie są wspieranie działania zmierzające do ochrony dziedzictwa kulturowego. Warto podkreślić jednocześnie, że istnieje możliwość samodzielnej realizacji przez Miasto działania polegającego na remoncie budynku innego podmiotu (także parafii), z zachowaniem warunku spójności celu działania z celami projektu, celami strategicznymi miasta i celami Programu. W takiej sytuacji Miasto musiałoby dysponować nieruchomością na cele budowlane. Tytułem uprawniającym miasto do prowadzenia robót budowlanych mogą być ograniczone prawa rzeczowe takie jak użytkowanie (zob. art. 3 pkt 11 ustawy – Prawo budowlane). Jeżeli parafia ustanowi użytkowanie budynku na rzecz Miasta, z którego wynikać będzie uprawnienie do dokonania remontu budynku parafii, wówczas Miasto może rozważyć samodzielną realizację działania. Przy czym, okres, na który zostanie zawarta umowa użytkowania powinien umożliwiać realizację inwestycji oraz uwzględniać zasady trwałości określone w pkt 26 Regulaminu. W ramach projektu miasto może sfinansować także zakup wyposażenia na potrzeby utworzenia centrum dla młodzieży, o ile konieczność realizacji takich działań będzie wynikała z uzasadnionych diagnozą potrzeb miasta, będzie spójne z celem strategicznym projektu, celem działania oraz celem szczegółowym Programu.

Do składania wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Polsko- Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast uprawnionych jest 139 jednostek samorządu terytorialnego – miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze, wskazanych w „Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2030” jako obszar strategicznej interwencji, wymienionych w zał. nr 1 do Regulaminu naboru. Regulamin naboru nie przewiduje żadnych dodatkowych warunków ani ograniczeń w zakresie udziału w Programie. Niemniej jednak wnioskodawca podpisując wniosek o dofinansowanie oświadcza w pkt 14 części A formularza, że zna wymienione w tym punkcie zasady horyzontalne obowiązujące w Programie Rozwoju Miast i zobowiązuje się do ich przestrzegania w toku opracowywania Wstępnej Propozycji Projektu, Kompletnej Propozycji Projektu oraz na etapie realizacji projektu. Wśród tych zasad znajduje się m.in. „promowanie podstawowych wartości demokratycznych, praworządności i pluralizmu politycznego oraz ochrony praw człowieka i podstawowych wolności.”

Przyjmując, że szkolenia realizowane będą przez podmiot wyłoniony w postępowaniu konkurencyjnym (w myśl zapisów pkt 90-93 Zawiadomienia Komisji), pomoc nie wystąpi względem tego podmiotu. Jednocześnie analiza pomocy powinna objąć podmioty, które będą ostatecznymi uczestnikami szkoleń. W przypadku szkoleń dla uczniów i nauczycieli możliwe jest potwierdzenie, że pomoc publiczna nie wystąpi. Z kolei w przypadku organizacji dla przedsiębiorstw bezpłatnych szkoleń lub też szkoleń, w których koszt uczestnictwa nie będzie odpowiadał wartości rynkowej, podmiotami, które powinno otrzymać pomoc będą przedsiębiorcy, będący ostatecznymi odbiorcami wsparcia. Pomoc ta może zostać przyznana w oparciu o pomoc de minimis, a jej wartość może odpowiadać pełnej korzyści wynikającej z uczestnictwie w szkoleniu (np. kosztom szkolenia jednego pracownika) lub jej części. Maksymalna wartość wsparcia w przypadku pomocy de minimis na jedno przedsiębiorstwo wynosi 300 000 EUR w okresie 3 lat. Aby przedsiębiorca mógł skorzystać ze szkolenia musi wykazać dysponowaniem limitem umożliwiającym uzyskanie korzyści z tytułu uczestnictwa w szkoleniu na dzień podpisania umowy szkoleniowej. Jednocześnie Rozporządzenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej w sprawie udzielania pomocy publicznej, pomocy de minimis oraz pomoc de minimis na usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy nie może stanowić podstawy prawnej udzielenia tej pomocy. Jeżeli doradztwo będzie organizowane jak w przypadku opisanym dla szkoleń tj. wyłoniony zostanie podmiot, który świadczyć będzie usługi doradcze wówczas zasady będą analogiczne jak w przypadku szkoleń. W sytuacji, w której przedsiębiorstwa będą mogły uzyskać środki na doradztwo w ramach grantu wówczas konieczne jest stworzenie programu pomocy umożliwiającego przyznanie pomocy de minimis lub pomocy na usługi doradcze na rzecz MŚP w postaci grantu. Wartość udzielonej pomocy będzie uzależniona od rodzaju pomocy. W przypadku pomocy de minimis wartość grantu na jedno przedsiębiorstwo będzie mogła stanowić nawet 300 000 EUR jeżeli przedsiębiorstwo dysponuje takim limitem. Z kolei w przypadku pomocy na usługi doradcze na rzecz MŚP wartość wsparcia nie może przekroczyć 50% kosztów oraz jednorazowe wsparcie nie może przekroczyć 2,2 mln EUR na przedsiębiorstwo i na projekt. W odniesieniu do ostatniej kwestii tj. zakupu wyposażenia ICT do szkół, dofinansowanie będzie mogło stanowić 100% w sytuacji, w której wyposażenie to będzie wykorzystywane na potrzeby realizacji zajęć w ramach krajowego systemu edukacji finansowane ze środków pochodzących z subwencji oświatowej. Wykorzystanie do innej działalność musi być ograniczone do prowadzenia działalności pomocniczej w rozumieniu pkt 207 Zawiadomienia KE. W innym przypadku wiązać się będzie z wystąpieniem pomocy publicznej, a tym samym koniecznością obniżenia dofinansowania.

Zgodnie z pkt 18.1 Regulaminu naboru do wniosku o dofinansowanie projektu obligatoryjnie załącza się kopie prawomocnych decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszeń zamiaru wykonania robót budowlanych, co do których organ nie wniósł sprzeciwu w przypadku działań, których wartość jest równa lub przekracza 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych oraz (niezależnie od wartości działania) kopie prawomocnych decyzji środowiskowych, zgłoszeń lub oświadczeń w zakresie oddziaływania na środowisko lub na obszar Natura 2000. Jeżeli zatem wartość działania jest równa lub przekracza 35% dofinansowania wszystkich działań podstawowych, a żaden z elementów działania nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych to należy załączyć jedynie kopie prawomocnych decyzji środowiskowych, zgłoszeń lub oświadczeń w zakresie oddziaływania na środowisko lub na obszar Natura 2000, o ile są one wymagane. Należy również pamiętać, że do wniosku o dofinansowanie należy załączyć także oświadczenia o kwalifikowalności VAT oraz testy pomocy publicznej. Wszystkie inne niż wskazane wyżej decyzje, pozwolenia, uzgodnienia, opinie, porozumienia, licencje, koncesje lub inne dokumenty niezbędne do realizacji działania, jeżeli są one wymagane przepisami prawa, należy jedynie wymienić w ramach wykazywania gotowości działania do realizacji. Dodatkowo informujemy, że jeżeli żaden z elementów działania nie wymaga ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych to elementy te/zadania wymieniamy wraz z ich wartością i informacją o stanie gotowości w części B w pkt. 15.2 interaktywnego formularza wniosku o dofinansowanie.

Realizacja działań projektowych przez PGL LP jako podmiotu uprawnionego do ponoszenia wydatków kwalifikowanych jest możliwa, o ile Miasto wskaże podstawy prawne wyboru lub wskazania tego podmiotu do realizacji działania. Takich podstaw nie zawiera ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach, regulująca między innymi funkcjonowanie PGL LP. Miasto może natomiast samodzielnie zrealizować inwestycję na nieruchomości należącej do Lasów Państwowych, o ile będzie posiadało prawo do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Zasady uzyskiwania od Lasów Państwowych wskazanych wyżej praw zostały uregulowane w art. 38-40 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach. Należy podkreślić, że tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, którym musi dysponować Miasto, powinien obejmować uprawnienie do przeprowadzenia wskazanych w nim robót budowlanych. Należy również mieć na uwadze, że tytuł prawny do nieruchomości powinien obejmować okres uwzględniający zasady trwałości rezultatów projektu, o których mowa w pkt 26 Regulaminu.

Na stronie internetowej programszwajcarski.gov.pl pod linkiem https://www.programszwajcarski.gov.pl/strony/zapoznaj-sie-z-funduszami/podstawy-prawne/wytyczne-i-wzory-dokumentow/ została zamieszczona Informacja o sposobie zamieszczania ogłoszeń w Bazie Konkurencyjności BK2021. W Informacji podany jest wygenerowany na potrzeby Polsko- Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast numer naboru, którym należy się posługiwać umieszczając ogłoszenie w Bazie Konkurencyjności zgodnie z podaną instrukcją.

W przypadku, w którym nie występuje ani pomoc publiczna, ani Miasto nie planuje udzielać grantów działanie można potraktować albo jako jednorodne, ale składające się z kilku elementów (np. zadań); w takim przypadku w pkt. 3 części B wniosku należy zaznaczyć brak poddziałań; albo jako składające się z poddziałań. Decyzja o podziale działania na poddziałania należy do Wnioskodawcy. Konsekwencją podziału działania na poddziałania jest obowiązek sporządzenia testu pomocy publicznej dla każdego poddziałania. W sytuacji, gdy miasto jest pewne, że pomoc publiczna nie występuje i ma działanie jednorodne (niepodzielone na poddziałania) to robi jeden test dla całego działania. W pkt 17 części B wniosku o dofinansowanie wnioskodawca opisuje zakres działania i jego uzasadnienie. Opis powinien dać kompletny obraz realizacji całego działania (w tym poddziałań) od fazy przygotowawczej przez całą fazę wdrożeniową. Opisując w pkt 17 części B zakres działania Miasto może wskazać elementy (zadania) wchodzące w zakres działania. Ponadto w pkt. 15 części B wniosku o dofinansowanie Miasto opisując stopień przygotowania działania do realizacji wymienia wszystkie inwestycje oraz zadania niewymagające pozwolenia na budowę, zezwolenia na realizację inwestycji drogowej lub zgłoszenia, wskazując jednocześnie na stan przygotowania do realizacji.

Gotowość działań do realizacji Miasto potwierdza poprzez wypełnienie pozycji 15.1. i 15.2. w części B wniosku o dofinansowanie. Tylko w przypadku działań, których wartość jest równa lub wyższa niż 35% wartości dofinansowania działań podstawowych, a które obejmują inwestycje wymagające pozwolenia na budowę, zezwolenia na realizację inwestycji drogowej lub zgłoszenia do wniosku o dofinansowanie załącza się prawomocną decyzję o pozwoleniu na budowę, prawomocne zezwolenie na realizację inwestycji drogowej lub zgłoszenie w stosunku, do którego organ nie wniósł sprzeciwu, a jednocześnie upłynął termin na jego wniesienie. Ponadto do wniosku o dofinansowanie dołącza się: w przypadku działań (niezależnie od ich wartości), w których realizuje się przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko – prawomocną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, a w przypadku działań realizujących przedsięwzięcia, o których mowa w art. 59 ust. 2 ww. ustawy – prawomocną decyzję lub zgłoszenia, co do którego organ nie wniósł sprzeciwu, o których mowa w art. 96 ust. 1 ww. ustawy, o ile przedsięwzięcie nie posiada decyzji środowiskowej. Do wniosku o dofinansowanie nie załącza się żadnych innych niż wskazane wyżej decyzji, pozwoleń, uzgodnień, opinii, porozumień licencji, koncesji lub innych dokumentów niezbędnych do realizacji działania, a wymaganych przepisami prawa, ani pozostałych opracowań, w tym regulaminów, notatek z szacunków, projektów budowlanych czy audytów energetycznych. Niemniej jednak należy pamiętać, że działania w ramach projektu muszą być realizowane, a wydatki muszą być ponoszone zgodnie z przepisami prawa; jeśli więc do realizacji inwestycji polskie prawo wymaga np. audytu energetycznego, to należy zastosować się do tego wymogu.

Ocena wystąpienia pomocy publicznej wymaga analizy czy dofinansowanie danego przedsięwzięcia spowoduje spełnienie przesłanek określonych w art. 107 ust. 1 TFUE. Analiza ta wymaga w pierwszej kolejności weryfikacji, czy wspierany podmiot będzie spełniał definicję przedsiębiorcy w odniesieniu do wspieranej działalności tj. czy będzie oferował usługi lub produkty na rynku. Nie ma przy tym znaczenia forma prawna wspieranego podmiotu. Jeśli wsparcie przynosi korzyść na rzecz selektywnie wybranego podmiotu, który prowadzi działalność w zakresie specjalistycznych usług, szkoleń, które są oferowane odpłatnie przez inne podmioty na rynku to wówczas takie wsparcie stanowić będzie pomoc publiczną. Z kolei w sytuacji, gdy wsparcie zostanie przeznaczone na rzecz podmiotów publicznych, które realizują własne obowiązki np. w zakresie zwiększenia świadomości ekologicznej, propagowania postaw proekologicznych wówczas tego typu działalność będzie związana z szeroko rozumianymi obowiązkami Państwa i dofinansowanie tego typu usług nie będzie stanowiło pomocy publicznej. Zatem opierając się na przykładach przedstawionych w pytaniu, dofinansowanie warsztatów z zakresu np. bezpieczeństwa w ruchu drogowym przez Policję mieścić się będzie w zakresie sprawowania władzy publicznej w rozumieniu pkt 17 Zawiadomienia KE w sprawie pojęcia pomocy Państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE. W związku z tym dofinansowanie prowadzenia tego typu usług nie będzie stanowiło pomocy publicznej.

Uwzględnienie w ramach projektu finansowego ze środków Programu Rozwoju Miast przedsięwzięcia związanego z uruchomieniem grantu jest możliwe. W sytuacji, w której będzie to jedyny zakres prac realizowanych w ramach obszaru tematycznego, wówczas należy takie przedsięwzięcie sformułować jako jednorodne działanie grantowe. Z kolei w sytuacji, w której zadanie związane z udzielaniem grantów mieszkańcom będzie jednym z kilku elementów przewidzianych w ramach obszaru tematycznego, to wówczas należy je wykazać jako odrębne poddziałanie. Działanie lub poddziałanie grantowe może uwzględniać koszty związane z obsługą grantu, w tym np. koszty pracownika dedykowanego do obsługi działania/poddziałania grantowego (o ile ten koszt nie jest finansowany w ramach kosztów zarządzania projektem). Działanie/poddziałanie grantowe należy do grupy tych działań/poddziałań, które nie wymagają pozwolenia na budowę ani zgłoszenia; dlatego też gotowość do realizacji ocenia się zgodnie z zasadami obowiązującymi dla tego typu przedsięwzięć. Jeśli więc nie jest wymagana przepisami prawa do uruchomienia grantu żadna decyzja, pozwolenie, uzgodnienie, opinia lub inny niezbędny do dokument należy uznać, iż działanie jest gotowe do realizacji. Należy zwrócić uwagę, że możliwość przyznania grantu mieszkańcom (grantobiorcom) musi wynikać z powszechnie obowiązujących przepisów prawa. W przytoczonym przypadku warto ustalić, czy istnieje możliwość udzielenia grantu mieszkańcom na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska. Należy również zwrócić uwagę, że w sytuacji, gdy wsparcie w ramach grantu będzie przyznawane również przedsiębiorcom (np. będzie dotyczyć budynków, w których prowadzona jest działalność gospodarcza) możliwość przyznania grantu będzie zależała od istnienia podstawy prawnej umożliwiającej przekazanie grantu tej grupie podmiotów. Zapraszamy do zapoznania się z informacjami o możliwości realizacji działań grantowych na rzecz przedsiębiorców dostępnych w zakładce „pytania i odpowiedzi” na stronie www.wsparciemiast.pl.

Uwzględnienie w ramach projektu finansowego ze środków Programu Rozwoju Miast przedsięwzięcia związanego z uruchomieniem grantu jest możliwe. W sytuacji, w której będzie to jedyny zakres prac realizowanych w ramach obszaru tematycznego, wówczas należy takie przedsięwzięcie sformułować jako jednorodne działanie grantowe. Z kolei w sytuacji, w której przedsięwzięcie związane z udzielaniem grantów na rzecz przedsiębiorców będzie jednym z kilku przedsięwzięć przewidzianych w ramach obszaru tematycznego, to wówczas należy je wykazać jako odrębne poddziałanie. Działanie lub poddziałanie grantowe może uwzględniać koszty związane z obsługą grantu, w tym np. koszty pracownika dedykowanego do obsługi działania/poddziałania grantowego (o ile nie jest ten koszt finansowany w ramach kosztów zarządzania projektem). Należy zwrócić uwagę, że możliwość przyznania grantu przedsiębiorcom musi wynikać z powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Jednocześnie należy zaznaczyć, że przepisy rozporządzenia Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej w sprawie udzielania pomocy publicznej, pomocy de minimis oraz pomoc de minimis na usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy nie mogą stanowić podstawy udzielenia grantu. Podstawy prawnej udzielenia przedsiębiorcom grantu nie mogą również stanowić przepisy ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021–2027. Działanie/poddziałanie grantowe należy do grupy tych działań/poddziałań, które nie wymagają pozwolenia na budowę ani zgłoszenia; gotowość do realizacji takiego działania ocenia się zgodnie z zasadami obowiązującymi dla tego typu przedsięwzięć. Jeśli więc nie jest wymagana przepisami prawa do uruchomienia grantu żadna decyzja, pozwolenie, uzgodnienie, opinia lub inny niezbędny do dokument należy uznać, iż działanie takie jest gotowe do realizacji. Zapraszamy do śledzenia zakładki „pytania i odpowiedzi” na stronie www.wsparciemiast.pl w celu pozyskania bardziej szczegółowych informacji o możliwości realizacji działań grantowych w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast.

Jeśli w ramach działania realizowane będzie przedsięwzięcie, które nie jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 59 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i rozporządzenie Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko) to niema obowiązku załączania do wniosku dokumentu potwierdzającego, że przedsięwzięcie nie spełnienia przesłanek do zakwalifikowania go jako przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco lub mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W następnej kolejności należy jednak zweryfikować, czy takie przedsięwzięcie stanowi przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 (art. 59 ust. 2 ww. ustawy). Jeśli jest takim przedsięwzięciem, to dla takiego przedsięwzięcia należy załączyć prawomocną decyzję lub zgłoszenie, co do którego organ nie wniósł sprzeciwu, o których mowa w art. 96 ust. 1 ww. ustawy (pkt 13 części B wniosku). Wymóg ten nie powstanie, jeśli dla przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 wydano prawomocną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Jeśli przedsięwzięcie nie jest: 1) przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani 2) przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko ani 3) przedsięwzięciem mogące znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, to w pkt 14 części B wniosku należy zaznaczyć „TAK”. Należy także w polu tekstowym do tego punktu uzasadnić, dlaczego wnioskodawca stwierdził, że dane przedsięwzięcie nie oddziałuje znacząco na obszar Natura 2000.

Jeżeli w pkt 12 części B wniosku o dofinansowanie Miasto zaznaczy opcję „NIE” to oznaczać to będzie, że przedsięwzięcie (czyli zamierzenie budowlane lub inna ingerencja w środowisko polegająca na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin) NIE będzie należało do grupy tych przedsięwzięć, które oddziałują zawsze lub potencjalnie mogą oddziaływać na środowisko, a więc NIE są wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10.09.2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W takiej sytuacji (tj. wobec przedsięwzięć, które mogą zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub mogą potencjalnie oddziaływać na środowisko) nie prowadzi się postępowania w sprawie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Dlatego też do wniosku o dofinansowanie NIE ZAŁĄCZA się żadnych rozstrzygnięć wydanych na podstawie ustawy z dnia 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Jeżeli zaznaczono “tak”, tj. w ramach działania realizowane będą przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, to należy załączyć kopię prawomocnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. UWAGA! Niezałączenie prawomocnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach skutkuje negatywną oceną działania w ramach kryterium formalnego nr 4.1. W związku z tym, że nie wydaje się już postanowienia o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a tę kwestię przesądza się w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w której organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wymaganie dotyczące opisania treści postanowienia w dodatkowej tabelce zostało usunięte z formularza.

W przypadku działań, których wartość nie przekracza kwoty 35% wartości dofinansowania działań podstawowych, posiadanie dokumentacji formalno-prawnej podlega ocenie w ramach kryterium „przygotowanie do realizacji” (zob. część B karty oceny merytorycznej projektu, kryterium „przygotowanie do realizacji”). Zgodnie z pkt 11.1 Regulaminu, Działania mogą otrzymać maksymalnie 15 punktów, jeśli: 1) dla przedsięwzięć obejmujących roboty budowlane i wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia – wnioskodawca dysponuje wszystkimi wymaganymi prawomocnymi decyzjami o pozwoleniu na budowę lub zgłoszeniami, w stosunku do których organ nie wniósł sprzeciwu; 2) dla przedsięwzięć niewymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia (dotyczy również działań tzw. miękkich) – wnioskodawca jest gotowy do realizacji przedsięwzięcia, w szczególności dysponuje wszystkimi niezbędnymi prawomocnymi decyzjami, pozwoleniami, uzgodnieniami, opiniami lub innymi niezbędnymi do realizacji przedsięwzięcia dokumentami, jeżeli są one wymagane przepisami prawa. Rozbiórka oraz wyburzenie budynków stanowią roboty budowlane w rozumieniu pkt 11.1 Regulaminu (por. art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane). Jeśli zatem przeprowadzenie tego typu robót wymaga uzyskania zgłoszeń lub pozwoleń, to również w tym przypadku ich brak wpływa na liczbę punktów uzyskanych w ramach kryterium gotowości formalnoprawnej działania do realizacji.

W przedstawionych okolicznościach, rozbudowa istniejącej sieci ciepłowniczej może zostać zrealizowana przez miasto lub spółkę miejską (o ile rozbudowa sieci mieści się w statucie spółki) – jako podmiot uprawniony do ponoszenia wydatków kwalifikowanych. Jeśli to miasto będzie samodzielnie prowadziło rozbudowę, wówczas na przyłączenie wybudowanego odcinka do sieci należącej do spółki może być niezbędna zgoda KIK-OP oraz SECO/SDC. Środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne wytworzone, nabyte lub ulepszone z udziałem środków finansowych Programu Rozwoju Miast mogą być przenoszone na inny podmiot, w szczególności mogą być sprzedawane, a także mogą być wynajmowane, dzierżawione lub obciążane hipoteką w czasie realizacji projektu lub w okresie trwałości projektu wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody KIK-OP oraz SECO/SDC zgodnie z Art. 4.15 pkt 7 Regulacji. Wymóg uzyskania wspomnianej zgody nie zaistnieje, jeśli to spółka od początku zrealizuje rozbudowę własnej sieci ciepłowniczej działając jako podmiot uprawniony do ponoszenia wydatków kwalifikowanych. Wówczas, spółka musiałaby od początku zostać wskazana jako podmiot uprawniony do ponoszenia wydatków w opisie działania w części B wniosku o dofinansowanie. Natomiast, jeśli chodzi o kwestię wspólnoty mieszkaniowej, należy mieć na uwadze, że w Programie dopuszczalna jest realizacja działań na nieruchomościach cudzych, o ile podmiot wydatkujący środki z Programu posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W związku z tym, w zależności od części nieruchomości, którą byłaby objęta inwestycja może być wymagana odpowiednio zgoda wspólnoty mieszkaniowej (podejmowana przykładowo w drodze uchwały) lub też zgoda właściciela mieszkania (przykładowo w zakresie przyłącza). Planując działanie miasto powinno upewnić się, że wspomniane zgody pozyska i zastanowić się nad tytułem prawnym do wszystkich nieruchomości objętych robotami budowlanymi. Niezależnie od powyższych uwag, należy upewnić się, że planowane działanie mieści się w celach Programu oraz znajduje uzasadnienie w diagnozie sytuacji miasta oraz przyjętych dokumentach strategicznych.

Park narodowy znajdujący się na terenie gminy nie może być partnerem w projekcie, bowiem w tej roli może występować jedynie gmina, powiat lub ich związek (zob. pkt 5 Regulaminu). Park narodowy może być natomiast podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowanych w zakresie przewidzianym w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (zob. pkt 13 Regulaminu). Zgodnie z art. 8h ust. 2 pkt 7 tej ustawy, przychodami parku narodowego mogą być dotacje z budżetów jednostek samorządu terytorialnego przeznaczone na realizację zadań związanych z ochroną wartości przyrodniczych lub kulturowych regionu. Natomiast zgodnie z art. 8h ust. 4 ustawy, dotacja ta może zostać przeznaczona wyłącznie na realizację ustawowych zadań parku narodowego, o których mowa w art. 8b ust. 1. Ze wspomnianych przepisów nie wynika obowiązek przeprowadzenia konkursu na wybór parku dla realizacji określonego działania. Z tego należy wnioskować, że w Programie Rozwoju Miast park może zostać wskazany wprost jako podmiot, któremu miasto udzieli dotacji na realizację działania. To ostatnie powinno dotyczyć ochrony przyrody oraz stanowić realizację ustawowych zadań parku. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że działanie musi wpisywać się w cel projektu wynikający z diagnozy sytuacji społeczno-gospodarczej miasta oraz znajdować podstawę w dokumentach strategicznych. Szczegółowe informacje dotyczące podstaw prawnych realizacji działań przez podmioty uprawnione do ponoszenia wydatków kwalifikowanych dostępne są w poradniku „Podmioty realizujące projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast”, dostępnym na stronie www.wsparciemiast.pl w zakładce: baza wiedzy->wymogi formalne->poradniki metodyczne.

Regulamin stanowi, że w przypadku działań, których wartość jest równa bądź wyższa od 35% wartości dofinansowania działań podstawowych we Wstępnej Propozycji Projektu, należy obligatoryjnie dołączyć wymagane prawem prawomocne pozwolenia na budowę lub zgłoszenia (do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu) do wszystkich inwestycji (niezależnie od ich wartości) realizowanych w ramach działania. Dla działań o wartości poniżej 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych, które obejmują jedną lub wiele inwestycji wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia co do zasady nie ma obowiązku załączenia pozwoleń na budowę lub zgłoszeń, ani innych dokumentów lub decyzji wskazujących na stopień przygotowania działania do realizacji. Oznacza to, że działania o wartości poniżej 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych nie muszą być gotowe do realizacji na etapie składania Wstępnej Propozycji Projektu. UWAGA – inaczej wygląda sytuacja, gdy w ramach działania realizowane są następujące przedsięwzięcia w rozumieniu ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko: 1) przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub 2) przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko lub 3) przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. W przypadkach wskazanych w pkt 1 i 2 należy zawsze obligatoryjnie załączyć kopię prawomocnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W przypadku wskazanym w pkt 3 należy zawsze obligatoryjnie załączyć prawomocną decyzję lub zgłoszenia, co do którego organ nie wniósł sprzeciwu, o których mowa w art. 96 ust. 1 ww. ustawy, chyba że dla tego przedsięwzięcia wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Podkreślić należy także, że stopień przygotowania działania do realizacji podlega ocenie merytorycznej. Oceny stopnia przygotowania działania do realizacji dokonuje ekspert na podstawie zapisów pkt 15 części B Wstępnej Propozycji Projektu. W pkt 15 części B wniosku – w odniesieniu do działań infrastrukturalnych – Miasto będzie musiało dla każdego zamierzenia inwestycyjnego wykazać: informacje o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowalne (dla działek ewidencyjnych, które są niezbędne dla realizacji inwestycji), informacje o lokalizacji inwestycji (wskazać na dokumenty umożliwiające lokalizację inwestycji, np. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego/prawomocną decyzja o warunkach zabudowy, prawomocna decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego / inne) oraz wszystkie posiadane przez podmiot realizujący prawomocne decyzje, uzgodnienia i pozwolenia administracyjne (należy m.in. wskazać wszelkie uzgodnienia związane np. z terenami kolejowymi, lasami państwowymi, wodami, zabytkami), jeżeli są one wymagane przepisami prawa do uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia. Jeżeli miasto nie posiada wymaganych dla danej inwestycji decyzji administracyjnych, nie ma podstaw do lokalizacji inwestycji lub nie dysponuje prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowalne, to nie otrzyma maksymalnej ilości punktów, a w pkt 16 części B Wstępnej Propozycji Projektu będzie musiał wskazać planowany termin ich uzyskania. Realność harmonogramu (głownie uzyskania gotowości prawnej) oceniana jest oddzielnie od przygotowania do realizacji. Nie ma obowiązku, aby na etapie opracowywania Kompletnej Propozycji Projektu wnioskodawca posiadał wszystkie wymagane decyzje i pozwolenia w sytuacji, gdy wartość działania jest mniejsza niż 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych. W części B wniosku o dofinansowanie Miasto przedstawia również opis działania (tj. zakres działania i jego uzasadnienie w pkt 17), a także wpływ działania na zasadę upowszechnienia włączenia społecznego (pkt 9) i upowszechnienie kwestii łagodzenia zmian klimatu i przystosowania się do nich oraz uwzględnienia kwestii środowiskowych (pkt 10). Zakres opisu jest kwestią bardzo indywidualną i zależną od specyfiki oraz od szczegółów stanu faktycznego oraz od celów realizowanych przez działanie. Formularz wniosku o dofinansowanie jest dostępny na stronie: https://www.programszwajcarski.gov.pl/strony/aktualnosci/aktywny-formularz-wniosku-o-dofinansowanie-w-konkursie-dla-miast-jest-juz-dostepny/.

Obszar tematyczny 9 Ochrona przyrody i różnorodność biologiczna jako jedyny może być zaplanowany jako cel SECO lub cel SDC, do Wnioskodawcy należy wybór jakie jest źródło finansowania (SECO czy SDC). Nie jest możliwe połączenie źródeł finansowania SECO i SDC w jednym działaniu. W formularzu Wniosku o dofinansowanie dla miast ubiegających się o wsparcie w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast w części B (fiszka działania) należy wskazać Cel szczegółowy (w omawianym przypadku Ochrona środowiska i klimatu) oraz Obszar tematyczny, który jest powiązany ze źródłem finansowania (w omawianym przypadku OT9 SECO Ochrona przyrody i różnorodność biologiczna albo OT9 SDC Ochrona przyrody i różnorodność biologiczna). Jednocześnie proszę pamiętać, że w projekcie Miasto musi zaplanować minimum jedno działanie podstawowe z obszarów tematycznych finansowanych przez SECO oraz minimum jedno działanie podstawowe z obszarów tematycznych finansowanych przez SDC. W pkt. 8 Regulaminu wskazano źródła finansowania poszczególnych OT. Proporcja wartości dofinansowania 63,76% SECO, 36,24% SDC na etapie składania wniosku jest niezmienna i należy ją zachować.

Zgodnie z rozdziałem 13 Regulaminu „Wydatki w projekcie mogą być ponoszone przez beneficjenta i partnera krajowego. Podmiotami uprawnionymi do ponoszenia wydatków są również podmioty wybrane przez beneficjenta lub partnera do realizacji działania/poddziałania np. spółki komunalne.” W związku z powyższym realizatorem jednego z zadań z zakresu gospodarki wodno-ściekowej, może być spółka będąca w 100% własnością gminy/miasta partnerskiego.

Zgodnie z Rozdziałem 11.1 Regulaminu naboru: „W przypadku działań o wartości równej bądź wyższej od 35% wartości dofinansowania działań podstawowych nieprzedstawienie prawomocnych pozwoleń na budowę skutkuje negatywną oceną Wstępnej Propozycji Projektu w ramach oceny formalnej.” W związku z powyższym, jeżeli poszczególne działanie podstawowe będzie miało wartość równą bądź wyższą od 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych (całego projektu) to obowiązkowe jest przedstawienie prawomocnego pozwolenia na budowę, prawomocnego zezwolenia na realizację inwestycji drogowej lub zgłoszenia, w stosunku do których organ nie wniósł sprzeciwu i upłynął termin na jego wniesienie. W przypadku działań, których wartość jest mniejsza niż 35% wartości dofinansowania działań podstawowych, nie ma obowiązku przedstawienia ww. dokumentów na etapie składania Wstępnej Propozycji Projektu. W takiej sytuacji należy wskazać w Harmonogramie (pkt 16 w części B wniosku o dofinansowanie) termin osiągnięcia gotowości prawnej (w przybliżeniu do kwartału termin uzyskania ww. dokumentów). W ramach projektu Wnioskodawca można realizować działania infrastrukturalne w formule „zaprojektuj i wybuduj”. Niemniej jednak formuła „zaprojektuj i wybuduj” nie pozwala osiągnąć maksymalnej liczby punktów w kryterium oceny merytorycznej „Przygotowanie do realizacji” i tym samym obniża szanse na zakwalifikowanie się do podpisania umowy o dofinansowanie.

Do załączników obligatoryjnych wymaganych w części A wniosku o dofinansowanie, jeśli realizacja projektu jest zaplanowana w partnerstwie należą m.in.: list/y intencyjny/e podpisany/e przez miasto i partnera/ów krajowego/ych. Wnioskodawca ma prawo zastosować swój własny wzór listu intencyjnego oraz dokumenty potwierdzające upoważnienie osób podpisujących list intencyjny ze strony partnera/ów krajowego/ych i miasta. List intencyjny i upoważnienie należy przygotować we własnym zakresie. Zgodnie z Regulaminem (pkt. 5) list intencyjny potwierdza wolę współpracy i określa, czego ona dotyczy (których działań, czy są to działania podstawowe czy uzupełniające). Opis udziału partnera w projekcie, uzasadnienie udziału, wpływ na osiąganie celów, realizację wskaźników, wkład w zasoby projektu jest wprowadzany do formularza wniosku o dofinansowanie w Części A w pkt 10. Partnerstwa krajowe. Informacje te powinny wynikać z uzgodnień przeprowadzonych przez Miasto i partnera krajowego przed złożeniem Wstępnej Propozycji Projektu. Nie ma potrzeby powtarzać tych informacji w liście intencyjnym. Partner krajowy realizujący działanie/poddziałanie musi dostarczyć oświadczenie o kwalifikowalności VAT jako załącznik do Wstępnej Propozycji Projektu.

Tak, podmiot realizujący zadanie np. spółka komunalna może korzystać z kosztów zarządzania projektem w ramach dopuszczalnego limitu, który wynosi do 10% łącznej planowanej kwoty dofinansowania na działania podstawowe na cały projekt. Należy jednak pamiętać, że w wydatkach na zarządzanie projektem należy ująć m.in. wydatki na informację i promocję, koszty badania przez biegłego rewidenta sprawozdań rozliczających przekazane płatności, koszty usług zewnętrznych niezbędnych do zarządzania realizacją zadania. W tym kontekście należy zwrócić uwagę na „Indykatywny wykaz wydatków kwalifikowalnych i niekwalifikowalnych w ramach kosztów zarządzania w projektach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast”, który określa szczegółowe zasady kwalifikowalności wydatków. Inne niż Beneficjent, partner krajowy i partner zagraniczny podmioty uprawnione do ponoszenia wydatków kwalifikowanych będą mogły korzystać ze środków Programu w ramach kosztów zarządzania projektem tylko pod warunkiem, że Miasto wykaże podstawę prawną przekazania dotacji tym podmiotom na działania związane z ich działalnością operacyjną/zarządczą. W przeciwnym wypadku należy zbadać, czy w kwocie finansowania (np. kwocie dotacji) przekazywanej innemu podmiotowi uprawnionemu do ponoszenia wydatków kwalifikowanych na zadanie merytoryczne mogą mieścić się koszty zarządzania tym zadaniem.

Podstawą nawiązania partnerstwa jest powiązanie funkcjonalne z gminą, powiatem lub ich związkiem, z którym Miasto-Wnioskodawca tworzy obszar powiązany funkcjonalnie o wspólnych celach społecznych, gospodarczych lub środowiskowych lub z którymi dąży do rozwiązywania wspólnych problemów. Sam fakt udziału dzieci z sąsiednich miejscowości w zajęciach organizowanych przez szkoły prowadzone przez Miasto-Wnioskodawcę w żaden sposób nie przesądza o fakcie partnerstwa. Mówiąc inaczej – nie jest potrzebne partnerstwo, aby dzieci z sąsiednich miejscowości korzystały z oferty zajęć w ośrodku zarządzanym przez miasto, nie jest też wystarczającym powodem do budowania partnerstwa z sąsiednimi miejscowościami. Natomiast fakt, że znaczna liczba dzieci z sąsiednich miejscowości korzysta z edukacji w mieście rdzeniowym, dojeżdża do szkół w mieście rdzeniowym, korzysta w nim z dodatkowej oferty (sportowo-rekreacyjnej, kulturalnej, zdrowotnej), kontynuuje naukę w tym mieście na kolejnych poziomach, wskazuje na fakt silnych powiazań funkcjonalnych na danym obszarze i może być podstawą nawiązania partnerstwa w projekcie i podejmowania wspólnych działań.

Z postanowień Regulaminu nie wynika obowiązek zabezpieczenia środków w uchwale budżetowej miasta na etapie składania Wstępnej Propozycji Projektu. Beneficjent wprowadza projekt do uchwały budżetowej najpóźniej po ogłoszeniu wyników naboru, a przed podpisaniem umowy o dofinansowanie (por. odpowiedź na pytanie nr 178 w zakresie ujęcia w budżecie wkładu własnego). Należy mieć przy tym na uwadze, że dofinansowanie będzie przekazywane w systemie zaliczkowym, zgodnie z załącznikiem do umowy o dofinansowanie (pkt 24 Regulaminu). Jedyna płatność, która zostanie zrealizowana w formie refundacji to płatność końcowa. Odnosząc się do pytania drugiego, zgodnie z § 8 ust. 6 umowy o dofinansowanie, Beneficjent zobowiązany jest do prowadzenia odrębnej ewidencji księgowej lub odpowiedniego kodu księgowego dla wszystkich transakcji związanych z Projektem, z zastrzeżeniem krajowych przepisów o rachunkowości. Jeśli nie ma możliwości przeksięgowania wydatków, wówczas warunek ten nie zostanie spełniony. Ewentualnie w przypadku wydatków bieżących można rozważyć zastosowanie konta pozabilansowego i na nim zapisać, że jest to wydatek projektowy. Zapewnienie zgodności wydatków zatwierdzonych w raportach z ewidencją księgową projektu oraz zachowanie prawidłowego śladu rewizyjnego poniesionych wydatków jest podstawowym warunkiem właściwej realizacji projektu i jego rozliczenia.

Zgodnie z pkt 22.2 Regulaminu, jednym z warunków kwalifikowalności wydatków na nabycie, budowę, renowację i modernizację obiektów budowlanych jest, aby poniesione zostały przez podmiot do tego uprawniony. Miasto może przeanalizować możliwości prawne przekazania środków finansowych (np. w postaci dotacji udzielonej zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami) dla parafii, tak by parafia stała się podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych. Wydatki parafii mogłyby wtedy być kwalifikowalne pod warunkiem spełnienia wszystkich warunków ich kwalifikowalności. Należy wskazać, że zgodnie z pkt 22.1 Regulaminu, wydatki są kwalifikowane pod warunkiem, że zostały poniesione w okresie kwalifikowalności, co w przypadku robót budowlanych oznacza, że zostały one w tym okresie wykonane, zafakturowane i opłacone. Jeśli takie rozwiązanie nie byłoby możliwe, to wydatki parafii nie będą kwalifikowalne w projekcie, natomiast mogłyby być kwalifikowalne wydatki gminy. Jeśli nie ma prawnych możliwości przekazania środków finansowych parafii to w opisanej sytuacji kwalifikowane będą tylko te wydatki, które da się przypisać gminie od momentu ogłoszenia naboru wniosków w Programie. Gmina bowiem jako współwłaściciel nieruchomości ponosi wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną w stosunku do wielkości udziałów. Natomiast nie mogą w ramach Programu zostać sfinansowane wydatki, które poniosła parafia będąca współwłaścicielem zabytkowego budynku, gdyż nie jest podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków w ramach Programu (nie wskazano jej ani nie wybrano do realizacji działania – zob. odpowiedź na pytanie nr 204).

Program funkcjonalno-użytkowy świadczy o wczesnym etapie przygotowania zadania, dlatego też może skutkować niską oceną stopnia gotowości. W Polsko – Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast, kryterium gotowości oceniane jest przez pryzmat uzyskanych decyzji, zgód i pozwoleń, które umożliwiają realizację danego działania. W punkcie 15, części B Wniosku o dofinasowanie należy wyszczególnić uzyskane przez Miasto dokumenty (decyzje, pozwolenie, zezwolenie itd.), które są wydane przez stosowne organy w toku przygotowania planowanej inwestycji. Program funkcjonalno-użytkowy nie ma charakteru takiego dokumentu i nie powinien zostać wymieniony w punkcie 15, fiszki działania.

Spółka miejska (Komunalna) wskazana jako podmiot uprawniony do ponoszenia wydatków kwalifikowanych może korzystać ze środków Programu w ramach kosztów zarządzania projektem tylko pod warunkiem, że Miasto wykaże podstawę prawną przekazania dotacji Spółce na działania związane z jej działalnością operacyjną/zarządczą. W przeciwnym wypadku należy zbadać, czy w kwocie finansowania (np. kwocie dotacji) przekazywanej innemu podmiotowi uprawnionemu do ponoszenia wydatków kwalifikowanych na zadanie merytoryczne mogą mieścić się koszty zarządzania tym zadaniem. Jednocześnie zwracamy uwagę, że podmiot realizujący zadanie może korzystać z kosztów zarządzania projektem w ramach dopuszczalnego limitu, który wynosi do 10% łącznej planowanej kwoty dofinansowania na działania podstawowe na cały projekt.

Polsko-Szwajcarski Program Rozwoju Miast nie określa konkretnych form partycypacji społecznej, które należy stosować przy identyfikacji i zaangażowaniu interesariuszy w przygotowanie oraz ocenę działań planowanych w ramach wniosku o dofinansowanie, a także na etapie realizacji działania. Tym bardziej nie określa szczegółowych zasad i trybu przeprowadzania konsultacji społecznych. Do wnioskodawcy należy decyzja w jakiej formie będą prowadzone konsultacje dla działań podstawowych i uzupełniających (jeżeli wystąpią) oraz w jaki sposób zadba o uzyskanie dla nich społecznej akceptacji. Jeżeli Miasto zdecyduje, że chce przeprowadzić konsultacje społeczne to powinny one być zgodne i wynikać z zasad, które Miasto samo przyjęło (w tym przypadku w Uchwale Rady Miejskiej). Należy także pamiętać, że uzyskanie maksymalnej liczby punktów w kryterium „Interesariusze, odbiorcy ostateczni oraz partycypacja społeczna” będzie możliwe – zgodnie z zapisami Karty oceny merytorycznej Wstępnej Propozycji Projektu – gdy m.in. „prowadzono działania partycypacyjne na etapie przygotowawczym. Kluczowi interesariusze i odbiorcy ostateczni zostali zaproszeni i zaangażowani w proces oceny uzasadnienia działania, poinformowani o zakresie działania i potencjalnych skutkach. Zastosowano różnorodne formy partycypacji społecznej oraz nowatorskie formy włączania społecznego.” Pozostałe wymagania określone w „Karcie oceny merytorycznej” dotyczą analizy doboru interesariuszy, analizy potrzeb odbiorców i procesu planowanej partycypacji społecznej odbiorców i interesariuszy. Zachęcamy do zapoznania się z odpowiedzią nr 3 w OT 12. Zaangażowanie obywatelskie i przejrzystość w „Pytaniach i odpowiedziach” na stronie www.wsparciemiast.pl.

Wnioskodawca składając wniosek aplikacyjny jest zobowiązany przeanalizować kwalifikowalność podatku VAT do każdego wydatku w ramach danego działania (poddziałania). Zgodnie z pkt 20 Formularza wniosku o dofinansowanie Miasto składa oświadczenie o kwalifikowalności VAT dla całego działania, na podstawie analizy wszystkich wydatków ponoszonych przez podmiot uprawiony do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych. Zatem jest możliwa sytuacja, że w VAT będzie kwalifikowany dla dwóch działań, a dla jednego nie. Co więcej jest możliwa także sytuacja, że VAT będzie kwalifikowany dla części wydatków w ramach działania, a dla części nie.

Na etapie Wstępnej Propozycji Projektu każde działanie musi być w całości przyporządkowane do jednego źródła finansowania (SDC lub SECO). Kwota wnioskowanego dofinansowania na działania podstawowe finansowane przez SECO musi stanowić 63,76%, a przez SDC 36,24%. W przypadku kosztów działania przekraczających powyższą proporcję procentową należy obniżyć odpowiednio procent dofinasowania. W części B „Fiszki działania” w pkt 19. „Budżet działania wraz z uzasadnieniem” w kolumnie „% dofinansowania” należy wpisać odpowiedni procent dofinansowania, a w kolumnie „Podstawa wyliczenia mniejszego niż 100% dofinansowania z projektu” należy w takiej sytuacji wpisać „wkład własny”.

Wszystkie wydatki w ramach projektu muszą być ponoszone w sposób racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów. To na Wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyboru i opisu metody szacowania kosztów oraz jej uzasadnienie. Uzasadnienie do szacowania kosztów należy opisać w „Uzasadnieniu wybranych pozycji budżetowych” w pkt 19 Fiszki działania (część B Wniosku o dofinansowanie dla miast ubiegających się o wsparcie w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast). Od wiarygodności przyjętej i zaprezentowanej wyceny (w przypadku braku aktualnych kosztorysów inwestorskich czy zbiorczego zestawienia kosztów w przypadku PFU) zależeć będzie ocena poprawności kalkulacji i wykonalności budżetu działania. Szacowanie kosztów przez beneficjenta/partnera krajowego oraz inne podmioty uprawnione do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych w ramach działań powinny być dokonywane zgodnie z ustawą – Prawo zamówień publicznych oraz „Wytycznymi w zakresie udzielania zamówień w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy” (https://www.programszwajcarski.gov.pl/media/125455/Wytyczne-Krajowej-Instytucji-Koordynujacej-w-zakresie-udzielania-zamowien.pdf) oraz wewnętrznych regulacji obowiązujących u Wnioskodawcy.

Spółdzielnia mieszkaniowa nie może być Wnioskodawcą, gdyż zgodnie z regulaminem uprawnionych do składania wniosków o dofinansowanie jest wyłącznie 139 jednostek samorządu terytorialnego – miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze, wskazane w „Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2030” jako obszar strategicznej interwencji, wymienione w zał. nr 1 do Regulaminu. Ze wsparcia oferowanego przez Polsko-Szwajcarski Program Rozwoju Miast może skorzystać również partner krajowy, o którym mowa w rozdz. 5 regulaminu (partnerem krajowym może zostać gmina, powiat lub ich związek (mający osobowość prawną), tworzący z Miastem obszar powiązany funkcjonalnie) jeśli wnioskodawca uzasadni potrzebę realizacji takiego projektu w partnerstwie. Spółdzielnia mieszkaniowa może natomiast być podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowanych (grantobiorcą), o ile Miasto lub partner krajowy przewidzi działanie grantowe. Więcej w poradniku „Podmioty realizujące projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast” znajdującym się na stronie: https://wsparciemiast.pl/baza-wiedzy/wymogi-formalne/poradniki-metodyczne/. Proszę zapoznać się z pytaniami nr 121, 148, 151 w kategorii Wymogi formalne oraz pyt. 13 Dane i badania.

Nie przewiduje się opracowania takiego regulaminu. Regulamin przyznawania grantów powinien zostać opracowany na etapie prac nad Kompletną Propozycją Projektu i uwzględniać specyficzne uwarunkowania programu grantowego danego Miasta. Zachęcamy natomiast do zapoznania się z licznymi pytaniami poruszającymi kwestie grantów np.: 13, 120, 181, 202, 214, 215 Wymogi formalne oraz pyt. 13 Dane i badania a także pyt. 8, 9, 13 14 OT 2 Finansowanie dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw – dostępnych na stronie www.wsparciemiast.pl.

Regulacje dotyczące wdrażania II edycji Szwajcarskiej Pomocy Finansowej dla wybranych krajów członkowskich nakładają obowiązek zapewnienia trwałości projektu przez okres realizacji umowy oraz co najmniej pięć lat od daty zakończenia projektu. Wymóg ten odnosi się przede wszystkim do utrzymania środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, które zostały wytworzone, nabyte lub ulepszone w toku realizacji projektu, dofinansowanego ze środków Programu Rozwoju Miast. Pojęcia „środki trwałe”, „wartości niematerialne i prawne” oraz „ulepszenie środka trwałego” należy rozumieć zgodnie z ustawą z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2023 r., poz. 120 ze zm.). Zatem po zakończeniu realizacji projektu nie ma obowiązku kontynuowania identycznych tzw. działań miękkich (szkolenie, warsztaty).

Z prawnego punktu widzenia związek międzygminny realizuje prawa i obowiązki gmin uczestniczących w związku związane z wykonywaniem zadań mu przekazanych (art. 64 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym). Zadania te stają się zadaniami własnymi związku, ze wszystkimi tego prawnymi implikacjami. Ustawodawca nie ogranicza przy tym kategorii zadań publicznych, które może wykonywać związek. Tym samym, ogólnie rzecz ujmując, związek międzygminny może udzielać dotacji na realizację zadań, o których mowa w art. 403 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, w tym na wspomaganie wykorzystania lokalnych źródeł energii odnawialnej oraz wprowadzania bardziej przyjaznych dla środowiska nośników energii (art. 400a ust. 1 pkt 22 ustawy Prawo ochrony środowiska). Realizacja tego typu działań jest możliwa również w ramach Programu. Zgodnie z pkt 13 Regulaminu, wydatki w projekcie mogą być ponoszone przez partnera krajowego. Natomiast zgodnie z pkt 11.2 Regulaminu, partner krajowy może zaplanować w ramach projektu realizację działania lub poddziałania grantowego. Przy tym, jak wspomniano w poradniku „Podmioty realizujące projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast”, jedną z podstaw prawnych do realizacji działań grantowych mogą być przepisy ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska. Z punktu widzenia założeń Programu, partner krajowy może zatem realizować wspomniane działania grantowe. Jednocześnie należy zaznaczyć, iż to do Wnioskodawcy należy ocena czy katalog zadań w przywołanych w pytaniu obszarach obejmuje (czy nie) działania związane z udzielaniem grantów osobom fizycznym i podmiotom prawnym na działania polegające na wspomaganiu wykorzystania lokalnych źródeł energii odnawialnej oraz wprowadzania bardziej przyjaznych dla środowiska nośników energii? Mówiąc inaczej – czy zakres planowanego działania granowego mieści się np. w obszarze 5 (podejmowanie działań na rzecz rozwoju energii odnawialnej) Statutu Związku czy też wykracza poza intencje gmin tworzących Związek i uchwalających Jego Statut.

Zgodnie z pkt 4 Regulaminu, uprawnione do składania wniosków o dofinansowanie są jednostki samorządu terytorialnego – 139 miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze, wskazane w Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2030 jako obszar strategicznej interwencji, wymienione w zał. nr 1 do Regulaminu. Miasta spoza grona 139 miast nie są zatem uprawnione do składania wniosków o dofinansowanie. Mogą natomiast nawiązać współpracę z miastami znajdującymi się na liście i wydatkować środki jako partner krajowy w projekcie. Zgodnie z pkt 5 Regulaminu, deklaracja realizacji projektu w partnerstwie krajowym poszerza zasięg oddziaływania Programu, zarówno w odniesieniu do liczby odbiorców ostatecznych, jak i w odniesieniu do zasięgu geograficznego (działania mogą być realizowane w granicach administracyjnych Miasta i partnera krajowego). Z punktu widzenia współpracy na linii wnioskodawca-partner, nie ma znaczenia w jakim obszarze tematycznym realizowane jest działanie. Współpraca może dotyczyć każdego obszaru tematycznego przewidzianego w Programie (zob. pkt 8 Regulaminu). Należy przy tym pamiętać, że miasto niewymienione w zał. 1 do Regulaminu, może być partnerem w projekcie, o ile tworzy z wnioskodawcą obszar powiązany funkcjonalnie o wspólnych celach społecznych, gospodarczych lub środowiskowych. Zachęcamy również do zapoznania się z odpowiedzią na pytania nr 180, opublikowaną w zakładce pytania i odpowiedzi – wymogi formalne na stronie www.wsparciemiast.pl.

Wartość działania obejmuje jedynie dofinansowanie, które zostanie pokryte ze środków Programu, zatem wyliczenie procentowe w podanym przykładzie jest prawidłowe. Jeżeli działanie podstawowe (to znaczy wartość dofinansowania działania) będzie miało wartość równą bądź wyższą od 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych (całego projektu), to obowiązkowe jest przedstawienie prawomocnego pozwolenia na budowę. Wnioskodawca może uwzględnić wkład własny w działaniu i stosownie do wysokości wkładu własnego zmniejszyć odpowiednio procent dofinansowania. Zatem koszty kwalifikowane pozostaną bez zmian, zmniejszy się procent dofinansowania. Jednocześnie zwracamy uwagę, że działanie, które nie będzie miało prawomocnego pozwolenia na budowę, nie będzie miało szans uzyskania maksymalnie wysokiej punktacji w kryterium gotowości.

Rada Rodziców Pałacu Młodzieży nie może być Wnioskodawcą w ramach Polsko-Szwajcarskiego Program Rozwoju Miast. Zgodnie z Regulaminem naboru uprawnionymi do składania wniosków o dofinansowanie w ramach ww. Programu jest wyłącznie 139 jednostek samorządu terytorialnego – miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze, wskazanych w „Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2030” jako obszar strategicznej interwencji, wymienionych w zał. nr 1 do Regulaminu. Miasto należy do tych jednostek samorządu terytorialnego. Rada Rodziców Pałacu Młodzieży może natomiast stać się ważnym interesariuszem (podmiotem zainteresowanym realizacją projektu współfinansowanego ze środków szwajcarskich), o ile planowane przez Radę Rodziców Pałacu Młodzieży działania będą mieściły się w zakresie planowanego przez miasto projektu. Jednocześnie należy podkreślić, że każde działanie realizowane w ramach projektu współfinansowanego ze środków Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast musi być częścią odpowiedzi na problem/potencjał miasta zdiagnozowany na podstawie strategii rozwoju, a jego realizacja musi przyczyniać się do osiągnięcia głównego celu projektu.

Na etapie Wstępnej Propozycji Projektu Miasto i partner krajowy powinny uzgodnić zakres i zasady współpracy i potwierdzić je w liście intencyjnym załączanym do formularza wniosku o dofinansowanie. W samym wniosku w pkt 10 Części A należy uzasadnić potrzebę realizacji projektu w partnerstwie krajowym/obszarze funkcjonalnym, wpływ takiego podejścia na osiągnięcie celów, uzasadnić udział partnera w projekcie i w działaniu, opisać korzyści wynikające z partnerstwa oraz potwierdzić zdolność instytucjonalną do wspólnej realizacji projektu. W ocenie merytorycznej można uzyskać max 5 pkt w tym kryterium. Zarówno beneficjent jak i partner realizują działania/poddziałania, za które są odpowiedzialni i ustalają optymalny sposób ich realizacji, w tym harmonogram czasowy. Wobec KIK-OP podmiotem odpowiedzialnym za realizację całości projektu jest wnioskodawca.

W przypadku działania polegającego tylko i wyłącznie na doposażeniu Ochotniczej Straży Pożarnej, w punkcie 15.2 należy zaznaczyć TAK, gdyż to działanie obejmuje elementy, które nie wymagają pozwolenia na budowę, zezwolenia na realizację inwestycji drogowej lub zgłoszenia. W przypadku działań obejmujących tylko inwestycje wymagające pozwolenia na budowę, w punkcie 15.1 zaznaczamy TAK, a w punkcie 15.2 – NIE. Jeżeli działanie obejmuje inwestycję wymagającą pozwolenia na budowę oraz zadanie nieinwestycyjne (czyli takie, które nie wymaga pozwolenia na budowę czy zgłoszenia), to w punkcie 15.1 należy zaznaczyć TAK, a także w punkcie 15.2 należy zaznaczyć TAK. Proszę pamiętać, że suma wartości dofinansowania inwestycji (pkt 15.1 części B wniosku) i wartości dofinansowania zadań nieinwestycyjnych (pkt 15.2 części B wniosku) musi być równa wartości dofinansowania działania, która jest przewidziana w budżecie działania (pkt 19. części B wniosku). Zachęcamy do zapoznania się z Instrukcją wypełniania formularza zamieszczoną w zakładce na stronie startowej formularza.

Wnioskodawca nie dołącza do wniosku kosztorysów. Gotowość działań do realizacji Miasto potwierdza poprzez wypełnienie pozycji 15.1. i 15.2. w części B wniosku o dofinansowanie. Tylko w przypadku działań, których wartość jest równa lub wyższa niż 35% wartości dofinansowania działań podstawowych, a które obejmują inwestycje wymagające pozwolenia na budowę, zezwolenia na realizację inwestycji drogowej lub zgłoszenia, niezbędne jest załączenie do wniosku o dofinansowanie prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę, prawomocnego zezwolenia na realizację inwestycji drogowej lub zgłoszenia w stosunku, do którego organ nie wniósł sprzeciwu, a jednocześnie upłynął termin na jego wniesienie pod rygorem negatywnej oceny całego projektu. Niemniej jednak wszystkie działania podlegają ocenie przygotowania do realizacji i w przypadku przedsięwzięć o mniejszej wartości, ale wymagających pozwolenia na budowę, zezwolenia na realizację inwestycji drogowej lub zgłoszenia nieposiadanie przez wnioskodawcę tych dokumentów i nie wymienienie ich w pkt 15.1 w części B WPP nie pozwala przyznać w ocenie merytorycznej maksymalnej liczby punktów. W przypadku wszystkich działań, w tym działań o wartości niższej niż 35% wartości dofinansowania, może zajść obowiązek dołączenia dodatkowych dokumentów lub złożenia oświadczenia. Zgodnie z pkt 11.1 Regulaminu negatywną oceną działania skutkuje: a. nieprzedstawienie prawomocnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przypadku działań realizujących przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 59 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; b. nieprzedstawienie prawomocnej decyzji lub zgłoszenia, co do którego organ nie wniósł sprzeciwu, o których mowa w art. 96 ust. 1 ww. ustawy, o ile przedsięwzięcie nie posiada decyzji środowiskowej, w przypadku działań realizujących przedsięwzięcia, o których mowa w art. 59 ust. 2 ww. Ustawy; c. niezłożenie przez wnioskodawcę oświadczenia wraz z uzasadnieniem, że przedsięwzięcie nie oddziałuje na obszar Natura 2000. Zachęcamy do zapoznania się z podobnymi pytaniami opublikowanymi na stronie Internetowej www.wsparciemiast.pl, Wymogi formalne nr 82, 196 i 212.

Zgodnie z rozdziałem 10. Regulaminu „Wnioskodawcy we Wstępnej Propozycji Projektu muszą wykazać, że sformułowali przekonujące, poparte wnioskami z diagnozy, spójne ze strategią rozwoju cele projektu oraz konkretne działania, których realizacja może w istotny sposób przyczynić się do poprawy sytuacji Miasta i podniesienia jakości życia mieszkańców”. Natomiast w Rozdziale 8. zostały wskazane ogólne i szczegółowe cele Programu Rozwoju Miast, w które muszą wpisywać się planowane działania. W związku z powyższym proponowane poddziałanie nie jest wykluczone o ile będzie skorelowane z celami strategicznymi miasta, projektu i programu. Jeśli Miasto planuje w ramach Programu uruchomić „Zielony budżet obywatelski” zachęcamy do zapoznania się z pyt. 133, 203 wymogi formalne na stronie internetowej www.wsparciemiast.pl, gdyż tam jest mowa o lokalnych funduszach obywatelskich na tzw. zielone inicjatywy. Trwałość projektu została szczegółowo przedstawiona w Regulacjach w sprawie wdrażania drugiej edycji Szwajcarskiej Pomocy Finansowej dla wybranych państw członkowskich Unii Europejskiej, które to nakładają obowiązek zapewnienia trwałości projektu przez okres realizacji umowy i co najmniej pięć lat od daty zakończenia projektu. Wymaganie to odnosi się do utrzymania środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wytworzonych, nabytych lub ulepszonych w toku realizacji projektu, dofinansowanych ze środków Programu Rozwoju Miast. Pojęcia „środki trwałe”, „wartości niematerialne i prawne” oraz „ulepszenie środka trwałego” należy rozumieć zgodnie z ustawą z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2023, poz. 120 ze zm.).

Katalog podmiotów uprawnionych do ponoszenia wydatków kwalifikowanych jest otwarty. Zgodnie z pkt. 13 Regulaminu miasto powinno wskazać w budżecie (pkt 19 w formularzu wniosku), który będzie załącznikiem do umowy o dofinansowanie podmiot, który będzie ponosił wydatek lub podstawę jego wyboru. Możliwość uznania uczelni (w tym uniwersytetu) za podmiot uprawniony do ponoszenia wydatków kwalifikowanych wynika z art. 372 ustawy z dnia 20.07.2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie z którym jednostka samorządu terytorialnego, związek jednostek samorządu terytorialnego lub związek metropolitalny może przyznać uczelni środki finansowe na wykonywanie zadań, o których mowa w art. 11 ww. ustawy. Podkreślamy, że miasto może przyznać uczelni na podstawie ww. przepisu środki finansowe jedynie na realizację tych działań, które wynikają z uzasadnionych diagnozą potrzeb, są zgodne z celem projektu, celami strategicznymi miasta oraz celami Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast i jednocześnie które wpisują się w zadania uczelni określone w art. 11 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Bez względu na liczbę działek (także w przypadku dużych inwestycji liniowych) należy w tabeli 15.1. części B wniosku wymienić wszystkie działki, na których planowana jest inwestycja. Jest to związane z oceną gotowości projektu do realizacji, a także ma umożliwić ekspertowi ocenę właściwego zaplanowania harmonogramu przygotowania działania do realizacji, w szczególności pod kątem uzyskiwania wymaganych decyzji, pozwoleń lub uzgodnień.

Kilka działań zawartych w projekcie może odpowiadać jednemu celowi szczegółowemu, który sformułowało miasto. Będzie to najprawdopodobniej wyrazem wewnętrznej komplementarności projektu, jako że jeden cel dotyczyć będzie więcej niż jednego obszaru tematycznego. Warto jednocześnie dla czytelności przekazu użyć dla nazwania własnych celów swojego projektu innej nomenklatury, iż ta którą posługuje się „Polsko-Szwajcarski Programu Rozwoju Miast”. W nomenklaturze programu mamy do czynienia z następująca sekwencją: cel ogólny Programu → cel szczegółowy Programu → obszar tematyczny → działania (podstawowe i uzupełniające). Zatem aby nie nakładały się pojęcia w opisie diagnozy, przy opisie własnych celów w składanym przez miasto projekcie warto użyć innej nomenklatury np. cel ogólny/nadrzędny projektu, cel/cele operacyjne. Należy także pamiętać, iż w jednym obszarze tematycznym nie można ująć więcej niż dwóch działań podstawowych, a działania muszą zachować właściwą proporcję źródeł finansowania SECO/SDC.

Spółka gminna realizująca działanie jest uprawniona do ponoszenia zarówno wydatków kwalifikowalnych, jak i niekwalifikowalnych. Jeżeli VAT jest możliwy do odzyskania przez Wnioskodawcę lub jego spółkę, wtedy stanowi koszt niekwalifikowany. Tym samym w odniesieniu do przedstawionej sytuacji wydatkiem kwalifikowalnym będzie wydatek dokonany w wartości netto, a VAT będzie wydatkiem niekwalifikowalnym. W przypadku spółki, musi ona spełnić wszystkie wymogi regulaminowe związane z kwalifikowalnością wydatków, a także składaniem oświadczeń w sprawie kwalifikowalności podatku VAT, jak również przestrzegania zasad trwałości projektu i upowszechniania zasad horyzontalnych. Przekazywanie środków finansowych pomiędzy Wnioskodawcą a spółką odbywa się zgodnie z zasadami prawa finansowego. Warto nadmienić, że w budżecie projektu wydatki ogółem są sumą wydatków kwalifikowalnych, jak i niekwalifikowalnych (np. możliwy do odliczenia podatek VAT). W związku z tym w kolumnie dotyczącej dofinansowania należy zamieścić wartość netto danego działania, a w kolumnie wydatki ogółem – łączną kwotę brutto. Zachęcamy do zapoznania się z odpowiedziami na pytania nr 176 i 186 w wymogach formalnych.

Beneficjent sam podejmuje decyzje o wysokości przyznania grantu, szczegółowe warunki udzielania grantów powinny zostać opisane w „Regulaminie przyznawania grantów”, który należy opracować na etapie prac nad Kompletną Propozycją Projektu. Zachęcamy do zapoznania się z licznymi pytaniami poruszającymi kwestie grantów np.: 13, 120, 181, 202, 214, 215, 237 Wymogi formalne oraz pyt. 13 Dane i badania a także pyt. 8, 9, 13 14 OT 2 Finansowanie dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw – dostępnych na stronie www.wsparciemiast.pl.

W punkcie 15.2 części B wniosku dot. oceny stopnia przygotowania działania/poddziałania należy wskazać wchodzące w skład działania/poddziałania, zadania niewymagające pozwolenia na budowę, zezwolenia na realizację inwestycji drogowej lub zgłoszenia. W kolumnie 5 należy wskazać, czy zadanie wymaga dokumentu do realizacji, a w kolumnie 6 czy jest gotowe do realizacji, tzn. czy wnioskodawca posiada wszystkie wymagane przepisami prawa powszechnie obowiązującego pozwolenia/koncesje/opinie, warunkujące realizację. W związku z powyższym w przypadku opracowania dokumentu „Strategia Rozwoju Miasta na lata 2026-2035″ należy wymieniać uchwałę o szczegółowym trybie i harmonogramie opracowania projektu strategii rozwoju gminy, w tym trybie konsultacji.

Jeżeli w ramach działania nie występuje ani jedno przedsięwzięcie w rozumieniu art.3 pkt 13 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, to wówczas należy udzielić odpowiedzi “NIE” i przejść do wypełniania punktu 15. W takiej sytuacji uzasadnienie, że przedsięwzięcie nie oddziałuje znacząco na obszar Natura 2000 (pkt. 14 części B Wniosku Fiszka działania) będzie nieaktywne. Jeżeli w ramach działania występuje chociaż jedno przedsięwzięcie w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, to należy udzielić odpowiedzieć “TAK”. Rozwiną się wówczas pytania szczegółowe w punktach 12, 13 i 14. Wypełnienie pola opisowego w pkt 12 cz. B wniosku nie jest obligatoryjne.

Koszty adaptacji budynków, wyposażenia w maszyny, wynagrodzenia wykładowców i organizacji kursu dla absolwentów szkół średnich, przygotowujących do pracy u przedsiębiorców z lokalnego rynku pracy, mogą być kosztami kwalifikowanymi w projekcie, o ile zostaną spełnione warunki wskazane w Rozdziale 22 Regulaminu naboru. Cel działania, w ramach którego będą ponoszone ww. koszty będzie spójny z celami projektu, celami strategicznymi miasta, celami Programu, a potrzeba realizacji działania będzie wynikała z ustaleń diagnozy. Agencja rozwoju regionalnego, jako spółka z dominującym (powyżej 51%) udziałem gminy może być zarówno innym podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowanych, jak i Wykonawcą, który zostanie wybrany we właściwym trybie wskazanym ustawą z dnia 11.09.2019 r. Prawo zamówień publicznych, Wytycznymi Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 27.11.2023 r. w zakresie udzielania zamówień w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy lub wewnętrznymi regulaminami dokonywania zamówień publicznych (w zależności od wartości zamówienia). Ustalenie, czy agencja jest Wykonawcą, czy też innym podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowanych należy do miasta. Ustaleń takich miasto powinno dokonać w oparciu o przepisy prawa, biorąc pod uwagę między innymi przedmiot działalności agencji wskazany w jej statucie. Jeśli miasto uzna, że planowane do przekazania spółce działania są zgodne z przedmiotem działalności agencji, to może wówczas przekazać spółce finansowanie na jej statutową działalność na podstawie i w formach wynikających z przepisów prawa, w tym kodeksu spółek handlowych (np. w formie podniesienia kapitału zakładowego).

W pkt 15.2 należy wskazać wchodzące w skład działania/poddziałania zadania niewymagające pozwolenia na budowę, zezwolenia na realizację inwestycji drogowej lub zgłoszenia. W tabeli w kolumnie 5 wnioskodawca wskazuje, czy są jakiekolwiek dokumenty warunkujące rozpoczęcie realizacji zadania (poprzez zaznaczenie odpowiedzi „TAK” jeżeli wymaga jakiegoś dokumentu do realizacji). W kolumnie 6 należy określić, czy zadanie jest gotowe do realizacji (poprzez zaznaczenie pola „TAK” jeżeli jest gotowe). W kolumnie 7 należy wymienić wszystkie posiadane przez wnioskodawcę decyzje, pozwolenia, uzgodnienia, opinie, porozumienia, licencje, koncesje lub inne niezbędne do realizacji działania dokumenty, jeżeli są one wymagane przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Odnosząc się do przykładu w pytaniu, jeżeli przedmiotem działania/poddziałania jest sporządzenie aktualizacji założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, to takie zadanie nie wymaga żadnego dokumentu do przystąpienia do pracy nad aktualizacją założeń. Nie należy w tym punkcie wskazywać opinii i uzgodnienia, które uzyskuje się w trakcie opracowywania aktualizacji założeń, a przed podjęciem uchwały przez Radę Miasta o przyjęciu dokumentu. W pkt 15. 2 w tabeli w kolumnie 5 „Czy zadanie wymaga dokumentu do realizacji?” nie należy zaznaczać pola, zaś w kolumnie 6 „Zadanie gotowe do realizacji” zaznaczyć pole „TAK”. Jeżeli przedmiotem zadania jest sporządzenie planu zaopatrzenia w ciepło, to jest to zadanie, które wymaga przyjęcia dokumentu przed przystąpieniem do opracowania. Zgodnie z art. 20.1 Ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne Burmistrz/prezydent miasta opracowuje projekt planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe na podstawie uchwalonych przez radę tej gminy założeń, zatem uchwała rady gminy dot. przyjęcia założeń do planu zaopatrzenia w ciepło warunkuje opracowanie planu zaopatrzenia w ciepło. Zatem w pkt 15.2 w tabeli w kolumnie 5 „Czy zadanie wymaga dokumentu do realizacji?” należy zaznaczać pole „TAK”. W przypadku posiadania stosownej uchwały w kolumnie 6 „Zadanie gotowe do realizacji” zaznaczyć pole „TAK”, w przypadku braku takiej uchwały nie należy wskazywać, że zadanie jest gotowe do realizacji (nie należy zaznaczyć pola „TAK”). W takim przypadku aktywny będzie punkt 16.2, w którym należy wskazać ww. uchwałę (kolumna 5 „Nazwa dokumentu”) oraz określi stopień zaawansowania prac nad ww. uchwałą i planowany termin jej uzyskania.

Zgodnie z Rozdziałem 7 Regulaminu okres kwalifikowalności wydatków rozpoczyna się w dniu ogłoszenia naboru wniosków (tj. z dniem 7 marca br.), z zastrzeżeniem przepisów o pomocy publicznej, a kończy się zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie, nie później niż 31 marca 2029 r. Kwalifikowalność wydatków dotyczy tylko tych projektów, które będą przedmiotem umowy o dofinansowanie podpisanej między KIK-OP a Beneficjentem. W związku z powyższym, Starostwo Powiatowe jako potencjalny partner gminy składającej wniosek do programu jeszcze przed złożeniem wniosku przez gminę i przed podpisaniem listu intencyjnego, może już przygotowywać dokumentację projektową dot. doświetlania przejść dla pieszych na własne ryzyko. Należy jednak pamiętać, że w części A wniosku o dofinansowanie jednym z wymaganych załączników jest list intencyjny podpisany przez miasto i partnera krajowego. Data podpisania listu intencyjnego nie ma wpływu na uznanie bądź też nie, kwalifikowalności wydatku. Sama kwalifikowalność wydatków oceniana będzie na podstawie zgodności z kryteriami kwalifikowalności opisanymi w pkt 22 Regulaminu i wynika z uzasadnienia realizacji działania (pkt 17 Części B wniosku o dofinansowanie projektu) i celu projektu, uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta (pkt 6 Części A wniosku o dofinansowanie projektu). Jednocześnie zachęcamy do śledzenia pytań i odpowiedzi publikowanych na stronie www.wsparciemiast.pl (podobną informację zawierają odpowiedź na pytania np. 6, 225, 100, 199 w obszarze: wymogi formalne).

Nie ma możliwości tworzenia własnych wskaźników, lista wskaźników jest zamknięta. Jednocześnie zgodnie z Regulaminem naboru Programu Rozwój Miast nie w każdym przypadku działanie zaplanowane przez wnioskodawcę znajdzie odzwierciedlenie w zestawieniu wskaźników. W takim przypadku brak wskaźnika dla danego działania nie jest błędem.

Zgodnie z zapisami Regulaminu naboru „istotnym aspektem włączenia społecznego jest zapewnienie dostępności usług, infrastruktury, informacji i innych efektów realizacji projektu w całym okresie Programu Rozwoju Miast oraz w okresie trwałości projektu. Oznacza to m.in. że należy zapewnić dostępność budynków, które są przedmiotem działań w projekcie. Pamiętać bowiem należy, że niespełnienie przez działanie kryterium pozytywnego lub neutralnego wpływu na zasadę włączenia społecznego powoduje ocenę negatywną działania, a w konsekwencji brak możliwości jego sfinansowania ze środków Programu. Ponadto zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz Ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, zapewnienie dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami jest obowiązkiem jednostki samorządu terytorialnego. Zatem niezależnie od zakresu inwestycji obiekt powinien spełniać standardy dostępności i dostosowanie obiektu do potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami może być – obok termomodernizacji – objęte działaniem i sfinansowane w ramach Programu.

Działania uzupełniające mają charakter rezerwowy i mogą być włączone do projektu, jeżeli po ocenie Wstępnej Propozycji Projektu, któreś z działań podstawowych zostanie wykluczone z realizacji. Zatem nie będą uwzględniane w kryterium „Przygotowanie do realizacji” na etapie oceny Wstępnej Propozycji Projektu. Jednocześnie należy pamiętać, że zgodnie z Regulaminem działania uzupełniające muszą spełniać te same kryteria, co działania podstawowe (szerzej w odpowiedz 60 na stronie www.wsparciemiast.pl, Pytania i odpowiedzi, Wymogi formalne). Będą poddawane ocenie formalnej i merytorycznej, jednak punkty im przyznane nie liczą się do oceny Wstępnej Propozycji Projektu. Zapraszamy do zapoznania się z licznymi pytaniami dotyczącymi działań uzupełniających na stronie www.wsparciemiast.pl. Pytania i odpowiedzi, Wymogi formalne np. nr 150, 171, 177, 188.

W przypadku gdy Szkoła Hotelarska działa w ramach krajowego systemu edukacji, a jej działalność finansowana jest w oparciu o subwencję oświatową to placówka te nie prowadzi działalności gospodarczej. Tym samym dofinansowanie kosztów termomodernizacji nie będzie stanowiło pomocy publicznej. Dopuszczalna jest sytuacja, że w budynkach tych prowadzona jest również działalność gospodarcza w rozumieniu pkt 207 Zawiadomienia KE w sprawie pojęcia pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1. Istotne jest jednak przedstawienie metodyki określenia zasobów wykorzystywanych do prowadzenia działalności pomocniczej. Z kolei w przypadku budynków typu schroniska młodzieżowa co do zasady dofinansowanie termomodernizacji stanowić będzie pomoc publiczną. Tego typu budynki wykorzystywane są do prowadzenia działalności noclegowej, na otwartym rynku, na którym działa wiele podmiotów. Bazując na przesłankach zawartych w art. 107 ust. 1 TFUE pomoc publiczna wystąpi, o ile łącznie spełnione są następujące warunki: • pomoc przyznana jest przez Państwo członkowskie lub przy użyciu środków pochodzących z zasobów Państwa, • pomoc ma charakter selektywny, • pomoc powoduje przysporzenie na rzecz konkretnego przedsiębiorstwa, • pomoc grozi zakłóceniem lub zakłóca konkurencję oraz wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Odnosząc się do przesłanki, czy pomoc przyznana jest przez Państwo członkowskie lub przy użyciu środków pochodzących z zasobów Państwa należy zwrócić uwagę, że środki pochodzące z Programu będą spełniać tę przesłankę. Pochodzą one bowiem z zasobów będących w dyspozycji MFiPR i wydatkowe są na warunkach określonych przez MFiPR. W zakresie przesłanki selektywności środków należy zwrócić uwagę, że środki pochodzące z Programu nie mają charakteru środków ogólnych (czyli środków, które mają zastosowanie wobec wszystkich przedsiębiorstw we wszystkich sektorach gospodarki w danym Państwie członkowskim, jak np. w przypadku większości ogólnokrajowych środków fiskalnych). Są to środki przyznawane w sposób selektywny, w związku z tym przesłanka będzie spełniona. Odnosząc się do kolejnej przesłanki tj. czy pomoc powoduje przysporzenie na rzecz konkretnego przedsiębiorstwa należy zwrócić uwagę, że przedsiębiorstwem w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej jest każdy podmiot świadczący usługi lub oferujący towary niezależnie od formy prowadzonej działalności oraz tego czy działa dla zysku. Tym samym podmiot prowadzący działalność noclegową, co do zasady spełniać definicję przedsiębiorcy. W sytuacji, w której dofinansowanie zostanie przyznane na rzecz podmiotu prowadzącego działalność noclegową na rynku komercyjnym na którym działają inne podmioty w tym podmioty z kapitałem zagranicznym należy uznać, że przesłanka pomoc grozi zakłóceniem lub zakłóca konkurencję oraz wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi również będzie spełniona.

Podmiotom uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowanych oraz kwestii przepływów finansowych poświęcony został poradnik, który opublikowany został pod następującym adresem: https://wsparciemiast.pl/wp-content/uploads/2024/07/Poradnik_Podmioty-realizujace-projekt-w-Polsko-Szwajcarskim-Programie-Rozwoju-Miast.pdf. Celem opracowania jest przybliżenie miastom uwarunkowań formalno-prawnych, relacji pomiędzy beneficjentem lub partnerem krajowym a przykładowymi grupami tzw. innych podmiotów, uprawnionych do ponoszenia wydatków kwalifikowanych (w tym jednostek organizacyjnych oraz spółek). Opisane w dokumencie zasady współpracy i wynikające z nich transfery środków publicznych, w relacji beneficjent/partner krajowy – inny podmiot uprawniony do ponoszenia wydatków kwalifikowanych, oparte są na wykładni powszechnie obowiązujących przepisów prawa i w większości opisanych przypadków, od lat funkcjonujących w praktyce samorządowej.

Jeżeli z operatorem zostanie (lub została) zawarta przez organizatora transportu zbiorowego bezpośrednio umowa o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego w trybie wskazanym w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 16.12.2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym, to wówczas operator, otrzymujący finansowanie na podstawie ww. umowy będzie miał status innego podmiotu uprawnionego do ponoszenia wydatków kwalifikowanych. Podkreślenia wymaga, że art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 16.12.2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym enumeratywnie określa podstawy (okoliczności) dla bezpośredniego, tj. z pominięciem procedur zamówień publicznych, zawarcia przez organizatora z operatorem umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego. W opisywanej sytuacji organizatorem transportu zbiorowego jest związek powiatowo-gminny, który powinien zbadać, czy zostaną spełnione warunki z art. 22 ust. 1 ww. konieczne dla zawarcia ze spółką umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego poza trybem konkurencyjnym. Jeżeli takie warunki zostaną spełnione, to spółka będzie mogła mieć status innego podmiotu uprawnionego do ponoszenia wydatków kwalifikowanych w projekcie. Zgodnie z poradnikiem „Podmioty realizujące projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast” (s. 9-10), w przypadku wskazania przez beneficjenta lub partnera krajowego we wniosku o dofinansowanie innego podmiotu uprawnionego do ponoszenia wydatków kwalifikowanych, wymogi regulaminowe (np. konieczność przedstawienia prawomocnych decyzji, oświadczenia o kwalifikowalności VAT, posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane) weryfikuje się w odniesieniu do podmiotu uprawnionego do ponoszenia wydatków kwalifikowanych (w tym przypadku spółki). Z tego należy wnioskować, że to spółka będzie odpowiedzialna za pokrycie wydatków niekwalifikowanych takich jak możliwy do odzyskania podatek VAT. Należy mieć na uwadze, że w świetle prawa, spółka akcyjna stanowi odrębny podmiot prawa i posiada osobowość prawną. W przedstawionym przypadku beneficjentem pomocy publicznej będzie spółka, która na podstawie umowy ze Związkiem będzie innym podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowanych. To znaczy, że przesłanki pomocy publicznej należy oceniać względem charakteru działalności prowadzonej przez spółkę (zob. Poradnik „Pomoc publiczna w projektach realizowanych w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast”, s. 26-27).

To beneficjent decyduje o kształcie i konstrukcji składanego projektu. Niemniej jednak analizując treść zadanego pytania dostrzegamy pewne zagrożenie polegające na tym, iż obiekt, który warunkuje ponoszenie kosztów zdefiniowanych w pytaniu (zajęcia, personel, dowóz na zajęcia) nie tylko jeszcze nie powstał, ale nawet sama inwestycja związana z uruchomieniem Centrum Integracji Społecznej nie wykazuje pełnej gotowości do rozpoczęcia procesu inwestycyjnego (nie mówiąc o jego uruchomieniu). Powstaje zatem pytanie, czy Wnioskodawca będzie w stanie wykazać, iż projekt w części nieinwestycyjnej jest możliwy do realizacji w opisanym kształcie, a także czy czas jego wdrożenia (tj. funkcjonowania Centrum i wypełnianie zadań przed nim stawianych) jest na tyle długi, by dać trwałą zmianę w odniesieniu do osób objętych wykluczeniem społecznym oraz problemów miasta opisanych w diagnozie, które stanowiły podstawę zaproponowania takiego działania.

W projektach bez pomocy publicznej dopuszczalny poziom dofinansowania wydatków kwalifikowanych wynosi do 100%. Jeżeli w projekcie będą realizowane działania, w których występuje pomoc publiczna lub pomoc de minimis, wnioskodawca zobowiązany jest ustalić indywidualnie możliwy poziom dofinansowania wydatków kwalifikowanych, o jakie może ubiegać się dla każdego z takich działań. Zachęcamy do zapoznania się z podobnymi pytaniami opublikowanymi na stronie Internetowej www.wsparciemiast.pl, Wymogi formalne nr 37, 234.

Zgodnie z Regulaminem, każde miasto może złożyć w naborze tylko jeden wniosek o dofinansowanie. Jeżeli wnioskodawca złożył więcej niż jeden wniosek, rozpatrywany będzie ostatni wniosek złożony w terminie. Pozostałe wnioski pozostaną bez rozpatrzenia.

W zależności od rodzaju działalności spółki oraz w zależności od zakresu powierzanego przez gminę (wnioskodawcę) spółce zadania, spółka prawa handlowego z większościowym udziałem tej gminy, a więc taka, w której gmina posiada ponad 50% udziałów lub akcji w kapitale zakładowym, może być albo podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowanych albo wykonawcą. Spółka komunalna jako podmiot uprawniony do ponoszenia wydatków kwalifikowanych może otrzymać od gminy środki w sposób przewidziany prawem. Wskazane w pkt 3.3.2. poradnika sposoby przekazania finansowania spółce są ściśle związane z posiadaniem w niej udziałów i statusem gminy jako udziałowca spółki. Nie wyklucza to przekazania środków finansowych w inny sposób, o ile znajduje on oparcie w przepisach prawa. Gmina, jako podmiot prawa publicznego, jest w tym zakresie związana uregulowaniami zarówno kodeksu spółek handlowych, ustawy o gospodarce komunalnej jak i własnym prawem wewnętrznym, jak np. stosownymi uchwałami rady gminy w tym przedmiocie (por. art. 18 ust. 2 lit. f i g ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym). Spółka komunalna może również realizować działania w projekcie jako wykonawca. W tym względzie warto zwrócić uwagę, że dla spółek z większościowym udziałem gminy przewidziano szczególny tryb udzielenia zamówienia (tzw. in-house), pozwalający na udzielenie zamówienia bezpośrednio spółce (zob. art. 214 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych). W oparciu o wskazaną podstawę prawną, zamówienia udziela się z wolnej ręki, czyli po przeprowadzeniu negocjacji tylko z 1 wykonawcą. Warto zatem rozważyć, czy w przedstawionej sytuacji wskazane rozwiązanie nie będzie wystarczające.

W przypadku działań o wartości równej lub większej niż 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych, składających się na wstępną propozycję projektu obowiązkowo należy załączyć do części B wniosku o dofinansowanie wszystkie prawomocne pozwolenia na budowę, prawomocne zezwolenia na realizację inwestycji drogowej lub zgłoszenia, o których mowa w art. 30 ust. 1b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, co do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu i upłynął termin na jego wniesienie. W przypadku działań o wartości niższej niż 35% wartości dofinansowania, może zajść obowiązek dołączenia pozwolenia na budowę. Zgodnie z pkt 11.1 Regulaminu negatywną oceną działania skutkuje: 1) (…) 2) nieprzedstawienie prawomocnej decyzji lub zgłoszenia, co do którego organ nie wniósł sprzeciwu, o których mowa w art. 96 ust. 1 ww. ustawy, o ile przedsięwzięcie nie posiada decyzji środowiskowej, w przypadku działań realizujących przedsięwzięcia, o których mowa w art. 59 ust. 2 ww. Ustawy; 3) (…). Gotowość działań do realizacji Miasto potwierdza poprzez wypełnienie pozycji 15.1. i 15.2. w części B wniosku o dofinansowanie. Jednocześnie należy pamiętać, że wszystkie działania podlegają ocenie przygotowania do realizacji i w przypadku przedsięwzięć o mniejszej wartości (poniżej 35%), ale wymagających pozwolenia na budowę, zezwolenia na realizację inwestycji drogowej lub zgłoszenia nieposiadanie przez wnioskodawcę tych dokumentów i nie wymienienie ich w pkt 15.1 w części B WPP nie pozwala przyznać w ocenie merytorycznej maksymalnej liczby punktów. Ostateczny termin składania Wstępnych Propozycji Projektu upływa w dniu 16 stycznia 2024 roku. Zgodnie z pkt 18. 1 Regulaminu w przypadku niezałączenia obligatoryjnych prawomocnych pozwoleń, decyzji, zgłoszeń do WPP, na etapie oceny formalnej KIK-OP wezwie wnioskodawcę do uzupełnienia stwierdzonych braków w terminie 7 dni. Dokumenty uzupełniane przez wnioskodawcę muszą potwierdzać spełnienie warunków formalnych najpóźniej na dzień wysłania uzupełnienia przez wnioskodawcę, tzn. że uzupełniane dokumenty muszą mieć datę uprawomocnienia nie późniejszą niż dzień wysłania uzupełnienia. Zachęcamy do zapoznania się z podobnymi pytaniami opublikowanymi na stronie Internetowej www.wsparciemiast.pl, Wymogi formalne nr 57, 61, 141, 245.

Kosztami bezpośrednimi w projekcie są koszty związane z realizacją działań merytorycznych oraz część kosztów związanych z zarządzaniem projektem. Koszty pośrednie dotyczą wyłącznie niektórych wydatków związanych z zarządzaniem projektem. Dzieląc koszty na bezpośrednie i pośrednie w ramach kosztów zarządzania należy kierować się Załącznikiem nr 8 do Regulaminu (Indykatywny wykaz wydatków kwalifikowalnych i niekwalifikowalnych w ramach kosztów zarządzania w projektach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast), który zawiera listę przykładowych wydatków pośrednich (punkt 5 ww. załącznika). Koszty pośrednie dla kosztów zarządzania projektem mogą być naliczane jako 10% wydatków poniesionych na personel projektu w danym okresie rozliczeniowym. Koszty pośrednie oraz koszty bezpośrednie w ramach kosztów zarządzania nie mogą przekroczyć ogólnej kwoty kosztów zarządzania zatwierdzonej w projekcie (limit na koszty zarządzania wynosi 10% planowanej kwoty dofinansowania na realizację działań podstawowych). Jednocześnie zwracamy uwagę, że o przypisaniu wydatków do kosztów związanych z działaniem merytorycznym (kosztów bezpośrednich) lub do kosztów zarządzania (które dzielą się na koszty bezpośrednie i koszty pośrednie) decyduje celowość ponoszenia wydatku. Rozpatrując ten aspekty należy rozważyć czemu wydatek ma służyć, np. – powołanie zespołu ds. zabytków może mieć bezpośredni związek z działaniem merytorycznym (wtedy koszty związane z jego funkcjonowaniem będą elementem działania merytorycznego), a także może być elementem zarządzania projektem (jeżeli praca zespołu ds. zabytków będzie elementem szerszych procesów zarządzania projektem i wtedy będzie to koszt bezpośredni w ramach kosztów zarządzania); – zakup busa na potrzeby dowozu osób ze szczególnymi potrzebami może być kosztem bezpośrednim np. w ramach OT 10 (oczywiście jeżeli wydatek jest niezbędny, racjonalny i wynika z potrzeb realizacji działania), z kolei zakup busa na potrzeby zarządzania projektem stanowi wydatek niekwalifikowany; – wynagrodzenie zewnętrznych specjalistów może stanowić koszt działania merytorycznego, jeżeli zakres ich pracy związany jest z jego realizacją (np. nadzór autorski), ale mogą też stanowić koszt zarządzania (bezpośrednie), jeżeli ich praca jest potrzebna do wsparcia Miasta i zespołu projektowego w zarządzaniu projektem (np. specjalista ds. pomocy publicznej, biegły rewident).

Wnioskodawca musi oświadczyć, że posiada środki na zapewnienie współfinansowania projektu (zarówno na wydatki kwalifikowane jak i niekwalifikowane), a sam formularz wniosku musi być kontrasygnowany przez skarbnika gminy. Zatem planowane inwestycje należy wpisać do WPF zgodnie z zasadami obowiązującymi w mieście, jednak nie później niż na etapie podpisania umowy o dofinansowanie. Prosimy o zapoznanie się z wyjaśnieniami dotyczącymi szacowania wkładu własnego i wydatków niekwalifikowalnych zawartymi w rozdziale 12 Regulaminu naboru po wprowadzonych tam zmianach.

Jeżeli w danym wydatku jest możliwość odzyskania nawet części podatku VAT to jest on w całości niekwalifikowany (zgodnie z punktem 22.4 ppkt 6 Regulaminu). Jednocześnie zachęcamy do zapoznania się z odpowiedzią na pytanie nr 93 na stronie www.wsparciemiast.pl.

Jeżeli w ramach działania nie występuje ani jedno przedsięwzięcie w rozumieniu art.3 pkt 13 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, to wówczas w pkt. 12-14 części B Wniosku należy udzielić odpowiedzi “NIE” i przejść do wypełniania punktu 15. W przypadku gdy w pkt. 12-14 w Fiszce działania zaznaczono „TAK”, a potem w pkt 12 „NIE” to nie trzeba wypełniać uzasadnienia. Wypełnienie pola opisowego w pkt 12 cz. B wniosku nie jest obligatoryjne.

Odp. na pyt. 1 Ocena stopnia gotowości realizacji poszczególnych działań dotyczyć będzie wszystkich inwestycji, gdyż KIK-OP oczekuje wysokiego stopnia gotowości projektów do realizacji. W związku z powyższym w przypadku działań, których wartość jest równa bądź wyższa od 35% wartości dofinansowania działań podstawowych należy obowiązkowo dołączyć do wniosku prawomocne pozwolenia na budowę. W przypadku działań o wartości poniżej 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych w niektórych przypadkach może zajść obowiązek dołączenia pozwolenia na budowę. Zgodnie z pkt 11.1 Regulaminu negatywną oceną działania skutkuje: 1) (…) 2) nieprzedstawienie prawomocnej decyzji lub zgłoszenia, co do którego organ nie wniósł sprzeciwu, o których mowa w art. 96 ust. 1 ww. ustawy, o ile przedsięwzięcie nie posiada decyzji środowiskowej, w przypadku działań realizujących przedsięwzięcia, o których mowa w art. 59 ust. 2 ww. Ustawy; 3) (…). Zachęcamy do zapoznania się z odpowiedziami m.in. na pytanie nr 219 i 268, wymogi formalne na stronie wsparciemiast.pl, w których w sposób bardzo szczegółowy opisano kwestię pozwoleń na budowę dla działań poniżej i powyżej progu 35% oraz aspekt oceny stopnia przygotowania działania do realizacji. Odp. na pyt 2. Zgodnie z pkt 22.1 Regulaminu „VAT będzie kwalifikowalny tylko tam, gdzie nie będzie prawnej możliwości odzyskania VAT zgodnie z przepisami prawa krajowego (…). Wszystkie podmioty realizujące działania (beneficjent, partner krajowy jak i inne podmioty uprawnione do ponoszenia wydatków kwalifikowanych), będą zobowiązani do składania oświadczeń w sprawie kwalifikowalności podatku VAT i braku prawnej możliwości jego odzyskania tam, gdzie VAT będzie uznany za kwalifikowalny”. Zatem jeżeli brak jest jakiejkolwiek możliwości odzyskania podatku VAT (w całości lub części), będzie on stanowił wydatek kwalifikowalny.

Szczegółowy sposób rozliczenia wyżej wymienionych kosztów zawiera załącznik nr 8 do Regulaminu (Indykatywny wykaz wydatków kwalifikowalnych i niekwalifikowalnych w ramach kosztów zarządzania w projektach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast). Dzieląc koszty na bezpośrednie i pośrednie w ramach kosztów zarządzania należy kierować się wytycznymi zawartymi w tym załączniku. Wnioskodawca będzie zobowiązany do przygotowania szczegółowego budżetu w zakresie kosztów zarządzania projektu na etapie prac nad Kompletną Propozycją Projektu. Zgodnie z pkt. 22.3 Regulaminu dla celów sprawozdawczych wydatki kwalifikowalne na zarządzanie projektem muszą zostać wyodrębnione w budżecie projektu jako osobna pozycja budżetowa.

Działania o wartości poniżej 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych nie muszą być gotowe do realizacji na etapie składania Wstępnej Propozycji Projektu. Nieco inaczej wygląda sytuacja, gdy w ramach działania (niezależne od jego wartości) realizowane są następujące przedsięwzięcia w rozumieniu ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko: 1) przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub 2) przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko lub 3) przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. W przypadkach wskazanych w pkt 1 i 2 należy zawsze obligatoryjnie załączyć kopię prawomocnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W przypadku wskazanym w pkt 3 należy zawsze obligatoryjnie załączyć prawomocną decyzję lub zgłoszenia, co do którego organ nie wniósł sprzeciwu, o których mowa w art. 96 ust. 1 ww. ustawy, chyba że dla tego przedsięwzięcia wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Kryteria oceny merytorycznej części B wniosku dotyczą stopnia przygotowania działania do realizacji, harmonogramu, zakresu działania oraz jego uzasadnienia, interesariuszy, odbiorców ostatecznych i partycypacji społecznej, budżetu i jego uzasadnienia. Istotnym elementem oceny merytorycznej działania (część B wniosku) jest kryterium „Przygotowanie do realizacji” za które można otrzymać 15 pkt. Kryterium to oceniane jest przez pryzmat uzyskanych decyzji, zgód i pozwoleń, które umożliwiają realizację danego działania. W punkcie 15, części B Wniosku o dofinasowanie należy wyszczególnić uzyskane przez Miasto dokumenty (decyzje, pozwolenie, zezwolenie itd.), które są wydane przez stosowne organy w toku przygotowania planowanej inwestycji. Zatem inwestycja, która jest na wczesnym etapie przygotowania (prace projektowe) uzyska niską ocenę stopnia gotowości. Ważnym elementem oceny jest także ocena realności zaproponowanego harmonogramu, tj. uzyskania gotowości prawnej oraz możliwości wykonania działania w okresie kwalifikowalności wydatków. Zachęcamy do zapoznania się z podobnymi pytaniami opublikowanymi na stronie Internetowej www.wsparciemiast.pl, Wymogi formalne nr 141, 219, 222, 245.

W pytaniu nie wskazano precyzyjnie, w jaki sposób partner (powiat) zamierza przekazać sprzęt. Otrzymywanie przez samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej środków publicznych od jednostek samorządu terytorialnego jest złożonym procesem, uregulowanym w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 799). Celem przybliżenia beneficjentom m.in. tego procesu powstał poradnik, który opublikowany został pod następującym adresem: https://wsparciemiast.pl/wp-content/uploads/2024/07/Poradnik_Podmioty-realizujace-projekt-w-Polsko-Szwajcarskim-Programie-Rozwoju-Miast.pdf. Celem opracowania jest przybliżenie miastom uwarunkowań formalno-prawnych, relacji pomiędzy beneficjentem lub partnerem krajowym a przykładowymi grupami tzw. innych podmiotów, uprawnionych do ponoszenia wydatków kwalifikowanych (w tym podmiotów leczniczych). Opisane w dokumencie zasady współpracy i wynikające z nich transfery środków publicznych, w relacji beneficjent/partner krajowy – inny podmiot uprawniony do ponoszenia wydatków kwalifikowanych, oparte są na wykładni powszechnie obowiązujących przepisów prawa i w większości opisanych przypadków, od lat funkcjonujących w praktyce samorządowej.

Z informacji dostępnych w Internecie wynika, że Miejski Zakład Wodociągów i Kanalizacji jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością. Podmiotom uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowanych (w tym spółek komunalnych) oraz kwestii przepływów finansowych poświęcony został poradnik, który opublikowany został pod następującym adresem: https://wsparciemiast.pl/wp-content/uploads/2024/07/Poradnik_Podmioty-realizujace-projekt-w-Polsko-Szwajcarskim-Programie-Rozwoju-Miast.pdf. Celem opracowania jest przybliżenie miastom uwarunkowań formalno-prawnych, relacji pomiędzy beneficjentem lub partnerem krajowym a przykładowymi grupami tzw. innych podmiotów, uprawnionych do ponoszenia wydatków kwalifikowanych (w tym jednostek organizacyjnych oraz spółek). Opisane w dokumencie zasady współpracy i wynikające z nich transfery środków publicznych, w relacji beneficjent/partner krajowy – inny podmiot uprawniony do ponoszenia wydatków kwalifikowanych, oparte są na wykładni powszechnie obowiązujących przepisów prawa i w większości opisanych przypadków, od lat funkcjonujących w praktyce samorządowej. Odnosząc się wprost do postawionego pytania, Miejski Zakład Wodociągów i Kanalizacji (jeśli jest spółką komunalną – spółką prawa handlowego z większościowym udziałem gminy, a więc spółką, w której gmina posiada ponad 50% udziałów lub akcji w kapitale zakładowym) jest podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych i to ten właśnie podmiot winien wybrać wykonawcę. Ogłoszenie w bazie konkurencyjności nie jest wymagane, by osiągnąć maksymalną liczbę punktów w zakresie dotyczącym przygotowania do realizacji, podczas oceny merytorycznej fiszki działania. Zadanie nie może być finansowane z dwóch programów: FENiKS i PSPRM. Jeśli zostanie przyjęte do realizacji w ramach FENiKS, należy wycofać je z programu szwajcarskiego. Może należy się zastanowić nad przygotowaniem działania uzupełniającego stanowiącego alternatywę dla działania zgłoszonego do FENiKS.

Wskaźnik W47P „Liczba zrealizowanych inwestycji poprawiających bezpieczeństwo publiczne” został przypisany do obszaru tematycznego „4. Poprawa bezpieczeństwa publicznego”. Szczegółowe informacje nt. jego stosowania zostały przedstawione w poradniku metodycznym „Wskaźniki projektowe” (https://wsparciemiast.pl/wp-content/uploads/2024/08/Poradnik_Wskazniki_projektowe_poradnik-metodyczny-2024-08-05.pdf) na str. 38. Przedmiotem tego wskaźnika jest inwestycja rozumiana jako: 1) budowa / modernizacja obiektów lub 2) zakup urządzeń i/lub pojazdów. Z treści pytania wynika, że mamy tu do czynienia z drugim z wymienionych przypadków. Wnioskodawca planuje zatem 1 inwestycję (taką wartość należy podać we wskaźniku), na którą składa się zakup 2 pojazdów, 10 kamer nasobnych, 2 miejsc do wygradzania zdarzeń drogowych oraz 3 dronów. W przypadku otrzymania dofinansowania beneficjent będzie zobowiązany prowadzić Rejestr produktów (rozwiązań IT, systemów, pojazdów), zawierający listę produktów zakupionych / wytworzonych w ramach projektu. Tam wpisze – na podstawie odpowiedniej dokumentacji źródłowej (np. faktur i protokołów odbioru) – pojazdy i urządzenia zakupione w ramach tej inwestycji. Wzór Rejestru produktów zostanie udostępniony zainteresowanym miastom w 2 etapie Programu.

Ocena pomocy publiczna w przypadku tego typu infrastruktury uzależniona będzie m.in. od: • tego jaka będzie forma podmiotu prowadzącego działalność (np. czy to będzie jednostka organizacyjna JST, operator zewnętrzny), • zakresu inwestycji (np. czy będzie posiadało miejsca noclegowe, sale konferencyjną), • świadczonych usług przez centrum, • odbiorców oferty (np. czy obiekt będzie nastawiony na mieszkańców, czy też na turystów), • dodatkowych atrakcji (np. organizacja imprez kulturalnych), • prowadzenia zajęć w innych językach. Zgodnie z Państwa pytaniem Centrum miałoby funkcjonować jako filia/oddział Domu Kultury (który jest jednostką Gminy) i zajęcia byłyby odpłatne, ale z przeznaczeniem opłat wyłącznie na utrzymanie budynku i obsługę zajęć (kadrę, materiały, dowozy, warsztaty, itp.). Wprawdzie przedstawione pytanie zawiera bardzo ogólne informacje niemniej jednak na jego podstawie możliwe wydaje się uznanie, że planowany zakres działania Centrum można rozpatrzyć jako podstawowa infrastruktura kultury o przeznaczeniu dla społeczności lokalnej. Opierając się na zapisach pkt 34 Zawiadomienie Komisji w sprawie pojęcia pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej niektóre działania związane z kulturą, zachowaniem dziedzictwa kulturowego i ochroną przyrody mogą być organizowane w sposób niekomercyjny i nie mieć charakteru gospodarczego. Jak zauważa KE, ich finansowanie ze środków publicznych nie musi więc stanowić pomocy państwa. Podobnie fakt, że odwiedzający instytucje kultury lub uczestnicy wydarzeń kulturalnych lub działań służących zachowaniu dziedzictwa kulturowego, w tym ochronie przyrody, otwartych dla ogółu społeczeństwa są zobowiązani do wniesienia świadczenia pieniężnego, które pokrywa jedynie ułamek kosztów rzeczywistych, nie zmienia niegospodarczego charakteru tej działalności, ponieważ takiego świadczenia nie można uznać za rzeczywiste wynagrodzenie za świadczoną usługę. Zatem jeżeli Centrum będzie skierowane do społeczności lokalnej, prowadzona działalność co do zasady finansowana będzie ze środków publicznych, za prowadzoną działalność odpowiedzialna będzie jednostka organizacyjna JST, prowadzona działalność skupiać się będzie na zadaniach własnych JST w zakresie kultury wówczas możliwe będzie uznanie, że tego typu działalność nie ma charakteru działalności gospodarczej. W związku z tym dofinansowanie będzie mogło zostać przyznane bez konieczności stosowania przepisów o pomocy publicznej. W tym wariancie dopuszczalne będzie również prowadzenie w obiekcie np. kawiarni, jeżeli będzie ona skierowana przede wszystkim do osób odwiedzających Centrum. Zgodnie bowiem z zapisami pkt 207 Zawiadomienia KE komisja uważa także, że finansowanie publiczne zwykłej infrastruktury (takiej jak restauracje, sklepy lub płatne parkingi), znajdującej się w otoczeniu obiektów wykorzystywanych niemal wyłącznie do prowadzenia działalności niegospodarczej, zazwyczaj nie wywiera żadnego wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi, ponieważ ta zwykła infrastruktura raczej nie będzie przyciągać klientów z innych państw członkowskich i jest mało prawdopodobne, aby wpływ jej finansowania na inwestycje transgraniczne lub przedsiębiorczość transgraniczną był większy niż marginalny. W przypadku braku możliwości potwierdzenia warunków opisanych w pkt 34 lub/oraz 207 Zawiadomienia KE wówczas należy przeanalizować kwestię ubiegania się o pomoc de minimis lub pomoc publiczną (pomoc inwestycyjna na infrastrukturę kultury).

Placówka oświatowa nie może być Wnioskodawcą w ramach Polsko-Szwajcarskiego Program Rozwoju Miast. Zgodnie z Regulaminem naboru uprawnionymi do składania wniosków o dofinansowanie w ramach ww. Programu jest wyłącznie 139 jednostek samorządu terytorialnego – miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze, wskazanych w „Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2030” jako obszar strategicznej interwencji. Lista miast uprawnionych została wymieniona w załączniku nr 1 do Regulaminu naboru zamieszczonego na stronie www.programszwajcarski.gov.pl.. Uprawnione miasto przygotowując wniosek o dofinansowanie decyduje, jaki problem chce rozwiązać lub jaki potencjał chce wykorzystać poprzez realizację projektu. Placówki oświatowe działające na terenie miasta mogą włączyć się jako interesariusze w prace nad przygotowaniem projektu w odpowiedzi na zaproszenie miasta.

Co do zasady w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast przyjmuje się, że działania nieinwestycyjne są gotowe do realizacji i otrzymują maksymalną liczbę punktów. Są jednak takie działania, których uruchomienie musi być poprzedzone podjęciem decyzji/zgody przez inną instytucję/inny organ. W takim wypadku koniecznym jest opisanie stanu pozyskania takich uzgodnień (przykładem może być opinia Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji pozyskana przed uruchomieniem programów profilaktycznych czy opinia kuratora oświaty bądź odpowiednio wojewódzkiej lub powiatowej rady zatrudnienia przy uruchamianiu kształcenia na potrzeby nowego zawodu w szkole zawodowej). To na Wnioskodawcy ciąży obowiązek sprawdzenia wszelkich wymogów formalno-prawnych i w przypadku ich braku zaznaczenie opcji potwierdzającej pełną gotowość do realizacji, a w przypadku obowiązku ich posiadania opisanie w stosownych polach stanu pozyskania tych dokumentów. Z kolei rolą eksperta oceniającego złożone aplikacje będzie weryfikacja kompletności zamieszczonych we wniosku informacji i dokonanie oceny adekwatnie do formalno-prawnych uwarunkowań danej sytuacji i kompletności informacji zawartych w Fiszce działania. W konsekwencji – odnosząc się bezpośrednio do zadanego pytania – przywołane w pytaniu dokumenty takie jak Umowa dotacji pomiędzy Gminą a miejską instytucją kultury na powierzenie realizacji poddziałania, Uchwała Rady Miasta wprowadzająca do budżetu (WPF-u) wydatki na aktywności sportowe mają charakter dokumentów wewnętrznych (nie są wydawane przez zewnętrzne w stosunku do wnioskodawcy organy) i w konsekwencji ich posiadanie lub brak na dzień złożenia wniosku nie jest przeszkodą do uruchomienia działania i nie należy ich ujmować jako elementów warunkujących gotowość. Nie jest wymagane dostarczenie dokumentów, poza wymaganymi przepisami prawa. Pole „nazwa dokumentu” i jego szczegółowy opis „nazwa organu wydającego, przedmiot dokumentu, data wydania dokumentu” zostawiamy puste, jeżeli dane poddziałanie nie obliguje do zebrania dokumentów wymaganych przepisami prawa to jest ono gotowe do realizacji i uzyskuje maksymalną liczbę punktów. Uprzejmie prosimy także o analizę odpowiedzi na pytanie nr 212 w kategorii Wymogi formalne na stronie www.wsparciemiast.pl.

Obowiązek przedstawienia prawomocnych decyzji środowiskowych, prawomocnych decyzji lub zgłoszeń, co do których organ nie wniósł sprzeciwu oraz oświadczenia z uzasadnieniem, że przedsięwzięcie nie oddziałuje na obszar Natura 2000, dotyczy działań realizujących przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Są to działania określone w art. 59 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie środowiska. Dla działań takich jak zakup samochodów pożarniczych dla jednostek OSP czy przeprowadzanie szkoleń podnoszących kwalifikacje zawodowe funkcjonariuszy pożarnictwa, które nie są przedsięwzięciami budowlanymi ani nie mają znaczącego wpływu na środowisko, nie ma obowiązku przedstawienia decyzji środowiskowych oraz pozwoleń. Jednocześnie zgodnie z zasadą horyzontalną programu, określoną w regulaminie w pkt 14.2 „Upowszechnienie kwestii łagodzenia zmian klimatu i przystosowania się do nich oraz uwzględnienia kwestii środowiskowych” wszystkie działania, na każdym etapie realizacji projektu muszą być co najmniej neutralne dla środowiska. Oznacza to konieczność wyboru takich sposobów realizacji działań, które minimalizują negatywne skutki dla klimatu i środowiska lub przynajmniej zapewniają ich neutralność. W przypadku zakupu samochodów pożarniczych dla jednostek OSP należy rozważyć wybór pojazdów niskoemisyjnych, co wpisuje się w cel redukcji emisji gazów cieplarnianych i łagodzenia zmian klimatu. W kontekście szkoleń należy upewnić się, że ich organizacja jest neutralna środowiskowo.

Jeżeli w ocenie wnioskodawcy podatek VAT będzie stanowił koszt kwalifikowalny zgodnie z zapisami Regulaminu, wówczas we wniosku o dofinansowanie Wnioskodawca powinien zaznaczyć w pkt. 20: Oświadczam, że wnioskodawca realizując działanie: „nie ma prawnej możliwości odzyskania podatku VAT”. Wnioskodawca nie musi wówczas składać dodatkowego oświadczenia o kwalifikowalności VAT zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik nr 12 do regulaminu. Ponadto należy obowiązkowo załączyć oświadczenia o kwalifikowalności VAT odrębnie dla każdego podmiotu realizującego działanie (innego niż Wnioskodawca) zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik nr 12 do Regulaminu.

Jeżeli w ramach działania nie występuje ani jedno przedsięwzięcie w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, to wówczas w pkt. 12-14 części B Wniosku należy udzielić odpowiedzi “NIE” i przejść do wypełniania punktu 15. Nie trzeba dołączać do wniosku oświadczenia w tej sprawie. Jeżeli w ramach działania występują tylko takie przedsięwzięcia w rozumieniu art. 3 pkt 13 ww. ustawy, które nie wymagają uzyskania decyzji środowiskowych (czyli w części B wniosku zaznaczono w pkt 12—14 „TAK” a następnie w pkt 12 i 13 „NIE”), to należy złożyć oświadczenie, że przedsięwzięcia nie są przedsięwzięciami, które znacząco oddziałują na obszar Natura 2000. Takie oświadczenie składane jest w pkt 14 części B wniosku poprzez zaznaczenie „TAK” oraz uzasadnienie stanowiska.

1. Zgodnie z regulaminem Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast kwalifikowalne są koszty związane z wynagrodzeniem personelu zatrudnionego do realizacji zadań w Centrum Ekologii, a także wydatki na organizację szkoleń, prowadzenie zajęć oraz szkolenie kadr do przyszłej pracy. Koszty związane z eksploatacją i utrzymaniem pomieszczeń mogą być rozliczane w tej części, w której będą wykorzystywane do realizacji zadań w ramach projektu. 2. Dopuszczalna jest modyfikacja projektu, polegająca na zastąpieniu pierwotnie planowanego działania innym, pochodzącym z listy działań uzupełniających na etapie Kompletnej Propozycji Projektu (KPP), ale wyłącznie jako realizacja rekomendacji Komitetu Sterującego (w takim przypadku po uprzednim poinformowaniu KS o zaistniałej sytuacji). Nie oznacza to jednocześnie, że usuniecie takiego działania z KPP nie wpłynie na całościową ocenę przygotowanego projektu przez Komitet Sterujący. Podobna kwestia była rozważana w pytaniu i odpowiedzi nr 150. Oczywiście nie ma możliwości łączenia finansowania i realizacji projektu budowy Centrum Ekologii z dwóch różnych źródeł. 3. Działania uzupełniające należy przygotować w formularzu fiszki działania (część B wniosku o dofinansowanie, zgodnie ze wzorem z załącznika nr 5 do Regulaminu). 4. Możliwe jest pozostawienie w projekcie części dotyczącej działalności Centrum Ekologicznego oraz szkoleń kadry pod warunkiem, że Wnioskodawca będzie potrafił zagwarantować, że pomiędzy momentem budowy, a rzeczywistym uruchomieniem obiektu (bez względu na źródło finansowania) pozostanie na tyle dużo czasu do zakończeniowa okresu kwalifikowalności, że poniesienie takich wydatków będzie możliwe i uzasadnione merytorycznie, a same pozycje kosztowe związane z budową i etapem prowadzenia działań merytorycznych przez Centrum będą w sposób czytelny wyodrębnione na poziomie WPP i następnie KPP.

Jeśli projekt Centrum Produktu Lokalnego wpisuje się w cel szczegółowy Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast: Promowanie wzrostu gospodarczego i dialogu społecznego, zmniejszanie bezrobocia (wśród młodzieży) oraz w któryś z dwóch zaproponowanych obszarów tematycznych: 1. Kształcenie oraz szkolenie zawodowe i specjalistyczne 2. Finansowanie dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw, to inwestycja ta może być elementem projektu. Jednocześnie podkreślamy, że w ramach Programu nie ma obszaru tematycznego związanego bezpośrednio z rozwojem turystyki. Należy jednak pamiętać, że obowiązek dokonania wyboru obszaru tematycznego w ramach, którego będzie realizowana dana inwestycja spoczywa na Wnioskodawcy. O przypisaniu działania do odpowiedniego OT decyduje zdefiniowany przez Wnioskodawcę cel działania i problem, który rozwiązuje realizacja inwestycji. Każda inwestycja musi być spójna z celem projektu, celami strategicznymi Miasta i celem Programu Rozwoju Miast.

Sposób realizacji działania zależy od jego szczegółowego przedmiotu oraz formy w jakiej funkcjonuje szpital. Zasady finansowania działalności podmiotów leczniczych zostały uregulowane w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ww. ustawy, powiat może prowadzić podmiot leczniczy w formie jednostki budżetowej, spółki kapitałowej lub samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej. W przypadku, w którym szpital ma charakter samorządowej jednostki budżetowej, która została utworzona przez powiat, wówczas zastosowanie mają przepisy ustawy o finansach publicznych (art. 117 ustawy o działalności leczniczej). Szpital prowadzony w tej formie pokrywa swoje wydatki bezpośrednio z budżetu powiatu, a pobrane dochody odprowadza na rachunek budżetu powiatu. Powiat powinien wskazać szpital jako jednostkę budżetową, która będzie realizowała działanie w projekcie, a podstawą przekazania jej finansowania jest plan dochodów i wydatków przyjmowany uchwałą budżetową powiatu. Natomiast w pozostałych przypadkach, gdy szpital jest prowadzony w formie spółki kapitałowej lub samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, wówczas może on uzyskać środki na podstawie umowy o przekazaniu środków publicznych lub w drodze udzielenia dotacji. To, w jakim trybie zostaną przekazane środki zależy od szczegółowego przedmiotu działania. Niektóre działania mogą być finansowane w obu trybach, a dla innych został przewidziany tylko jeden tryb. Środki na realizację większości działań (tych o których mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1-6 ustawy o działalności leczniczej), mogą zostać przekazane w drodze dotacji w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. Jedynie pokrycie kosztów kształcenia i podnoszenia kwalifikacji osób wykonujących zawody medyczne zostało wyłączone z możliwości sfinansowania w ramach środków pochodzących z dotacji. W niektórych przypadkach możliwe jest, alternatywnie, przekazanie środków na podstawie umowy o przekazaniu środków publicznych, której treść została uregulowana w przepisach ustawy o działalności leczniczej (zob. art. 116 ust. 1 wspomnianej ustawy). W zakresie obligatoryjnych elementów umowy, przepis art. 116 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej stanowi powielenie treści art. 150 ustawy o finansach publicznych. Ustawodawca, wskazując jednostkę samorządu terytorialnego jako podmiot uprawniony do zawarcia z podmiotem wykonującym działalność leczniczą, nie wprowadził dodatkowego kryterium, aby była ona jego podmiotem tworzącym, tym samym każda jednostka samorządu terytorialnego jest uprawniona do zawarcia umowy na przekazanie środków publicznych. Podobnie, w przypadku dotacji przekazywanych przez JST, nie ma wymogu, aby środki zostały przekazane przez podmiot tworzący. Zatem w obu przypadkach zarówno gmina jak i powiat mogłyby zawrzeć stosowną umowę lub przekazać dotację.

Wnioskodawca musi zabezpieczyć wkład własny na koszty kwalifikowane oraz koszty niekwalifikowane najpóźniej na etapie podpisania umowy o dofinansowanie. Na etapie składania Wstępnej Propozycji Projektu wnioskodawca musi oszacować wielkość niekwalifikowalnych wydatków, a także złożyć oświadczenie (będące częścią formularza Wstępnej Propozycji Projektu – pkt 14.2), że posiada środki na zapewnienie współfinansowania projektu.

Działania uzupełniające muszą spełniać te same kryteria, co działania podstawowe. Dla działań o wartości poniżej 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych, które obejmują jedną lub wiele inwestycji wymagających pozwolenia na budowę, zezwolenia na realizację inwestycji drogowej lub zgłoszenia co do zasady nie ma obowiązku załączenia pozwoleń na budowę, zezwolenia lub zgłoszenia ani innych dokumentów lub decyzji wskazujących na stopień przygotowania działania do realizacji. Oznacza to, że działania o wartości poniżej 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych nie muszą być gotowe do realizacji na etapie składania Wstępnej Propozycji Projektu. UWAGA – inaczej wygląda sytuacja, gdy w ramach działania realizowane są następujące przedsięwzięcia w rozumieniu ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko: 1) przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub 2) przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko lub 3) przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. W przypadkach wskazanych w pkt 1 i 2 należy zawsze obligatoryjnie załączyć kopię prawomocnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W przypadku wskazanym w pkt 3 należy załączyć prawomocną decyzję lub zgłoszenia, co do którego organ nie wniósł sprzeciwu, o których mowa w art. 96 ust. 1 ww. ustawy, chyba że dla tego przedsięwzięcia wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Zachęcamy do zapoznania się z odpowiedziami m.in. na pytanie nr 60, 171, 177, 218, 259 wymogi formalne na stronie wsparciemiast.pl, który dotykają kwestii działań uzupełniających.

Jeżeli wartość działania, w którym zakłada się zamierzenie inwestycyjne wymagające pozwolenia na budowę jest równa lub przekracza 35% dofinansowania wszystkich działań podstawowych to wówczas brak prawomocnego pozwolenia na budowę w dniu składania wniosku o dofinansowanie skutkuje oceną negatywną na etapie oceny formalnej (co jest równoznaczne z „odrzuceniem” całego wniosku o dofinansowanie). Jeśli natomiast wartość działania nie przekracza 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych, to brak prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę w momencie składania wniosku o dofinansowanie jest dopuszczalny; jednak takie działanie uzyska niższą ocenę w ramach oceny merytorycznej części B (dotyczącej danego działania) wniosku o dofinansowanie w punkcie „Przygotowanie do realizacji”. Natomiast ocena spójności projektu z diagnozą i z celami strategicznymi miasta oraz zasadność i realność celów projektu jest oceniana w ramach oceny merytorycznej części A wniosku o dofinansowanie w punkcie „Uzasadnienie projektu”. Brak pozwolenia na budowę w przypadku działań, których wartość dofinansowania jest mniejsza niż 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych nie wpływa na ocenę wniosku w punkcie „Uzasadnienie projektu”. Karta oceny merytorycznej WPP jest załącznikiem do Regulaminu naboru i można ją znaleźć na stronie www.programszwajcarski.gov.pl

Opracowanie dokumentacji technicznej termomodernizacji budynków użyteczności publicznej lub wykonanie audytów energetycznych może być przedmiotem opracowania w OT 5 (pod warunkiem wpisywania się takiego działania w szerszą logikę projektu). Dokumentacja techniczna i audyty nie mają charakteru dokumentów strategicznych, zatem ten typ przedsięwzięcia nie jest adekwatny dla opisanego działania. Adekwatnym jest kolejny typ z przywołanego poradnika, który brzmi: „Działania z zakresu badań, analiz, koncepcji, przygotowania dokumentacji technicznej wraz z uzyskaniem wymaganych opinii, uzgodnień i pozwoleń oraz wszelkich innych dokumentów w zakresie przyczyniającym się do realizacji celu szczegółowego”. Należy odróżnić działania miękkie (nieinwestycyjnie) od działań inwestycyjnych. Niezasadnym jest wskazywanie numerów działek dla opracowywanych dokumentów, nawet jeżeli dotyczą one konkretnych budynków. Przedmiotem działania (poddziałania) jest opracowanie dokumentu, a nie inwestycja zlokalizowana w konkretnym miejscu.

Program funkcjonalno-użytkowy służy do opisu przedmiotu zamówienia udzielanego w systemie „projektuj i buduj” (art. 103 ust. 2 i 3 ustawy Pzp). Oznacza to, że jeżeli przedmiotem zamówienia jest zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych, wówczas program funkcjonalno-użytkowy (PFU) zawiera opis zadania budowlanego, w którym podaje się przeznaczenie ukończonych robót budowlanych oraz stawiane im wymagania techniczne, ekonomiczne, architektoniczne, materiałowe i funkcjonalne. Z uwagi na to, że KIK-OP (Krajowa Instytucja Koordynująca OP) oczekuje wysokiego stopnia gotowości projektów do realizacji, to PFU nie spełnia tego oczekiwania, ponieważ proces przygotowania projektu jest długi i obarczony wysokim ryzykiem braku tej gotowości. Kryterium gotowości oceniane jest w PS PRM przez pryzmat uzyskanych decyzji, zgód i pozwoleń, które umożliwiają realizację danego działania. W punkcie 15, części B Wniosku o dofinasowanie należy wyszczególnić uzyskane przez Miasto dokumenty (decyzje, pozwolenie, zezwolenie itd.), które są wydane przez stosowne organy w toku przygotowania planowanej inwestycji. Program funkcjonalno-użytkowy nie ma charakteru takiego dokumentu i nie powinien zostać wymieniony w punkcie 15, fiszki działania. Dysponowanie jedynie PFU oznacza, z dużą dozą prawdopodobieństwa, wczesny etap przygotowania działania, a zatem może skutkować bardzo niską oceną stopnia gotowości. Informacja o sposobie oceny punktu 15 i 16 umieszczona jest w aktualnościach na stronie wsparciemiast.pl pod adresem https://wsparciemiast.pl/wp-content/uploads/2024/12/wyjasnienia-do-oceny-pkt.-15-i-16-czesci-B-wniosku-o-dofinansowanie.pdf. Jednocześnie należy pamiętać, że wszystkie działania muszą spełniać wszystkie kryteria formalne, w tym związane z posiadaniem decyzji środowiskowych, o których mowa w rozdziale 11.1 Regulaminu naboru tj. – dla przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (art. 59 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2024 r. poz. 1112) i rozporządzenie Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839) – prawomocna decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach; – dla przedsięwzięć, o których mowa w art. 59 ust. 2 ww. ustawy – prawomocną decyzję lub zgłoszenie, co do którego organ nie wniósł sprzeciwu, o których mowa w art. 96 ust. 1 ww. ustawy, o ile przedsięwzięcie nie posiada decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; – dla innych przedsięwzięć niż te wymienione w punkcie 1 i 2 – oświadczenie wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem, że przedsięwzięcie nie oddziałuje znacząco na obszar Natura 2000.

Ustalenie, czy istnieje obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla danego przedsięwzięcia należy do Wnioskodawcy. Wnioskodawca powinien przeanalizować przesłanki, o których mowa w art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz przepisy wykonawcze zawarte w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ww. ustawy, przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko (jako elementu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach) jest wymagane w przypadku przedsięwzięć, które mogą znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Dla działań związanych z termomodernizacją budynku użyteczności publicznej wymaganie dotyczące decyzji środowiskowej zależy od kilku czynników, w tym od zakresu i charakterystyki planowanej inwestycji oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Termomodernizacja budynku może wymagać takiej decyzji, jeśli przykładowo wiąże się z dużymi zmianami w strukturze budynku, zwłaszcza, gdy budynek znajduje się w pobliżu terenów chronionych (por. § 3 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 57 rozporządzenia) lub zastosowano technologie lub urządzenia, które mogą wpływać na środowisko (np. w niektórych przypadkach instalacja systemów fotowoltaicznych – por. § 3 ust. 1 pkt 54a rozporządzenia). Każdy przypadek wymaga jednak szczegółowej analizy w oparciu o przepisy przywołane na początku odpowiedzi. Jeśli przedsięwzięcie nie spełnia przesłanek, o których mowa w art. 59 ust. 1 wspomnianej ustawy, nie wydaje się decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a tym samym, nie ma obowiązku jej załączania.

Zgodnie z pkt 22.2 Regulaminu do wydatków kwalifikowanych w Programie Rozwoju Miast należą wydatki uwzględnione w budżecie projektu, poniesione w związku z realizacją projektu i spełniające kryteria kwalifikowalności, w tym: 1) zakup usług, dostaw i robót budowlanych związanych z przygotowaniem, projektowaniem, konsultowaniem i realizacją działań, 2) wydatki na nabycie, budowę, renowację i modernizację obiektów budowlanych, bez wydatków na nabycie prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego gruntów o ile spełnione zostały łącznie następujące warunki: – są zgodne z zasadami kwalifikowalności wydatków oraz trwałości projektu, – są niezbędne do skutecznej i efektywnej realizacji działań ujętych w projekcie, – są ponoszone przez podmioty uprawnione do ponoszenia wydatków kwalifikowanych. Biorąc pod uwagę powyższe wskazany wydatek może być, co do zasady, kwalifikowalnym. Na etapie WPP nie jest obowiązkowe dołączenie operatu szacunkowego. W uzasadnieniu wybranych pozycji budżetowych w pkt 19. Fiszki działania warto wskazać, że założony koszt wynika z operatu szacunkowego.

Z uwagi na ograniczoną liczbę znaków w punktach opisowych formularzu wniosku np. pkt 6 Diagnoza problemów, cele projektu, uzasadnienie potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi ujętymi we wskazanym dokumencie strategicznym – wskazane jest aby umieścić link do dokumentu strategicznego np. Strategii Rozwoju Miasta. Wnioskodawca może również opisać ścieżkę dostępu do dokumentu. Ważne jest, aby Ekspert oceniający wniosek miał do niego dostęp.

Wszystkie załączniki, które należy załączyć do Wstępnej Propozycji Projektu w tym listy intencyjne w sprawie współpracy partnerskiej oraz oświadczenia VAT mogą zostać podpisane przez strony podpisem elektronicznym lub podpisem własnoręcznym. Zgodnie z pkt 17 Regulaminu „Wnioskodawca składa Wstępną Propozycję Projektu wraz z załącznikami wyłącznie w formie elektronicznej, opatrzoną kwalifikowanym podpisem elektronicznym, przy użyciu Platformy Usług Administracji Publicznej (ePUAP)”. Wnioskodawca wypełnia formularz wniosku, zapisuje go w formacie pliku pdf i podpisuje podpisem kwalifikowanym. Zgodnie z pkt 20 Formularza wniosku o dofinansowanie Miasto składa (we własnym imieniu jako wnioskodawca) oświadczenie o kwalifikowalności VAT dla wszystkich ponoszonych przez siebie wydatków w ramach całego działania, na podstawie analizy wszystkich wydatków ponoszonych przez siebie – zaznaczając odpowiednie pole w pkt 20 w części B wniosku. Wnioskodawca nie składa dodatkowego oświadczenia o kwalifikowalności VAT na wzorze stanowiącym załącznik nr 12 do Regulaminu. Natomiast każdy inny – niż wnioskodawca – podmiot realizujący działanie, składa oświadczenie o kwalifikowalności VAT (we własnym imieniu) w odniesieniu do wszystkich ponoszonych przez siebie wydatków w ramach całego działania, zgodnie ze wzorem stanowiącym. załącznik nr 12 do Regulaminu. Wzór jest dostępny jest na stronie Internetowej https://www.programszwajcarski.gov.pl pod linkiem: https://www.programszwajcarski.gov.pl/strony/skorzystaj-z-funduszy/nabory-wnioskow/ogloszenie-o-naborze-projektow-w-ramach-polsko-szwajcarskiego-programu-rozwoju-miast-finansowanym-z-drugiej-edycji-szwajcarskiej-pomocy-finansowej-dla-wybranych-panstw-czlonkowskich-unii-eur/.

W pkt. 15.1 kolumna 8 zgodnie z poleceniem należy wymienić dokumenty umożliwiające lokalizację inwestycji, gdyż to ona jest punktem wyjściowym. Dla jednej inwestycji należy wygenerować jeden wiersz. Nie należy rozbijać inwestycji na kilka wierszy, nawet gdy inwestycja posiada kilka decyzji lub realizowana jest na kilku działkach. Jeśli inwestycja/ zadanie realizowane będzie na obszarze objętym MPZP, należy podać nr i datę uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wymienić wszystkie numery działek ewidencyjnych i obręb ewidencyjny, które są niezbędne do realizacji inwestycji i są objęte planem. Zachęcamy do zapoznania się z odpowiedzią na pytanie 248 w wymogach formalnych.

Kompletna Propozycja Projektu to 2 etap naboru projektów w ramach Polsko – Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast. Zasady przygotowania i składania Kompletnej Propozycji Projektu zostaną określone w zaproszeniu skierowanym do Miast-finalistów. Beneficjent zobowiązany jest najpierw w ramach 1 etapu złożyć Wstępną Propozycję Projektu, która podlega ocenie formalnej i merytorycznej przeprowadzonej przez eksperta. Jeżeli zatem działanie, którego wartość nie przekracza 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych w projekcie, spełni kryteria konkursu na 1 etapie, a wniosek po ocenie formalnej i merytorycznej dostanie się do 2 etapu konkursu, to beneficjent musi zrealizować zapisane w Harmonogramie etapy przygotowania inwestycji. Należy jednak pamiętać, że KIK-OP (Krajowa Instytucja Koordynująca OP) oczekuje wysokiego stopnia gotowości projektów do realizacji już na etapie Wstępnej Propozycji Projektu. PFU (na etapie 1) nie spełnia tego oczekiwania, ponieważ proces przygotowania projektu jest długi i obarczony wysokim ryzykiem braku tej gotowości. Kryterium gotowości oceniane jest przez pryzmat uzyskanych decyzji, zgód i pozwoleń, które umożliwiają realizację danego działania. W punkcie 15, części B Wniosku o dofinasowanie należy wyszczególnić uzyskane przez Miasto dokumenty (decyzje, pozwolenie, zezwolenie itd.), które są wydane przez stosowne organy w toku przygotowania planowanej inwestycji. Program funkcjonalno-użytkowy nie ma charakteru takiego dokumentu i nie powinien zostać wymieniony w punkcie 15 fiszki działania. Dysponowanie jedynie PFU oznacza, z dużą dozą prawdopodobieństwa, wczesny etap przygotowania działania, a zatem może skutkować bardzo niską oceną stopnia gotowości. Informacja o sposobie oceny punktu 15 i 16 umieszczona jest w aktualnościach na stronie wsparciemiast.pl pod adresem – https://wsparciemiast.pl pod adresem https://wsparciemiast.pl/wp-content/uploads/2024/12/wyjasnienia-do-oceny-pkt.-15-i-16-czesci-B-wniosku-o-dofinansowanie.pdf. Jednocześnie należy pamiętać, że wszystkie działania na etapie Wstępnej Propozycji Projektu muszą spełniać wszystkie kryteria formalne, w tym związane z posiadaniem decyzji środowiskowych o których mowa w rozdziale 11.1 Regulaminu naboru tj. – dla przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (art. 59 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2024 r. poz. 1112) i rozporządzenie Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839) – prawomocna decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach; – dla przedsięwzięć, o których mowa w art. 59 ust. 2 ww. ustawy – prawomocną decyzję lub zgłoszenie, co do którego organ nie wniósł sprzeciwu, o których mowa w art. 96 ust. 1 ww. ustawy, o ile przedsięwzięcie nie posiada decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; – dla innych przedsięwzięć niż te wymienione w punkcie 1 i 2 – oświadczenie wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem, że przedsięwzięcie nie oddziałuje znacząco na obszar Natura 2000.

Obszar tematycznych 9 (Ochrona przyrody i różnorodność biologiczna) jest jedynym OT, który jest dwufunduszowy. To znaczy, że działania w nim realizowane mogą być finansowane albo z SECO, albo z SDC. To Wnioskodawca – w zależności od rodzaju działania i potrzeby (np. wyrównania proporcji obu źródeł finansowania) podejmuje decyzję, które źródło finansowania wskazuje. Dwufunduszowość tego OT nie zmienia generalnej zasady, że w ramach jednego OT można zgłosić maksymalnie dwa działania. Zatem odnosząc się do treści pytania – działania w tym OT mogą być albo jako finansowane z SECO, albo z SDC, natomiast w ramach jednego działania może wystąpić tylko jedno źródło finansowania (albo SECO, albo z SDC). W praktyce oznacza to, że można złożyć dwa działania w ramach OT 9 finansowane z SECO lub dwa działania finansowane z SDC lub jedno działanie finansowane z SECO, a drugie z SDC.

Na etapie WPP nie należy składać bardzo szczegółowych budżetów. Budżet działania powinien być na tyle szczegółowy, aby umożliwił ekspertowi jego ocenę, ale nie powinien schodzić na poziom pojedynczego wydatku. Reasumując, nie ma potrzeby podziału tak skonstruowanego działania edukacyjnego na mniejsze części, natomiast w opisie działania warto wskazać z jakich działań składa się element edukacyjny. Ponadto rekomendujemy wprowadzanie kwot w zaokrągleniu do pełnego złotego. Wprowadzanie kwot po przecinku w zbyt dużej szczegółowości może powodować błędne działanie formularza.

Tak, wskazana ścieżka podpisania i złożenia przez Miasto wniosku jest poprawna, ale nie ma obowiązku podpisywania skanów załączników podpisem elektronicznym za zgodność z oryginałem. Zgodnie z pkt 17 Regulaminu „Wnioskodawca składa Wstępną Propozycję Projektu wraz z załącznikami wyłącznie w formie elektronicznej, opatrzoną kwalifikowanym podpisem elektronicznym, przy użyciu Platformy Usług Administracji Publicznej (ePUAP)”. Wnioskodawca wypełnia formularz wniosku, zapisuje go w formie pliku pdf i podpisuje podpisem kwalifikowanym. Oprócz opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym pliku w formacie pdf należy również dołączyć do korespondencji przesyłanej przez ePUAP ostatecznego pliku roboczego w formacie *.json. Załączniki podpisane elektronicznie powinny zostać załączone w oryginale. Natomiast załączniki sporządzone w formie pisemnej (w postaci papierowej) należy zeskanować i dołączyć w postaci elektronicznej – nie muszą być one opatrzone podpisem elektronicznym.

Jeżeli żadne decyzje, pozwolenia, uzgodnienia itp. nie są niezbędne do realizacji zadnia, to zadanie uznaje się za gotowe do realizacji na etapie oceny WPP. W przypadku działań grantowych gotowość formalno-prawna będzie badana na etapie weryfikacji Kompletnej Propozycji Projektu (por. odpowiedź na pytanie nr 180). Odnosząc się wprost do wypełnienia punktów 15 i 16. W punkcie 15.2 należy wpisać nazwę zadania grantowego i zaznaczyć, że działanie jest gotowe do realizacji. W takim przypadku punkt 16 – w odniesieniu do działania grantowego – będzie nieaktywny (nie będzie się go dało wypełnić, ponieważ w pkt 15.2 uznano, że działanie jest gotowe). Należy pamiętać, że na etapie WPP w opisie działania niezbędne jest wskazanie konkretnych podstaw prawnych do realizacji działania w formule grantowej. Zgodnie z pkt 11.2 regulaminu naboru Wnioskodawcy, którzy przejdą do kolejnego etapu, przygotowywać będą wszystkie dokumenty niezbędne do uruchomieniowa programu granowego (w tym regulamin przyznawania grantów) co do zasady na etapie przygotowywania Kompletnej Propozycji Projektu, a dokumenty te będą podlegały weryfikacji na etapie oceny Kompletnych Propozycji Projektów.

Wartość, która obliguje wnioskodawcę do złożenia prawomocnego pozwolenia na budowę oblicza się od sumy DOFINANSOWANIA WSZYSTKICH działań podstawowych (bez względu na ich poziom gotowości), łącznie z obu źródeł finansowania (tj. SECO i SDC). Przy wyliczeniu tej wartości nie uwzględnia się kosztów współpracy bilateralnej oraz kosztów zarządzania. Jeżeli kwota DOFINANSOWANIA WSZYSTKICH DZIAŁAŃ byłaby równa 80 mln zł, to wówczas 35% dofinansowania wszystkich działań podstawowych wynosi 28 mln zł. W takiej sytuacji dla działań, w ramach których będą realizowane działania wymagające pozwolenia na budowę, a których wartość jest równa lub większa niż 28 mln zł, konieczne będzie przedstawienie (załączenie) prawomocnego pozwolenia na budowę.

W opisywanym przypadku warunek nie zostanie spełniony. Wprawdzie decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID) należy traktować jako decyzję o pozwoleniu na budowę; jednakże Regulamin naboru wymaga przedstawienia PRAWOMOCNEJ decyzji w przypadku działań o wartości równej, bądź wyższej od 35% wartości dofinansowania działań podstawowych. Decyzja ostateczna nie jest tożsama z decyzją prawomocną. Różnica między decyzją prawomocną, a ostateczną została uregulowana w art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 14.06.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z jego treścią decyzja administracyjna jest prawomocna, gdy nie można jej zaskarżyć do sądu (prawomocność może dotyczyć jedynie decyzji ostatecznych). Prawomocność decyzji musi zostać potwierdzona przez organ wydający decyzję, np. pieczęcią na decyzji albo stosownym zaświadczeniem.

W związku z faktem, że Związek komunalny ma większościowe udziały w spółce, to może ona być podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowanych. Zachęcamy również do zapoznania się z poradnikiem „Podmioty realizujące projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast” dostępnym na stronie: https://wsparciemiast.pl/baza-wiedzy/wymogi-formalne/poradniki-metodyczne/, w którym kompleksowo omówione zostały kwestie podmiotów, które mogą realizować projekt przygotowywany przez miasto-wnioskodawcę.

Odpowiadając na pierwszą część pytania potwierdzamy, że zgodnie z zaktualizowanym w listopadzie 2024 r. Regulaminem naboru (punkt 12) „miasto powinno na potrzeby planowania budżetu (WPF) oszacować wielkość przewidywanego wkładu własnego /współfinansowania (zarówno na wydatki kwalifikowalne jak i niekwalifikowalne) i zastanowić się nad źródłami finansowania,” We wniosku w pkt 14.2 Wnioskodawca musi oświadczyć, że posiada środki na zapewnienie współfinansowania projektu (zarówno na wydatki kwalifikowane jak i niekwalifikowane), a sam formularz wniosku musi być kontrasygnowany przez skarbnika gminy. Zaś planowane inwestycje należy wpisać do WPF zgodnie z zasadami obowiązującymi w mieście, jednak nie później niż na etapie podpisania umowy o dofinansowanie. Proszę zapoznać się z odpowiedzą nr 286 w wymogach formalnych. By uzyskać odpowiednią proporcję między SECO i SDC należy obniżyć procent dofinasowania. Zatem należy wpisać całość kosztów kwalifikowanych, a w kolumnie % dofinansowania należy wprowadzić odpowiedni procent dofinansowania (taki by uzyskać proporcję 36,24% SDC i 63,76% SECO). W kolumnie „Podstawa wyliczenia mniejszego niż 100% dofinansowania z projektu” należy w takiej sytuacji wpisać „wkład własny”.

Termin rozpoczęcia działania to moment dokonania pierwszej czynności związanej z realizacją działania. Termin rozpoczęcia działania nie musi być tożsamy z początkiem okresu kwalifikowalności wydatków z tym działaniem związanych i może być wcześniejszy niż dzień ogłoszenia naboru wniosków (7 marca 2024 r.). Zgodnie z Rozdziałem 7 Regulaminu w dniu ogłoszenia naboru wniosków (tj. z dniem 7 marca 2024 r.) rozpoczyna się jedynie okres kwalifikowalności wydatków (z zastrzeżeniem przepisów o pomocy publicznej). Jednakże z uwagi na ograniczenia techniczne wniosku za datę rozpoczęcia działania w przypadku, gdy rozpoczyna się ono przed 7 marca 2024 r. należy wpisać pierwszą możliwą datę (tj. 07 marca 2024 r.). Jednocześnie podkreślić należy, że za kwalifikowalną można uznać tę część przedmiotu umowy, która została dostarczona/wykonana (potwierdzona protokołem odbioru), zafakturowana i opłacona po 7 marca 2024 r.

Zgodnie z pkt. 12 Regulaminu Naboru Projektów w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast, „wydatki niekwalifikowane oraz wymagany wkład własny na wydatki kwalifikowane mogą zostać pokryte ze środków własnych i przychodów zwrotnych (kredyty, pożyczki i emisja obligacji)”. Z kolei w zakresie przeznaczenia środków pozyskanych w ramach niniejszego Programu i ich przeznaczenia na spłatę tej pożyczki należy zauważyć, że spłata pożyczek jest dokonywana w formie rozchodów a nie wydatków. Rozchody są inną kategorią budżetową niż wydatki. Dodatkowo w pkt. 22 ww. Regulaminu wyszczególniony został zamknięty katalog wydatków, które można uznać za kwalifikowalne. W katalogu tym nie uwzględniono środków pieniężnych (rozchodów) przeznaczanych na spłatę długu (w tym pożyczki). Reasumując, brak jest podstaw do uznania za wydatki kwalifikowalne rozchodów przeznaczanych na spłaty długu.

Zgodnie z pkt. 12 Regulaminu Naboru Projektów w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast, „wydatki niekwalifikowane oraz wymagany wkład własny na wydatki kwalifikowane mogą zostać pokryte ze środków własnych i przychodów zwrotnych (kredyty, pożyczki i emisja obligacji)”. Z kolei w zakresie przeznaczenia środków pozyskanych w ramach niniejszego Programu i ich przeznaczenia na spłatę tej pożyczki należy zauważyć, że spłata pożyczek jest dokonywana w formie rozchodów, a nie wydatków. Rozchody są inną kategorią budżetową niż wydatki. Dodatkowo, w pkt. 22 ww. Regulaminu wyszczególniony został zamknięty katalog wydatków, które można uznać za kwalifikowalne. W katalogu tym nie uwzględniono środków pieniężnych (rozchodów) przeznaczanych na spłatę długu (w tym pożyczki). Reasumując, brak jest podstaw do uznania za wydatki kwalifikowalne rozchodów przeznaczanych na spłaty długu.

Do załączników obligatoryjnych na etapie WPP należy list intencyjny i jest on wystarczający. Wnioskodawca ma prawo zastosować swój własny wzór listu intencyjnego oraz dokumenty potwierdzające upoważnienie osób podpisujących list intencyjny ze strony partnera/ów krajowego/ych i miasta. List intencyjny i upoważnienie należy przygotować we własnym zakresie. Zgodnie z Regulaminem (pkt. 5) list intencyjny potwierdza wolę współpracy i określa, czego ona dotyczy (których działań, czy są to działania podstawowe czy uzupełniające). Opis udziału partnera w projekcie, uzasadnienie udziału, wpływ na osiąganie celów, realizację wskaźników, wkład w zasoby projektu jest wprowadzany do formularza wniosku o dofinansowanie w Części A w pkt 10. Partnerstwa krajowe. Informacje te powinny wynikać z uzgodnień przeprowadzonych przez Miasto i partnera krajowego przed złożeniem Wstępnej Propozycji Projektu. Nie ma potrzeby powtarzać tych informacji w liście intencyjnym. Partner krajowy realizujący działanie/poddziałanie musi dostarczyć oświadczenie o kwalifikowalności VAT jako załącznik do Wstępnej Propozycji Projektu.

Partnerem krajowym w projekcie może być – zgodnie z zapisami Regulaminu naboru – gmina lub powiat lub ich związek połączony z miastem funkcjonalnie poprzez wspólne dla danego obszaru cele. Podkreślić należy, że powiatowy urząd pracy jest jednostką organizacyjną powiatu i nie posiada odrębnej od powiatu osobowości prawnej. Należy też pamiętać, że powiatowy urząd pracy realizuje działania wskazane w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jak również o tym, że przekazanie finansowania przedsiębiorcom musi się odbywać w oparciu o obowiązujące przepisy prawne, umożliwiające wnioskodawcy lub partnerowi krajowemu przekazanie finansowania innym podmiotom.

Zgodnie z pkt 22.2 Regulaminu do wydatków kwalifikowanych w Programie Rozwoju Miast należą wydatki uwzględnione w budżecie projektu, poniesione w związku z realizacją projektu i spełniające kryteria kwalifikowalności, w tym: 1) zakup usług, dostaw i robót budowlanych związanych z przygotowaniem, projektowaniem, konsultowaniem i realizacją działań, 2) wydatki na nabycie, budowę, renowację i modernizację obiektów budowlanych, bez wydatków na nabycie prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego gruntów o ile spełnione zostały łącznie następujące warunki: – są zgodne z zasadami kwalifikowalności wydatków oraz trwałości projektu, – są niezbędne do skutecznej i efektywnej realizacji działań ujętych w projekcie, – są ponoszone przez podmioty uprawnione do ponoszenia wydatków kwalifikowanych. Biorąc pod uwagę powyższe wskazany wydatek może być, co do zasady, kwalifikowalnym. Na etapie WPP nie jest obowiązkowe dołączenie operatu szacunkowego. W uzasadnieniu wybranych pozycji budżetowych w pkt 19. Fiszki działania warto wskazać, że założony koszt wynika z operatu szacunkowego.

Zgodnie z pkt 20 Formularza wniosku o dofinansowanie Miasto składa (we własnym imieniu jako Wnioskodawca) oświadczenie o kwalifikowalności VAT dla wszystkich ponoszonych przez siebie wydatków w ramach całego działania na podstawie ich analizy – zaznaczając odpowiednie pole w pkt 20 w części B wniosku. Wnioskodawca nie składa dodatkowego oświadczenia o kwalifikowalności VAT na wzorze stanowiącym załącznik nr 12 do Regulaminu. Zatem jeżeli w ocenie Wnioskodawcy podatek VAT będzie stanowił koszt kwalifikowalny, wówczas we wniosku o dofinansowanie Wnioskodawca powinien zaznaczyć w pkt. 20: Oświadczam, że wnioskodawca realizując działanie: „nie ma prawnej możliwości odzyskania podatku VAT”. Natomiast każdy inny – niż Wnioskodawca – podmiot realizujący działanie (np. partner krajowy), składa oświadczenie o kwalifikowalności VAT (we własnym imieniu) w odniesieniu do wszystkich ponoszonych przez siebie wydatków w ramach całego działania, zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik nr 12 do Regulaminu. Wzór jest dostępny jest na stronie Internetowej https://www.programszwajcarski.gov.pl/ pod linkiem: https://www.programszwajcarski.gov.pl/strony/skorzystaj-z-funduszy/nabory-wnioskow/ogloszenie-o-naborze-projektow-w-ramach-polsko-szwajcarskiego-programu-rozwoju-miast-finansowanym-z-drugiej-edycji-szwajcarskiej-pomocy-finansowej-dla-wybranych-panstw-czlonkowskich-unii-eur/. Dodatkowo rekomendujemy zapoznać się z odpowiedziami na pytania nr 194, 232, 282 i 294 na stronie www.wsparciemiast.pl.

Dla działań lub poddziałań grantowych nie sporządza się na etapie WPP testów pomocy publicznej. Działaniem/podziałaniem grantowym jest natomiast takie działanie/poddziałanie, w którym beneficjent/partner krajowy udziela grantów (dotacji) innym podmiotom (grantobiorcom) na realizację zadań służących osiągnięciu celu projektu. Dlatego powierzenie na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24.04.2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie organizacji pożytku publicznego do realizacji działania/poddziałania spełnia definicję działania/poddziałania grantowego, o ile jego zakres zawiera się w sferze zadań publicznych, o których mowa w art. 4 ww. ustawy, i o ile służy ono realizacji celu projektu. Należy również podkreślić, że powierzyć do realizacji zadania można jedynie tym organizacjom pozarządowym, które prowadzą działalność statutową w danej dziedzinie.

Nie wymaga się wpisywania w kolumnach 7-9 w punkcie 15.1 części B wniosku dokumentów ani decyzji niezbędnych do skutecznego zgłoszenia robót budowlanych. Nie należy ich też dołączać do wniosku o dofinansowanie. Należy jedynie wymienić prawomocne zgłoszenie robót budowlanych.

W przypadku działań, których wartość nie przekracza 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych nie jest wymagane posiadanie, ani dołączanie prawomocnego pozwolenia na budowę na etapie składania Wstępnej Propozycji Projektu. Brak prawomocnego na dzień złożenia WPP pozwolenia na budowę może jednak wpłynąć na wynik oceny merytorycznej działania (pkt 15 części B wniosku o dofinansowanie – gotowość działań do realizacji), dokonywanej przez ekspertów. Szczegółowe wyjaśnienia Krajowej Instytucji Koordynującej – Operatora Programu w sprawie kryterium oceny pkt 15 Przygotowanie do realizacji i pkt 16 Harmonogram (część B wniosku – fiszka działania) są dostępne na stronie wsparciemiast.pl  pod linkiem: https://wsparciemiast.pl/wp-content/uploads/2024/12/wyjasnienia-do-oceny-pkt.-15-i-16-czesci-B-wniosku-o-dofinansowanie.pdf. Zachęcamy również do zapoznania się z odpowiedzią na pytanie nr 141, w którym szerzej ujęto kwestię pozwoleń na budowę dla działań o wartości poniżej progu 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych.

Nie wszystkie podmioty uprawnione do ponoszenia wydatków kwalifikowanych (w tym wskazane w pkt a-d) muszą być wybrane w drodze otwartego konkursu. Jeśli obowiązujące przepisy prawa nie wymagają dokonania wyboru podmiotu, któremu miasto przekaże finansowanie na realizację określonych zadań w drodze procedury konkurencyjnej – to wówczas taki podmiot może zostać wskazany przez miasto/partnera krajowego. W każdym przypadku (zarówno wtedy, gdy podmiot któremu przekazuje się finansowanie jest wybierany w drodze otwartego konkursu, jak i wtedy, gdy jest on wskazywany bez przeprowadzenia konkursu) ważne jest wykazanie podstawy prawnej umożliwiającej miastu/partnerowi krajowemu przekazanie innemu podmiotowi finansowania (np. dotacji) na realizację określonych zadań. Inne podmioty uprawnione do ponoszenia wydatków kwalifikowanych nie muszą być wybrane przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. W takim przypadku należy we wniosku o dofinansowanie wskazać podstawę prawną ich wyboru. Jeśli jednak podmioty te zostaną wybrane albo będą wskazane przez miasto/partnera krajowego przez złożeniem wniosku o dofinansowanie – ich nazwę należy podać w składanym wniosku o dofinansowanie.

Jeżeli w ramach jednego działania planowanych jest do realizacji kilka inwestycji, a łączna wartość tego działania będzie równa lub przekroczy 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych, to do wszystkich inwestycji wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, zaplanowanych do realizacji w ramach tego działania (niezależnie od ich wartości) wnioskodawca musi przedstawić prawomocne pozwolenie na budowę (lub zgłoszenie, co do którego organ nie wniósł sprzeciwu). Jeżeli w ramach jednego obszaru tematycznego planowane są do realizacji dwa działania, w tym działanie, którego wartość będzie równa lub wyższa niż 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych oraz działanie, którego wartość będzie niższa niż 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych to obowiązek przedstawienia prawomocnych decyzji o pozwoleniu na budowę (zgłoszeń, co do których organ nie wniósł sprzeciwu) będzie dotyczył wyłącznie inwestycji realizowanych w ramach tego działania, którego wartość będzie równa lub wyższa niż 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych. Brak prawomocnego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia dla inwestycji realizowanych w ramach działania, którego wartość będzie niższa niż 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych może skutkować niższą punktacją w ocenie merytorycznej punktu 15 – Przygotowanie do realizacji. Warto podkreślić, że w ramach jednego obszaru tematycznego (np. OT-7) miasto może zaplanować maksymalnie dwa działania, a liczba wszystkich działań podstawowych w projekcie nie może przekroczyć 15. Jednocześnie zachęcamy do zapoznania się z wyjaśnieniem Krajowej Instytucji Koordynującej – Operatora Programu w sprawie kryterium oceny pkt 15 Przygotowanie do realizacji i pkt 16 Harmonogram (część B wniosku – fiszka działania) oraz odpowiedziami na podobne pytaniami (np. 57,60, 61, 95, 183, 196, 200, 230) dostępnymi na stronie www.wsparciemiast.pl w zakładce „Baza wiedzy- Wymogi formalne -Poradniki metodyczne”.

Z punktu widzenia założeń Programu warunkiem realizacji projektu w partnerstwie krajowym nie jest to, aby partner ponosił wydatki. Wkład partnera w szczególności może bowiem polegać również na udostępnieniu kadr, kompetencji, zasobów materialnych w osiąganie celów, rezultatów, wskaźników projektu (zob. karta oceny merytorycznej projektu). W szczególności, mając na względzie udzielone odpowiedzi na powiązane wcześniej pytania o realizację działań przez spółkę komunalną, udział partnera w projekcie nie jest niezbędny do ponoszenia wydatków przez spółkę, której większościowym udziałowcem jest miasto (zob. pkt 3.3.2. Poradnika dot. Podmiotów realizujących projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast). Przepływy finansowe mogą następować bowiem na linii miasto-spółka, w której mniejszościowe udziały ma inna gmina. Analizując zasadność realizacji partnerstwa w projekcie, Miasto powinno ocenić wpływ takiego podejścia na osiągnięcie celów, opisać korzyści wynikające z partnerstwa oraz potwierdzić zdolność instytucjonalną do wspólnej realizacji projektu (zob. pkt 5 Regulaminu).

Spółka komunalna, w której większościowym udziałowcem jest wnioskodawca, a mniejszościowym pakietem udziałów dysponuje partner krajowy zasadniczo nie może być podmiotem, któremu środki będzie przekazywał partner krajowy. Ten ostatni nie jest bowiem udziałowcem większościowym, który mógłby traktować spółkę jak własną jednostkę. Wskazane jest raczej, żeby przepływy finansowe następowały pomiędzy wnioskodawcą a spółką, jeśli to wnioskodawca posiada większość udziałów (zob. szerzej pkt 3.3.2. Poradnika dotyczącego Podmiotów realizujących projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast). Szerzej na temat spółki komunalnej jako podmiotu uprawnionego do ponoszenia wydatków kwalifikowanych w odpowiedzi na pytanie nr 265.

Przyjmując wskazane powyżej założenia, spółka może być podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowanych (zob. szerzej pkt 3.3.2. Poradnika dotyczącego Podmiotów realizujących projekt w Programie Polsko Szwajcarskim). Jeśli jednak to spółka ma ponosić wydatki, należy pamiętać, że to spółka powinna zostać wskazana jako podmiot, który będzie realizował działanie, a nie miasto. Jak wynika bowiem z pkt 13 Regulaminu, obok beneficjenta, partnera krajowego i partnera szwajcarskiego, podmiotami uprawnionymi do ponoszenia wydatków są również podmioty wskazane (np. spółki komunalne) albo wybrane (grantobiorcy) przez beneficjenta lub partnera do realizacji działania/poddziałania zgodnie z obowiązującym prawem. Szerzej na temat udziału spółki komunalnej w projekcie w odpowiedziach na pytania nr 170, 222 oraz 265.

Punkt 7 części B wniosku o dofinansowanie realizacji projektu dotyczy okresu realizacji działania – daty jego rozpoczęcia i zakończenia. Z „Instrukcji wypełniania formularza wniosku o dofinansowanie dla miast ubiegających się o wsparcie w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast” wynika, że w pkt 7 części B należy wskazać datę rozpoczęcia i zakończenia realizacji działania. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że daty te muszą mieścić się w okresie realizacji projektu wskazanym w pkt 3 w części A formularza wniosku. W przypadku podania dat niemieszczących się w okresie realizacji projektu w formularzu zostanie wyświetlona właściwa informacja. Dziękujemy za zwrócenie uwagi na omyłkę. Została już poprawiona w formularzu.

W punkcie 15.1 i 16.1. należy wymienić poszczególne inwestycje i dla każdej inwestycji wygenerować jeden wiersz (nie należy rozbijać jednej inwestycji na kilka wierszy). Natomiast w kolumnie 3 w pkt 15.1 i 16.1. należy podać nazwę inwestycji jednoznacznie ją identyfikującą; zaleca się podanie nazwy zgodnej z pozwoleniem na budowę/zezwoleniem/zgłoszeniem (o ile takie jest wydane lub złożone).

Zgodnie z „Instrukcją wypełniania formularza wniosku o dofinansowanie dla miast ubiegających się o wsparcie w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast” w pkt 7 części A wniosku o dofinansowanie należy opisać spodziewane rezultaty/efekty projektu, wskazać ich relację z celami projektu oraz poszczególnymi działaniami podstawowymi. Należy także wykazać uzupełniający wobec siebie charakter działań, ich spójność i efekt synergii oraz opisać, w jaki sposób zostanie osiągnięty cel „Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast”, czyli poprawa jakości życia mieszkańców. Z uwagi na to, że za opis pkt 7 części A wniosku o dofinansowanie można uzyskać od 6 do 10 punktów za „wskazanie konkretnych i realistycznych” rezultatów, a 0 punktów za wskazanie rezultatów nieadekwatnych do zaplanowanych działań, nierealistycznych do osiągnięcia to rezultaty projektu powinny być nie tylko określone, ale i wskazywać na zmianę (mierzalną) w zakresie szeroko rozumianej poprawy jakości życia mieszkańców. Tylko tak opisane rezultaty projektu (nazwane/określone i skwantyfikowane- ilościowo ujęte) pozwolą na ocenę ich adekwatności do zaplanowanych działań oraz możliwości ich osiągnięcia.

Zgodnie z pkt. 22.1 Regulaminu „niekwalifikowany jest podatek VAT, który jest teoretycznie możliwy do odzyskania, w dowolny sposób, nawet jeżeli de facto beneficjent sam nie odzyskuje podatku VAT. (…) W świetle Regulacji samo istnienie prawa do odliczenia wyklucza uznanie podatku za kwalifikowalny, choćby podatnik sam nie korzystał z odliczeń i nie zamierzał skorzystać w przyszłości. Tak więc VAT będzie kwalifikowany tylko tam, gdzie nie będzie prawnej możliwości odzyskania VAT zgodnie z przepisami prawa krajowego.” Z kolei wszystkie podmioty realizujące działania są zobowiązane do analizy wydatków w zakresie kwalifikowalności podatku VAT i złożenia odpowiednich oświadczeń. W pkt. 3.3. poradnika „Podmioty realizujące projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast” kwestie te zostały precyzyjnie wyjaśnione, ze wskazaniem, iż analiza ta odnosi się do podmiotu uprawnionego do ponoszenia wydatków kwalifikowanych. Z kolei we wspomnianej odpowiedzi na pytanie nr 145 zwrócono uwagę, że jeżeli zgodnie z przepisami prawa krajowego podatek VAT byłby możliwy do odzyskania przez gminę np. w drodze tzw. centralizacji VAT, wówczas będzie on stanowił wydatek niekwalifikowany. W przypadku wspomnianego podmiotu, jakim jest Policja nie zachodzi możliwość odzyskania podatku VAT przez gminę ze względu na brak powiązań o charakterze organizacyjno-instytucjonalnym. Podmiot ten nie jest bowiem objęty procesem centralizacji VAT w gminie. W opisanej sytuacji podatek VAT będzie stanowił wydatek kwalifikowany. Reasumując, jeżeli w wyniku przeprowadzonej analizy zostanie zidentyfikowana jakakolwiek możliwość odzyskania podatku VAT, dopiero wówczas będzie on stanowił wydatek niekwalifikowany.

Zgodnie z pkt 22.1 (str. 37) „Wzór oświadczenia o kwalifikowalności VAT dla podmiotu realizującego działanie (innego niż wnioskodawca) stanowi załącznik nr 12 do Regulaminu. Drobne różnice miedzy wzorami oświadczenia dostępnymi na stronie naboru nie wpływają na treść oświadczenia i mogą być użyte na potrzeby wniosku.

Jak wspomniano w odpowiedzi na pytanie nr 302, decyzja ostateczna nie jest tożsama z decyzją prawomocną. Różnica między decyzją prawomocną, a ostateczną została wskazana w art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 14.06.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z jego treścią decyzja administracyjna jest prawomocna, gdy nie można jej zaskarżyć do sądu (prawomocność może dotyczyć jedynie decyzji ostatecznych). Prawomocność decyzji musi zostać potwierdzona przez organ wydający decyzję, np. pieczęcią na decyzji albo stosownym zaświadczeniem. Jeżeli zatem przedmiotowa decyzja nie została zaskarżona do sądu administracyjnego, Wnioskodawca powinien wystąpić o zaświadczenie o prawomocności decyzji do organu, który wydał ostateczną decyzję.

Z punktu widzenia pkt 13 Regulaminu, należy odróżnić rolę partnera krajowego w projekcie od szerszej kategorii – podmiotów uprawnionych do ponoszenia wydatków kwalifikowanych. Spółka komunalna nie może pełnić roli partnera krajowego, zastrzeżonej dla gmin, powiatów, związków gminnych oraz związków powiatowo-gminnych. Może natomiast, o ile mieści się w definicji spółki komunalnej przyjętej na potrzeby Programu (ponad 50% udziałów miasta w spółce) być podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowanych. Przepływy finansowe pomiędzy miastem a spółką komunalną winny odbywać się na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa. W odniesieniu do spółek komunalnych można wskazać kilka, powszechnie spotykanych w praktyce samorządowej, podstaw takich przepływów. Należą do nich w szczególności: 1) dopłaty do kapitału (o ile zostały przewidziane w umowie spółki), 2) podwyższenie kapitału zakładowego, 3) rekompensaty w związku z wykonywaniem usług użyteczności publicznej. Wybór możliwości najbardziej odpowiadającej specyfice działalności spółki oraz charakterowi działania należy do miasta. Jeśli spółka zostanie wskazana we Wstępnej Propozycji Projektu jako realizator działania, wówczas to ona powinna być stroną umowy o roboty budowlane, udzielać niezbędnych zamówień oraz wydatkować środki. Podobnie dokumenty rozliczeniowe wiążące się z realizacją konkretnego działania, do którego przypisana została spółka (takie jak np. faktury) powinny być wystawiane na spółkę, a nie na miasto. Zachęcamy do zapoznania się ze zaktualizowanym poradnikiem dot. Podmiotów realizujących projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast, dostępnym pod adresem: https://wsparciemiast.pl/wp-content/uploads/2024/12/AKTUALIZACJA-Poradnik_Podmioty-realizujace-projekt-19.12.2024.pdf

Za spółkę komunalną (dla potrzeb realizacji projektu w ramach Programu) uznaje się spółkę prawa handlowego z większościowym udziałem gminy, a więc spółkę, w której gmina posiada ponad 50% udziałów lub akcji w kapitale zakładowym. Przepływy finansowe pomiędzy miastem a spółką winny odbywać się na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa. W odniesieniu do spółek miejskich można wskazać kilka, powszechnie spotykanych w praktyce samorządowej, podstaw takich przepływów. Należą do nich w szczególności: 1) dopłaty do kapitału (o ile zostały przewidziane w umowie spółki), 2) podwyższenie kapitału zakładowego, 3) rekompensaty w związku z wykonywaniem usług użyteczności publicznej. Wybór możliwości najbardziej odpowiadającej specyfice działalności spółki oraz charakterowi działania należy do miasta. Zachęcamy do zapoznania się ze zaktualizowanym poradnikiem dot. Podmiotów realizujących projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast, dostępnym pod adresem: https://wsparciemiast.pl/wp-content/uploads/2024/12/AKTUALIZACJA-Poradnik_Podmioty-realizujace-projekt-19.12.2024.pdf.

Działania uzupełniające muszą spełniać te same kryteria, co działania podstawowe. Dlatego też, jeśli wartość działania uzupełniającego będzie równa lub wyższa niż 35% wartości dofinansowania działań podstawowych składających się na Wstępną Propozycję Projektu to miasto powinno dysponować wszystkimi prawomocnymi pozwoleniami na budowę/zgłoszeniami, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu niezbędnymi dla realizacji działania, pod rygorem negatywnej oceny (odrzucenia) Wstępnej Propozycji Projektu. Wymóg dysponowania prawomocnymi decyzjami/zgłoszeniami nie obowiązuje, jeśli wartość działania uzupełniającego będzie niższa niż 35% wartości dofinansowania działań podstawowych. Działanie takie jednak nie uzyska maksymalnej liczby punktów w trakcie oceny merytorycznej w kryterium gotowości do realizacji (działania uzupełniające są oceniane, mimo, że punkty im przyznane nie liczą się do oceny Wstępnej Propozycji Projektu). Należy podkreślić, że to nie miasto, ale Komitet Sterujący rekomendować będzie (po ewentualnym wyłączeniu któregoś z działań podstawowych) włączenie działań uzupełniających do projektu, kierując się zasadnością i stopniem przygotowania (gotowości) działania do realizacji. Miasta-finaliści zobowiązani są do ich uwzględnienia w Kompletnej Propozycji Projektu lub uzasadnienia odstąpienia od ich wykorzystania.

Nie ma obowiązku przypisania wskaźnika produktu i rezultatu do każdego działania, jeżeli jest on kompletnie nieadekwatny dla zgłaszanego zakresu działania. W takim przypadku brak wskaźnika np. rezultatu dla danego działania nie jest błędem. Niemniej jednak warto dokonać analizy, czy na pewno opisany zakres dobrze wpisuje się w wybrany obszar tematyczny, tym bardziej że wskaźniki mają dość pojemne definicje.

Brak prawomocności pozwolenia nie pozwoli uzyskać najwyższej oceny w kryterium oceniającym gotowość działania. Natomiast niezwykle istotne jest czy pozwolenie to dotyczy działania, którego wartość jest równa bądź wyższa od 35% wartości dofinansowania działań podstawowych. W takiej sytuacji nieprzedstawienie prawomocnych pozwoleń na budowę skutkuje negatywną oceną Wstępnej Propozycji Projektu w ramach oceny formalnej. Wnioskodawca zostanie co prawda wezwany do złożenia uzupełnień, ale czas ten będzie relatywnie krótki i w przypadku braku prawomocności na dzień złożenia wyjaśnień Wnioskodawca naraża się na odrzucanie projektu. Proszę o zapoznanie się z odpowiedzą nr 188 w kategorii Wymogi formalne.

W języku angielskim wypełnia się jednie punkt 13 części A („Streszczenie projektu w języku angielskim”) oraz każdorazowo tytuł działania w punkcie 4 części B (tj. w każdej z fiszek działania). Wnioskodawca składa jeden komplet dokumentów zgodnie z zasadami opisanymi w regulaminie naboru.

W sytuacji gdy jest problem z generowaniem pdf warto: – przeprowadzić weryfikację wypełnionego wniosku i poprawić błędy; – sprawdzić czy nie ma przekroczonych limitów znaków w poszczególnych polach; – sprawdzić czy budżet nie jest nadmiernie rozbudowany i czy kwoty nie zawierają wiele cyfr po przecinku (rekomendujemy wprowadzanie kwot w zaokrągleniu do pełnego złotego. Wprowadzanie kwot po przecinku w zbyt dużej szczegółowości może powodować błędne działanie formularza.)

W przypadku działania inwestycyjnego (tzn. działania, które obejmuje roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę, zezwolenia na realizację inwestycji drogowej lub zgłoszenia), aby uzyskać maksymalną liczbę punktów w kryterium „Przygotowania do realizacji” należy posiadać prawomocne pozwolenia na budowę, zezwolenia na realizację inwestycji drogowej lub zgłoszenie. Opinia o celowości inwestycji w sektorze zdrowia – IOWISZ nie jest wymagana do uzyskania ww. dokumentów. Istnieje możliwość uzupełnienia wniosku na etapie oceny formalnej. Zasady te precyzuje p. 18.1 (Kryteria i zasady oceny formalnej Wstępnych Propozycji Projektów) Regulaminu, ale katalog ten jest wąski i enumeratywnie wymienia dokumenty, do dostarczenia których KIK-OP będzie wzywał Wnioskodawców na etapie oceny formalnej.

Ujęcie ww. wydatków zależy od Miasta-wnioskodawcy. Mogą być ujęte zarówno w kosztach inwestycji w punkcie 15.1. W takiej sytuacji należy je wykazać w tym samym wierszu co inwestycja, wskazując łączną kwotę inwestycji oraz nadzoru i dokumentacji budowlanej. Można także wydatki związane z opracowaniem dokumentacji techniczno-projektowej wraz z nadzorem inwestorskim wskazać w punkcie 15.2.

I. Wystąpienie pomocy. W zakresie ogólnym występowania pomocy publicznej w przypadku wsparcia budowy sieci ciepłowniczych należy mieć na uwadze, że Zawiadomienie Komisji Europejskiej w sprawie pojęcia pomocy państwa (2022/C 264/01) ma jedynie generalny charakter i w innych aktach dotyczących konkretnych rodzajów działalności konkretnych sektorów sformułowano bardziej szczegółowe warunki. W zakresie energetyki, w tym sieci ciepłowniczych, za referencyjne należy uznać Wytyczne w sprawie pomocy państwa na ochronę klimatu i środowiska oraz cele związane z energią z 2022 roku (tzw. CEEAG). W pkt 373-375 CEEAG Komisja przedstawiła jej zapatrywanie na występowanie pomocy publicznej w przypadku finansowania infrastruktury sieciowej (elektroenergetycznej i ciepłowniczej). W odniesieniu do sieciowej infrastruktury ciepłowniczej kluczowy jest pkt 375, w którym wskazano: ” Pkt. 375.Podobnie Komisja uważa, że pomoc państwa nie występuje w przypadku inwestycji, w których infrastruktura energetyczna jest zarządzana w ramach „monopolu naturalnego”, którego istnienie stwierdza się, gdy spełnione są łącznie następujące warunki: a) infrastruktura nie napotyka bezpośredniej konkurencji, co ma miejsce w sytuacji, w której infrastruktury energetycznej nie da się powielić opłacalnymi metodami, a zatem nie są w nią zaangażowani żadni inni operatorzy poza operatorem systemu przesyłowego/operatorem systemu dystrybucyjnego; b) alternatywne finansowanie infrastruktury sieciowej, oprócz finansowania sieci, jest w danym sektorze i państwie członkowskim nieznaczne; c) infrastruktura nie jest zaprojektowana w taki sposób, aby wybiórczo sprzyjać konkretnemu przedsiębiorstwu lub sektorowi, ale przynosi korzyści ogółowi społeczeństwa. d) Państwa członkowskie muszą również zapewnić, aby finansowanie przeznaczone na budowę lub obsługę infrastruktury sieci energetycznej nie mogło być wykorzystane do subsydiowania skrośnego lub pośredniego subsydiowania innych rodzajów działalności gospodarczej. W odniesieniu do infrastruktury energii elektrycznej i gazowej, zob. pkt 374.” Szczególnie istotny jest zwłaszcza ostatni warunek. Został on szerzej omówiony przez Komisję w ramach dokumentu Guiding template: District heating/cooling generation and distribution infrastructure (https://competition-policy.ec.europa.eu/document/download/fe835fd4-888e-4af8-99e9-ccb8a7579abc_en?filename=template_RRF_district_heating_and_cooling_04042023.pdf ): Z analizy tego dokumentu wynika, że konieczne jest funkcjonowanie w danym państwie członkowskim przepisów: – zapewniających możliwość techniczną i prawną dostępu do sieci dla niezależnej strony trzeciej – unbundlingu (tj. rozdzielenia działalności związanej z eksploatacją sieci i związanej z wytwarzaniem ciepła, etc.) – stosowania taryf. Problematyczny w polskich warunkach jest wymóg istnienia przepisów dotyczących unbundligu w sektorze ciepłowniczym. W Polsce w przypadku sektora ciepłowniczego (w przeciwieństwie do sektora elektroenergetycznego i gazowego) nie funkcjonują przepisy nakazujące taki unbundling. W praktyce zresztą w Polsce wiele podmiotów sektora ciepłowniczego prowadzi działalność zarówno w zakresie wytwarzania ciepła i jego dystrybucji poprzez sieci ciepłownicze (Nie inaczej jest w przypadku MPEC Nowy Targ – jak wynika ze strony internetowej tego podmiotu przedsiębiorstwo to prowadzi działalność zarówno w zakresie eksploatacji sieci ciepłowniczej jak i wytwarzania ciepła oraz sprzedaży ciepła – czyli de facto nie ma tu mowy o unbundlingu. Wskazano to zresztą wprost w zapytaniu, gdzie napisano, że „Spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania, dystrybucji i sprzedaży ciepła”). Z tego też względu generalnie w Polsce przyjmuje się, że przy wsparciu budowy/modernizacji sieci ciepłowniczej wystąpi pomoc publiczna. Podsumowując, w przypadku wsparcia publicznego projektów w zakresie sieci ciepłowniczych generalnie należy założyć występowanie pomocy publicznej. II. Poziomy pomocy. Co do poziomu wystąpienia pomocy publicznej w mojej ocenie można uznać, że pojawi się ona zarówno na poziomie miasta (które jak rozumiem będzie bezpośrednim beneficjentem i właścicielem infrastruktury służącej do prowadzenia działalności gospodarczej), jak i ewentualnie względem MPEC Nowy Targ (zob. niżej). W przypadku przekazania infrastruktury ciepłowniczej na rzecz MPEC sp. z o.o. kluczowe znaczenie będą miały warunki przekazania. Jedynie w przypadku, jeśli warunki te będą czysto rynkowe (tj. wyeliminowana zostanie przesłanka korzyści) przekazanie to może nie nosić znamion pomocy publicznej. W relacji Miasto – MPEC Miasto Nowy Targ powinno przeanalizować zasady przekazania sieci w świetle sekcji 4.2. Test prywatnego inwestora w Zawiadomieniu Komisji w sprawie pojęcia pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C/2016/2946)).

Opublikowany 24 grudnia 2024 r. komunikat omawiający zmiany w Regulaminie naboru i w formularzu wniosku o dofinansowanie nie odnosi się do oceny wniosku pod względem kryterium Przygotowanie do realizacji. Zawarty w pytaniu cytat pochodzi z przygotowanego przez KIK-OP szczegółowego wyjaśnienia do oceny punktu 15 i 16 części B wniosku o dofinansowanie, zamieszczonego na stronie wsparciemiast.pl Interpretacja dotycząca rozumienia gotowości w działaniach, które obejmują inne elementy niewymagające pozwolenia na budowę, zezwolenia na realizację inwestycji drogowej lub zgłoszenia jest niezmienna od dnia ogłoszenia naboru. W informacji z 19 grudnia dotyczącej sposobu oceny posłużono się jedynie przykładem opinii Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji dla uruchamiania programów profilaktycznych (podobne odpowiedzi znajdują się w odniesieniu do kilku pytań zadanych wcześniej w ramach Centrum Konsultacyjnego oraz były prezentowane w trakcje webinarów „Pytania i odpowiedzi”). Należy zatem raz jeszcze przypomnieć, że co do zasady działania obejmujące inne elementy niewymagające pozwolenia na budowę, zezwolenia na realizację inwestycji drogowej lub zgłoszenia (działania miękkie, nieinwestycyjne) uznaje się za gotowe do realizacji (i przyznaje im się maksymalną punktację) z wyjątkiem sytuacji, kiedy z ogólnie obowiązujących przepisów prawa wynika obowiązek uzyskania przez wnioskodawcę decyzji, pozwoleń, uzgodnień, opinii, porozumień, licencji, koncesji lub innych niezbędnych do realizacji działania dokumentów. W przypadku działań związanych np. z programami profilaktycznymi wymagane jest przedstawienie opinii Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji. W przypadku działania inwestycyjnego (tzn. działania, które obejmuje roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę, zezwolenia na realizację inwestycji drogowej lub zgłoszenia), aby uzyskać maksymalną liczbę punktów w kryterium „Przygotowania do realizacji” należy posiadać prawomocne pozwolenia na budowę, zezwolenia na realizację inwestycji drogowej lub zgłoszenie. Opinia o celowości inwestycji w sektorze zdrowia – IOWISZ nie jest wymagana do uzyskania ww. dokumentów. Zgodnie z Regulaminem naboru istnieje możliwość uzupełnienia wniosku na etapie oceny formalnej na wezwanie KIK-OP. Zasady te precyzuje p. 18.1 (Kryteria i zasady oceny formalnej Wstępnych Propozycji Projektów) Regulaminu, ale katalog ten jest wąski i enumeratywnie wymienia dokumenty, do dostarczenia których KIK-OP będzie wzywał Wnioskodawców na etapie oceny formalnej. Nie ma wśród nich dokumentów potwierdzających osiągnięcie wyższego stopnia gotowości do realizacji niż w złożonej aplikacji.

Nie ma takiej możliwości, jeżeli wcześniej w pkt. 15.2 zaznaczono: zadanie gotowe do realizacji. Jeżeli zadanie jest gotowe do realizacji, to nie trzeba wypełniać tabeli w pkt. 16.2 (nie pojawiają się wiersze w tabeli) i dostaje się maksymalną ilość punktów.

W ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast dofinansowanie infrastruktury związanej ze świadczeniem usług w zakresie transportu publicznego może zostać przyznane jako element wynagrodzenia z tytułu świadczenia usług w zakresie transportu publicznego na zasadach analogicznych, jak w przypadku wsparcia ze środków np. EFRR (na zasadach opisanych w „Wytyczanych w zakresie dofinansowania z programów operacyjnych podmiotów realizujących obowiązek świadczenia usług publicznych w transporcie zbiorowym”). W takim przypadku ocena czy dofinansowanie stanowi pomoc publiczną uzależniona jest od tego czy rekompensata, jaka jest przyznana za świadczenie usług, a której część ma stanowić dofinansowanie, stanowi pomoc publiczną. W sytuacji, w której organizator bezpośrednio powierzył świadczenie usług na rzecz własnej spółki komunalnej, rekompensata co do zasady stanowić będzie pomoc publiczną. Istotnym jest, aby pomoc ta była zgodna z warunkami Rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczącymi usług publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 1191/69 i (EWG) nr 1107/70. Jeżeli powierzenie świadczenia usług nastąpiło na zasadach zgodnych z warunkami określonymi w Rozporządzeniu 1370/2007, jak również zasady dotyczące wyliczenia rekompensaty w tym sposób jej weryfikacji są zgodne z warunkami określonymi w tymże Rozporządzeniu wówczas rekompensata stanowi pomoc publiczną niewymagającą notyfikacji udzielaną przez organizatora na rzecz operatora. W kontekście planowanego do realizacji działania w ramach Programu istotnym jest, aby możliwość ubiegania się o środki na zakup taboru została przewidziana w umowie powierzenia zarówno w zakresie zapisów regulujących kwestie zapewnienia taboru do realizacji usług, jak również w zakresie wyliczenia wartość rekompensaty. Rekompensatę stanowi bowiem każda korzyść (w tym dotacja ze środków funduszy zewnętrznych), zwłaszcza finansowa, przyznana bezpośrednio lub pośrednio przez właściwy organ z funduszy publicznych w okresie realizacji zobowiązania z tytułu świadczenia usług publicznych lub powiązana z tym okresem. Tym samym model wyliczenia rekompensaty musi uwzględnić wpływ ze środków np. Programu (np. po stronie kosztów rozliczenie amortyzacji taboru, uwzględnienie kosztów związanych z nową linią, po stornie przychodów rozliczenie amortyzacji taboru odpowiadająca dotacji oraz przychody ze sprzedaży biletów na nowej linii). Ponieważ dofinansowanie ze środków Programu stanowić będzie element rekompensaty konieczne jest potwierdzenie, że dofinansowanie nie spowoduje jej nadmierności. W tym celu Wnioskodawca zobowiązany jest przedstawić stosowne wyliczenia w arkuszu Excel na podstawie własnych wyliczeń (nie ma w tym zakresie wzoru mogą Państwo skorzystać np. z materiałów udostępnionych na stronie https://www.rpo.malopolska.pl/o-programie/zapoznaj-sie-z-prawem-i-dokumentami/wzory-umow-w-zakresie-uslug-w-ogolnym-interesie-gospodarczym). Na tej podstawie należy określić jaka wartość dofinansowania może zostać przyznana i na tej podstawie określić właściwy procent dofinansowania. Istotnym jest, że kwestia ubiegania się o środki na zakup taboru musi być ustalona z organizatorem. To on bowiem odpowiada za prawidłowość udzielania rekompensaty w tym ew. środków uzyskanych np. z Programu. Kolejną istotną kwestią jest konieczność potwierdzenia, że okres powierzenia świadczenia usługi pokrywa się z okresem amortyzacji zakupionego taboru, a jeśli nie to, że umowa powierzenia reguluje kwestie rozliczenia tej części dotacji, która nie zostanie zamortyzowana w okresie powierzenia świadczenia usług. Na etapie Wstępnej Propozycji Projektu zobowiązani będą Państwo do przedstawienia informacji potwierdzających, że rekompensata stanowi pomoc publiczną zgodną z Rozporządzeniem 1370/2007 oraz potwierdzenia, że zgodnie z warunkami powierzenia dofinansowanie ze środków Programu może zostać przyznane na zakup taboru (na podstawie modelu rekompensaty oraz uzgodnień z organizatorem).

W pkt. 8 części A Wskaźniki w kolumnie „Wartość docelowa planowana do osiągnięcia w ramach realizacji działania przez partnera/partnerów” można wliczyć wskaźniki realizowane przez inne podmioty uprawnione do podnoszenia wydatków, jeśli są to podmioty wskazane lub wybrane do realizacji działania/poddziałania przez partnera. Wskaźniki planowane do osiągnięcia przez inne podmioty uprawnione wskazane lub wybrane do realizacji działania/poddziałania przez wnioskodawcę powinno się doliczyć do wskaźników wnioskodawcy.

Wnioskodawca ma pełną dowolność w doborze wskaźników produktów, jak i wskaźników rezultatów. Może do danego działania wskazać wskaźnik/wskaźniki produktu i wskaźnik/wskaźniki rezultatu lub tylko wskaźnik/wskaźniki produktu lub tylko wskaźnik/wskaźniki rezultatu. Zatem można do danego działania zastosować dwa lub trzy wskaźniki produktu, jeśli każdy z nich wpisuje się w działanie.

Oświadczenie dot. podatku VAT polega na analizie kwalifikowalności podatku VAT, która jest przeprowadzana odrębnie dla każdego wydatku. Miasto składa (we własnym imieniu jako Wnioskodawca) oświadczenie o kwalifikowalności VAT dla wszystkich ponoszonych przez siebie wydatków w ramach całego działania na podstawie ich analizy – zaznaczając odpowiednie pole w pkt 20 w części B wniosku. Natomiast każdy inny – niż Wnioskodawca – podmiot realizujący działanie (np. partner krajowy), składa oświadczenie o kwalifikowalności VAT (we własnym imieniu) w odniesieniu do wszystkich ponoszonych przez siebie wydatków w ramach działania jako załącznik do wniosku na wzorze dostępnym przy dokumentacji naboru. Oświadczenie wnioskodawcy w formularzu wniosku i oświadczenie partnera w załączniku do wniosku będą dotyczyć różnych wydatków w tym samym działaniu. Dodatkowo rekomendujemy zapoznać się z odpowiedziami na pytania nr 194, 232, 282 i 294 na stronie www.wsparciemiast.pl

Zgodnie z Regulaminem naboru „wnioskodawca załącza do wniosku kopie prawomocnych decyzji lub zgłoszeń, co do których organ nie wniósł sprzeciwu. Prawomocność decyzji musi zostać potwierdzona przez organ wydający decyzję, np. pieczęcią na decyzji albo stosownym zaświadczeniem”. Złożenie przez miasto oświadczenia, że decyzja jest prawomocna nie spełni wymogu poświadczenia prawomocności. Jednakże w szczególnie uzasadnionych przypadkach, dla potwierdzenia prawomocności decyzji wystarczające będzie przedłożenie łącznie: 1) potwierdzenia przez organ ostateczności decyzji (pieczęć na decyzji albo stosowne zaświadczenie), jeżeli z treści samej decyzji lub przepisów prawa nie wynika, że decyzja jest ostateczna; 2) urzędowego dokumentu odmawiającego potwierdzenia prawomocności decyzji z innych przyczyn niż związane z brakiem prawomocności; 3) oświadczenia inwestora o dacie otrzymania decyzji ostatecznej. Natomiast jeżeli z przepisów prawa wynika, że decyzja ostateczna jest również prawomocna (np. decyzja organu I instancji, od której nie wniesiono odwołania), to wówczas dla potwierdzenia prawomocności decyzji wystarczające jest potwierdzenie przez właściwy organ, że decyzja jest ostateczna.

W przypadku inwestycji nie posiadających pełnej gotowości do punktu 16.1. (do kolumny 5) przenoszą się automatycznie dane z punktu 15.1 (z kolumny 6), czyli dane wskazujące na miejsce lokalizacji inwestycji (numery ewidencyjne działek wraz z obrębem, niezbędne do realizacji inwestycji). Dane dotyczące prawa do dysponowania „działkami”, które są niezbędne do realizacji są edytowalne zarówno w punkcie 15.1. (kolumna 7), jak i w punkcie 16.1 (kolumna 6); przy czym w kolumnie 7 pkt 15.1. są wpisywane wszystkie te działki, co do których miasto posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowalne, a w kolumnie 6 pkt 16.1. – te, co do których miasto takiego prawa nie posiada. Dane z punktu 15.1. kolumna 7 nie przenoszą się automatycznie do pkt 16.1.

Dla działania, w którym nie występuje ani jedno przedsięwzięcie w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w pkt. 12-14 należy zaznaczyć NIE i przejść do wypełniania pkt. 15.1. Nie należy zatem w opisanym wyżej przypadku „”sztucznie” zaznaczać w pkt. 12-14 odpowiedzi TAK. Zaznaczenie NIE w pkt 12-14 w przypadku działania związanego np. ze szkoleniami oraz niezłożenie przez wnioskodawcę oświadczenia wraz z uzasadnieniem, że przedsięwzięcie nie oddziałuje na obszar Natura 2000 nie będzie skutkowało negatywną oceną działania. Oświadczenie z uzasadnieniem, o którym mowa, może być wymagane, jeśli w ramach działania występują przedsięwzięcia w rozumieniu artykułu 3 pkt 13 ustawy.

W przypadku, gdy podmiotem realizującym działanie jest aparat pomocniczy (urząd) lub samorządowe jednostki budżetowe (np. miejski ośrodek pomocy społecznej, szkoły podstawowe, szkoły średnie) miasta to nie muszą one składać oświadczenia o kwalifikowalności podatku VAT. Oświadczenie o kwalifikowalności VAT składa w takim przypadku jednostka samorządu terytorialnego – miasto (wnioskodawca); przy czym zawarte jest ono w formularzu wniosku o dofinansowanie. Oświadczenia o kwalifikowalności VAT mają być składane na podstawie analizy wszystkich wydatków ponoszonych przez podmiot uprawiony do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych.

Zgodnie z Rozdziałem 11.1 Regulaminu naboru: „W przypadku działań o wartości równej bądź wyższej od 35% wartości dofinansowania działań podstawowych nieprzedstawienie prawomocnych pozwoleń na budowę skutkuje negatywną oceną Wstępnej Propozycji Projektu w ramach oceny formalnej.” W związku z powyższym, jeżeli wartość działania podstawowego będzie równa bądź wyższa od 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych, to obowiązkowe jest posiadanie prawomocnego pozwolenia na budowę i dołączenie go obligatoryjnie w załączniku do fiszki działania, co podlega sprawdzeniu podczas oceny formalnej wniosku. W związku z powyższym działanie o wartości równej lub wyższej od 35% wartości dofinansowania działań podstawowych bez prawomocnego pozwolenia na budowę spowoduje odrzucenia WPP. Można ograniczyć kosztowo takie działanie, o ile jest to możliwe i nie wpływa na jego realizację.

Zgodnie z Regulaminem naboru „wnioskodawca załącza do wniosku kopie prawomocnych decyzji lub zgłoszeń, co do których organ nie wniósł sprzeciwu. Prawomocność decyzji musi zostać potwierdzona przez organ wydający decyzję, np. pieczęcią na decyzji albo stosownym zaświadczeniem”. Złożenie przez miasto oświadczenia, że decyzja jest prawomocna nie spełni wymogu poświadczenia prawomocności. Jednakże w szczególnie uzasadnionych przypadkach, dla potwierdzenia prawomocności decyzji wystarczające będzie przedłożenie łącznie: 1) potwierdzenia przez organ ostateczności decyzji (pieczęć na decyzji albo stosowne zaświadczenie), jeżeli z treści samej decyzji lub przepisów prawa nie wynika, że decyzja jest ostateczna; 2) urzędowego dokumentu odmawiającego potwierdzenia prawomocności decyzji z innych przyczyn niż związane z brakiem prawomocności; 3) oświadczenia inwestora o dacie otrzymania decyzji ostatecznej. Natomiast jeżeli z przepisów prawa wynika, że decyzja ostateczna jest również prawomocna (np. decyzja organu I instancji, od której nie wniesiono odwołania), to wówczas dla potwierdzenia prawomocności decyzji wystarczające jest potwierdzenie przez właściwy organ, że decyzja jest ostateczna.

Tak, można dołączyć zaświadczenie organu o prawomocności decyzji. Nie należy pisać odręcznej informacji. Pełna informacja o sposobie potwierdzenia prawomocności znajduje się w odpowiedzi na pytanie 349 w kategorii Wymogi formalne (https://wsparciemiast.pl/pytania-i-odpowiedzi/#hfaq-post-9658).

Aby wykazać pełną gotowość do realizacji działań miasto powinno – w przypadkach wskazanych w art. 68 ust. 7, z zastrzeżeniem ust. 7a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe dysponować opinią wojewódzkiej rady rynku pracy o zasadności kształcenia w danym zawodzie (wyrażonej uchwałą wojewódzkiej rady rynku pracy). Opinię tą należy wykazać w punkcie 15.2, a w przypadku jej braku w punkcie 16.2 (i w takiej sytuacji nie będzie pełnej gotowości).

W przypadku inwestycji liniowych zarówno w pkt. 15.1 jak i pkt. 16.1 (kolumna 6) należy wskazać numery ewidencyjne działek wraz z obrębem, niezbędne do realizacji inwestycji. Zachęcamy do zapoznania się z podobnymi pytaniami opublikowanymi na stronie Internetowej www.wsparciemiast.pl, Wymogi formalne nr 248 i 345.

Zgodnie z „Instrukcją wypełniania formularza wniosku o dofinansowanie dla miast ubiegających się o wsparcie w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast” w pkt 15.1. w kolumnie nr 7 wpisuje się numery działek wraz z informacją o rodzaju prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W punkcie tym miasto informuje o rodzaju prawa do nieruchomości, którym dysponuje (np. własność, współwłasność, użytkowanie wieczyste, zarząd); ale nie wskazuje na podstawę nabycia tego prawa; nie załącza również do wniosku o dofinansowanie dokumentów potwierdzających nabycie lub dysponowanie prawem. Jednocześnie informujemy, że podstawą nabycia prawa do działki zajętej pod drogę może być uchwała w sprawie pozbawienia drogi powiatowej kategorii drogi powiatowej.

Tak, wniosek może zostać podpisany przez zastępcę prezydenta miasta. Zgodnie z regulaminem należy dołączyć do wniosku dokument potwierdzający upoważnienie osoby podpisującej wniosek o dofinansowanie do reprezentacji miasta – jeżeli wniosek podpisuje inna osoba niż prezydent/burmistrz. Zatem ww. zarządzenie w sprawie „podziału obowiązków zastępuje prezydenta i w czasie jego nieobecności w całości realizuje jego zakres zadań i kompetencji” będzie prawidłowym załącznikiem.

Spółka miejska – Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. nie może być innym podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowanych. Dla potrzeb realizacji projektu (zgodnie z zapisami poradnika „Podmioty realizujące projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast”) za inny podmiot uprawniony do ponoszenia wydatków kwalifikowanych uznaje się spółkę prawa handlowego z większościowym udziałem gminy, a więc taką spółkę, w której gmina (a nie gmina i/lub gminne osoby prawne, nawet w sytuacji, gdy ich jedynym akcjonariuszem/udziałowcem jest gmina) posiada ponad 50% udziałów lub akcji w kapitale zakładowym. Spółka taka może być natomiast wykonawcą wybranym zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami (w tym z uwzględnieniem przepisów Prawa zamówień publicznych dotyczących zamówień z wolnej ręki).

Jeżeli wnioskodawca ma zamiar realizować w ramach działania przedsięwzięcie /przedsięwzięcia (w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko), których nie wymienił w pkt 12 i 13 części B wniosku to wówczas w pkt 14 części B wniosku oświadcza, że pozostałe przedsięwzięcia realizowane w ramach działania, tj. inne niż wymienione w punktach 12 i 13 formularza fiszki, nie są przedsięwzięciami, które znacząco oddziałują na obszar Natura 2000. Złożenie oświadczenia odbywa się wyłącznie poprzez zaznaczenie pola „tak” w pkt 14 części B wniosku (nie ma potrzeby załączania osobnego załącznika do wniosku). Jeżeli wnioskodawca zaznaczy “tak” to oznacza to, że składa oświadczenie, o którym mowa w kryterium formalnym 4.3. Po zaznaczeniu odpowiedzi “tak” wnioskodawca uzasadnia odpowiedź.

W przypadku pierwszej części pytania, jeżeli w pliku .json jest poprawnie, to fakt „nachodzenia” na siebie numerów działek w pliku pdf nie wpłynie na ocenę. W przypadku skanów załączników podpisanych w formie papierowej nie trzeba potwierdzać za zgodność z oryginałem.

Do powierzchni wskaźnika W35P – terenów zielonej infrastruktury wchodzą tereny zajęte pod zrównoważone systemy drenażu miejskiego (ang. SUDS), a więc np. chodniki wykonane z materiałów przepuszczalnych, które umożliwiają wodzie wsiąkanie w grunt (np. z kostki brukowej lub z nawierzchnią mineralną).

Co do zasady projekt musi zawierać co najmniej dwa działania – co najmniej jedno w ramach obszarów tematycznych finansowanych przez SECO i co najmniej jedno w ramach obszarów tematycznych finansowanych przez SDC. Jedno działanie nawet najbardziej rozbudowane nie może w sobie łączyć dwóch źródeł finansowania (SECO i SDC).

Nie ma minimalnego zakresu badań i analiz, które muszą być przedstawione we Wstępnej Propozycji Projektu (WPP), które Wnioskodawca umieści dla poparcia propozycji swoich działań. Zgodnie z Regulaminem działania umieszczone w WPP powinny mieć formę kompleksowego projektu rozwojowego, zakładającego działania z co najmniej dwóch obszarów tematycznych finansowanych przez SECO oraz przez SDC utrzymując wymaganą proporcję dotyczącą planowanej wartości dofinansowania (63,76% SECO, 36,24% SDC). Kompleksowy projekt rozwojowy powinien być sporządzony w oparciu o dokument lub dokumenty strategiczne Miasta takie jak: strategie, programy, plany lub inne dokumenty o charakterze planistycznym w zakresie polityki rozwoju przyjęte lub uchwalone przez Miasto lub partnerstwo jednostek samorządu terytorialnego w skład, którego wchodzi Miasto. „Spójne ze strategią rozwoju cele projektu oraz konkretne działania” oznaczają, że cele projektu i planowane działania są zgodne i harmonijne z ww. dokumentami strategicznymi, na które Wnioskodawca powołuje się w swojej diagnozie. Istotne jest to, że opracowując na podstawie dokumentów strategicznych wniosek o dofinansowanie, Miasto musi w pkt 6 (w części A) sformułować wnioski z aktualnej diagnozy w obszarze objętym projektem, wskazać problemy, potencjały, cele projektu. Uzasadnienie dla realizacji projektu powinno wynikać bezpośrednio z przywołanego we wniosku dokumentu/ dokumentów strategicznych oraz analizy przeprowadzonej na podstawie aktualnej diagnozy. Wykazanie spójności projektu z diagnozą oraz celami strategicznymi Miasta oraz zasadność i realność celów projektu są przedmiotem oceny, w wyniku której projekt może otrzymać maksymalnie 17 punktów. Do przygotowania diagnozy (lub aktualizacji diagnozy znajdującej się w dokumencie strategicznym) oraz uzasadnienia potrzeb projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi Wnioskodawca, oprócz dostępnych publicznie lub gromadzonych przez siebie danych, może wykorzystać także narzędzia przygotowane przez Związek Miast Polskich, do których należą np.: raporty predefiniowane dla 139 miast na temat ich stanu, ankiety dla liderów czy ankiety dla młodzieży. Przygotowane przez ZMP raporty predefiniowane dla każdego z 139 miast, będą składały się z trzech części: ogólnego zestawu danych w 12 obszarach oraz dwóch suplementów zawierających analizy pogłębione: demografia i finanse, rynek pracy oraz szkolnictwo zawodowe. Raporty będą dostarczane Miastom w wersji elektronicznej sukcesywnie w pierwszym kwartale naboru oraz są dostępne na stronie www.wsparciemiast.pl.

Z wynikami pierwszej edycji Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy można się zapoznać na stronie: https://www.archiwum.programszwajcarski.gov.pl/. Szczegółowe informacje na temat zrealizowanych projektów w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy w układzie poszczególnych obszarów tematycznych można znaleźć pod linkiem: https://www.archiwum.programszwajcarski.gov.pl/strony/o-programie/projekty-1/. Projekty realizowane w 1. edycji Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy zakończyły się najpóźniej w 2017 roku.

Nagrania z poszczególnych webinarów tematycznych zrealizowanych w pierwszej fazie Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast, będą umieszczane na stronie https://wsparciemiast.pl, zarówno na podstronie „aktualności”, jak i na podstronie „baza wiedzy” w poszczególnych zespołach tematycznych.

Decyzja dotycząca tego, w jakich szkołach przeprowadzić badanie, należy do Miasta. Może się zdarzyć, że uczniowie z danego miasta jeżdżą do szkoły położonej w innej gminie lub nawet innym powiecie. Jeśli jest to znacząca liczba osób, rekomendujemy przeprowadzenie badania również w tych szkołach. Jednocześnie nie wiąże się to z obowiązkiem poszerzenia badania na cały powiat. Warto zaznaczyć, że w takim przypadku ankietę będą wypełniać całe klasy, czyli wszyscy uczniowie niezależnie od miejsca zamieszkania, ale dzięki pytaniom z metryczki, na etapie analizy danych będzie można dokonać rozróżnienia i wziąć pod uwagę wyłącznie odpowiedzi udzielone przez uczniów zamieszkujących Miasto. Badanie warto rozszerzyć na inne gminy, jeżeli miasto dokonuje diagnozy i analizuje obszar funkcjonalny.

Do przygotowania diagnozy (lub aktualizacji diagnozy znajdującej się w dokumencie strategicznym) oraz uzasadnienia potrzeb projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi Wnioskodawca, oprócz dostępnych publicznie lub gromadzonych przez siebie danych, może wykorzystać także narzędzia przygotowane przez Związek Miast Polskich. Obecnie, na stronie „Wsparcie Miast” w zakładce https://wsparciemiast.pl/baza-wiedzy/dane-i-badania/ dostępne są już „Raporty predefiniowane” obejmujące zarówno ogólne wskaźniki rozwoju, jak i wskaźniki w poszczególnych 12 obszarach tematycznych. Dodatkowo, w najbliższym czasie ZMP przygotuje dodatkowe raporty zawierające pogłębione analizy dotyczące: demografii, finansów samorządowych, rynku pracy oraz szkolnictwa zawodowego. Zostaną one zamieszczone w tym samym miejscu, w którym obecnie znajdują się raporty predefiniowane. ZMP nie przygotowuje diagnoz dla miast, a jedynie dostarcza zestawy danych, które mogą (o ile zostaną wykorzystane) wesprzeć miasta w procesie opracowania swoich diagnoz, w tym poszerzyć obszar wnioskowania na etapie sporządzania diagnoz, a także mogą być pomocne w sporządzaniu wniosków z posiadanych diagnoz. Miasta mogą również wykorzystać udostępnione przez ZMP propozycje formularzy ankiet do przeprowadzenia badań społecznych skierowanych do liderów, młodzieży i przedsiębiorców. Na stronie www.wsparciemiast.pl w zakładce Baza wiedzy/dane i badania są udostępnione materiały informacyjne (noty metodologiczne wraz z zakresem kwestionariuszy) dotyczące procesu badawczego. W celu doprecyzowania szczegółów poszczególnych badań uprzejmie proszę o kontakt: – w sprawie badań młodzieży z Panią Joanna Sikorską (joanna.sikorska@zmp.poznan.pl; tel. 721 728 857); – w sprawie badań liderów z Panem Wojciechem Zarzyckim (wojciech.zarzycki@zmp.poznan.pl; tel.731 777 815); – w sprawie badań przedsiębiorców z Panem Andrzejem Sobczykiem (andrzej.sobczyk@zmp.poznan.pl tel. 601 727 369).

Dokumentacja konkursowa konsekwentnie wspomina o analizach prowadzonych „na podstawie aktualnej diagnozy”. To w pierwszej kolejności do wnioskodawcy należy ocena tego czy dane zawarte w diagnozie, której początek opracowania sięga roku 2021 są dziś aktualne i mogą stanowić podstawę formułowania działań w projekcie. Przede wszystkim zależy to od faktu czy są dostępne bardziej aktualne dane. Ponadto od faktu, czy na podstawie posiadanych danych w obecnej sytuacji można wyciągać prawidłowe wnioski. Zapewne inna będzie sytuacja towarzysząca opracowaniu projektu z zakresu bioróżnorodności i wykorzystywania statycznych danych dotyczących udziału terenów zielonych w mieście, a inna będzie sytuacja, w której opracowywane będzie działanie odpowiadające na zwiększony napływ migrantów do miasta, w sytuacji, w której dane wykorzystywane do prowadzenia analiz są z lat poprzedzających zwiększony napływ migrantów spowodowany sytuacją zza wschodnią granicą Polski. Ocenie podlegać będzie zatem spójność projektu z diagnozą (nie tylko w rozumieniu diagnozy zawartej w strategii) i problemami w niej analizowanymi oraz celami strategicznymi Miasta. Odnosząc się do partycypacji należy podkreślić, iż istotnym elementem oceny jest opis zastosowanych narzędzi partycypacji zarówno podczas identyfikacji interesariuszy danego działania, jak i odbiorców działania, a także przedstawienie rzetelnych informacji na temat poziomu zaangażowania interesariuszy w podejmowanie decyzji o realizacji danego działania i wskazanie ich udziału w wypracowaniu ostatecznego kształtu działania. W konsekwencji nie należy zrównywać partycypacji na etapie przygotowywania strategii z partycypacją towarzyszącą decyzji o zasadności realizacji i ostatecznym kształcie zgłaszanego do dofinansowania działania.

Dane z bazy POLTAX znajdują się w systemie Monitor Rozwoju Lokalnego www.monitorrozwoju.pl, w części dotyczącej przedsiębiorczości (http://przedsiebiorczosc.monitorrozwoju.pl/). Są one dostępne dla wszystkich gmin w Polsce. Prezentowane są w formie danych wyjściowych oraz wskaźników. Na dzień dzisiejszy tj. 07.06.2024 – dostępne są zestawienia dla lat 2015 – 2020. Do końca czerwca tego roku zostaną uzupełnione o dane za lata 2021-2022, jesteśmy obecnie na etapie weryfikowania danych i importowania ich do systemu. Oprócz danych z systemu POLTAX w portalu przedsiębiorczość są również dostępne dane i wskaźniki w zakresie rynku pracy oparte o dane pochodzące z ZUS (dostępne na poziomie powiatów). Obecnie widoczne dla lat 2019 – 2021. Do końca czerwca będą dostępne dane obejmujące lata 2022-2023.

Zaleca się, aby miasto, które realizuje badania, wyznaczyło osobę odpowiedzialną za ich realizację. Osoba zajmująca się badaniami w mieście opiera swoją pracę na notach metodologicznych poszczególnych badań, np. przygotowuje bazę danych szkół, jest odpowiedzialna za relacje z liderami społeczności lokalnej czy przedsiębiorców, zapraszając ich do badań i tworząc bazę danych respondentów. Ponadto taka osoba współpracuje z doradcami miast Związku Miast Polskich w technicznym przygotowaniu badań. Po przeprowadzeniu badań osoba ta wraz ze współpracownikami formułuje wnioski do diagnozy miasta wynikające z badań.

Miasto podejmujące badania i zapraszające przyszłych respondentów do udziału w badaniu powinno dopełnić obowiązków związanych z rozporządzeniem o ochronie danych osobowych (RODO). Zaleca się, aby stosowne rozwiązania zatwierdził Inspektor Ochrony Danych w danym urzędzie. Miasto może wzorować się na klauzuli informacyjnej stosowanej na stronie www.wsparciemiast.pl.

Program nie wymaga opracowania odrębnego dokumentu diagnozy, zatem forma jej przygotowania zależy od Wnioskodawcy. Istotne jest, aby WNIOSKI z przeprowadzonej diagnozy, które zostaną zawarte w punkcie 6 części A WPP w sposób TRAFNY pokazywały dalszą logikę projektu, tj. aby z prezentowanych wniosków jasno wynikały sformułowane w projekcie cele oraz proponowane do realizacji działania i zadania. Warto – z uwagi na ograniczoną liczbę znaków – rozważyć także odesłanie w treści punktu 6 WPP do innych, szerszych dokumentów, omawiających prezentowane treści, czy to w formie tytułu ogólnodostępnego dokumentu/opracowania, czy wręcz czytelnej ścieżki dostępu do tych opracowań (np. w formie linku).

Dostęp do badań jest równy dla wszystkich 139 miast uprawnionych do udziału w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast. Zgłoszenie zapotrzebowania danego miasta dotyczące badań społecznych (liderów, młodzieży lub przedsiębiorców) odbywa się za pomocą zakładki „Zadaj pytanie”, która znajduje się na stronie wsparciemiast.pl. W zgłoszeniu należy podać osobę, która z ramienia miasta będzie koordynować badania. Przed zgłoszeniem należy zapoznać się z notami metodologicznymi poszczególnych badań, które znajdują się na stronie wsparciemiast.pl/baza-wiedzy/dane-i-badania/narzedzia-badania-spoleczne-do-diagnozy.

Przygotowywane przez specjalistów ZMP raporty mają charakter pomocniczy i uzupełniający. To miasto w pierwszej kolejności powinno przeanalizować posiadane dane dotyczące obszaru tematycznego, który jest istotny z punktu widzenia planowanego projektu (w tym dane statystyczne oraz własne dane gromadzone przez urząd i ew. jego jednostki). Jednocześnie w najbliższym czasie pojawią się kolejne raporty – tym razem tematyczne, opracowane przez Zespół ZMP. Raporty dotyczące DEMOGRAFII, FINANSÓW oraz RYNKU PRACY W ZAKRESIE SZKOLNICTWA ZAWODOWEGO. Zostaną one opublikowane na początku lipca i szczegółowo omówione na webinarze 11 lipca. Raporty te będą zawierały najbardziej aktualne, dostępne na tym etapie dane. Natomiast dwa kolejne raporty pogłębione dotyczące PRZEDSIĘBIORCZOŚCI (oparty na danych z systemu POLTAX) i RYNKU PRACY (oparty na danych ZUS) – zostaną opublikowane do końca lipca br. Raport dotyczący przedsiębiorczości będzie zawierał dane dla lat 2018-2022 i informacje na temat aktywności ekonomicznej mieszkańców i konkurencyjności lokalnych firm. Raport zaprezentuje dane dla miasta i jego bezpośredniego otoczenia jakim jest powiat, na terenie którego znajduje się Miasto-Wnioskodawca. Pomoże to każdemu z aplikujących miast w ocenie zmian zachodzących w gospodarce lokalnej i skutków pandemii, wprowadzenia tzw. polskiego ładu, pierwszego roku wojny na Ukrainie i działania w czasach wysokiej inflacji. W tym samym czasie opublikowany zostanie raport dotyczący rynku pracy, który będzie prezentował dane aż do roku 2023.

Sposób ukształtowania warunków konkursu grantowego zależy od miasta. Nie ma przeszkód, aby ze środków Programu pokryć jedynie część wydatków grantobiorców oraz wymagać wniesienia przez nich wkładu własnego. Poziom 100% to bowiem dopuszczalny (innymi słowy maksymalny) poziom finansowania wydatków kwalifikowanych. Wkład własny grantobiorcy – podobnie jak w przypadku miasta – powinien zostać wówczas pokryty ze środków własnych i przychodów zwrotnych (kredyty, pożyczki i emisja obligacji). Zakres konkursu grantowego, jak i jego główne założenia co do zasady będą musiały być opracowane przez Miasto-Wnioskodawcę najpóźniej na etapie prac nad Kompletną Propozycją Projektu. W kwestii źródeł finansowania wkładu własnego zachęcamy do zapoznania się z odpowiedziami na pytania nr 107 i 113.

Szczegółowe interpretacje dotyczące wskaźników oraz metodologię ich obliczenia (a także źródła danych i inne wskazówki metodologiczne) zawarto w poradniku „Wskaźniki projektowe poradnik metodyczny” dostępnym w Bazie wiedzy na stronie WsparcieMiast.pl: https://wsparciemiast.pl/baza-wiedzy/wymogi-formalne/poradniki-metodyczne/. Oba wskazane w pytaniu wskaźniki mierzą efekty, które zostaną uzyskane w ramach działania zgłaszanego przez miasto czy to w OT10 „Zdrowie i opieka społeczna” (Liczba osób, którym dostarczono lepszej jakości usługi socjalne) czy OT. 11 „Mniejszości i grupy w niekorzystnej sytuacji społecznej” (Liczba osób znajdujących się w niekorzystnej sytuacji społecznej, które poprawiły swoje zdolności adaptacyjne lub uzyskały nowe możliwości funkcjonowania). To Wnioskodawca dokonuje wyboru wskaźnika najbardziej adekwatnego dla podejmowanego przez niego działania projektowego. Sformułowanie działanie jest zdefiniowane na poziome Regulaminu i oznacza „(…) każde działanie merytoryczne realizujące cel szczegółowy Programu, składające się na Wstępną Propozycję Projektu i Kompletną Propozycję Projektu; działanie może dzielić się na mniejsze wyodrębnione składowe (np. poddziałania)”, ale wskaźniki przypisywane są na poziomie działania. Zatem działania opisane i planowane do realizacji przez Wnioskodawcę powinny być ostatecznie opisane także przy użyciu najodpowiedniejszych wybranych z listy wskaźników.

Wskazanie linku do dokumentu źródłowego wraz ze wskazaniem miejsca w dokumencie, do którego odnosi się Wnioskodawca (strona, ewentualnie zakres stron) bezpośrednio w składanej aplikacji jest działaniem poprawnym. Link istotnie nie będzie aktywnym hiperłączem, natomiast ekspert oceniający będzie w stanie skopiować ten link i wykorzystać go do głębszego przeanalizowania logiki opisywanego projektu. Jednocześnie nie zaleca się tworzenia dokumentów dodatkowych z uwagi na fakt, iż oceniający nie będą mieli obowiązku wykorzystywania w prowadzonej ocenie informacji innych niż zawartych bezpośrednio we Wstępnej Propozycji Projektu.

Termin uruchomienia naboru będzie publikowany na stronie Operatora Programu tj. www.programszwajcarski.gov.pl oraz na stronie Projektu Predefinowanego tj. www.wsparciemiast.pl. W celu zapisania się na spotkania informacyjne należy na stronie www.wsparciemiast.pl skorzystać z zakładki pn. Wydarzenia, gdzie są niezbędne informacje w zakresie harmonogramu spotkań oraz planu webinarów z właściwym formularzem zgłoszeniowym.

Całość materiałów prezentowanych na spotkaniach informacyjnych jest już dostępna na stronie www.wsparciemiast.pl (w informacji podsumowującej cykl tych spotkań: https://wsparciemiast.pl/podsumowanie-spotkan-informacyjnych/).

Zgodnie z Rozdziałem 16 miasta informują interesariuszy, grantobiorców i odbiorców ostatecznych o udziale w Programie Rozwoju Miast i źródłach finansowania Programu co najmniej na swojej stronie internetowej i zachęcają zainteresowane grupy do włączenia się w prace nad przygotowaniem i realizacją projektu. Miasta natomiast nie mają obowiązku oznaczania korespondencji czy stron internetowych, na których zawarte są te informacje logotypem Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy. Do stosowania zasad identyfikacji wizualnej w Programie jest zobowiązany beneficjent (czyli miasto, które zawarło z Krajową Instytucją Koordynującą-Operatorem Programu umowę o dofinansowanie, odpowiedzialne za wdrożenie projektu). Logotyp Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy jest głównym elementem identyfikacji wizualnej i musi być umieszczany przez beneficjenta we wszystkich materiałach informacyjnych i komunikacyjnych związanych z SPPW. Logotyp Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy jest nadrzędny w stosunku do wszystkich innych logotypów. Beneficjent może używać też innych logotypów; jednakże w takiej sytuacji Logotyp Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy musi znajdować się po lewej stronie i/lub na górze. Logotyp Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy występuje w dwóch wersjach językowych – polskiej i angielskiej; należy je stosować odpowiednio do wersji językowej danego narzędzia komunikacji. Nie jest dozwolone tworzenie logotypów dla projektów w ramach Programu. W przypadku materiałów komunikacyjnych, których współautorem lub współwydawcą jest Szwajcaria, oprócz logotypu Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy należy zastosować również logotyp Konfederacji Szwajcarskiej. Wytyczne dot. promocji i oznakowania znajdują się w Zał. nr 11 do Regulaminu naboru Zasady dotyczące działań informacyjno-promocyjnych realizowanych przez beneficjentów Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast https://www.programszwajcarski.gov.pl/media/130456/Zasady_info_promo_DoT.pdf oraz na podstronie https://www.programszwajcarski.gov.pl/strony/zapoznaj-sie-z-funduszami/promocja/

Miasta ubiegające się o dofinansowanie w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast NIE MAJĄ OBOWIĄZKU na etapie składania Wstępnej Propozycji Projektu prowadzenia szerokich działań informacyjno-promocyjnych. Taki obowiązek pojawia się dopiero w trakcie realizacji projektu. Miasto natomiast może podjąć działania mające na celu informowanie interesariuszy o udziale w naborze w ramach Programu i źródłach jego finansowania (np. na swojej stronie internetowej), jak również mające na celu zachęcanie zainteresowanych grup do włączenia się w prace nad przygotowaniem projektu. Takie działania powinny być wówczas zgodne z regulacjami tj. Podręcznikiem komunikacji i informacji dla drugiej edycji Szwajcarskiej Pomocy Finansowej dla wybranych państw członkowskich oraz załącznikiem nr 11 do Regulaminu: Zasady dotyczące działań informacyjno-promocyjnych realizowanych przez beneficjentów Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast. Na etapie Wstępnej Propozycji Projektu nie jest wymagane również przygotowanie szczegółowego Planu Informacji i Promocji. Plan ten opracowywany jest dopiero na drugim etapie naboru, po zakwalifikowaniu się do grona finalistów. Natomiast wydatki na informację i promocję są kwalifikowane od dnia rozpoczęcia naboru i powinny zostać zabezpieczone w budżecie projektu w ramach kosztów zarządzania. Jeżeli Miasto chce skorzystać z możliwości kwalifikowania w Programie wydatków dokonanych przed podpisaniem umowy, musi stosować wszystkie wymogi względem Beneficjentów, wskazane w Regulaminie. Należy pamiętać, że ponoszenie wydatków przed podpisaniem umowy jest ryzykiem po stronie wnioskodawcy i wydatki te zostaną zrefundowane wyłącznie dla Miast, które podpiszą umowę o dofinansowanie.

Pojęcie pomocy publicznej w dokumencie pt. „Instrukcja wypełniania testu pomocy publicznej dla projektów w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast” w naszym odczuciu jest właściwe używane. Na wstępie pragniemy zwrócić uwagę, że dokument pn. „Instrukcja wypełniania testu pomocy publicznej dla projektów w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast” ma umożliwić Miastom techniczne wypełnienie testów pomocy publicznej. Test pomocy publicznej ma wykazać, czy dofinansowanie danego poddziałania lub działania stanowić będzie pomoc publiczną, a jeżeli tak, to jaki rodzaj pomocy jest właściwy dla danego działania lub poddziałania (informacja w tym zakresie znajduje się na stronie 4 Instrukcji). Jednocześnie nie oznacza to, że dana pomoc będzie dopuszczalna. Każdy przypadek będzie indywidualnie weryfikowany i dopiero na tej podstawie będzie możliwe określenie, czy pomoc publiczna jest dopuszczalna.

Zgodnie z zapisami regulaminu projekt i zaplanowane w nim działania powinny być sporządzone w oparciu o dokument lub dokumenty strategiczne Miasta (…) przyjęte lub uchwalone przez Miasto lub partnerstwo jednostek samorządu terytorialnego w skład, którego wchodzi Miasto. Zatem dokument strategiczny będący na etapie konsultacji społecznych nie będzie spełniał warunku dokumentu uchwalonego. Warto – szczególnie w takiej sytuacji – dokonać przeglądu posiadanych przez miasto programów strategicznych i operacyjnych i wskazać jako jedną z podstaw formułowania projektu także inne posiadane (i przyjęte już) dokumenty o charakterze strategicznym. Projekt Strategii Rozwoju Gminy Miejskiej (…) na lata 2025-2032 może być przydatny do opracowywania wniosków do diagnozy.

Gminny Program Rewitalizacji jest dokumentem o charakterze strategicznym. Może też stanowić źródło danych (zarówno statystycznych, jak i wynikających z badania potrzeb i nastrojów społecznych). W tym znaczeniu część diagnostyczna (w szczególności zawarta w delimitacji obszaru) może stanowić podstawę formułowania diagnozy na potrzeby wniosku o dofinansowanie w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miasta. Należy jednocześnie pamiętać, iż GPR skupia się na WYBRANYCH obszarach kryzysowych (zarówno w sensie tematycznym, jak i terytorialnym), a zatem jego użyteczność do prowadzenia analiz diagnostycznych we wniosku i formułowania na ich podstawie celów oraz konkretnych działań, będzie zależna od ostatecznego kształtu projektu. Sformułowane cele i działania winny bowiem wynikać z przeprowadzonej diagnozy i być odpowiedzią na zdiagnozowane potrzeby, wyzwania i potencjały miasta. Więcej na ten temat w odpowiedzi na pytanie nr 25 i 96 w kategorii „Wymogi formalne”.

Należy podkreślić, iż beneficjentem projektu może być miasto z wykazu 139 miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze. Takie miasto może uznać, iż warto poszerzyć swój projekt o udział w nim partnerów z obszaru funkcjonalnego, którego jest częścią. Decyzja taka musi zostać poprzedzona wnikliwą analizą wzajemnych powiązań, występowaniem wspólnych problemów i celów. W takim przypadku projekt lub jego część (np. jedno działanie) może być realizowane z partnerem/partnerami z obszaru funkcjonalnego i wtedy „Strategia Rozwoju Subregionu Centralnego Województwa Śląskiego na lata 2021-2027”, o ile potwierdza planowane w projekcie działania, może zostać wykorzystana do umotywowania danej części działań. Jeżeli miasto nie planuje realizować projektu w partnerstwie także może się powołać na tego typu dokument strategiczny, ale należy brać pod uwagę, że osoby oceniające taki projekt dojdą do wniosku, że efektywniej z punktu widzenia wskazanych projektów, byłoby go zrealizować w partnerstwie, co może ważyć na ocenę takiego projektu.

Odpowiedź na tak postawione pytanie została już udzielona w ramach pytań 104 i 143. Nie jest konieczne sporządzanie osobnego dokumentu diagnozy, jeżeli posiadana diagnoza, np. w ramach posiadanej strategii rozwoju (lub innego dokumentu o charakterze strategicznym), jest aktualna i koresponduje z problematyką ujmowaną we Wstępnej Propozycji Projektu. Natomiast podanie linku do dokumentu daje możliwość zapoznania się przez eksperta oceniającego z szerszym kontekstem problematyki, przedstawionej jedynie jako wnioski z aktualnej diagnozy w obszarze/obszarach objętym projektem. W szczególności nie oczekuje się, aby źródłowy dokument przyjmowany był uchwałą organu. Okres kwalifikowalności wydatków rozpoczyna się w dniu ogłoszenia naboru wniosków. Koszty związane z przeprowadzeniem diagnozy i przygotowaniem raportu poniesione od dnia ogłoszenia naboru są kosztami kwalifikowanymi. Muszą one spełnić kryteria kwalifikowalności SPPW, np. zostać zlecone zgodnie z właściwą procedurą. Ponadto należy pamiętać, że koszty o których mowa w pytaniu, Miasto ponosi na własne ryzyko. Będą one zrefundowane tylko w przypadku podpisania umowy o dofinansowanie projektu.

Zgodnie z Regulaminem naboru projektów: „Projekt powinien mieć formę kompleksowego projektu rozwojowego, zakładającego działania z co najmniej dwóch obszarów tematycznych. Powinien być sporządzony w oparciu o dokument lub dokumenty strategiczne Miasta.” (rozdział 10). Regulamin nie wskazuje, że dokument strategiczny winien obejmować cały okres realizacji projektu. Natomiast aktualność diagnozy jest jednym z kluczowych kryteriów oceny Wstępnej Propozycji Projektu. W Karcie Oceny Merytorycznej wprost zapisano, iż w przypadku, gdy: „Wskazano dokument strategiczny, lecz diagnoza sytuacji miasta nie jest aktualna. We wniosku nie wykorzystano aktualnych danych (ilościowych i jakościowych), diagnoza nie jest poparta dowodami.” pkt 6 części A wniosku otrzyma zero punktów. Tym samym w opisanym przypadku, uzasadniając Projekt, można oprzeć się na dokumencie strategicznym z perspektywą do roku 2027, należy natomiast dokonać aktualizacji diagnozy i wykazać zgodność aktualnej diagnozy z dokumentem strategicznym.

Ze środków Programu Rozwoju Miast mogą być finansowanie działania związane z kształceniem zawodowym, o ile są one spójne z celem projektu, celami strategicznym Miasta-Wnioskodawcy i celem Programu. Decyzję o zakresie działań edukacyjnych (w tym o objęciu działaniem wyjazdów studyjnych) oraz zasadach uczestnictwa w działaniach edukacyjnych realizowanych w ramach projektu podejmuje Miasto aplikujące o dofinansowanie projektu ze środków Programu Rozwoju Miast.

Zgodnie z Regulaminem w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast nie jest możliwe łączenie różnych źródeł finansowania w ramach tego samego projektu, a zatem nie ma możliwości zrefinansowania środków wydatkowanych z budżetu miasta na realizację inwestycji. Zachęcamy również do zapoznania się z odpowiedzią na pytania nr 91 i 113, opublikowane w zakładce pytania i odpowiedzi – wymogi formalne na stronie www.wsparciemiast.pl

Koszty remontu budynków mogą być kosztami kwalifikowanymi, o ile będą one niezbędne do realizacji planowanego działania, wynikać będą z uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta (pkt 6 Części A wniosku o dofinansowanie projektu), przyczynią się do osiągnięcia tych celów, wpiszą się w cele Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast, a jednocześnie spełnią kryteria kwalifikowalności wydatków opisane w Rozdziale 22 Regulaminu. Dla kwalifikowalności kosztów w ramach działań kluczowe jest więc by cel działania, w ramach którego planowane jest zamierzenie (np. inwestycyjne) realizował cele szczegółowe Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast, a jednocześnie, by działanie wpisywało się w jeden z dwunastu obszarów tematycznych, wskazanych w Rozdziale 8 Regulaminu naboru.

Finansowanie szkoleń i warsztatów psychologicznych dla młodzieży szkolnej w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast jest możliwe, o ile działania, w ramach których będą prowadzone szkolenia i warsztaty są uzasadnione potrzebami miasta wynikającymi z diagnozy, cele tych działań są spójne z celami projektu, długookresowymi celami miasta wynikającymi z dokumentów strategicznych i wpisują się w cele szczegółowe programu, a wydatki spełniają kryteria kwalifikowalności określone w Rozdziale 22 Regulaminu naboru. Jednocześnie zauważyć należy, że Regulamin naboru ładzie duży nacisk na włączenie społeczne, definiowane jako proces poprawy zdolności i możliwości uczestnictwa w życiu społecznym osób znajdujących się w niekorzystnej sytuacji. Młodzież szkolna, szczególnie ta, która jest zagrożona dysfunkcjami psychicznymi, może być uznana za grupę w niekorzystnej sytuacji. Dlatego warto przeanalizować to przedsięwzięcie także pod kątem pozytywnego wpływu na horyzontalną zasadę włączenia społecznego.

Wnioskodawca może przekazać środki agencji rozwoju albo jako Wykonawcy wybranemu do realizacji określonych działań zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11.09.2019 r. Prawo zamówień publicznych, Wytycznymi Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 27.11.2023 r. w zakresie udzielania zamówień w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy lub wewnętrznymi regulaminami dokonywania zamówień publicznych albo jako podmiotowi uprawnionemu do ponoszenia wydatków kwalifikowanych, ale tylko na podstawie i w formach wynikających z przepisów prawa (w tym kodeksu spółek handlowych) – jak wskazano w przytoczonej odpowiedzi. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 05.06.1998 r. o samorządzie powiatowym powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne. Zadania w zakresie przeciwdziałania bezrobociu oraz aktywizacji lokalnego rynku pracy (art. 4 ust. 1 pkt 17 ww. ustawy) powiat wykonuje na podstawie ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 8a ww. ustawy do zadań samorządu powiatu w zakresie polityki rynku pracy należy inicjowanie, organizowanie i finansowanie szkoleń i przygotowania zawodowego dorosłych. Art. 40 ust. 1 ww. ustawy stanowi natomiast, że starosta inicjuje, organizuje i finansuje z Funduszu Pracy szkolenia bezrobotnych w celu podniesienia ich kwalifikacji zawodowych i innych kwalifikacji zwiększających szansę na podjęcie lub utrzymanie zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej, w szczególności w przypadku: braku kwalifikacji zawodowych; konieczności zmiany lub uzupełnienia kwalifikacji; utraty zdolności do wykonywania pracy w dotychczas wykonywanym zawodzie; braku umiejętności aktywnego poszukiwania pracy. Organizowanie szkoleń polega na wyborze instytucji szkoleniowej i zawieraniu umów szkoleniowych z instytucjami szkoleniowymi lub powierzaniu przez starostę przeprowadzenia szkolenia zakładanej i prowadzonej przez siebie instytucji szkoleniowej. Możliwe jest również zawieranie trójstronnych umów szkoleniowych pomiędzy starostą, pracodawcą i instytucją szkoleniową. Jeżeli więc planowane w ramach projektu szkolenia lub przygotowanie zawodowe miałyby być inicjowane, organizowane i finansowane przez powiat (działający poprzez powiatowy urząd pracy) to wówczas udział powiatu jako partnera krajowego w projekcie wydaje się uzasadniony. Podkreślić jednakże należy, że zadania określone w art. 9 ust. 1 pkt 8a oraz w art. 40 ww. ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy mogą być organizowane wyłącznie przez powiatowy urząd pracy, adresowane wyłącznie do tych osób, które są w przepisach wskazane jako odbiorcy wsparcia (tj. do osób bezrobotnych) i realizowane wyłącznie przez podmioty wymienione w ww. ustawie (czyli instytucje szkoleniowe, w tym te, które są zakładane i prowadzone przez powiat). Do wnioskodawcy należy ocena, czy agencja rozwoju posiada status instytucji szkoleniowej (art. 20 i następne ww. ustawy) i czy spełnia warunki, które dają powiatowi podstawę dla powierzenia jej realizacji opisanych wyżej szkoleń. Odnosząc się do przekazanego pytania należy również zwrócić uwagę na kwestie pomocy publicznej w zakresie planowanej inwestycji. Bazując na przesłankach zawartych w art. 107 ust. 1 TFUE pomoc publiczna wystąpi, o ile łącznie spełnione są następujące warunki: – pomoc przyznana jest przez Państwo członkowskie lub przy użyciu środków pochodzących z zasobów Państwa, – pomoc ma charakter selektywny, – pomoc powoduje przysporzenie na rzecz konkretnego przedsiębiorstwa, – pomoc grozi zakłóceniem lub zakłóca konkurencję oraz wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Odnosząc się do przesłanki, czy pomoc przyznana jest przez Państwo członkowskie lub przy użyciu środków pochodzących z zasobów Państwa należy zwrócić uwagę, że środki pochodzące z Programu będą spełniać tę przesłankę. Pochodzą one bowiem z zasobów będących w dyspozycji Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej i wydatkowe są na warunkach przez nie określonych. W zakresie przesłanki selektywności środków należy zwrócić uwagę, że środki pochodzące z Programu nie mają charakteru środków ogólnych (czyli środków, które mają zastosowanie wobec wszystkich przedsiębiorstw we wszystkich sektorach gospodarki w danym Państwie członkowskim, jak np. w przypadku większości ogólnokrajowych środków fiskalnych). Są to środki przyznawane w sposób selektywny, w związku z tym przesłanka będzie spełniona. Odnosząc się do kolejnej przesłanki tj. czy pomoc powoduje przysporzenie na rzecz konkretnego przedsiębiorstwa należy zwrócić uwagę, że przedsiębiorstwem w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej jest każdy podmiot świadczący usługi lub oferujący towary niezależnie od formy prowadzonej działalności oraz tego czy działa dla zysku. Tym samym podmiot prowadzący działalność w zakresie kursów i szkoleń specjalistycznych, co do zasady spełnia definicję przedsiębiorcy. Uwzględniając fakt, że na rynku działa wiele podmiotów świadczących usługi szkoleniowe (zawodowe, specjalistyczne) np. placówki kształcenia ustawicznego i centra kształcenia zawodowego, osoby prawne i fizyczne prowadzące działalność gospodarczą w tym zakresie. Ponadto biorąc pod uwagę liczbę podmiotów prowadzących działalność szkoleniową na rynku oraz fakt, że część podmiotów może posiadać kapitał zagraniczny należy uznać, że dofinansowanie działalności określonego podmiotu wpłynie również na wymianę handlową wewnątrzwspólnotową. Zgodnie z przesłanymi przez Państwa informacjami w ramach działania przewiduje się adaptację budynku, zakup wyposażenia i zatrudnienie wykładowców. Planuje się powierzenie realizacji tego zadania agencji rozwoju regionalnego, która jest spółką z większościowym udziałem miasta. Z treści pytania wynika, że za wydatki odpowiedzialna będzie spółka. Uwzględniając te informacje należy uznać, że o ile będzie możliwe przekazanie finansowania spółce to spółka będzie uznana za beneficjenta pomocy na poziomie inwestora/właściciela. Tym samym koszty w zakresie zakupu wyposażenia, jak również zatrudnienia mogą zostać dofinansowane wyłącznie w oparciu o pomoc publiczną lub/oraz pomoc de minimis. W zakresie potencjalnej możliwości wsparcia kosztów inwestycyjnych koniecznym jest przeanalizowanie takich rodzajów pomocy publicznej jak regionalna pomoc inwestycyjna lub pomoc inwestycyjna na infrastrukturę lokalną. Z kolei w zakresie kosztów operacyjnych jedyną możliwością uzyskania wsparcia w ramach Programu jest pomoc de minimis (jeśli kwota wsparcia mieści się w dostępnym dla spółki limicie pomocy de minimis). Powyższe rodzaje pomocy zostały uwzględnione w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowego sposobu obliczania wartości pomocy publicznej udzielanej w różnych formach i może stanowić podstawę do udzielenia ww. rodzajów pomocy na poziomie MFiPR – Spółka. Szczegółowe informacje na temat pomocy publicznej znajdą Państwo w „Poradniku Pomoc publiczna w projektach realizowanych w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast”, dostępnym w zakładce „Baza wiedzy > Wymogi formalne > Poradniki metodyczne” na stronie https://wsparciemiast.pl/.

Zgodnie z zapisami Regulaminu naboru „istotnym aspektem włączenia społecznego jest zapewnienie dostępności usług, infrastruktury, informacji i innych efektów realizacji projektu w całym okresie Programu Rozwoju Miast oraz w okresie trwałości projektu. Oznacza to m.in., że należy wdrażać koncepcję uniwersalnego projektowania na etapie realizacji działań”. Jeżeli zgodnie z opinią konserwatora zabytków nie jest możliwe zastosowanie określonego rozwiązania zapewniającego dostępność budynku, to wówczas miasto analizując planowane działanie pod kątem włączenia społecznego powinno rozważyć zastosowanie innego, alternatywnego rozwiązania, które tę zasadę będzie realizować. Pamiętać bowiem należy, że niespełnienie przez działanie (także takie, którego elementem jest remont obiektu zabytkowego) kryterium pozytywnego lub neutralnego wpływu na zasadę włączenia społecznego powoduje ocenę negatywną działania, a w konsekwencji brak możliwości jego sfinansowania ze środków Programu.

Prowadzenie szkoleń dla nauczycieli wychowania przedszkolnego z zakresu wdrażania dwujęzyczności w placówkach przedszkolnych oraz podnoszenia kompetencji cyfrowych, a także wyposażenie nauczycieli lub przedszkoli w narzędzia niezbędne do pracy z dziećmi jest możliwe w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast, o ile działania, w ramach których będą one realizowane, będą wynikały z diagnozy miasta, będą spójne z celem projektu oraz długofalowymi celami rozwojowymi miasta, a także z celami szczegółowymi Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast. Należy przy tym pamiętać, że działania realizowane przez miasto w ramach obszaru tematycznego OT1 powinny wpisywać się w cel szczegółowy 1 Programu:, tj. w „Promowanie wzrostu gospodarczego i dialogu społecznego, zmniejszanie bezrobocia (wśród młodzieży)”. Dlatego ważne jest, by zaplanowane przez miasto w ramach OT1 przedsięwzięcia nie tylko odpowiadały na zdiagnozowane potrzeby, ale też były ukierunkowane na zbliżanie młodzieży i dzieci do środowiska pracy, co może skutkować – w przyszłości -zmniejszeniem bezrobocia. Przy czym decyzja na ile działanie takie wpisze się w projekt i w konkretny obszar tematyczny zawsze jest decyzją i odpowiedzialnością Wnioskodawcy. Należy również pamiętać, że działanie musi wpisywać się w cele strategiczne miasta i prowadzić do osiągnięcia konkretnych rezultatów opisywanych w pkt 7 części A projektu. Wydaje się, że dwujęzyczność w przedszkolach może mieć charakter wspomagający w działaniu prowadzącym do zmniejszenia bezrobocia, o ile wynika to z diagnozy problemów miasta. Z opisu działania musi jasno wynikać, że faktycznie przyczynia się do realizacji założonego celu szczegółowego. To działanie wynikowe powinno być oparte na przytoczonych danych.

Zgodnie z wytycznymi zawartymi w poradniku „Wskaźniki projektowe, poradnik metodyczny”, podejście do obliczania wartości wskaźnika W37R Liczba osób, które wzięły udział w nowych (lub lepszych) formach rozwoju umiejętności zawodowych zostało opisane w następujący sposób: „Podejście do liczenia beneficjentów – unikalne osoby w ramach poszczególnych form rozwoju, wymogi dot. frekwencji min. 75% udziału w procesie edukacyjnym, zaliczeń w formie obecności, ewaluacji itp.” Oznacza to, że w ramach każdej ze stosowanych w projekcie form rozwoju umiejętności zawodowych liczymy daną osobę tylko raz, niezależnie od tego, ile razy z niej skorzystała i ile różnych kompetencji zdobyła. Jeśli jednak ta sama osoba będzie beneficjentem kilku odrębnych form rozwoju umiejętności zawodowych – np. weźmie udział w kursach zawodowych, zostanie objęta coachingiem, a później będzie skierowana na studia podyplomowe – to policzymy ją kilkukrotnie; po jednym razie dla każdej z form, z których skorzystała (jeśli tylko spełniła przyjęte warunki zaliczenia). W fiszce wskaźnika wymieniono przykłady różnych form rozwoju umiejętności zawodowych: szkolenia, kursy i warsztaty, studia podyplomowe, coaching, mentoring, consulting, grupy doskonalenia zawodowego, elastyczność stanowisk itp. Lista ta nie jest jednak wyczerpująca, więc wnioskodawca może proponować również inne formy rozwoju. Ważne jest natomiast, żeby we wniosku znalazło się przekonujące uzasadnienie, dlaczego planowaną metodę wspierania beneficjentów uznajemy za „nową” lub „lepszą od dotychczas stosowanych”.

W ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast powiat jako partner (poprzez tworzone Centrum Doradztwa Zawodowego) w projekcie składanym przez miasto może objąć wsparciem szkoleniowym doradców zawodowych, a wsparciem doradczym uczniów szkół podstawowych, o ile wsparcie takie będzie realizowało cel działania, cel projektu, cel (lub cele) strategiczne miasta i powiatu, cele Programu, a potrzeba udzielenia wsparcia będzie wynikała z diagnozy sytuacji miasta i partnera krajowego. Zakres planowanego wsparcia powinien być też zgody z dokumentami regulującymi zakres działania Centrum. Jednocześnie podkreślamy, że realizacja dodatkowych godzin doradztwa zawodowego w szkołach podstawowych – jeśli te zadania zostaną ujęte w projekcie – powinna stanowić element kompleksowego wsparcia dla młodzieży w wyborze ścieżek edukacyjnych i zawodowych. We wniosku miasto powinno jasno określać, jak planowane działania przyczynią się do wsparcia uczniów w podejmowaniu świadomych decyzji dotyczących przyszłej ścieżki edukacyjnej i zawodowej i w jaki sposób wpłyną na rozwój kompetencji młodzieży.

Zgodnie z ustawą z dnia 14.12.2016 r. Prawo oświatowe oraz wytycznymi zawartymi w Poradniku Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast wsparcie związane z doradztwem zawodowym nie jest ograniczone wyłącznie do techników i szkół branżowych. Obszar doradztwa zawodowego ma szerszy charakter i może obejmować także wsparcie uczniów liceów ogólnokształcących, zwłaszcza w zakresie wyboru ścieżek edukacyjnych i zawodowych (wyboru studiów wyższych lub alternatywnych ścieżek kariery). Ważne jest, aby działania były skierowane na rozwój kompetencji młodzieży i wspierały ich integrację z rynkiem pracy. Jednocześnie podkreślamy, że w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast powiat jako partner (poprzez tworzone Centrum Doradztwa Zawodowego) w projekcie składanym przez miasto może objąć wsparciem szkoleniowym doradców zawodowych, a wsparciem doradczym uczniów szkół ponadpodstawowych ogólnokształcących, o ile wsparcie takie będzie realizowało cel działania, cel projektu, cel (lub cele) strategiczne miasta i powiatu, cele Programu, a potrzeba udzielenia wsparcia będzie wynikała z diagnozy sytuacji miasta i partnera krajowego. Zakres planowanego wsparcia powinien być też zgody z dokumentami regulującymi zakres działania Centrum.

Na etapie wstępnej propozycji projektu nie jest konieczne wskazywanie konkretnych kursów, o ile zostanie określony charakter kursów (poprzez wskazanie, że będą to kursy wynikające z aktualnych potrzeb rynku pracy, ustalonych na podstawie badań) i cele wsparcia. W takim przypadku miasto powinno: 1. Zabezpieczyć pulę środków na kursy – tj. wskazać w budżecie projektu, jaka część środków działania zostanie przeznaczona na podnoszenie kwalifikacji uczniów poprzez kursy. Szacując koszty miasto powinno zadbać o to, aby budżet był realny i adekwatny do udzielanego wsparcia. 2. Określić szacunkową liczbę odbiorców ostatecznych – należy wskazać przewidywaną liczbę uczniów, którzy skorzystają z kursów, co pozwoli na oszacowanie zakresu działania i jego kosztów 3. Wskazać zakres tematyczny kursów w oparciu o już istniejące badania – warto przedstawić ogólną propozycję tego, w jakich związanych z kluczowymi kompetencjami dziedzinach kursy mogą być realizowane (np. obsługa nowoczesnych technologii, języki obce, certyfikaty zawodowe). Jednak w opisie działania należy wyraźnie zaznaczyć, że lista ta może ulec zmianie w zależności od wyników przyszłych badań rynku pracy i potrzeb uczniów. 4. Wskazać na mechanizm uszczegóławiania oferty kursów w oparciu o ponowne analizy rynku pracy w okresie realizacji projektu.

W projekcie współfinansowanym ze środków Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast możliwe jest podzielenie większego zamierzenia na kilka działań w ramach odrębnych obszarów tematycznych (np. Kształcenie i szkolenie zawodowe, finansowane z SDC oraz Efektywność energetyczna finansowana z SECO). O przypisaniu działania do danego obszaru tematycznego nie decyduje bowiem przedmiot i zakres działania, ale jego cel, który nie tylko musi być spójny z celem projektu i celami strategicznymi miasta, ale również z celem szczegółowym Polsko Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast, przypisanemu do danego obszaru tematycznego. Wyodrębnione z większego zamierzenia działanie powinno być zgodne z założeniami i celami danego obszaru tematycznego oraz odpowiednio uzasadnione ustaleniami z diagnozy. Działanie powinno być również komplementarne z innymi działaniami planowanymi do realizacji w ramach projektu na poziomie celów. Dzięki takiemu podejściu możliwe jest uzyskanie właściwej proporcji pomiędzy komponentami SDC i SECO.

Działanie polegające na powołaniu Centrum Nauki i Robotyki wspierające edukację dzieci i młodzieży w zakresie robotyki, nowych technologii i programowania jest możliwe w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast, o ile będzie ono uzasadnione diagnozą, a cel tego działania będzie spójny z celem projektu oraz długofalowymi celami rozwojowymi miasta, a także z celami szczegółowymi Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast. Należy podkreślić, że działania realizowane przez miasto w ramach obszaru tematycznego OT1 powinny wpisywać się w cel szczegółowy 1 Programu:, tj. w „Promowanie wzrostu gospodarczego i dialogu społecznego, zmniejszanie bezrobocia (wśród młodzieży)”. Dlatego ważne jest, by zaplanowane przez miasto w ramach OT1 działania nie tylko odpowiadały na zdiagnozowane potrzeby, ale też były ukierunkowane na zbliżanie młodzieży i dzieci do środowiska pracy, co może skutkować – w przyszłości zmniejszeniem bezrobocia. Oznacza to, że miasto powinno uzasadnić wpływ zadań przewidzianych do realizacji w ramach działania (powołanie centrum, edukację w zakresie robotyki, technologii i programowania) ze zmniejszeniem bezrobocia (zwłaszcza wśród młodzieży).

Decyzja o przypisaniu planowanego działania grantowego do jednego z obszarów tematycznych Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast zależy od celu działania, w ramach którego planuje się udzielenie grantów. Jeżeli celem działań grantowych będzie podnoszenie kwalifikacji pracowników i pracodawców poprzez szkolenia, rozwój kompetencji zawodowych pracowników związanych z aktualnymi i przyszłymi potrzebami rynku pracy, czy wspieranie dostosowania pracowników do zmian technologicznych lub rynkowych to działanie takie będzie wpisywać się w obszar OT-1, który koncentruje się na edukacji i rozwoju zawodowym jako narzędziu wsparcia rozwoju lokalnych społeczności i przedsiębiorstw. Jeśli zaś głównym celem grantu będzie zwiększenie zdolności operacyjnych przedsiębiorców czy wsparcie finansowe na rozwój MŚP to działanie będzie spójne z obszarem tematycznym OT0-2 (który zakłada wspieranie podmiotów gospodarczych, a nie bezpośrednie wspieranie rozwoju czy dostosowania do potrzeb rynku pracy kompetencji pracowników). Jednocześnie należy pamiętać, że we Wstępnej Propozycji Projektu Miasto musi podać podstawę prawną udzielenia grantu oraz że udzielenie pomocy przedsiębiorcom będzie możliwe jedynie w przypadku stworzenia przez Wnioskodawcę programu pomocy umożliwiającego przyznanie np. pomocy de minimis i/lub pomocy szkoleniowej (na podstawie art. 31 rozporządzenia KE nr 651/2014) na doradztwo na rzecz MŚP (na podstawie art. 18 ust. 2 rozporządzenia KE nr 651/2014).

Partner krajowy (np. powiat) może prowadzić działania oraz ponosić wydatki kwalifikowane w projekcie na zasadach ustalonych z miastem-wnioskodawcą w umowie partnerstwa krajowego, w tym działania związane z kształceniem zawodowym, o ile spełnione są wymagania wynikające z Regulaminu naboru, w tym w zakresie kwalifikowalności wydatków. Umowa partnerstwa krajowego, zawierana przed podpisaniem przez miasto umowy o dofinansowanie realizacji projektu określa zasady współpracy między jej stronami, w tym prawa i obowiązki partnera krajowego, dotyczące również finansowania prowadzonych przez niego w ramach projektu działań. Oznacza to, że jeśli funkcjonowanie Miejskiego Inkubatora Kariery („utrzymanie, wynagrodzenia, działania”) zostało przewidziane w WPP, a następnie w wyniku przeprowadzonego naboru projekt otrzyma dofinansowanie, powiat jako partner projektu może otrzymać środki na ten cel.

Zgodnie z pkt 22.4 Regulaminu nagroda finansowa dla uczestników konkursu (hackathon) nie została wymieniona w ramach wydatków niekwalifikowalnych. Zatem może ona stanowić wydatek kwalifikowalny, o ile spełnia łącznie wszystkie kryteria kwalifikowalności wydatków określone w pkt. 22.1-22.2 Regulaminu. Jednocześnie zgodnie z Regulaminem należy pamiętać, że planowane działanie musi być spójne z celem projektu, celami strategicznymi Miasta i celem Programu Rozwoju Miast.

Procedura ZRID polega na wywłaszczeniu tzn. na pozbawieniu albo ograniczeniu w drodze decyzji, prawa własności na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Niezależnie od procedury nabycia własności nieruchomości gruntowej jest niekwalifikowalne.

Zgodnie z zapisami Rozdziału 22.4. Regulaminu koszt zakupu nieruchomości gruntowych (niezależnie od celu ich nabycia) stanowi wydatek niekwalifikowalny. Jeżeli Miasto zdecyduje się nabycie nieruchomości gruntowych w ramach projektu, to koszt nabycia gruntów będzie musiało pokryć z własnych środków. Wydatki niekwalifikowalne nie są ujmowane w budżecie projektu.

Zgodnie z pkt 22.2 Regulaminu kwalifikowalne są wydatki na zakup usług związanych m.in. z przygotowaniem i projektowaniem działań. Koszt usługi opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może być kosztem kwalifikowalnym związanym z przygotowaniem lub projektowaniem działania, o ile spełnione zostaną kryteria kwalifikowalności wydatków wskazane w pkt 22.1. Regulaminu. W przypadku, gdy umowa pomiędzy Miastem a wykonawcą została zawarta przed 7 marca 2024 r., a przedmiot umowy został częściowo dostarczony/wykonany (co zostało potwierdzone protokołem odbioru), została wystawiona częściowa faktura i lub płatność za nią miała miejsce przed 7 marca, to ta część jest uznana za niekwalifikowalną. Za kwalifikowalną można uznać tę część przedmiotu umowy, która została dostarczona/wykonana (potwierdzone protokołem odbioru), zafakturowana i opłacona po 7 marca 2024 r.

Możliwość realizacji działania dotyczącego „uzbrojenia przez gminę terenów inwestycyjnych w celu ich udostępnienia (sprzedaży) przedsiębiorcom w procedurze przetargowej” zależeć będzie od tego, czy takie działanie będzie uzasadnione potrzebami Miasta, będzie realizować cel projektu oraz będzie zgodne z celami Programu. Uzbrojenie terenów inwestycyjnych wpisuje się w kluczowe kierunki wspierania rozwoju przedsiębiorczości wskazane w Poradniku Ot_2: Finansowanie dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw. Jednocześnie uzbrojenie terenów inwestycyjnych będzie prowadzić do ulepszenia środków trwałych, do których w myśl art. 3 ust. 15 lit a ustawy z dnia 29.09.1994 r. należą również grunty. Zgodnie z Rozdziałem 26 Regulaminu (Zasady trwałości projektów) Beneficjent jest zobowiązany do utrzymania środków trwałych wytworzonych (w opisywanej sytuacji – uzbrojenia terenu) lub ulepszonych (w opisywanym przypadku – terenów inwestycyjnych) w toku realizacji projektu przez okres realizacji umowy i co najmniej 5 lat od daty zakończenia projektu (tj. akceptacji przez Krajową Instytucję Koordynującą (KIK-OP) sprawozdania końcowego z realizacji projektu). Podkreślić należy, że środki trwałe ulepszone (tj. grunty) z udziałem środków finansowych Programu Rozwoju Miast mogą być sprzedawane w czasie realizacji projektu lub w okresie trwałości projektu wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody KIK-OP oraz State Secretariat for Economic Affairs (SECO)/ Swiss Agency for Development and Cooperation (SDC) zgodnie z Art. 4.15 pkt 7 Regulacji. Procedura uzyskiwania zgody opisana jest w Rozdziale 26 Regulaminu. Dodać także należy, że sprzedaż gruntów ulepszonych z udziałem środków finansowych Programu Rozwoju Miast w okresie trwałości projektu – po uzyskaniu wymaganej zgody przez KIK-OP oraz SECO/SDC – powinna się odbyć zgodnie z zasadami określonymi we właściwych, obowiązujących przepisach prawa.

Środki trwałe ulepszone (np. grunty) z udziałem środków finansowych Programu Rozwoju Miast mogą być sprzedawane w czasie realizacji projektu lub w okresie trwałości projektu wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody KIK-OP oraz State Secretariat for Economic Affairs (SECO)/ Swiss Agency for Development and Cooperation (SDC) zgodnie z Art. 4.15 pkt 7 Regulacji. Procedura uzyskiwania zgody opisana jest w Rozdziale 26 Regulaminu. Szczegółowe wyjaśnienie podnoszonej w pytaniu kwestii zawiera odpowiedź na pytanie nr 4 opublikowane na stronie www.wsparciemiast.pl w zakładce „Pytania i odpowiedzi”, kategoria OT.2. – Finansowanie dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw.

Do składania wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast uprawnione są wyłącznie miasta średnie, tracące funkcje społeczno-gospodarcze, które zostały wskazane w Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2030 jako obszar strategicznej interwencji. Wnioskodawcą nie mogą być osoby fizyczne/przedsiębiorcy, a jedynie ww. miasta.

Zgodnie z celem szczegółowym programu „Promowanie wzrostu gospodarczego i dialogu społecznego, zmniejszanie bezrobocia (wśród młodzieży)”, do którego jest przypisany obszar tematyczny 2 – Finansowanie dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw oraz wskaźniki wskazują, że działania w projekcie mają być dedykowane do mikro, małych i średnich przedsiębiorstw, zatem działania, których odbiorcą są duże firmy są niekwalifikowane w projekcie.

Uwzględniając fakt, że Centrum działać będzie jako jednostka budżetowa możliwe jest przyjęcie, że Centrum stanowi jednostkę organizacyjną JST realizującą zadania z zakresu pobudzania przedsiębiorczości oraz inicjatyw lokalnych, która w swoim zakresie ma udzielanie grantów dla start-upów oraz na rozwój lokalnych firm. Jeżeli zatem zmodernizowany budynek będzie wykorzystywany wyłącznie na potrzeby Centrum (bez wynajmowania powierzchnia na rzecz stat-upów) na potrzeby realizacji ww. celów możliwe jest potwierdzenie, że Centrum będzie realizowało jedynie zadania publiczne. Tym samym dofinansowanie na modernizację Centrum nie będzie stanowiło pomocy publicznej. Z kolei pomoc publiczna lub pomoc de minimis będzie udzielana przez Centrum na rzecz start-upów oraz na rozwój lokalnych firm. W tym zakresie konieczne jest stworzenie programu pomocy umożliwiającego przyznanie tej pomocy na poziomie Centrum-przedsiębiorcy. Wysokość tej pomocy uzależniona będzie od warunków określonych w przyjętym programie pomocy.

Działanie związane z utworzeniem Lokalnego Funduszu Grantowego jest dopuszczalne do realizacji w ramach OT-2 Finansowanie dla mikro i MŚP, jeżeli jego podjęcie będzie uzasadnione wynikami diagnozy. W przypadku gdy wsparcie na start-upy będzie udzielane na podstawie pomocy de minimis wówczas intensywność pomocy może wynieść nawet 100% kosztów kwalifikowanych pod warunkiem, że wartość udzielonej pomocy mieści się w dostępnym dla danego przedsiębiorstwa (z uwzględnieniem ewentualnych powiązań z innymi przedsiębiorstwami) limicie pomocy de minimis. Należy pamiętać, że udzielenie takiej pomocy musi nastąpić z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy określonych w Rozporządzeniu Komisji (UE) 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis. Ponadto należy mieć na uwadze zapisy ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Jedocześnie należy podkreślić, iż to na Wnioskodawcy ciąży obowiązek i odpowiedzialność za przekazanie (w teście pomocy publicznej) wszystkich informacji pozwalających na weryfikację możliwości wystąpienia pomocy publicznej w projekcie oraz ewentualnej możliwości jej przyznania w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Zgodnie z Rozdziałem 7 Regulaminu okres kwalifikowalności wydatków rozpoczyna się w dniu ogłoszenia naboru wniosków (tj. z dniem 07 marca br.), z zastrzeżeniem przepisów o pomocy publicznej, a kończy się zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie, nie później niż 31 marca 2029 r. Podkreślić należy, że kwalifikowalność wydatków dotyczy tylko tych projektów, które będą przedmiotem umowy o dofinansowanie podpisanej między KIK-OP a Beneficjentem. Przekazanie finansowania na realizację takich projektów (w tym termin przekazania finansowania) będą regulowane w umowie o dofinansowanie realizacji projektu, która będzie podpisywana między Laureatami a KIK-OP, po zakończeniu etapu naboru (a ten zgodnie z Regulaminem będzie trwał ok. 25 mc od daty uruchomienia naboru).

Zgodnie z art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych drogi wojewódzkie stanowią własność właściwego samorządu województwa. Warunkiem realizacji inwestycji na gruncie stanowiącym własność województwa jest uprzednie podpisanie przez gminę porozumienia z właścicielem nieruchomości o przekazaniu nieruchomości na cele budowlane. Jednocześnie należy podkreślić, że na beneficjencie mieście będzie spoczywał obowiązek zachowania trwałości inwestycji realizowanych (finansowanych lub współfinansowanych) ze środków Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast. Z tego powodu w porozumieniu warto uregulować kwestie dotyczące bieżącego utrzymania przebudowanej drogi wojewódzkiej, a także ewentualnego terminu przekazania województwu zrealizowanej przez gminę inwestycji. Należy przy tym pamiętać, że środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne wytworzone, nabyte lub ulepszone z udziałem środków finansowych Programu Rozwoju Miast mogą być sprzedawane, wynajmowane, dzierżawione lub obciążane hipoteką w czasie realizacji projektu lub w okresie trwałości projektu wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody KIK-OP oraz SECO/SDC zgodnie z Art. 4.15 pkt 7 Regulacji.

Dokument pn. „Zakres działalności i formy prowadzenia Punktu Obsługi Inwestorów oraz zasady aktywnej polityki JST w zakresie inwestowania na jej terenie – Przewodnik dla gmin – partnerów ZMP”, opracowany przez ekspertów ZMP w ramach programu „Rozwój Lokalny” w 2022 r. został umieszczony – jako materiał uzupełniający – w Bazie Wiedzy na stronie www.wsparciemiast/pl w zakładce OT 2. Finansowanie dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw. W Bazie Wiedzy w zakładce Narzędzia – badania społeczne do diagnozy (https://wsparciemiast.pl/baza-wiedzy/dane-i-badania/narzedzia-badania-spoleczne-do-diagnozy/) znajdują się również dwa kwestionariusze (wraz z notami metodologicznymi), które mogą wesprzeć miasto w diagnozie obszaru gospodarczego. Są to: 1) Badanie ankietowe- Ocena stanu i warunków rozwoju przedsiębiorczości oraz 2) Kwestionariusz oceny warunków rozwoju przedsiębiorczości w gminie.

W sytuacji, w której Miasto planuje stworzenie programu wsparcia w formie grantów na rzecz osób fizycznych planujących rozpoczęcie działalności gospodarczej wówczas na poziomie dotacji z Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy na rzecz Miasta pomoc publiczna nie wystąpi o ile Miasto wykaże, że działalność związana z uruchomieniem grantu mieści się w ramach działalności zadań związanych z pobudzaniem przedsiębiorczości. Działalność w zakresie przyznania grantu nie może wiązać się z prowadzeniem działań z zakresu konsultingu lub obsługi prawno-księgowej, które wykraczają poza udzielenie podstawowych informacji z zakresu rozpoczęcia i prowadzenia działalności gospodarczej. W przypadku gdy działalność Miasta ograniczy się do zadań publicznych dotacja ze środków Programu nie będzie stanowić pomocy publicznej i będzie mogła wynieść 100% wartości kosztów kwalifikowanych. Jednocześnie grant na rzecz rozpoczęcia działalności gospodarczej spełniać będzie przesłanki pomocy publicznej wynikające z art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej i będzie mógł zostać przyznany w oparciu o pomoc de minimis przez Miasto na rzecz przedsiębiorcy. W tym zakresie istotnym jest stworzenie przez Miasto programu pomocy umożliwiającego udzielenie przez Miasto pomocy de minimis na rzecz podmiotów rozpoczynających działalność gospodarczą. Zgodnie bowiem z zapisami Regulaminu naboru w przypadku, gdy jakiekolwiek działanie realizowane przez Beneficjenta lub partnera krajowego w ramach Projektu przewiduje udzielenie innym podmiotom pomocy publicznej lub pomocy de minimis, podmioty te są zobowiązane do zapewnienia zgodności takiej pomocy z zasadami jej udzielania oraz do realizacji innych obowiązków podmiotu udzielającego pomocy. W przypadku, gdy realizacja działania/poddziałania grantowego obejmuje udzielenie pomocy publicznej lub pomocy de minimis, udzielenie takiej pomocy przez Miasto lub partnera krajowego następuje z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy określonych w przepisach prawa. W przypadku pomocy de minimis wartość wsparcia może wynieść nawet 100% kosztów kwalifikowanych jednocześnie nie może przekroczyć dostępnego dla danego przedsiębiorcy limitu pomocy de minimis (300 tys. euro w okresie ostatnich trzech lat).

Regulacje w sprawie wdrażania II edycji Szwajcarskiej Pomocy Finansowej dla wybranych krajów członkowskich nakładają obowiązek zapewnienia trwałości projektu przez okres realizacji umowy i co najmniej pięć lat od daty zakończenia projektu. Wymaganie to odnosi się przede wszystkim do utrzymania środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wytworzonych, nabytych lub ulepszonych w toku realizacji projektu, dofinansowanych ze środków Programu Rozwoju Miast. Pojęcia „środki trwałe”, „wartości niematerialne i prawne” oraz „ulepszenie środka trwałego” należy rozumieć zgodnie z ustawą z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2023, poz. 120 ze zm.). W przypadku działania objętego pomocą publiczną w szczególności regionalną pomocą inwestycyjną w umowie grantowej należy bazować na właściwych zapisach Rozporządzenia KE 651/2014 w zakresie utrzymania danej inwestycji/miejsc pracy lub też stworzyć w umowie zapisy konsumujące warunki wynikające z tego rodzaju pomocy. W regionalnej pomocy inwestycyjnej występuje zapis mówiący, że inwestycja musi być utrzymywana na danym obszarze przez co najmniej trzy lata od daty jej ukończenia w przypadku MŚP (powyższa zasada nie wyklucza wymiany w tym okresie przestarzałych lub zepsutych instalacji lub sprzętów, pod warunkiem, że działalność gospodarcza zostanie utrzymana na danym obszarze przez minimalny okres). Z kolei w odniesieniu do wynagrodzeń, jeżeli koszty kwalifikowalne oblicza się w odniesieniu do szacunkowych kosztów płacy, każde miejsce pracy utworzone dzięki inwestycji jest utrzymane na danym obszarze przez okres co najmniej trzech lat w przypadku MŚP. W przypadku gdy dana część projektu jest objęta zasadą utrzymania trwałości z uwagi na wystąpienie pomocy publicznej oraz wymogów opisanych w innych regulacjach termin utrzymania trwałości będzie wynikał z wymogów wskazujących na czas dłuższy.

Kwestia wystąpienia pomocy publicznej w odniesieniu do Centrum Aktywności Przedsiębiorczej będzie uzależniona od rodzaju prowadzonej przez Centrum działalności. Jeżeli Centrum będzie prowadzić działalność szkoleniową, doradczą lub też związaną z wynajmem pomieszczeń, nawet jeżeli będzie ona prowadzona bezpłatnie i wyłącznie dla mieszkańców to może taka działalność zostać uznana za prowadzenie działalności gospodarczej. Tym samym dofinansowanie tego typu infrastruktury może spełniać przesłanki pomocy publicznej wskazane w art. 107 ust. 1 TFUE. Konieczne jest dokładne przeanalizowanie planowanego zakresu świadczenia usług w odniesieniu do kwestii zakłócenia konkurencji oraz wpływu na wymianę handlową. W sytuacji, w której prowadzona działalność będzie ograniczona dla promowania przedsiębiorczości poprzez organizację warsztatów dla uczniów i mieszkańców, udzielanie podstawowych informacji w zakresie zakładania działalności gospodarczej, prowadzenie kampanii promocyjnych itp. i jednocześnie nie będą prowadzone np. specjalistyczne szkolenia z zakresu prawa podatkowego ryzyko wystąpienia pomocy publicznej zostanie ograniczone. Ostatecznie o tym, czy w ramach działania lub poddziałania obejmującego utworzenie i funkcjonowanie CAP wystąpi pomoc publiczna przesądzi sporządzony przez miasto test pomocy publicznej. Zachęcamy również do zapoznania się z poradnikiem „Pomoc publiczna w projektach realizowanych w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast” oraz instrukcją wypełniania testu pomocy publicznej, dostępnych na stronie www.wsparciemiast.pl (w zakładce Baza wiedzy- Wymogi formalne- Poradniki metodyczne).

Nie ma przeciwskazań, aby w ramach Programu zrealizować remont budynku, którego przeznaczenie/funkcja jest mieszana, o ile remont budynku i funkcje, które wyremontowany budynek będzie pełnić będą uzasadnione potrzebami wynikającymi z diagnozy oraz będą realizować cel działania spójny z celem projektu, celami strategicznymi miasta i celami Programu. O podziale działania na poddziałania czyli wyodrębnione przedsięwzięcia lub zespoły przedsięwzięć powiązanych tematycznie, które mają jednoznacznie określony podmiot lub podmioty odpowiedzialne za jego realizację, stanowią zamkniętą całość i mają jasno określoną grupę docelową oraz czytelnie określoną wartość (wyodrębnione koszty) decyduje Miasto. W tym miejscu warto podkreślić, że o wyodrębnieniu poddziałań w ramach działania powinno decydować w szczególności objęcie danego poddziałania (przedsięwzięcia lub powiązanych ze sobą przedsięwzięć) pomocą publiczną. Jedno przedsięwzięcie może być objęte (z uwagi np. na funkcje, które będą pełnić jego poszczególne elementy) różnymi rodzajami i różną intensywnością pomocy publicznej. W takim przypadku nie ma obowiązku dzielenia przedsięwzięcia na mniejsze elementy i sporządzania dla nich osobnych testów pomocy publicznej; można sporządzić jeden test dla całego przedsięwzięcia. Ważne jest natomiast dla prawidłowego wyliczenia poziomu dofinansowania, aby w takim przypadku określić wyraźnie wysokość wydatków związanych z realizacją danego elementu przedsięwzięcia objętego określonym rodzajem pomocy publicznej (np. za pomocą przytoczonego wskaźnika powierzchni użytkowej dla każdej z części budynku pełniącej różną funkcję).

Sformułowanie „finansowanie rozwoju działalności gospodarczej” może być uznane za zbyt ogólnikowe w kontekście wymagań Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast. Program ten skupia się na konkretnych obszarach tematycznych i celach szczegółowych, a sformułowanie to nie precyzuje, jakiego rodzaju rozwój ma być finansowany i w jaki sposób ma to przyczynić się do osiągnięcia celów Programu. Zaleca się zatem doprecyzowanie sformułowania, wskazując konkretne działania, które będą finansowane, wraz z uzasadnieniem wyboru działań w oparciu o diagnozę potrzeb miasta oraz cele strategiczne zawarte w dokumentach strategicznych miasta. Należy również wziąć pod uwagę do jakiego celu szczegółowego i obszaru tematycznego Programu wpisują się planowane działania oraz określić wskaźniki produktu i rezultatu, które będą mierzyć efekty planowanych działań. Jeśli chodzi o podstawę prawną to w tym momencie trudno wskazać konkretną bez doprecyzowania działań. Aby prawidłowo określić poziom i rodzaj pomocy publicznej, podstawę prawną udzielania grantów oraz prawidłowo zaplanować ewentualne działanie grantowe, zalecamy skorzystać z poradników metodycznych dostępnych na stronie www.wsparciemiast.pl (Baza Wiedzy / Wymogi formalne), w tym przede wszystkim: – Poradnik Pomoc publiczna w projektach realizowanych w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast, – Podmioty realizujące projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast. Jeśli wtedy nadal będą jeszcze kwestie problematyczne poprosimy o kontakt przez Centrum Konsultacyjne.

Przyznanie grantów dla nowych przedsiębiorców na rozpoczęcie działalności oraz dla już istniejących firm na rozwój co do zasady stanowić będzie pomoc publiczną w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej TFUE). Bazując na przesłankach zawartych w art. 107 ust. 1 TFUE pomoc publiczna wystąpi, o ile łącznie spełnione są następujące warunki: 1. pomoc przyznana jest przez Państwo członkowskie lub przy użyciu środków pochodzących z zasobów Państwa, 2. pomoc ma charakter selektywny, 3. pomoc powoduje przysporzenie na rzecz konkretnego przedsiębiorstwa, 4. pomoc grozi zakłóceniem lub zakłóca konkurencję oraz wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Odnosząc się do przesłanki czy pomoc przyznana jest przez Państwo członkowskie lub przy użyciu środków pochodzących z zasobów Państwa należy zwrócić uwagę, że środki pochodzące z Programu przyznane w ramach grantu będą spełniać tę przesłankę. Pochodzą one bowiem z zasobów będących w dyspozycji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej, które zostaną przekazane do miasta na realizację grantu. W zakresie przesłanki selektywności środków należy zwrócić uwagę, że środki pochodzące z grantu nie będą mieć charakteru środków ogólnych (czyli środków, które mają zastosowanie wobec wszystkich przedsiębiorstw we wszystkich sektorach gospodarki w danym Państwie członkowskim, jak np. w przypadku większości ogólnokrajowych środków fiskalnych). Są to środki przyznawane w sposób selektywny, w związku z tym przesłanka będzie spełniona. Odnosząc się do kolejnej przesłanki tj. czy pomoc powoduje przysporzenie na rzecz konkretnego przedsiębiorstwa należy, zwrócić uwagę, że w rozumieniu tej przesłanki każdy podmiot świadczący usługi lub oferujący towary spełniać będzie definicję przedsiębiorcy. Biorąc pod uwagę treść pytania granty będą, co do zasady przyznawane przedsiębiorcom i tym samym przesłanka będzie spełniona. Co ważne, wsparcie publiczne może zakłócać konkurencję, nawet jeżeli nie pomaga ono przedsiębiorstwu będącemu beneficjentem w ekspansji i zdobyciu udziału w rynku. Wystarczy, że pomoc pozwala utrzymać silniejszą pozycję konkurencyjną niż pozycja, którą przedsiębiorstwo miałoby w przypadku braku pomocy. Odnosząc się bezpośrednio do analizy wpływu na wymianę handlową można uznać, że pomoc publiczna może potencjalnie wpłynąć na wymianę handlową między państwami członkowskimi, nawet jeżeli beneficjent nie uczestniczy bezpośrednio w handlu transgranicznym. W związku z tym, że przedsiębiorcy co do zasady prowadzą działalność na konkurencyjnym rynku, na którym działa wiele podmiotów w tym podmioty w tym podmioty z całej UE należy uznać, że przyznanie grantu takiemu przedsiębiorcy co do zasady będzie grozić zakłóceniem konkurencji oraz wpływać na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Podsumowując wsparcie w postaci grantu na rozpoczęcie działalności oraz na rozwój już istniejącej działalności będzie spełniał przesłanki pomocy publicznej. Ponieważ pomoc publiczna, co do zasady jest zakazana, aby grant mógł zostać uznany za zgodny ze wspólnym rynkiem Miasto zobowiązane jest do przyjęcia programu udzielania pomocy publicznej/pomocy de minimis na rzecz grantobiorców, a następnie jej prawidłowego udzielenia.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że udzielenie pomocy będzie możliwe jedynie w przypadku stworzenia przez Wnioskodawcę programu pomocy umożliwiającego przyznanie np. pomocy de minimis i/lub pomocy szkoleniowej (na podstawie art. 31 rozporządzenia KE nr 651/2014) na doradztwo na rzecz MŚP (na podstawie art. 18 ust. 2 rozporządzenia KE nr 651/2014). Przechodząc do warunków określonych dla tych rodzajów pomocy należy zwrócić uwagę, że intensywność pomocy de minimis może wynieść nawet 100% kosztów kwalifikowanych danego działania lub poddziałania pod warunkiem, że wartość udzielonej pomocy mieści się w dostępnym dla danego przedsiębiorstwa limicie pomocy de minimis. Również w przypadku pomocy na usługi doradcze dla MŚP intensywność pomocy jest niezależna od statutu przedsiębiorstwa i wynosi 50% kosztów kwalifikowanych. Z kolei w przypadku pomocy na usługi szkoleniowe podstawowa intensywność pomocy wynosi 50% i może zostać zwiększona do 70% w następujący sposób: o 10 punktów procentowych w przypadku szkoleń dla pracowników niepełnosprawnych lub znajdujących się w szczególnie niekorzystnej sytuacji lub/oraz o 10 punktów procentowych w przypadku pomocy na rzecz średniego przedsiębiorstwa i o 20 punktów procentowych w przypadku pomocy na rzecz małego przedsiębiorstwa. W odniesieniu do pomocy publicznej na usługi doradcze na rzecz MŚP oraz na usługi szkoleniowe nie obowiązują regulacje dotyczące premii regionalnej. Szczegółowe informacje na temat pomocy de minimis i pomocy publicznej, jej intensywności i określania statusu przedsiębiorstwa znajdą Państwo w „Poradniku Pomoc publiczna w projektach realizowanych w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast”, dostępnym w zakładce „Baza wiedzy” na stronie www.wsparcie miast.pl. W związku z powyższym wartość wkładu własnego uzależniona będzie od rodzaju udzielonej pomocy oraz jej intensywności.

Jeżeli w ramach jednego działania, którego wartość przekracza 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych, realizowana będzie więcej niż jedna inwestycja lub więcej niż 1 etap inwestycji, wymagające odrębnego pozwolenia na budowę (lub dokumentu równoważnego: decyzji ZRID czy zgłoszenia, co do którego właściwy organ nie wniósł sprzeciwu) to wówczas wnioskodawca powinien dołączyć do wniosku o dofinansowanie prawomocne decyzje lub zgłoszenia, od których organ nie wniósł sprzeciwu (niezależnie od wartości pojedynczej inwestycji lub kosztu etapu). Niezałączenie prawomocnych dokumentów do wniosku o dofinansowanie (dla każdej realizowanej w ramach działania inwestycji lub jej etapu) podlega wprawdzie uzupełnieniu na etapie oceny WPP (po wezwaniu przez KIK-OP), ale jeśli Miasto nie dokona uzupełnień we wskazanym przez KIK-OP terminie to wówczas wniosek zostanie oceniony negatywnie na etapie oceny formalnej. Etap 2 realizacji opisanej inwestycji może być realizowany samodzielnie w ramach działania tylko wówczas, gdy jest uzasadniony wynikami diagnozy oraz zrealizuje cel działania spójny z celami projektu, celami strategicznymi miasta oraz celami Polsko- Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast.

Podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast są wyłącznie miasta tracące funkcje społeczno-gospodarcze, wskazane w Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2030 jako obszar strategicznej interwencji. Inne podmioty, w tym podmioty prywatne „zajmujące się transportem publicznym” mogą brać udział w projekcie, o ile w oparciu o podstawę prawną wnioskodawca wskaże je we wniosku o dofinansowanie projektu (wówczas zyskują one status innych podmiotów uprawnionych do ponoszenia wydatków kwalifikowanych) lub wybierze je (na etapie realizacji projektu) jako wykonawcę określonego zadania w procedurze konkurencyjnej. Podkreślamy jednocześnie, że to wnioskodawca decyduje o celu, przedmiocie i zakresie działań w projekcie oraz przesądza o roli (podmiot uprawniony do ponoszenia wydatków kwalifikowanych albo wykonawca) innych podmiotów, które będą brać udział w jego realizacji. Szczegółowe informacje na temat podmiotów uprawnionych do ponoszenia wydatków w projekcie można znaleźć w Poradniku: „Podmioty realizujące projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast” dostępnym na stronie https://wsparciemiast.pl.

Przepis art. 109f ust. 1 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie może stanowić samodzielnej podstawy prawnej do realizacji działań grantowych, o których mowa w pkt 11.2 Regulaminu. Przy uwzględnieniu wszelkich wymogów Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast, dopuszczalne jest natomiast finansowanie ze środków Programu instrumentów rynku pracy przewidzianych we wspomnianej ustawie. Należy zauważyć, że działania grantowe mogą być prowadzone na podstawie przepisów prawa krajowego, jeżeli uprawniają one wnioskodawcę/beneficjenta albo partnera krajowego do organizacji konkursu grantowego, a zakres zadań zlecanych w trybie konkursowym mieści się w obszarach tematycznych Programu Rozwoju Miast. Wspomniany przepis art. 109f ust. 1 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przewiduje jedynie możliwość finansowania zadań w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej ze środków innych niż środki Funduszu Pracy; natomiast nie wskazuje na możliwość udzielania finansowania i nie określa ani zasad udzielenia finansowania, ani kręgu podmiotów, którym finansowanie ma być udzielane. Z tego też względu nie może on stanowić samodzielnej podstawy do realizacji działania grantowego w rozumieniu pkt 11.2 Regulaminu. Jednocześnie z przepisów ww. ustawy wynika, że starosta może przyznać bezrobotnemu lub poszukującemu pracy jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej na zasadach, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy. Pracodawcom lub przedsiębiorcom może zostać również przyznany grant na utworzenie stanowiska pracy w formie telepracy na zasadach, o których mowa w art. 60a ust. 1 lub art. 60aa ustawy. Można również rozważać przekazanie innym podmiotom wskazanym w ustawie finansowania w różnych formach (niekoniecznie grantu) w zakresie w niej określonym. Należy również pamiętać, że ustawa wskazuje podmioty, które mogą realizować instrumenty rynku pracy. Niektóre z tych instrumentów stanowią kompetencję województwa; inne powiatu. Zgodnie z zasadami Regulaminu naboru partnerem krajowym w projekcie może być wyłącznie powiat. Powiat – jako partner krajowy – może wykorzystywać i finansować ze środków Programu instrumenty rynku pracy jemu przypisane, ale tylko na zasadach wskazanych w ustawie i tylko wówczas, gdy spełniają one warunki określone dla projektu (tj. wynikają z uzasadnionych diagnozą potrzeb, istnieją powiązania funkcjonalne między partnerem krajowym (powiatem) a miastem, a cele działania są spójne z celami projektu, dokumentów strategicznych miasta i partnera krajowego oraz celami Programu). Podkreślić także należy, że powiat jako partner krajowy przy realizacji instrumentów rynku pracy może działać przez własne jednostki lub instytucje wchodzące w skład administracji zespolonej powiatu np. powiatowe urzędy pracy – zob. Poradnik dotyczący podmiotów realizujących projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast, s. 7).

Tak, realizacja szkoleń z zakresu zarządzania kampaniami reklamowymi, zarządzania finansami przedsiębiorstwa, umiejętności miękkich, marketingu, języków obcych dla lokalnych MŚP będzie stanowić pomoc publiczną. Analizując kwestię pomocy publicznej, należy wziąć pod uwagę następujące aspekty: ● Wsparcie ze środków publicznych: Szkolenia będą finansowane przez Urząd Miasta, a więc ze środków publicznych; ● Charakter selektywny: Oferta szkoleń skierowana jest do określonej grupy – lokalnych MŚP; ● Przysporzenie dla przedsiębiorców: Bezpłatny udział w szkoleniach stanowi korzyść dla przedsiębiorców, ponieważ zyskują oni wiedzę i umiejętności bez ponoszenia kosztów; ● Potencjalne zakłócenie konkurencji: Udzielenie pomocy publicznej w postaci bezpłatnych szkoleń może wpłynąć na konkurencję między przedsiębiorstwami. W tym przypadku, pomoc publiczna będzie udzielana przedsiębiorcom będącym ostatecznymi odbiorcami wsparcia – uczestnikami szkoleń. Pomoc ta może zostać przyznana w oparciu o pomoc de minimis. Wartość pomocy de minimis na jedno przedsiębiorstwo nie może przekroczyć 300 000 EUR w okresie 3 lat. Aby skorzystać ze szkoleń, przedsiębiorca musi wykazać, że dysponuje limitem pomocy de minimis umożliwiającym uzyskanie korzyści z tytułu uczestnictwa w szkoleniu na dzień podpisania umowy szkoleniowej. Należy zauważyć, że pomoc nie wystąpi względem podmiotu, który będzie prowadził szkolenia, ponieważ zostanie on wyłoniony w procedurze konkurencyjnej.

Tak, możliwe jest ujęcie w fiszce projektowej OT2 – Finansowanie dla mikro i MŚP działań dla przedsiębiorców, które objęte będą pomocą de minimis. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że tego typu wsparcie może zostać uwzględnione w ramach działania lub poddziałania realizowanego w ramach grantu. W takim przypadku należy mieć również na uwadze, że konieczne jest stworzenie programu pomocy umożliwiającego przyznanie pomocy de minimis przedsiębiorcom.

Dofinansowanie ogólnodostępnej i bezpłatnej infrastruktury drogowej nie stanowi pomocy publicznej pod warunkiem, że nie jest ona dedykowana konkretnemu lub konkretnym przedsiębiorcom. Jeżeli zatem budowa drogi nie wynika wprost z oczekiwań przedsiębiorców, na rzecz których jest budowana oraz umożliwi w praktyce korzystanie szeregu użytkownikom, dofinansowanie nie będzie stanowiło pomocy publicznej. W kontekście dozbrajania terenów inwestycyjnych i oceny występowania pomocy publicznej, należy zwrócić uwagę na pkt 17 Zawiadomienia Komisji w sprawie pojęcia pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. W punkcie tym wskazano, że art. 107 ust. 1 Traktatu nie ma zastosowania, jeżeli państwo działa, „sprawując władzę publiczną” lub jeżeli podmioty publiczne działają „w charakterze organów publicznych”. Wśród przykładów takiej działalności wymieniono m.in. „działalność organów publicznych w zakresie rozwoju i rewitalizacji terenów publicznych”, powołując się w tym zakresie na decyzję Komisji Europejskiej z dnia 27 marca 2014 r. w sprawie SA.36346 – Niemcy – Zagospodarowanie terenu do celów przemysłowych i komercyjnych w ramach programu poprawy regionalnych struktur ekonomicznych. Jak wskazano w przypisie 21 ww. Zawiadomienia, w kontekście środków wspierających rewitalizację (łącznie z odkażaniem) gruntów publicznych przez władze lokalne Komisja stwierdziła, że przygotowanie terenów publicznych pod budowę i zapewnianie ich podłączenia do mediów (wody, gazu, energii elektrycznej i kanalizacji) oraz połączeń z sieciami transportu (kolejowego i drogowego) nie stanowi działalności gospodarczej, ale jest jednym z zadań publicznych państwa, polegającym na zapewnieniu i nadzorowaniu gruntów zgodnie z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i urbanistycznego. Istotną kwestią jest konieczność zagwarantowania, że teren inwestycyjny zostanie udostępniony (sprzedaż, dzierżawa) w trybie konkurencyjnym zgodnym z pkt 89-96 Zawiadomienia Komisji.

Zgodnie z postanowieniami Rozdziału 13 Regulaminu podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowanych może być spółka komunalna; czyli spółka prawa handlowego z większościowym udziałem gminy (w której gmina posiada ponad 50% udziałów lub akcji w kapitale zakładowym). Tak więc jeśli miasto posiada większość udziałów (akcji) w spółce-parku technologicznym to wówczas – co do zasady – spółka taka może być podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowanych. W przeciwnym przypadku spółka może zostać Wykonawcą wybranym w trybie Prawa zamówień publicznych, zgodnie z zasadami konkurencyjności lub na podstawie wewnętrznych regulacji miasta. Jednocześnie należy pamiętać, że przekazując finansowanie spółce komunalnej – jako podmiotowi uprawnionemu do ponoszenia wydatków kwalifikowanych – miasto powinno oprzeć się na powszechnie obowiązujących przepisach prawa; przy czym w odniesieniu do spółek komunalnych można wskazać kilka powszechnie spotykanych w praktyce samorządowej podstaw takich przepływów. Należą do nich w szczególności: dopłaty do kapitału (o ile zostały przewidziane w umowie spółki) czy podwyższenie kapitału zakładowego. Ważne jest również zbadanie przez miasto, czy spółka komunalna będzie mogła prowadzić działania, na realizację których zostanie jej przekazane finansowanie.

Tak, w ramach OT2 możliwe jest dofinansowanie mechanizmu wsparcia przedsiębiorców w ramach programu grantowego. Udzielane wparcie na rzecz przedsiębiorców np. w ramach nieodpłatnego doradztwa może zostać przyznane w oparciu o pomoc de minimis. Jednocześnie w celu udzielania pomocy Miasto zobowiązane jest do stworzenia programu pomocy umożliwiającego udzielenie przez Miasto pomocy de minimis na rzecz przedsiębiorstw. Zgodnie bowiem z zapisami Regulaminu naboru w przypadku, gdy jakiekolwiek działanie realizowane przez Beneficjenta lub partnera krajowego w ramach Projektu przewiduje udzielenie innym podmiotom pomocy publicznej lub pomocy de minimis, podmioty te są zobowiązane do zapewnienia zgodności takiej pomocy z zasadami jej udzielania oraz do realizacji innych obowiązków podmiotu udzielającego pomocy.

Zgodnie z Rozdziałem 22 Regulaminu, do wydatków kwalifikowalnych w  Programie należą m.in. wydatki na  renowację i modernizację obiektów budowlanych, o ile spełnione zostaną łącznie następujące warunki: wydatki są zgodne z zasadami kwalifikowalności wydatków oraz trwałości projektu, są niezbędne do skutecznej i efektywnej realizacji działań ujętych w projekcie, są ponoszone przez podmioty uprawnione do ponoszenia wydatków kwalifikowanych. Można zatem uznać, że kwalifikowane będą wydatki na remont substancji mieszkaniowej w odniesieniu do zasobu komunalnego w obszarze tematycznym OT-3, o ile remont substancji mieszkaniowej w zasobie komunalnym będzie związany z przedmiotem projektu, będzie niezbędny do jego realizacji oraz będzie służył osiągnięciu celu realizowanego w ramach projektu i celów działania z obszaru tematycznego OT3 (tj. zarządzaniu migracją i wspieranie integracji). Ocena kwalifikowalności wynikać będzie z uzasadnienia realizacji działania i celu projektu, a także uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami miasta.

Regulamin Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast nie wskazuje zamkniętego katalogu działań możliwych do realizacji w ramach Obszaru Tematycznego Poprawa Bezpieczeństwa Publicznego. Co do zasady, miasto-wnioskodawca ma dowolność w formułowaniu koniecznych działań w tym zakresie. Należy jednak pamiętać o konieczności uzasadnienia planowanych działań w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi ujętymi we wskazanym dokumencie strategicznym. Jednocześnie, pewną wskazówką w zakresie planowania działań, może być lista wskaźników produktu i rezultatu przypisana do Obszaru Tematycznego Poprawa Bezpieczeństwa Publicznego (patrz. zał. Lista wskaźników produktu i rezultatu dla poszczególnych obszarów tematycznych Szwajcarsko Polskiego Programu Współpracy). Wskazany katalog wskaźników nie stanowi listy zamkniętej. Nie w każdym przypadku działanie zaplanowane przez wnioskodawcę znajdzie odzwierciedlenie w zestawieniu wskaźników. W takim przypadku brak wskaźnika dla danego działania nie jest błędem. Ponadto, na stronie www.wsparciemiast.pl prowadzonej przez Związek Miast Polskich – Operatora Komponentu Predefiniowanego – opublikowane zostały materiały pomocnicze, w tym poradnik dotyczący Obszaru Tematycznego Poprawa Bezpieczeństwa Publicznego, przygotowany przez ekspertów Związku Miast Polskich, który przedstawia przykładowy zakres tematyczny obszaru.

Komenda Miejska Policji nie może być partnerem, partnerem krajowym może być gmina, powiat lub ich związek tworzący z Miastem obszar powiązany funkcjonalnie o wspólnych celach społecznych, gospodarczych lub środowiskowych. Poruszone zagadnienie zostało odrębnie opisane w dokumencie dotyczącym podmiotów uprawnionych do ponoszenia wydatków, który znajduje się na stronie Poradnik_Podmioty-realizujace-projekt-w-Polsko-Szwajcarskim-Programie-Rozwoju-Miast.pdf (wsparciemiast.pl)

Kwalifikowalność wydatków oceniana jest nie tylko na podstawie zgodności z kryteriami kwalifikowalności opisanymi w pkt 22 Regulaminu, ale przede wszystkim wynika z uzasadnienia realizacji działania (pkt 17 Części B wniosku o dofinansowanie projektu) i celu projektu, uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta (pkt 6 Części A wniosku o dofinansowanie projektu). Wykonanie monitoringu miejskiego teoretycznie jest możliwe do realizacji w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast. Takie działanie wpisuje się w OT4 Poprawa bezpieczeństwa publicznego.

Polsko-Szwajcarski Program Rozwoju Miast narzuca wnioskodawcom 5 celów szczegółowych i 12 obszarów tematycznych. Przy planowaniu modernizacji przestrzeni publicznych w centrum miasta, należy mieć na uwadze, że P-SPRM nie proponuje wprost dedykowanego takiemu zadaniu obszaru tematycznego. Realizację takiego celu należy rozpisać na działania przynależące do właściwych obszarów tematycznych, jak np. wskazane w pytaniu OT4 i OT9. Przy planowaniu działań rekomendujemy zwrócić szczególną uwagę m.in. na Kartę oceny merytorycznej Wstępnej Propozycji Projektu – część B. Ocenie podlega między innymi: zakres merytoryczny działania; uzasadnienie jego realizacji; powiązanie z celami strategicznymi miasta, projektu i programu, powiązanie z innymi działaniami w projekcie (Pkt 17 fiszki działania).

Zgodnie z Art. 13. ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, jednostki samorządu terytorialnego mogą uczestniczyć w pokrywaniu wydatków inwestycyjnych, modernizacyjnych lub remontowych oraz kosztów utrzymania i funkcjonowania jednostek organizacyjnych Policji, a także zakupu niezbędnych dla ich potrzeb towarów i usług, przy zachowaniu warunków formalnych wynikających z przepisów prawa.
W związku z powyższym miasto (wnioskodawca) planując działania w obszarze OT4, np. poprzez zakup radiowozów lub innego sprzętu związanego z zapewnieniem bezpieczeństwa – może przekazać środki finansowe na zakup, niezbędnych do realizacji celu projektu, środków trwałych. Jednocześnie w umowie z podmiotem (Policją), któremu Miasto przekaże środki finansowe na zakup towarów, będących jednocześnie środkami trwałymi powinny zostać zawarte uregulowania zobowiązujące ten podmiot do zachowania zasady trwałości, zgodnie z Rozdziałem 26 Regulaminu.
Poruszone zagadnienie zostało odrębnie opisane w dokumencie dotyczącym podmiotów uprawnionych do ponoszenia wydatków, który znajduje się na stronie Poradnik_Podmioty-realizujace-projekt-w-Polsko-Szwajcarskim-Programie-Rozwoju-Miast.pdf (wsparciemiast.pl).

Katalog wydatków kwalifikowanych w ramach Programu Rozwoju Miast ma charakter otwarty. Oznacza to, że wskazany wydatek może być wydatkiem kwalifikowanym pod warunkiem spełnienia kryteriów określonych w rozdziale 22.1 Regulaminu. Wydatki takie muszą być związane z przedmiotem projektu, niezbędne do jego realizacji i mają służyć wyłącznie osiągnięciu celów i rezultatów projektu oraz Programu Rozwoju Miast. Ocena kwalifikowalności wynika przede wszystkim z uzasadnienia realizacji działania i celu projektu, a także uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta. Opisane przez Państwa działanie wpisuje się w Obszar Tematyczny 4 – Poprawa bezpieczeństwa publicznego. Wydatki na realizację działania, po spełnieniu warunków opisanych powyżej i warunków kwalifikowalności wskazanych w rozdziale 22.2 Regulaminu mogą zostać ujęte we wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast.

Dokument dotyczący podmiotów uprawnionych do ponoszenia wydatków został opracowany przez ekspertów Związku Miast Polskich i został opublikowany na stronie Poradnik_Podmioty-realizujace-projekt-w-Polsko-Szwajcarskim-Programie-Rozwoju-Miast.pdf (wsparciemiast.pl).

Usługi i dostawy wskazane w pkt 22.2 ppkt 1 Regulaminu nie ograniczają się do usług i dostaw związanych z robotami budowlanymi. Mogą to być np. usługi szkoleniowe związane z realizacją działań, o ile zostaną uwzględnione w budżecie projektu, poniesione zostaną w związku z realizacją projektu i spełnią kryteria kwalifikowalności wskazane w pkt 22.1 Regulaminu.

W sytuacji, w której jednostka samorządu terytorialnego (dalej JST) w ramach aktu prawa miejscowego tworzy strefę parkowania na podstawie przepisów obowiązujących ustaw w tym z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (art. 18 ust. 2 pkt 8 i art. 40 ust.1) oraz ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 3 i 4 i 6, art. 13f) wówczas należy uznać stworzenie strefy jako zadanie własne JST związane z szeroko rozumianą polityką transportową w tym w szczególności organizacją ruchu publicznego. Idąc dalej pobieranie opłat za korzystanie ze strefy będzie traktowane jako opłata związana z wykonywaniem zadań własnych i traktowana będzie jako danina publiczna. W związku z tym JST w zakresie prowadzenia strefy parkowania nie będzie traktowana jako przedsiębiorca, a zatem dofinansowanie infrastruktury związanej z prowadzeniem strefy parkowania nie będzie stanowiło pomocy publicznej.

Opisana w pytaniu sytuacja jest dopuszczalna. Zakres pozwolenia na budowę i zakres dokumentacji projektowej może być szerszy, niż zakres przedmiotowy inwestycji zgłaszanej do dofinansowania w ramach P-SPRM. Należy jednocześnie podkreślić, że niedopuszczalne jest podwójne finansowanie zadań realizowanych w ramach projektu.

Regulamin Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast nie wskazuje zamkniętego katalogu działań możliwych do realizacji w ramach OT-4 Poprawa bezpieczeństwa publicznego. Co do zasady, miasto-wnioskodawca ma dowolność w formułowaniu koniecznych działań w tym obszarze. Należy jednak pamiętać, że potrzeba realizacji działania powinna wynikać z diagnozy, a cel działania powinien być spójny z celami Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast oraz długoterminowymi celami rozwojowymi miasta ujętymi w dokumentach strategicznych. Pamiętać należy, że w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast pojedyncze działanie można przypisać tylko do jednego obszaru tematycznego. Dlatego też w pierwszej kolejności należy zdefiniować i uzasadnić główny cel działania, a następnie zbadać, z którym celem szczegółowym Programu jest spójny cel działania. Cel szczegółowy działania wskaże na obszar tematycznych, w ramach którego działanie powinno być realizowane. Podkreślenia wymaga również, że dla każdego działania miasto powinno wykazać jego pozytywny lub neutralny wpływ na horyzontalną zasadę upowszechnienie kwestii łagodzenia zmian klimatu i przystosowania się do nich oraz uwzględnienia kwestii środowiskowych.

Współpraca z Policją została szeroko opisana w podręczniku zamieszczonym na stronie https://wsparciemiast.pl/wp-content/uploads/2024/07/Poradnik_Podmioty-realizujace-projekt-w-Polsko-Szwajcarskim-Programie-Rozwoju-Miast.pdf. Zachęcamy do zapoznania się z jego treścią. Ponadto kwestie związane ze współpracą z Policją zostały poruszone w pytaniach i odpowiedziach na stronie www.wsparciemiast.pl i opublikowane pod nr: 2, 5, 7 – w obszarze tematycznym: OT 4 i pod nr 137 w obszarze: wymogi formalne.

Regulamin Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast daje elastyczność w przypisywaniu działań do obszarów tematycznych. Miasto-wnioskodawca przypisując działanie do wybranego obszaru tematycznego, powinno kierować się przede wszystkim celem działania w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta i celami szczegółowymi programu. Jednocześnie, pewną wskazówką w zakresie przypisywania działań do obszarów tematycznych, może być lista wskaźników produktu i rezultatu przypisana do poszczególnych obszarów tematycznych np. OT-4, OT-7, czy OT-10 (patrz. załącznik Lista wskaźników produktu i rezultatu dla poszczególnych obszarów tematycznych Szwajcarsko Polskiego Programu Współpracy). Bez znajomości dokumentów strategicznych miasta, celu głównego projektu, celu działania i uzasadnienia potrzeby realizacji działania, nie jest możliwe jednoznaczne zarekomendowanie konkretnego obszaru tematycznego dla opisanego w pytaniu przedsięwzięcia. Katalog innych podmiotów uprawnionych do ponoszenia wydatków kwalifikowanych ma charakter otwarty; podmiotami takimi mogą być w szczególności samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej. Wskazując inny podmiot uprawniony do ponoszenia wydatków kwalifikowanych miasto powinno kierować się przepisami prawa, które określają podstawę prawną powierzenia innemu podmiotowi uprawnionemu do ponoszenia wydatków kwalifikowanych określonych zadań, w tym w szczególności podstawę prawną dla przekazania środków finansowych na ich realizację. Więcej informacji na ten temat innych podmiotów uprawnionych do ponoszenia wydatków kwalifikowanych można uzyskać pod linkiem: https://wsparciemiast.pl/webinar-09-07-podmioty-uprawnione-do-ponoszenia-wydatkow/je.

Zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 6.04.1990 r. o Policji „jednostki samorządu terytorialnego mogą uczestniczyć w pokrywaniu wydatków inwestycyjnych, modernizacyjnych lub remontowych oraz kosztów utrzymania i funkcjonowania jednostek organizacyjnych Policji, a także zakupu niezbędnych dla ich potrzeb towarów i usług”. Na podstawie ww. przepisu Miasto może wyłącznie przekazać środki finansowe Policji na zakup towarów (np. samochodu); nie może natomiast dokonać zakupu towarów. Jeżeli Miasto przekaże Policji środki finansowe na zakup samochodu na podstawie zawartego porozumienia, to wówczas podmiotem nabywającym samochód (środek trwały) będzie Policja i to na ten podmiot powinna być wystawiona faktura zakupu. Amortyzację będzie rozliczał podmiot, który nabył środek trwały. Warto jednocześnie podkreślić, że Policja powinna przy zakupie towarów (jako podmiot uprawniony do ponoszenia wydatków kwalifikowanych) stosować zasady konkurencyjnego wyboru dostawcy i realizację tego obowiązku (jak również pozostałych obowiązków, np. zachowania trwałości środków trwałych) miasto powinno zabezpieczyć w zawieranym z Policją porozumieniu. Więcej informacji na temat znajdą Państwo w poradniku: Poradnik „Podmioty realizujące projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast” dostępnym na stronie www.wsparciemiast.pl pod linkiem: https://wsparciemiast.pl/wp-content/uploads/2024/07/Poradnik_Podmioty-realizujace-projekt-w-Polsko-Szwajcarskim-Programie-Rozwoju-Miast.pdf.

Kwestię wsparcia Policji i Straży Pożarnej przez jednostki samorządu terytorialnego regulują odpowiednio ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej. Zgodnie z nimi, wsparcie Policji i PSP odbywa się poprzez przekazanie im przez jednostki samorządu terytorialnego środków finansowych za pośrednictwem – odpowiednio – Funduszu Wsparcia Policji i Funduszu Wsparcia Państwowej Straży Pożarnej na mocy odpowiednich porozumień. Zasady wspierania Policji i PSP odnoszą się także do działań realizowanych w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast; tak więc wsparcie Policji i PSP należy realizować w oparciu o przepisy przytoczonych wyżej ustaw. W przypadku przekazania finansowania Policji lub Państwowej Straży Pożarnej stają się one podmiotami uprawionymi do ponoszenia wydatków kwalifikowanych. Więcej informacji na temat wsparcia Policji i PSP zawiera poradnik „Podmioty realizujące projekt w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast”, opublikowany na stronie www.wsparciemiast.pl

Na etapie składania wniosku o dofinansowanie Miasto musi wskazać podmiot uprawniony do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych, jeśli to nie sam beneficjent ponosi te wydatki oraz podstawę prawną wyboru podmiotu realizującego projekt. Zatem możliwe jest podpisanie przez Miasto najpierw listu intencyjnego z właściwym komendantem Policji, a dopiero po zakwalifikowaniu Miasta do udziału w Programie – zawarcie z nim porozumienia (zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji), szczegółowo regulującego sposób wykorzystania przekazywanych Policji środków finansowych i zasad ich rozliczania. Niemniej jednak nie ma obowiązku załączania takiego listu intencyjnego (wymóg załączania listu intencyjnego jako załącznika do wniosku dotyczy wyłącznie projektów realizowanych w partnerstwie z innymi jednostkami samorządu terytorialnego). Należy wziąć pod uwagę, że dla prawidłowego przygotowania WPP, konieczne jest opisanie finansowanego przez Miasto w ramach projektu zadania na takim poziomie szczegółowości, który pozwoli przygotować Miastu opis i uzasadnienie działania oraz jego budżet. Określenie poziomu szczegółowości opisu zadania, na realizację którego Miasto zamierza przekazać środki finansowe należy do Miasta, którego dokumentacja będzie podlegała ocenie merytorycznej.

Zawiązanie partnerstwa z powiatem nie jest warunkiem koniecznym dla przekazania na podstawie porozumienia, o którym mowa w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji lub w ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej środków finansowych powiatowym służbom Policji lub Straży Pożarnej. Należy jednak ustalić, czy takie rozwiązanie zrealizuje cel działania i cel projektu oraz rozważyć czy włączenie w realizację projektu partnera krajowego (powiatu), na zasadach opisanych w Regulaminie naboru wniosków w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast jest uzasadnione celami projektu i celami działania.

W ramach OT4 Poprawa bezpieczeństwa publicznego są możliwe działania na rzecz poprawy bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Każdorazowo, działanie takie należy właściwie uzasadnić i uargumentować. P-SPRM nie podaje wprost sposobu, jakich danych należy użyć dla uzasadnienia poszczególnych działań. Wskazuje jednak, że należy oprzeć „o aktualne dane (ilościowe i jakościowe, z wykorzystaniem wniosków zawartych w raporcie/ach z badań) w szczególności związanych z obszarami tematycznymi Programu.” Jednym z takich źródeł może być raport policji. Należy zauważyć, że innego uzasadnienia wymaga budowa nowej drogi, a innego modernizacja, przebudowa, lub remont, mający na celu podniesienie standardów bezpieczeństwa drogi istniejącej. Podkreślamy jednocześnie, że działanie powinno nie tylko wpisywać się obszar tematyczny, ale również realizować cele strategiczne miasta, projektu i Programu.

Przypisanie konkretnego działania do wybranego obszaru tematycznego będzie zależało od celu, jakie to działanie realizuje. Pewną wskazówką odnośnie przypisania działania do poszczególnego OT, może być dodatkowo lista wskaźników rekomendowana w ramach Programu dla poszczególnych obszarów tematycznych. W tym konkretnym wypadku Miasto kierując się celem działania, w ramach którego będzie realizowane zadanie powinno przeanalizować, który cel szczegółowy programu działanie będzie realizować.

Zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 6.04.1990 r. o Policji “jednostki samorządu terytorialnego mogą uczestniczyć w pokrywaniu wydatków inwestycyjnych, modernizacyjnych lub remontowych oraz kosztów utrzymania i funkcjonowania jednostek organizacyjnych Policji, a także zakupu niezbędnych dla ich potrzeb towarów i usług”. Na podstawie ww. przepisu Miasto może wyłącznie przekazać środki finansowe Policji na zakup towarów – samochodów, nie może natomiast dokonać zakupu towarów. Jeżeli Miasto przekaże Policji środki finansowe na zakup samochodu na podstawie zawartego porozumienia, to wówczas podmiotem nabywającym samochód (środek trwały) będzie Policja i to na ten podmiot powinna być wystawiona faktura zakupu. Amortyzację będzie rozliczał podmiot, który nabył środek trwały. Warto jednocześnie podkreślić, że Policja powinna przy zakupie towarów (jako podmiot uprawniony do ponoszenia wydatków kwalifikowanych) stosować zasady konkurencyjnego wyboru dostawcy, a realizację tego obowiązku (jak również pozostałych obowiązków, np. zachowania trwałości środków trwałych) miasto powinno zabezpieczyć w zawieranym z Policją porozumieniu. Więcej informacji na ten temat znajdą Państwo w poradniku: Poradnik „Podmioty realizujące projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast” dostępnym na stronie www.wsparciemiast.pl pod linkiem: https://wsparciemiast.pl/wp-content/uploads/2024/07/Poradnik_Podmioty-realizujace-projekt-w-Polsko-Szwajcarskim-Programie-Rozwoju-Miast.pdf. Zachęcamy także do zapoznania się z odpowiedzią na pytania nr 5 i 14 w części OT 4, na które została udzielona analogiczna odpowiedź, oraz do analizy pozostałych pytań i odpowiedzi, gdzie możecie znaleźć Państwo wyjaśnienia pojawiających się wątpliwości.

Opisane typy zadań są możliwe do realizacji w ramach OT4 – Poprawa bezpieczeństwa publicznego. Jak w każdym przypadku, należy pamiętać o konieczności prawidłowego uzasadnienia potrzeby realizacji działania i spójności celu działania z celami projektu, celami strategicznymi miasta oraz celami Programu Rozwoju Miast.

Podstawą przypisania wydatku do obszaru tematycznego (OT) jest wyłącznie to, czy wydatek zostanie poniesiony w ramach działania w danym obszarze tematycznym. Inne względy (tj. np. to czy wydatek stanowi środek trwały zgodnie z ustawą z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, czy też takiego środka nie stanowi) nie mają znaczenia dla zakwalifikowania wydatku do danego działania, a w konsekwencji do danego obszaru tematycznego. Wydatek będzie finansowany – co do zasady – z takiego źródła (SECO lub SDC), z jakiego będzie finansowane działanie, w ramach którego jest ponoszony. Należy podkreślić w tym miejscu, że wydatek powinien spełniać warunki kwalifikowalności określone w Rozdziale 22 Regulaminu naboru. Koszty umundurowania, o ile spełnią warunki kwalifikowalności i będą możliwe do poniesienia w ramach projektu powinny być sfinansowane z budżetu działania, w ramach którego są zaplanowane. Każde działanie w projekcie przypisane jest do jednego obszaru tematycznego w ramach obszarów 1-12. Nie ma możliwości realizowania odrębnych działań w obszarze tematycznym OT13. W poradniku „Podmioty realizujące projekt w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast” opublikowanym na stronie www.wsparciemiast.pl znajdą Państwo informacje na temat możliwości realizacji działań w projekcie przez służby (policję, straż pożarną). Podniesienie kompetencji zespołu (w tym szkolenia pracowników poszczególnych jednostek) muszą być uzasadnione ustaleniami diagnozy i jako zadania wspierające rozwój instytucjonalny, mogą stanowić element działań merytorycznych realizowanych w obszarach tematycznych od OT-1 do OT-12, jeżeli dotyczą podnoszenia kompetencji w określonym obszarze tematycznym. Wydatki na podnoszenie kwalifikacji zespołu projektowego mogą być ponoszone w ramach kosztów zarządzania. Wydatek na podnoszenie kwalifikacji w ramach działań realizowanych w obszarach OT-1 do OT-12 będzie finansowany z takiego źródła (SECO lub SDC), z jakiego będzie finansowane działanie, w ramach którego zostanie poniesiony, a w ramach zarządzania projektem – ze środków zarządzania. Zasady finansowania szkoleń w ramach kosztów zarządzania zawiera załącznik nr 8 do Regulaminu naboru – Indykatywny wykaz wydatków kwalifikowalnych i niekwalifikowalnych w ramach kosztów zarządzania w projektach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast. Podkreślić jednocześnie należy, że jeżeli w ramach działania w obszarach OT-1 do OT-12 zaplanowano wydatki związane z podnoszeniem kwalifikacji to należy uwzględnić we wskaźnikach realizacji tego działania dodatkowo odpowiednie wskaźniki przypisane do obszaru OT-13. Wskaźniki te odnoszą się do działań, w których występują poddziałania na rzecz poprawy zdolności zarządzania publicznego (edukacja pracowników, usługi doradcze, wymiana dobrych praktyk, szkolenia). Zgodnie z rozdziałem 9 Regulaminu Miasta są zobowiązane do wykorzystania wskaźników w obszarze rozwoju instytucjonalnego – OT-13.

Zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, jednostki samorządu terytorialnego mogą uczestniczyć w pokrywaniu wydatków inwestycyjnych, modernizacyjnych lub remontowych oraz kosztów utrzymania i funkcjonowania jednostek organizacyjnych Policji, a także zakupu niezbędnych dla ich potrzeb towarów i usług. W związku z powyższym miasto (wnioskodawca) planując działania w obszarze OT4 może przekazać Policji środki finansowe na zakup niezbędnych do realizacji celu projektu towarów, np. samochodu; o ile wynika to z uzasadnionych potrzeb i realizuje cel projektu spójny z celami strategicznymi miasta i celami programu. Podkreślić należy, że miasto nie może samo dokonać takich zakupów i następnie przekazać zakupionych towarów Policji. Na etapie składania Wstępnej Propozycji Projektu wystarczające jest wskazanie – we wniosku o dofinansowanie – jako podstawy wyboru podmiotu, który będzie ponosił wydatek artykułu 13 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Zachęcamy także do zapoznania się z odpowiedzią na pytania nr 5, 14, 20 w części OT 4 „Bezpieczeństwo publiczne” oraz do analizy pozostałych pytań i odpowiedzi dostępnych na stronie www.wsparciemiast.pl, gdzie możecie znaleźć Państwo wyjaśnienia pojawiających się wątpliwości.

Możliwość budowy budynków wielorodzinnych komunalnych/czynszowych i technologia ich realizacji w ramach OT-5 Efektywność energetyczna i energia odnawialna zależeć będzie od przyjętego przez Wnioskodawcę celu działania. Jeżeli celem działania będzie np. zmniejszenie energochłonności zasobu komunalnego lub inne, kluczowe aspekty energetyczne Wnioskodawca może rozważyć budowę budynków wielorodzinnych komunalnych/czynszowych w ramach OT 5 Efektywność energetyczna i energia odnawialna i odpowiednio do tego celu dostosować technologię ich realizacji. W przypadku, gdy celem działania będzie przede wszystkim wsparcie osób o niskich dochodach i trudnej sytuacji mieszkaniowej – należy rozważyć realizację działania w ramach OT 11 – Mniejszości i grupy w niekorzystnej sytuacji społecznej. „Regulamin naboru projektów w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast” nie stanowi o wymogu pasywności przy realizacji budynków komunalnych/czynszowych. Należy jednak podkreślić, że dla każdego działania Wnioskodawca w fiszce działania będzie musiał wykazać neutralny lub pozytywny wpływ działania na zasadę upowszechnienia kwestii łagodzenia zmian klimatu i przystosowania się do nich oraz uwzględnienia kwestii środowiskowych. Negatywna ocena eksperta oceniającego w zakresie wpływu działania na powyższą zasadę powoduje ocenę negatywną całego działania bez konieczności oceny spełnienia pozostałych kryteriów.

Zgodnie z punktem 11.2 „Regulaminu naboru projektów w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast” miasto może zaplanować w ramach projektu realizację działania lub poddziałania grantowego. Jest to szczególny rodzaj działania, które będzie realizowane poprzez wyłonienie grantobiorców przez Miasto, polegające na przekazaniu części dofinansowania innym podmiotom (np. przedsiębiorcom lub osobom fizycznym) w celu realizacji określonych zadań. Działania/poddziałania grantowe muszą realizować cele Programu i mieścić się w obszarach tematycznych Programu Rozwoju Miast.

Regulamin nie precyzuje formuły realizacyjnej programów związanych z wymianą źródeł ciepła i poprawą efektywności energetycznej, pozostawiając Wnioskodawcom dowolność w tym zakresie. Ogólne założenia do planowanych działań, w tym także sposoby ich realizacji określa Rozdział 11 Regulaminu, a warunki kwalifikowalności wydatków – Rozdział 22 Regulaminu. Decyzję o sposobie realizacji programu Wnioskodawca powinien poprzedzić dokładną analizą wykonalności i skuteczności poszczególnych rozwiązań oraz konsultacjami z interesariuszami i odbiorcami ostatecznymi działań.

Katalog wydatków kwalifikowanych w ramach Programu Rozwoju Miast ma charakter otwarty. Oznacza to, że wskazany wydatek może być wydatkiem kwalifikowanym pod warunkiem spełnienia kryteriów określonych w rozdziale 22.1 Regulaminu. Wydatki takie muszą być związane z przedmiotem projektu, niezbędne do jego realizacji i mają służyć wyłącznie osiągnięciu celów i rezultatów projektu oraz Programu Rozwoju Miast. Ocena kwalifikowalności wynika przede wszystkim z uzasadnienia realizacji działania i celu projektu, a także uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta.

Regulamin nie nakłada na Wnioskodawców żadnych ograniczeń w zakresie rozmiaru (zdolności wytwórczej) instalacji fotowoltaicznej ani ilości oddawanej energii elektrycznej do sieci dla przedsięwzięć realizowanych w ramach projektu, a polegających na wytwarzaniu energii elektrycznej w instalacji fotowoltaicznej i wprowadzaniu jej do sieci elektroenergetycznej. Wnioskodawca powinien poprzedzić decyzję o parametrach realizacyjnych tego typu przedsięwzięć dokładną analizą wykonalności i skuteczności poszczególnych rozwiązań oraz konsultacjami z interesariuszami (w tym przedsiębiorcami energetycznymi, które będą właściwe do wyrażenia zgody na przyłączanie do sieci kolejnych instalacji). Jednocześnie kwestia rozmiaru, jak również ilości oddawanej energii do sieci może mieć wpływ na kwestię wystąpienia pomocy publicznej w przypadku dofinansowanie tego typu przedsięwzięć. W tym zakresie należy mieć na uwadze, że instalacje fotowoltaiczne typu on-grid dają możliwość sprzedaży energii elektrycznej do sieci. Uwzględniając fakt, że produkcja energii niezależnie od wielkości instalacji oraz ilości oddanej energii do sieci co do zasady wiąże się z prowadzeniem działalność gospodarczej na w pełni konkurencyjnym rynku, dofinansowanie tego typu instalacji, co do zasady podlega przepisom o pomocy publicznej. Jednocześnie Komisja Europejska dopuściła wyjątek, kiedy finansowanie instalacji on-grid nie powoduje wystąpienia pomocy publicznej. Wyjątek ten możliwy jest do zastosowania w sytuacji, gdy będą łącznie spełnione następujące warunki: • Główna działalność beneficjenta ma charakter niegospodarczy (np. osoby fizyczne, nieprowadzące działalności gospodarczej, działalność administracji publicznej), • Energia musi być zużywana na potrzeby własne, • Rozmiar (zdolność wytwórcza) mikroinstalacji nie może przekraczać realnego zapotrzebowania na energię prosumenta, • oddawanie energii do sieci nie może przekroczyć 20% rocznej wydajności infrastruktury – w tym zakresie należy zwrócić uwagę, że w przypadku rozliczania w ramach net-bilingu należy dokonać przeliczenia kasowego na ilościowe w celu potwierdzenia spełnienia tego warunku. Zgodnie z interpretacja KE, spełnienie tych warunków pozwala na uznanie, iż wprowadzenie nadwyżek wytworzonej energii do sieci stanowi działalność o charakterze pomocniczym w rozumieniu pkt 207 Zawiadomienia KE w sprawie pojęcia pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE.

Katalog wydatków kwalifikowanych w ramach Programu Rozwoju Miast ma charakter otwarty. Oznacza to, że wskazany wydatek może być wydatkiem kwalifikowanym pod warunkiem spełnienia kryteriów określonych w rozdziale 22.1 Regulaminu. Wydatki takie muszą być związane z przedmiotem projektu, niezbędne do jego realizacji i mają służyć wyłącznie osiągnięciu celów i rezultatów projektu oraz Programu Rozwoju Miast. Ocena kwalifikowalności wynika przede wszystkim z uzasadnienia realizacji działania i celu projektu, a także uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta.

Zgodnie z Rozdziałem 22 Regulaminu do wydatków kwalifikowalnych w  Programie należą m.in. wydatki na  zakup (bez wydatków na zakup gruntu) budynków oraz wydatki na renowację i modernizację obiektów budowlanych, o ile spełnione zostaną łącznie następujące warunki: wydatki są zgodne z zasadami kwalifikowalności wydatków oraz trwałości projektu, są niezbędne do skutecznej i efektywnej realizacji działań ujętych w projekcie, są ponoszone przez podmioty uprawnione do ponoszenia wydatków kwalifikowanych. Ocena kwalifikowalności wynikać będzie z uzasadnienia realizacji działania i celu projektu, a także uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta. Możliwość zakupu i adaptacji budynku w ramach OT 5 „Efektywność energetyczna i energia odnawialna” zależeć będzie więc od przyjętego przez Wnioskodawcę celu działania. Jeżeli celem działania będzie poprawa efektywności energetycznej obiektu (np. termomodernizacja, wymiana źródeł ciepła) lub inne, kluczowe aspekty energetyczne to Wnioskodawca może rozważyć zakup budynku i jego adaptację (modernizację energetyczną) w ramach OT -5 i odpowiednio do tego celu dostosować zakres działania oraz wskaźniki. Zmodernizowany budynek Wnioskodawca może przeznaczyć na cele publiczne. W przypadku jednak, gdy w ramach działania zostanie zaplanowana adaptacja na potrzeby zmiany funkcjonalności budynku (przeznaczenia go na cele użyteczności publicznej) należy ustalić, jaki cel publiczny będzie realizowany z wykorzystaniem zmodernizowanego budynku, a co z tym związane – czy i w który obszar tematyczny Programu Rozwoju Miast planowane działanie związane z modernizacją budynku będzie się wpisywało. Należy ponadto podkreślić, że dla każdego działania Wnioskodawca będzie musiał wykazać neutralny lub pozytywny wpływ zaplanowanego działania na zasady horyzontalne obejmujące upowszechnienie kwestii łagodzenia zmian klimatu i przystosowania się do nich oraz uwzględnienia kwestii środowiskowych, jak również upowszechnienie włączenia społecznego. Negatywna ocena eksperta oceniającego w zakresie wpływu działania na powyższe zasady powoduje ocenę negatywną całego działania bez konieczności oceny spełnienia pozostałych kryteriów.

Inwestycje służące do przesyłania i dystrybucji ciepła co do zasady wykorzystywane są do prowadzenia działalności gospodarczej na konkurencyjnym rynku, na którym działają również podmioty z kapitałem zagranicznym. W związku z tym finansowanie inwestycji z zakresu budowy lub modernizacji sieci ciepłowniczej, co do zasady wiązać się będzie ze spełnieniem przesłanek pomocy publicznej. Na podstawie planowanego Rozporządzenia MFIPR w sprawie udzielania pomocy publicznej, pomocy de minimis oraz pomocy de minimis na usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym w ramach szwajcarsko-polskiego programu współpracy możliwe będzie udzielenie na ten zakres pomocy inwestycyjnej na efektywny energetycznie system ciepłowniczy i chłodniczy w oparciu o art. 46 Rozporządzenia KE nr 651/2014. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że tę pomoc przyznaje się wyłącznie na budowę, rozbudowę lub modernizację systemów ciepłowniczych lub chłodniczych, które są lub staną się efektywne energetycznie zgodnie z definicją podaną w art. 2 pkt 41 dyrektywy 2012/27/UE. Dopuszczalna jest sytuacja, w której w wyniku prac objętych pomocą dotyczących sieci dystrybucji system nie stanie się jeszcze w pełni efektywny energetycznie, jednocześnie dodatkowe modernizacje wymagane do spełnienia warunków objęcia zakresem definicji efektywnego energetycznie systemu ciepłowniczego i chłodniczego, w przypadku zakładów wytwarzania energii cieplnej lub chłodniczej objętych pomocą, muszą rozpocząć się w ciągu 3 lat od rozpoczęcia prac objętych pomocą dotyczących sieci dystrybucji. Zgodnie z art. 2 pkt 41 dyrektywy 2012/27/UE efektywny system ciepłowniczy i chłodniczy oznacza system ciepłowniczy lub chłodniczy, w którym do produkcji ciepła lub chłodu wykorzystuje się w co najmniej 50 % energię ze źródeł odnawialnych, lub w co najmniej 50 % ciepło odpadowe, lub w co najmniej 75 % ciepło pochodzące z kogeneracji, lub w co najmniej 50 % wykorzystuje się połączenie takiej energii i ciepła. Dodatkowo pomoc na modernizację sieci magazynowania i dystrybucji przesyłających energię cieplną i chłodniczą wytwarzaną przy użyciu paliw kopalnych można przyznać wyłącznie w przypadku spełnienia wszystkich poniższych warunków: a) sieć dystrybucji jest lub stanie się odpowiednia do przesyłu energii cieplnej lub chłodniczej wytworzonej z odnawialnych źródeł energii lub ciepła odpadowego; b) modernizacja nie skutkuje zwiększeniem wytwarzania energii z paliw kopalnych, z wyjątkiem gazu ziemnego. W przypadku modernizacji sieci magazynowania lub dystrybucji energii cieplnej i chłodniczej wytwarzanej z gazu ziemnego, o ile modernizacja skutkuje zwiększeniem wytwarzania energii z gazu ziemnego, te instalacje wytwórcze muszą być zgodne z celami klimatycznymi na 2030 r. i 2050 r., zgodnie z sekcją 4.31 załącznika 1 do rozporządzenia delegowanego (UE) 2022/1214. W przypadku tego rodzaju pomocy poziom dofinansowania może wynieść 30% plus ewentualna premia 15% w przypadku inwestycji wykorzystujących wyłącznie odnawialne źródła energii, ciepło odpadowe lub ich połączenie, w tym zieloną kogenerację. W ramach tego rodzaju pomocy przewidziana jest również premia za status MŚP, który w sytuacji opisanej w pytaniu nie będzie mieć zastosowania. Alternatywnym sposobem wyliczenia poziomu dofinansowania dla tego rodzaju pomocy jest luka w finansowaniu. W tej metodzie koniecznym jest określenie dodatkowego kosztu netto stanowiącego różnicę między przychodami i kosztami gospodarczymi (w tym inwestycyjnymi i operacyjnymi) projektu objętego pomocą, a przychodami i kosztami alternatywnego projektu, który beneficjent pomocy zrealizowałby w sposób wiarygodny w razie braku pomocy. Aby określić lukę w finansowaniu należy określić ilościowo – w odniesieniu do scenariusza faktycznego i wiarygodnego scenariusza alternatywnego – wszystkie główne koszty i przychody, szacunkowy średni ważony koszt kapitału (WACC) beneficjentów w celu zdyskontowania przyszłych przepływów środków pieniężnych, a także wartość bieżącą netto w przypadku scenariusza faktycznego i alternatywnego w całym cyklu życia projektu. Typowy dodatkowy koszt netto można oszacować jako różnicę między wartością bieżącą netto w przypadku scenariusza faktycznego i scenariusza alternatywnego w cyklu życia projektu referencyjnego. W sytuacji, gdy dofinansowania dotyczyć będzie tylko sieci, dopuszczalna jest sytuacja, w której brak będzie alternatywnego modelu. Tym samym w takim przypadku luka w finansowaniu wyniesie 100%, a tym samym dofinansowanie będzie mogło wynieść 100%. W sytuacji, w której brak będzie możliwości zastosowania ww. rodzaju pomocy, dopuszczalnym będzie sfinansowanie inwestycji w oparciu o pomoc de minimis. W takim przypadku należy mieć na uwadze, że dofinansowanie w oparciu o pomoc de minimis jest dopuszczalne jedynie w limicie pomocy de minimis na jedno przedsiębiorstwo (maksymalnie 300 tys. EUR w okresie ostatnich trzech lat kalendarzowych). Uwzględniając informację, że podmiotem korzystającym z infrastruktury będzie zakład budżetowy to ten podmiot powinien zostać ujęty jako beneficjent pomocy inwestycyjnej na efektywny energetycznie system ciepłowniczy i chłodniczy lub/oraz pomocy de minimis. Tym samym to ten podmiot zobowiązany będzie do wykazania zgodności z właściwym rodzajem pomocy.

Zgodnie z zapisami pkt 207 Zawiadomienia Komisji w sprawie pojęcia pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskie działalność pomocnicza dotyczy sytuacji, w których działalność gospodarcza prowadzona jest na infrastrukturze, której podstawowe wykorzystanie jest niegospodarcze np. sala gimnastyczna w szkole (sala wykorzystywana jest do działalności edukacyjnej jednocześnie po lekcjach sala jest wynajmowana na rzecz odpłatnych zajęć). Z kolei w sytuacji, w której infrastruktura jest wykorzystywana, co do zasady do działalności gospodarczej np. wynajem lokali użytkowych w budynku użyteczności publicznej wówczas taka działalność nie mieści się w pojęciu działalności pomocniczej w rozumieniu pkt 207 Zawiadomienia KE. Tym samym w przypadku opisanym w pytaniu, prowadzony jest na stałe wynajem części powierzchni, a tym samym niemożliwe jest uznanie wynajmu na rzecz spółki za działalność pomocniczą. W związku z tym konieczne jest zweryfikowanie czy dofinansowanie termomodernizacji budynku wskazanego w pytaniu stanowi pomoc publiczną. Na podstawie przedstawionych informacji brak jest możliwości wykluczenia wystąpienia pomocy publicznej. Przyjmując, że podmiot prowadzący działalność związaną z wynajmem powierzchni co do zasady spełnia definicję przedsiębiorcy w rozumieniu art. 107 ust.1 TFUE to w celu ustalenia, czy dofinansowanie prac termomodernizacyjnych w tym budynku stanowi pomoc publiczną konieczne jest przeanalizowanie pozostałych przesłanek pomocy publicznej w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE. Jeżeli w wyniku ustaleń potwierdzi się występowanie pomocy publicznej, wówczas dofinansowanie prac termomodernizacyjnych opisanego budynku w części wynajmowanej może zostać przyznane w oparciu o pomoc publiczną (w oparciu o Rozporządzenie MFiPR w ramach pomocy inwestycyjnej na środki wspierające efektywność energetyczną w budynkach) lub pomocy de minimis. W tym zakresie konieczne jest dokonanie podziału powierzchni na część objętą pomocą publiczną/pomocą de minimis i dofinansowaną bez pomocy publicznej/pomocy de minimis. Cześć objęta pomocą publiczną/pomocą de minimis powinna obejmować część wynajmowaną wraz z częściami wspólnymi (w tym ciągi komunikacyjne, dach, wspólne pomieszczenia np. toalety, pomieszczenia socjale). Części wspólne mogą w całości zostać przypisane do części objętej pomocą publiczną/pomocą de minimis lub też podzielone na podstawie klucza powierzchni i przypisane odpowiednio do części objętej i nieobjętej pomocą publiczną/pomocą de minimis.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że sformułowanie „jednostki miejskie” jest bardzo ogólne i uniemożliwia potwierdzenie, że co do zasady w tego typu jednostkach dofinansowanie na wymianę oświetlenia nie będzie stanowiło pomocy publicznej. W odniesieniu do placówek oświatowych należy stwierdzić, że jeżeli placówki te działają w ramach krajowego systemu edukacji, a ich działalność finansowana jest w oparciu o subwencję oświatową, to placówki te nie prowadzą działalności gospodarczej. Tym samym dofinansowanie kosztów wymiany oświetlenia nie będzie stanowiło pomocy publicznej. Dopuszczalna jest sytuacja, w której w budynkach tych prowadzona jest również działalność gospodarcza w rozumieniu pkt 207 Zawiadomienia KE w sprawie pojęcia pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1. Istotne jest jednak przedstawienie metodyki określenia zasobów wykorzystywanych do prowadzenia działalności pomocniczej. W przypadku dofinansowania wymiany oświetlenia w budynkach przeznaczonych do prowadzenia działalności niegospodarczej, w tym tych, w których prowadzona jest działalność pomocnicza w rozumieniu ww. pkt 207 dofinansowanie nie będzie stanowiło pomocy publiczne, a co za tym idzie może wynieść 100%.

Możliwość budowy publicznego przedszkola miejskiego w standardzie pasywnym w ramach OT-5 Efektywność energetyczna i energia odnawialna zależeć będzie od przyjętego przez Wnioskodawcę celu działania. Jeżeli celem działania będzie np. zmniejszenie energochłonności budynków publicznych lub inne, kluczowe aspekty energetyczne Wnioskodawca może rozważyć budowę takiego przedszkola w ramach OT 5 Efektywność energetyczna i energia odnawialna i odpowiednio do tego celu dostosować technologię ich realizacji. W przypadku, gdy celem działania będzie przede wszystkim zwiększenie i upowszechnienie edukacji przedszkolnej – należy rozważyć realizację działania w ramach OT 11 – Mniejszości i grupy w niekorzystnej sytuacji społecznej. Warto pamiętać, że zgodnie z „Regulaminem naboru projektów w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast” ocenie podlegać będzie m.in. zasadność i realność celów oraz czytelna ich korelacja ze zidentyfikowanymi i opisanymi w diagnozie problemami.

Udzielając odpowiedzi na pytanie nr 1, 3 i 4 należy przede wszystkim zaznaczyć, że zgodnie z punktem 22.2 Regulaminu, do wydatków kwalifikowanych w Programie Rozwoju Miast należą wydatki uwzględnione w budżecie projektu, poniesione w związku z realizacją projektu i spełniające kryteria kwalifikowalności, w tym wydatki na nabycie, budowę, renowację i modernizację obiektów budowlanych, bez wydatków na nabycie prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego gruntów. Kwalifikowalność wydatków oceniana jest nie tylko na podstawie zgodności z kryteriami kwalifikowalności opisanymi w pkt 22 Regulaminu, ale przede wszystkim wynika z uzasadnienia realizacji działania (pkt 17 Części B wniosku o dofinansowanie projektu) i celu projektu, uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta (pkt 6 Części A wniosku o dofinansowanie projektu). Warto pamiętać, że zgodnie z „Regulaminem” ocenie podlegać będzie m.in. zasadność i realność celów oraz czytelna ich korelacja ze zidentyfikowanymi i opisanymi w diagnozie problemami. Ponadto, dla każdego z realizowanych działań określony powinien zostać wskaźnik produktu i rezultatu (punkt 8 części A Wstępnej Propozycji Projektu), a ocenie podlegać będzie poprawność doboru wskaźników i realistyczność osiągnięcia wartości docelowej. W przypadku pytania nr 2 należałoby doprecyzować, czy dane źródło ciepła stanowi źródło konwencjonalne (bazujące na tradycyjnych technologiach spalania paliw kopalnych) czy niekonwencjonalne (wykorzystujące np. odnawialne źródła energii). Niezależnie od rodzaju źródła, potwierdzając jego efektywność cieplną, należy zbadać takie czynniki jak np. zużycie energii, pomiar dostarczonego ciepła, sprawność cieplną czy wartości opałowe. Narzędziem przydatnym w tym procesie okazać może się przeprowadzenie audytu energetycznego. Odpowiadając na pytanie nr 5, zgodnie z rozdziałem 13 Regulaminu, wydatki w projekcie mogą być ponoszone przez beneficjenta i partnera krajowego. Podmiotami uprawnionymi do ponoszenia wydatków są również podmioty wybrane przez beneficjenta lub partnera do realizacji działania/poddziałania np. spółki komunalne, grantobiorcy. W takiej sytuacji zarówno w budżecie, który będzie załącznikiem do umowy o dofinansowanie, jak i w sprawozdaniach, konieczne będzie wskazanie podmiotu, który będzie ponosił wydatek lub podstawy jego wyboru. Spółka komunalna może więc być podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków, pod warunkiem, że zostanie wybrana przez beneficjenta na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa, a dokonywany przez nią wydatek będzie zgodny z wszystkimi wskazanymi w Regulaminie kryteriami kwalifikowalności.

Udzielając odpowiedzi na pierwszą część pytania należy przede wszystkim zaznaczyć, że zgodnie z punktem 22.2 Regulaminu, do wydatków kwalifikowanych w Programie Rozwoju Miast należą wydatki uwzględnione w budżecie projektu, poniesione w związku z realizacją projektu i spełniające kryteria kwalifikowalności, w tym wydatki na nabycie, budowę, renowację i modernizację obiektów budowlanych, bez wydatków na nabycie prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego gruntów. Kwalifikowalność wydatków oceniana jest nie tylko na podstawie zgodności z kryteriami kwalifikowalności opisanymi w pkt 22 Regulaminu, ale przede wszystkim wynika z uzasadnienia realizacji działania (pkt 17 Części B wniosku o dofinansowanie projektu) i celu projektu, uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta (pkt 6 Części A wniosku o dofinansowanie projektu). Warto pamiętać, że zgodnie z „Regulaminem” ocenie podlegać będzie m.in. zasadność i realność celów oraz czytelna ich korelacja ze zidentyfikowanymi i opisanymi w diagnozie problemami. Ponadto, dla każdego z realizowanych działań określony powinien zostać wskaźnik produktu i rezultatu (punkt 8 części A Wstępnej Propozycji Projektu), a ocenie podlegać będzie poprawność doboru wskaźników i realistyczność osiągnięcia wartości docelowej. Z kolei zagadnienie pomocy publicznej i dofinansowania magazynów energii do już istniejących instalacji fotowoltaicznych zlokalizowanych na stacji uzdatniania wody oraz na oczyszczalni ścieków oraz mobilnych agregatów prądotwórczych wymaga zweryfikowania dwóch kwestii. Pierwsza z nich to kwestia ustalenia czy magazyny energii oraz agregaty będą wykorzystywane wyłącznie na potrzeby własne czy też będą umożliwiały oddawanie energii do sieci. W sytuacji, w której dofinansowana infrastruktura wykorzystywana będzie na potrzeby własne konieczne jest przeanalizowanie drugiej kwestii tj. zweryfikowanie wystąpienia pomocy publicznej w zakresie dofinansowania elementu instalacji związanej z prowadzeniem działalności w zakresie sprzedaży wody i odbioru ścieków. Odnosząc się do pierwszej kwestii należy wskazać, że w sytuacji, w której możliwe będzie oddawanie energii do sieci ze wspartej infrastruktury wówczas należy uznać, że dofinansowanie tego typu infrastruktury stanowić będzie pomoc publiczną. Działalność związana z oddawaniem energii do sieci stanowi działalność gospodarczą, która prowadzona jest na wysoce komercyjnym rynku, na którym działa wiele podmiotów krajowych i zagranicznych. W związku z tym dofinansowanie tego typu instalacji może być dofinansowane jedynie w oparciu o pomoc de minimis lub w zakresie dotyczącym magazynów energii w ramach pomocy inwestycyjnej na propagowanie energii ze źródeł odnawialnych, propagowanie wodoru odnawialnego i wysokosprawnej kogeneracji (z zastrzeżeniem konieczności spełnienia warunków dla tych rodzajów pomocy). Z kolei w sytuacji, w której magazyny energii oraz agregaty wykorzystywane będą wyłącznie na potrzeby własne (tj. bez możliwości oddawania energii do sieci) wówczas infrastruktura ta będzie traktowana jako element związany wyłącznie z działalnością podstawową przedsiębiorstwa komunalnego i stanowiła element infrastruktury sieciowej. W takim przypadku dofinansowanie będzie mogło zostać przyznane na zasadach ogólnych tj. bez pomocy publicznej/pomocy de minimis pod warunkiem potwierdzenia warunków określonych w pkt 221 Zawiadomienia Komisji w sprawie pojęcia pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (2016/C 262/01). Zgodnie z zapisami pkt 221 Zawiadomienia „chociaż eksploatacja sieci wodociągowych i kanalizacyjnych stanowi działalność gospodarczą, to budowa kompleksowej sieci wodociągowo-kanalizacyjnej jako taka zwykle spełnia warunki określone w pkt 211 i w związku z tym jej finansowanie zazwyczaj nie zakłóca konkurencji ani nie ma wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi. W związku z tym konieczne jest wykazanie, że w przypadku wspieranej infrastruktury spełnione będą warunki określone w pkt 211 poprzez potwierdzenie, że: • infrastruktura nie podlega bezpośredniej konkurencji; • finansowanie prywatne jest nieznaczące w danym sektorze i w państwie członkowskim; • infrastruktura nie jest zaprojektowana, aby selektywne sprzyjać jednemu przedsiębiorstwu lub sektorowi, ale przynosi korzyści całemu społeczeństwu. Dodatkowo w sytuacji, w której spółka komunalna prowadzi również inną działalność koniecznym jest zagwarantowanie, że dofinansowanie nie będzie wykorzystane do subsydiowania skrośnego lub subsydiowania pośredniego innej działalności gospodarczej tzn. przychody z działalności wod.-kan. nie będą finansować bezpośrednio lub pośrednio kosztów pozostałej działalności (jeżeli jest prowadzona). W sytuacji, gdy brak będzie możliwości potwierdzania tych warunków np. na rynku działają prywatne przedsiębiorstwa prowadzące stacje uzdatniania lub istnieją komercyjne sieci wodociągowe wówczas brak będzie możliwości zastosowania zapisów pkt 221 Zawiadomienia KE. Tym samym koniecznym będzie ustalenie na ile wsparcie konkretnej infrastruktury skutkować będzie zakłóceniem konkurencji oraz wpływem na wymianę handlową. W przypadku potwierdzenia takiego wpływu dofinansowanie będzie mogło zostać przyznane jedynie w oparciu o pomoc de minimis lub w zakresie dotyczącym magazynów energii w ramach pomocy inwestycyjnej na propagowanie energii ze źródeł odnawialnych, propagowanie wodoru odnawialnego i wysokosprawnej kogeneracji (z zastrzeżeniem konieczności spełnienia warunków dla tych rodzajów pomocy). Jedocześnie należy podkreślić, iż to na Wnioskodawcy ciążyć będzie obowiązek i odpowiedzialność za przekazanie (w teście pomocy publicznej) wszystkich informacji pozwalających na weryfikację możliwości wystąpienia pomocy publicznej w projekcie oraz ewentualnej możliwości jej przyznania w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Zgodnie z rozdziałem 13 Regulaminu „Wydatki w projekcie mogą być ponoszone przez beneficjenta i partnera krajowego. Podmiotami uprawnionymi do ponoszenia wydatków kwalifikowanych są również podmioty wybrane przez beneficjenta lub partnera do realizacji działania/poddziałania np. spółki komunalne, grantobiorcy, miasto partner szwajcarski. W takiej sytuacji zarówno w budżecie (załączniku do umowy o dofinansowanie), jak i w sprawozdaniach, konieczne będzie wskazanie podmiotu, który będzie ponosił wydatek, lub podstawy jego wyboru. Jednocześnie zgodnie z rozdziałem 22 Regulaminu jednym z koniecznych do spełnienia kryteriów kwalifikowalności wydatków jest, by były „ponoszone zgodnie z przepisami i wytycznymi, w tym m.in. z prawem zamówień publicznych, wytycznymi Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej w zakresie udzielania zamówień w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy, prawem podatkowym oraz przepisami z zakresu ubezpieczeń społecznych.” Wydatki kwalifikowane muszą być także niezbędne do realizacji projektu i wykorzystywane wyłącznie do osiągnięcia celów i rezultatów projektu oraz Programu Rozwoju Miast. Wspomniane w pytaniu przedsiębiorstwo ciepłownicze może być podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifkowanych, o ile zostanie wybrane przez beneficjenta na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Ponoszone przez ten podmiot wydatki mogą zaś zostać uznane za kwalifikowane, o ile działanie, w ramach którego będą ponoszone, uzasadnione potrzebami wynikającymi z diagnozy, a jego cel będzie spójny z celami strategicznymi miasta ujętymi w dokumentach strategicznych oraz celami Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast. Wydatki kwalifikowalne muszą spełniać wszystkie kryteria kwalifikowalności określone w Rozdziale 22 Regulaminu. Dopuszczalny poziom dofinansowania wydatków kwalifikowanych w projektach, w których nie występuje pomoc publiczna, wynosi 100%, jeżeli całkowita wnioskowana kwota dofinansowania mieści się w ramach finansowych, ograniczonych minimalną i maksymalną kwotą dofinansowania jednego projektu. Pamiętać także należy, że wspomniane miejskie przedsiębiorstwo ciepłownicze nie może samodzielnie złożyć wniosku, gdyż zgodnie z postanowieniami Regulaminu, uprawnione do składania wniosków o dofinansowanie są wyłącznie 139 jednostki samorządu terytorialnego – miasta średnie tracące funkcje społeczno-gospodarcze, wskazane w „Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2030” jako obszar strategicznej interwencji, wymienione w zał. nr 1 do Regulaminu. Kryteria (warunki) i zasady oceny formalnej Wstępnych Propozycji Projektów znajdują się w rozdziale 18.1. Wykaz elementów podlegających ocenie formalnej zawiera karta oceny formalnej, stanowiąca załącznik nr 6 do Regulaminu, dostępna na stronie www.programszwajcarski.gov.pl.

W przypadku zadanego pytania warto rozważyć działania grantowe. Zgodnie z punktem 11.2 Regulaminu „miasto może zaplanować w ramach projektu realizację działania lub poddziałania grantowego”. Jest to szczególny rodzaj działania, które będzie realizowane poprzez wyłonienie grantobiorców przez Miasto, polegające na przekazaniu części dofinansowania innym podmiotom (np. przedsiębiorcom lub osobom fizycznym) w celu realizacji określonych zadań. Działania/poddziałania grantowe muszą realizować cele Programu i mieścić się w obszarach tematycznych Programu Rozwoju Miast.”. Więcej informacji o działaniach grantowych znajduje się w Regulaminie naboru projektów w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast (na stronie 17) oraz w poradniku „Podmioty realizujące projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast”, opublikowanym na stronie https://wsparciemiast.pl/baza-wiedzy/wymogi-formalne/poradniki-metodyczne/.

Zgodnie z rozdziałem 13 Regulaminu podmiotami uprawnionymi do ponoszenia wydatków kwalifikowanych są także inne podmioty wybrane przez beneficjenta lub partnera krajowego do realizacji działania/poddziałania (w tym spółka komunalna), pod warunkiem, że zostaną one wybrane lub wskazane przez beneficjenta na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Rozdział 22.2 Regulaminu definiuje katalog wydatków kwalifikowalnych, do których zalicza wydatki uwzględnione w budżecie projektu, poniesione w związku z realizacją projektu i spełniające kryteria kwalifikowalności, w tym wydatki na nabycie, budowę, renowację i modernizację obiektów budowlanych (w rozumieniu ustawy Prawo budowlane), bez wydatków na nabycie prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego gruntów, o ile spełnione zostały łącznie następujące warunki: – są zgodne z zasadami kwalifikowalności wydatków oraz trwałości projektu, – są niezbędne do skutecznej i efektywnej realizacji działań ujętych w projekcie, – są ponoszone przez podmioty uprawnione do ponoszenia wydatków kwalifikowanych. Kwalifikowalność wydatków oceniana jest nie tylko na podstawie zgodności z kryteriami kwalifikowalności, ale przede wszystkim wynika z uzasadnienia realizacji działania (pkt 17 Części B wniosku o dofinansowanie) i celu projektu oraz uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta (pkt 6 Części A wniosku o dofinansowanie). Warto pamiętać, że zgodnie z Regulaminem ocenie podlegać będzie m.in. zasadność i realność celów oraz czytelna ich korelacja ze zidentyfikowanymi i opisanymi w diagnozie problemami. Zgodnie z Regulaminem (rozdział 22.5) dopuszczalny poziom dofinansowania wydatków kwalifikowanych w projektach, w których nie występuje pomoc publiczna, wynosi 100%, jeżeli całkowita wnioskowana kwota dofinansowania mieści się w ramach finansowych, ograniczonych minimalną (44.848.000 PLN) i maksymalną (80.726.400 PLN) kwotą dofinansowania jednego projektu. Należy jednak pamiętać, że kwota wnioskowanego dofinansowania na realizację działań podstawowych finansowanych ze środków SECO (a więc np. działania polegającego na budowie i modernizacji sieci ciepłowniczej) musi stanowić 63,76% łącznego wnioskowanego dofinansowania na działania oraz, że wartość dofinansowania może być niższa w odniesieniu do tych działań (poddziałań), w których występuje pomoc publiczna. Obowiązkiem miasta jest wykonanie – przed złożeniem wniosku o dofinansowanie realizacji projektu – testu pomocy publicznej do każdego działania (poddziałania). Za pomocą testu pomocy publicznej wnioskodawca ustali, czy działanie jest objęte pomocą publiczną i jaka jest intensywność pomocy publicznej. Wyniki testu pomocy publicznej pozwolą na określenie wysokości wnioskowanej kwoty dofinansowania określonego działania (poddziałania).

Zgodnie z Regulaminem, wnioskodawcy we Wstępnej Propozycji Projektu muszą wykazać, że sformułowali przekonujące, poparte wnioskami z diagnozy, spójne ze strategią rozwoju cele projektu oraz konkretne działania, których realizacja może w istotny sposób przyczynić się do poprawy sytuacji miasta i podniesienia jakości życia mieszkańców. Decydując się na realizację działania polegającego na wdrożeniu inteligentnego systemu sterowania oświetleniem miasto powinno zadbać zatem, aby cel i przedmiot działania wynikał i był powiązany z celami Programu, w tym przypadku takimi, które służą ochronie środowiska i klimatu. Zachęcamy także do zapoznania się z poradnikiem „Wskaźniki projektowe, poradnik metodyczny”, który umieszczony jest na stronie: www.wsparciemiast.pl, a w którym lista przykładowych przedsięwzięć, które mogą być rozliczane wskaźnikiem: „W14P Liczba zrealizowanych aktywności kształtujących świadomość ekologiczną i zwiększających efektywność energetyczną wśród społeczności lokalnej” obejmuje m.in inteligentne systemy zarządzania energią w budynkach i w mieście.

Możliwość zakupu radiowozów dla komendy miejskiej o napędzie elektrycznym lub hybrydowym, zależeć będzie od przyjętego przez Wnioskodawcę celu działania. Warto pamiętać, że zgodnie z „Regulaminem naboru projektów w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast” ocenie podlegać będzie m.in. zasadność i realność celów oraz czytelna ich korelacja ze zidentyfikowanymi i opisanymi w diagnozie problemami. Zatem zasadne jest wzięcie pod rozwagę, czy głównym i bezpośrednim celem działania polegającego na zakupie radiowozów będzie np. zmniejszenie niskiej emisji CO2, czy jednak zwiększenie poczucia bezpieczeństwa wśród mieszkańców. W przypadku, gdy celem działania będzie przede wszystkim bezpieczeństwo – należy rozważyć realizację działania w ramach OT 4 – Poprawa bezpieczeństwa publicznego. Ponadto, zgodnie z Art. 13. ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, jednostki samorządu terytorialnego mogą uczestniczyć w pokrywaniu wydatków inwestycyjnych, modernizacyjnych lub remontowych oraz kosztów utrzymania i funkcjonowania jednostek organizacyjnych Policji, a także zakupu niezbędnych dla ich potrzeb towarów i usług, przy zachowaniu warunków formalnych wynikających z przepisów prawa. W związku z powyższym miasto (wnioskodawca) planując działania związane np. z zakupem radiowozów lub innego sprzętu związanego z zapewnieniem bezpieczeństwa – może przekazać środki finansowe na zakup, niezbędnych do realizacji celu projektu, środków trwałych. Jednocześnie w umowie z podmiotem (Policją), któremu Miasto przekaże środki finansowe na zakup towarów, będących jednocześnie środkami trwałymi, powinny zostać zawarte uregulowania zobowiązujące ten podmiot do zachowania zasady trwałości, zgodnie z Rozdziałem 26 Regulaminu. Poruszone zagadnienie zostało odrębnie opisane w dokumencie dotyczącym podmiotów uprawnionych do ponoszenia wydatków, który znajduje się pod adresem: https://wsparciemiast.pl/wp-content/uploads/2024/07/Poradnik_Podmioty-realizujace-projekt-w-Polsko-Szwajcarskim-Programie-Rozwoju-Miast.pdf Przy czym decyzja na ile działanie takie wpisze się w projekt i w konkretny obszar tematyczny zawsze jest decyzją i odpowiedzialnością Wnioskodawcy.

Zgodnie z art. 29 ust. 3 Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ww. ustawy, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu pomp ciepła, wolno stojących kolektorów słonecznych, urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 150 kW z zastrzeżeniem, że do urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 6,5 kW stosuje się obowiązek uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, zwany dalej „uzgodnieniem pod względem ochrony przeciwpożarowej”, projektu tych urządzeń oraz zawiadomienia organów Państwowej Straży Pożarnej, o którym mowa w art. 56 ust. 1a ww. ustawy. Zgodnie z powyższym oceniając gotowość do realizacji projektu, weryfikowana będzie moc każdej instalacji z osobna, a nie ich łączna moc. Ocenie podlegać będzie również uzgodnienie z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych projektu tych urządzeń oraz zawiadomienia organów Państwowej Straży Pożarnej.

Zgodnie z Rozdziałem 11.1 Regulaminu naboru: „W przypadku działań o wartości równej bądź wyższej od 35% wartości dofinansowania działań podstawowych nieprzedstawienie prawomocnych pozwoleń na budowę skutkuje negatywną oceną Wstępnej Propozycji Projektu w ramach oceny formalnej”. Do fiszki działania należy dołączyć wszystkie prawomocne pozwolenia na budowę niezbędne dla realizacji działania, w zakresie w jakim jest to wymagane prawem. Jeżeli przepisy prawa nie zobowiązują inwestora do dokonania zgłoszenia realizacji robót budowlanych lub uzyskania pozwolenia na budowę dla danej inwestycji to nie ma obowiązku załączenia ich do fiszki działania. Dodatkowo, w przypadku działań grantowych nie bada się stopnia przygotowania przedsięwzięć, które będą realizowane przez podmioty, którym zostaną udzielone granty. Jednocześnie zgodnie z kryterium merytorycznym „Przygotowanie do realizacji” oceniany jest stopień przygotowania działania do realizacji, gdzie dla przedsięwzięć niewymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia – oceniane jest m.in. czy wnioskodawca jest gotowy do realizacji przedsięwzięcia; w szczególności czy dysponuje wszystkimi niezbędnymi prawomocnymi decyzjami, pozwoleniami, uzgodnieniami, opiniami lub innymi niezbędnymi do realizacji przedsięwzięcia dokumentami, jeżeli są one wymagane przepisami prawa. W przypadku działań grantowych przewidujących finansowanie robót budowlanych, na etapie WPP miasto przedstawia wyłącznie ogólne informacje dotyczące działania/poddziałania grantowego. Wymóg gotowości robót budowlanych wskazanych we wniosku o dofinansowanie ma na celu zapewnienie wdrożenia projektu, a co za tym idzie wydatkowania przyznanych środków w okresie kwalifikowalności wydatków. W przypadku działań grantowych te kwestie będą badane na etapie przygotowania Kompletnej Propozycji Projektu.

Zgodnie z punktem 11.2 „Regulaminu naboru projektów w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast” miasto może zaplanować w ramach projektu realizację działania lub poddziałania grantowego. Jest to szczególny rodzaj działania, które będzie realizowane poprzez wyłonienie grantobiorców przez Miasto, polegające na przekazaniu części dofinansowania innym podmiotom (np. przedsiębiorcom lub osobom fizycznym) w celu realizacji określonych zadań. Działania/poddziałania grantowe muszą realizować cele Programu i mieścić się w obszarach tematycznych Programu Rozwoju Miast. Decyzję o sposobie realizacji programu Wnioskodawca powinien poprzedzić dokładną analizą wykonalności i skuteczności poszczególnych rozwiązań oraz konsultacjami z interesariuszami i odbiorcami ostatecznymi działań. Katalog wydatków kwalifikowanych w ramach Programu Rozwoju Miast ma charakter otwarty. Oznacza to, że wskazany wydatek może być wydatkiem kwalifikowanym pod warunkiem spełnienia kryteriów określonych w rozdziale 22.1 Regulaminu. Wydatki takie muszą być związane z przedmiotem projektu, niezbędne do jego realizacji i mają służyć wyłącznie osiągnięciu celów i rezultatów projektu oraz Programu Rozwoju Miast. Ocena kwalifikowalności wynika przede wszystkim z uzasadnienia realizacji działania i celu projektu, a także uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta. Jednocześnie podkreślić należy, że Regulamin nie wymaga, by instalacje OZE były podłączone do sieci energetycznej.

Miasto może realizować działania na nieruchomościach, których nie jest właścicielem pod warunkiem posiadania praw do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jeśli zatem Miasto uzyska tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowalne to może realizować inwestycję na obiektach należących do spółki miejskiej (w tym przypadku – basenu). Niezbędne będzie natomiast szczegółowe przeanalizowanie, czy takie działanie polegające na inwestycji w OZE będzie objęte pomocą publiczną. Jedocześnie należy podkreślić, iż to na Wnioskodawcy ciążyć będzie obowiązek i odpowiedzialność za przekazanie (w teście pomocy publicznej) wszystkich informacji pozwalających na weryfikację możliwości wystąpienia pomocy publicznej w projekcie oraz ewentualnej możliwości jej przyznania w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Ponadto należy podkreślić, że na Mieście, jako podmiocie realizującym działania, spoczywał będzie obowiązek utrzymania inwestycji wytworzonych (lub ulepszonych) w toku realizacji projektu, tj: ich obsługi i wykorzystania zgodnie z celami określonymi w projekcie, ich ubezpieczenia od strat na skutek pożaru, kradzieży, wandalizmu, zalania i innych zdarzeń przewidzianych standardowo w umowach ubezpieczeniowych dla środków trwałych/ wartości niematerialnych i prawnych danego typu, ich utrzymywania ze środków własnych w niepogorszonym stanie i z zachowaniem ich zdatności do użytkowania w okresie trwałości (co najmniej pięć lat od daty zakończenia projektu). Podkreślenia także wymaga, że środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne wytworzone, nabyte lub ulepszone z udziałem środków finansowych Programu Rozwoju Miast mogą być przenoszone na inny podmiot, w szczególności mogą być sprzedawane, a także mogą być wynajmowane, dzierżawione lub obciążane hipoteką w czasie realizacji projektu lub w okresie trwałości projektu wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody KIK-OP oraz SECO/SDC zgodnie z Art. 4.15 pkt 7 Regulacji. Z wnioskiem dotyczącym przeniesienia własności, w szczególności sprzedaży, a także wynajmu, dzierżawy lub obciążenia hipoteką występuje beneficjent do KIK-OP. KIK-OP występuje o wyrażenie zgody przez SECO/SDC, a następnie udziela odpowiedzi beneficjentowi. W przypadku udzielenia zgody przez KIK-OP oraz SECO/SDC, beneficjent zapewnia, aby zobowiązania dotyczące utrzymania trwałości projektu były zagwarantowane w umowie zawieranej z podmiotem trzecim (z wyjątkiem hipoteki). Zawarty w pytaniu przypadek wnoszenia środków trwałych aportem do spółki mieści się w opisywanej procedurze.

W aktualnym stanie prawnym nie ma przeciwwskazań, aby istniejącą mikroinstalację fotowoltaiczną (o mocy do 50 kWp), korzystającą z rozliczeń na zasadach net-meteringu, rozbudować o magazyn energii i nadal korzystać z tego systemu rozliczeń. W pytaniu co prawda nie sprecyzowano, czy chodzi o istniejącą instalację fotowoltaiczną, która ma zostać rozbudowana o magazyn energii, jednak po analizie kontekstu zapytania przyjęto, że właśnie takiego rozwiązania dotyczy pytanie. Ponadto przed planowaną rozbudową należy dokonać przeglądu istniejących rozwiązań technicznych, gdyż nie wszystkie instalacje fotowoltaiczne są technicznie przygotowane do współpracy z magazynem energii. Jeżeli istniejący falownik nie posiada wejścia bateryjnego, konieczna będzie jego wymiana lub rozbudowa o możliwość współpracy z systemem bateryjnym (magazynem energii). Analiza ta jest istotna, gdyż ewentualna konieczność wymiany lub doposażenia falownika wiąże się z poważnymi kosztami, które warto przewidzieć na etapie przygotowania wniosku. Przed przystąpieniem do tego typu przedsięwzięcia zalecane jest zwrócenie się pisemnie do lokalnego operatora systemu dystrybucyjnego (OSD), z którym zawarta jest umowa kompleksowa, o podanie szczegółów związanych z rozbudową instalacji fotowoltaicznej o magazyn energii – w szczególności o sposób rozliczania energii, aktualnie zainstalowane urządzenia pomiarowe oraz o zweryfikowanie mocy przyłączeniowej miejsca poboru energii.

Działanie/poddziałanie grantowe należy do grupy tych działań/poddziałań, które nie wymagają pozwolenia na budowę ani zgłoszenia; dlatego też gotowość do realizacji ocenia się zgodnie z zasadami obowiązującymi dla tego typu przedsięwzięć. Jeśli więc nie jest wymagana przepisami prawa do uruchomienia grantu żadna decyzja, pozwolenie, uzgodnienie, opinia lub inny niezbędny dokument – należy uznać, iż działanie jest gotowe do realizacji. Niemniej jednak, należy pamiętać, że w opisie działania we Wstępnej Propozycji Projektu niezbędne jest wskazanie konkretnych podstaw prawnych, na podstawie których miasto planuje realizację działania w formule grantowej. Należy również zwrócić uwagę, że w sytuacji, gdy wsparcie w ramach grantu będzie przyznawane również przedsiębiorcom (np. będzie dotyczyć budynków, w których prowadzona jest działalność gospodarcza) możliwość przyznania grantu będzie zależała od istnienia podstawy prawnej umożliwiającej przekazanie grantu tej grupie podmiotów. Podsumowując: w przypadku działań grantowych przewidujących finansowanie działań inwestycyjnych, na etapie WPP miasto przedstawia wyłącznie ogólne informacje dotyczące działania/poddziałania grantowego. Jednocześnie zachęcamy do zapoznania się z odpowiedziami nr 181, 212, 214 zamieszczonymi w Bazie Wiedzy z zakładce „Wymogi formalne” oraz z poradnikiem „Podmioty realizujące projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast” znajdującym się pod adresem: https://wsparciemiast.pl/baza-wiedzy/wymogi-formalne/poradniki-metodyczne/.

Podany zakres prac może zostać ujęty we Wstępnej propozycji projektu. Jednocześnie należy pamiętać, że kwalifikowalność wydatków oceniana jest nie tylko na podstawie zgodności z kryteriami kwalifikowalności opisanymi w pkt 22 Regulaminu, ale przede wszystkim wynika z uzasadnienia realizacji działania (pkt 17 Części B wniosku o dofinansowanie projektu) i celu projektu oraz uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta (pkt 6 Części A wniosku o dofinansowanie projektu). Zapewnienie pełnej dostępności (nie tylko architektonicznej) jest dziś w budynkach publicznych obligatoryjne i wynika z polskiego porządku prawnego.

Zgodnie z punktem 11.2 Regulaminu naboru miasto może zaplanować realizację działania (lub poddziałania) grantowego, o ile potrzeba jego realizacji wynika z diagnozy sytuacji miasta, cel działania jest spójny z celem projektu, celami strategicznymi miasta oraz celem Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast, a jednocześnie istnieje podstawa prawna umożliwiająca przekazanie finansowania grantobiorcy. W opisywanym przypadku warto rozważyć jako podstawę prawną działania grantowego przepisy ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska (więcej informacji o działaniach grantowych zawiera poradnik “Podmioty realizujące projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast”, opublikowany w zakładce „Baza wiedzy” na stronie www.wsparciemiast.pl). Należy jednocześnie podkreślić, że miasto samodzielnie określa zasady przydzielania grantów, w tym warunki przekazania, wydatkowania i rozliczenia grantu oraz dokumenty, na podstawie których będzie dokonywał ustalenia tych zasad lub wyboru grantobiorcy. Regulamin nie wskazuje jakiego typu dokumenty w opisywanym przypadku powinny zostać wzięte pod uwagę przez miasto.

Jako rok bazowy rozumieć należy rok poprzedzający złożenie wniosku; zatem dla danych zawartych we Wstępnej Propozycji Projektu będzie to 2023 r. Zgodnie z poradnikiem „Wskaźniki projektowe – poradnik metodologiczny” dla wskaźnika W08R wartość „n” to „liczba okresów rocznych od roku bazowego do roku, w którym prowadzone jest badanie (lata)”. W przypadku, kiedy planowany jest montaż instalacji fotowoltaicznych na budynkach użyteczności publicznej, szacowana wielkość emisji powinna dotyczyć emisji generowanych przez budynki objęte wsparciem. Zaznaczyć należy, że to od miast-wnioskodawców zależy sposób pozyskania danych. Polsko-Szwajcarski Program Rozwoju Miast nie narzuca określonych źródeł danych, zatem to od miasta zależy, czy dla pozyskania informacji o wielkości emisji zdecyduje się ono np. na zewnętrze audyty energetyczne, współpracę z organizacjami i instytucjami badawczymi, raporty bilansowe emisji CO2 czy też dane te pozyska z bieżącego procesu monitoringu energii i odczytów emisji prowadzonych w ramach działalności miasta. Ważne jest natomiast, aby zachować prawidłową strukturę wskaźnika, to znaczy, aby wartość wskaźnika wyrażona została w %, a wielkość emisji gazów cieplarnianych w roku bazowym i n-tym (roku badania) w tonach ekwiwalentu CO2.

Kluczowe znaczenie w tym przypadku będzie miał cel działania określony przez Wnioskodawcę. Jeżeli celem działania, w którym zaplanowano rozbudowę MOPR, będzie np. zmniejszenie energochłonności zasobu komunalnego czy wprowadzenie rozwiązań pasywnych, Wnioskodawca może rozważyć rozbudowę budynku komunalnego w ramach OT 5 Efektywność energetyczna i energia odnawialna i odpowiednio do tego celu dostosować technologię wykonania obiektu oraz określić wskaźniki realizacji działania, zapewniając trwałość projektu. Powyższe będzie przedmiotem analizy przez eksperta w trakcie oceny merytorycznej projektu. Warto także pamiętać, że zgodnie z „Regulaminem naboru projektów w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast” ocenie podlegać będzie m.in. zasadność i realność celów oraz czytelna ich korelacja ze zidentyfikowanymi i opisanymi w diagnozie problemami, a także spójność celów projektu z celami strategicznymi miasta i celami Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast.

Przedstawione pytanie wskazuje jedynie, że pomoc publiczna nie wystąpi na poziomie operatora. Zgodnie z przytoczonymi zapisami Zawiadomienia KE wybór operatora w trybie konkurencyjnym spełniającym warunki określone w pkt 90–96 nie spowoduje wystąpienia pomocy publicznej na poziomie operatora. Jednocześnie zgodnie z zapisami Zawiadomienia KE pomoc publiczna wystąpić może na kilku poziomach w tym na poziomie właściciela infrastruktury. Analizując kwestię wystąpienia pomocy publicznej w projekcie należy zwrócić uwagę, że podstawą oceny wystąpienia pomocy publicznej jest analiza spełnienia przesłanek wynikających z art. 107 ust. 1 TFUE. W myśl zapisów tego artykułu „z zastrzeżeniem innych postanowień przewidzianych w Traktatach, wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi”. Bazując na przesłankach zawartych w art. 107 ust. 1 TFUE pomoc publiczna wystąpi, o ile łącznie spełnione są następujące warunki: • pomoc przyznana jest przez Państwo członkowskie lub przy użyciu środków pochodzących z zasobów Państwa, • pomoc ma charakter selektywny, • pomoc powoduje przysporzenie na rzecz konkretnego przedsiębiorstwa, • pomoc grozi zakłóceniem lub zakłóca konkurencję oraz wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Odnosząc się do przesłanki, czy pomoc przyznana jest przez Państwo członkowskie lub przy użyciu środków pochodzących z zasobów Państwa należy zwrócić uwagę, że środki pochodzące z Programu będą spełniać tę przesłankę. Pochodzą one bowiem z zasobów będących w dyspozycji MFiPR i wydatkowe są na warunkach określonych przez MFiPR. W zakresie przesłanki selektywności środków należy zwrócić uwagę, że środki pochodzące z Programu nie mają charakteru środków ogólnych (czyli środków, które mają zastosowanie wobec wszystkich przedsiębiorstw we wszystkich sektorach gospodarki w danym Państwie członkowskim, jak np. w przypadku większości ogólnokrajowych środków fiskalnych). Są to środki przyznawane w sposób selektywny, w związku z tym przesłanka będzie spełniona. Odnosząc się do kolejnej przesłanki tj. czy pomoc powoduje przysporzenie na rzecz konkretnego przedsiębiorstwa należy zwrócić uwagę, że przedsiębiorstwem w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej jest każdy podmiot świadczący usługi lub oferujący towary niezależnie od formy prowadzonej działalności oraz tego czy działa dla zysku. W sytuacji, w której dofinansowanie zostanie przyznane na rzecz Miasta na budowę infrastruktury wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej np. dzierżawa infrastruktury, użyczenie infrastruktury Miasto spełniać będzie definicję przedsiębiorstwa. Dodatkowo zgodnie z orzeczeniem w sprawie Leipzig-Halle fakt, że infrastruktura będzie służyła do prowadzenia działalności gospodarczej, implikuje gospodarczy charakter jej budowy. Uwzględniając zatem, że powstała infrastruktura będzie wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej na rynku komercyjnym, na którym działają inne podmioty – w tym podmioty z kapitałem zagranicznym – należy uznać, że przesłanka: „pomoc grozi zakłóceniem lub zakłóca konkurencję oraz wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi” również będzie spełniona. Biorąc pod uwagę powyższe dofinansowanie infrastruktury elektrociepłowni spełnia przesłanki pomocy publicznej i może zostać przyznane wyłącznie w oparciu o pomoc publiczną lub/oraz pomoc de minimis.

Zgodnie z Regulaminem naboru, miasto określa wskaźniki produktu i rezultatu dla planowanych działań na etapie Wstępnej Propozycji Projektu w punkcie 8 części A wniosku o dofinansowanie projektu; a ocenie merytorycznej podlega poprawność doboru wskaźników i realistyczność osiągnięcia wartości docelowej (za co wnioskodawca może uzyskać maksymalnie 3 punkty w ocenie merytorycznej). Wnioskodawca dobiera wszystkie wskaźniki adekwatne dla danego działania z zamkniętej listy wskaźników. Warto znaczyć, że nie w każdym przypadku przedsięwzięcie zaplanowane przez wnioskodawcę znajdzie odzwierciedlenie w liście wskaźników. W takim przypadku nieokreślenie wskaźnika dla danego przedsięwzięcia nie jest błędem. Lista wskaźników uporządkowanych według celów i obszarów tematycznych SPPW znajduje się w załączniku nr 11 do Regulaminu, a także w poradniku „Wskaźniki projektowe. Poradnik metodyczny”, który jest dostępny pod adresem: https://wsparciemiast.pl/baza-wiedzy/wymogi-formalne/poradniki-metodyczne/, a w którym znajduje się także metodologia obliczania wspomnianych wskaźników.

Działania grantowe mogą być prowadzone na podstawie przepisów prawa krajowego, jeżeli uprawniają one wnioskodawcę/beneficjenta albo partnera krajowego do organizacji konkursu grantowego, a zakres zadań zlecanych w trybie konkursowym mieści się w obszarach tematycznych Programu Rozwoju Miast. Wspomniany artykuł art. 403 ust. 4 w związku z art. 403 ust. 2 oraz art. 400a ust. 1 pkt 22 Ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska) może stanowić podstawę działania grantowego kierowanego do mieszkańców. Zgodnie bowiem z art. 400a ust. 1 pkt 22 wskazanej wyżej ustawy, finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej obejmuje wspomaganie wykorzystania lokalnych źródeł energii odnawialnej oraz wprowadzania bardziej przyjaznych dla środowiska nośników energii.

Zgodnie z Regulaminem naboru, miasto określa wskaźniki produktu i rezultatu dla planowanych działań na etapie Wstępnej Propozycji Projektu w punkcie 8 części A wniosku o dofinansowanie projektu. Wnioskodawca dobiera wszystkie wskaźniki adekwatne dla danego działania z zamkniętej listy wskaźników. Regulamin naboru nie narzuca technik i sposobów określenia wartości bazowych i docelowych wskaźników przez miasto. Podanie we Wstępnej Propozycji Projektu (WPP) ww. wskaźników na podstawie audytu energetycznego ex-ante, a następnie ich weryfikacja przez audyt powykonawczy po realizacji przedsięwzięcia, stanowi dobre rozwiązanie i może zostać wdrożone w przypadku opisanego działania.

Gmina będąca członkiem wspólnoty mieszkaniowej może pokryć koszty termomodernizacji lokali mieszkalnych należących w 100% do gminy oraz koszty termomodernizacji części wspólnych obiektu obciążających gminę pod warunkiem zachowania wszystkich zasad określonych przez wspólnotę, a dotyczących rozkładu ciężarów i wydatków oraz podziału pożytków i innych przychodów na właścicieli lokali. W takiej sytuacji w kosztach kwalifikowanych gmina wskazuje wyłącznie wydatki poniesione na pokrycie kosztów termomodernizacji należących do niej lokali mieszkalnych i obciążające ją koszty termomodernizacji części wspólnych. Warto podkreślić, że koszty poniesione przez gminę na termomodernizację powinny spełniać wymogi dotyczące kwalifikowalności wydatków zawarte w Regulaminie naboru.

Regulamin nie określa metodologii wyliczania wskaźników: W07R Szacowany roczny spadek emisji gazów cieplarnianych dzięki podjętym działaniom w zakresie efektywności energetycznej oraz W08R Szacowany roczny spadek emisji gazów cieplarnianych dzięki podjętym działaniom w zakresie produkcji energii odnawialnej. Pomocny przy wyborze metodologii wyliczenia ww. wskaźników może być poradnik „Wskaźniki projektowe: poradnik metodyczny” zawierający fiszki wskaźników i formuły wyliczenia, wykorzystywane do monitorowania postępów we wszystkich obszarach tematycznych Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast, dostępny na stronie: https://wsparciemiast.pl/baza-wiedzy/wymogi-formalne/poradniki-metodyczne/ Podkreślamy jednocześnie, że określenie wskaźników produktu i rezultatu dla realizowanych działań ma miejsce na etapie Wstępnej Propozycji Projektu w punkcie 8 części A wniosku o dofinansowanie projektu. Ocenie będzie podlegać poprawność doboru wskaźników i realistyczność osiągniecia wartości docelowej. Jednocześnie Beneficjent zobowiązany jest do zapewnienia trwałości Projektu, w szczególności do utrzymania celów oraz wskaźników produktu i rezultatu określonych we wniosku o dofinansowanie.

Gmina będąca członkiem wspólnoty mieszkaniowej może pokryć koszty termomodernizacji lokali mieszkalnych należących w 100% do gminy oraz koszty termomodernizacji części wspólnych obiektu obciążających gminę pod warunkiem zachowania wszystkich zasad określonych przez wspólnotę, a dotyczących rozkładu ciężarów i wydatków oraz podziału pożytków i innych przychodów na właścicieli lokali. Ponadto koszty termomodernizacji powinny spełniać wymogi dotyczące kwalifikowalności wydatków zawarte w Regulaminie naboru.

Zgodnie z pkt 11.1. Regulaminu naboru dla zadań niewymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 b ustawy – Prawo budowlane – wnioskodawca jest gotowy do realizacji zadania, gdy dysponuje wszystkimi niezbędnymi prawomocnymi decyzjami, pozwoleniami, uzgodnieniami, opiniami, porozumieniami, licencjami, koncesjami lub innymi niezbędnymi do realizacji działania dokumentami, jeżeli są one wymagane przepisami prawa. Przytoczony w odpowiedzi 20 dla OT5 art. 29 ust. 4 pkt. 3c Ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane wskazuje, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu pomp ciepła, wolno stojących kolektorów słonecznych, urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 150 kW z zastrzeżeniem, że do urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 6,5 kW stosuje się obowiązek uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej projektu tych urządzeń oraz zawiadomienia organów Państwowej Straży Pożarnej, o którym mowa w art. 56 ust. 1a ustawy. Ze wskazanego wyżej przepisu wynika, że w przypadku instalacji urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 6,5 kW przed rozpoczęciem inwestycji wymagane jest dokonanie uzgodnienia projektu z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej. Posiadanie tego uzgodnienia będzie badane w ramach gotowości projektu do realizacji. Zawiadomienie, o którym mowa w art. 29 ust. 4 pkt 3c w związku z art. 56 ust. 1 a ustawy z dnia 7.07.10994 r. Prawo budowalne, tj. zawiadomienie o zakończeniu wykonywania robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 6,5 kW i zamiarze przystąpienia do ich użytkowania dotyczy innego etapu procesu inwestycyjnego (tzn. etapu, w którym roboty budowalne zostały zakończone). Etap ten nie podlega ocenie w aspekcie gotowości działania do realizacji.

Miasto może zaplanować termomodernizację budynków komunalnych zarządzanych przez spółkę miejską, w których miasto posiada 100% udział, o ile działanie takie będzie uzasadnione ustaleniami diagnozy, a cel działania będzie spójny z celem projektu, celami strategicznymi miasta i celem Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast. Kwestia wystąpienia pomocy publicznej w takim działaniu uzależniona będzie od rodzaju budynku, jaki będzie objęty termomodernizacją oraz charakteru prowadzonej w nim działalności. W sytuacji, w której w budynkach prowadzona jest działalność gospodarcza np. wynajem pomieszczeń, to wówczas dofinansowanie termomodernizacji stanowić będzie pomoc publiczną i na ten zakres może zostać przyznana pomoc inwestycyjna na środki wspierające efektywność energetyczną w budynkach lub/oraz pomoc de minimis. Rozporządzenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej w sprawie udzielania pomocy publicznej, pomocy de minimis oraz pomoc de minimis na usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy obejmuje możliwość przyznania tych rodzajów pomocy. Zgodnie z zapisami Regulaminu naboru miasto jest zobowiązane do ustalenia występowania pomocy publicznej lub pomocy de minimis w działaniach podstawowych i uzupełniających. Narzędziem służącym analizie ustalenia występowania pomocy publicznej lub pomocy de minimis jest test pomocy publicznej, który ostatecznie rozstrzygnie kwestie występowania pomocy publicznej czy pomocy de minimis. Wymiana systemu ogrzewania może dotyczyć wymiany starego kotła gazowego na nowoczesny kocioł gazowy; możliwe jest również wykonanie termomodernizacji bez wymiany źródła ciepła dla bloku (mieszkalnego) podłączonego do sieci ciepłowniczej, o ile stanowią one działania (lub ich części) spełniające wskazane na wstępie warunki. Jednocześnie należy podkreślić, że w stosunku do każdego działania miasto musi opisać, w jaki sposób działanie będzie realizować zasadę horyzontalną dotyczącą upowszechnienia kwestii łagodzenia zmian klimatu i przystosowania się do nich oraz uwzględnienia kwestii środowiskowych. Wpływ działania na klimat musi być co najmniej neutralny lub pozytywny.

Odpowiedzi na pytania brzmią następująco: Pytanie nr 1. Dofinansowanie inwestycji związanej z produkcją energii cieplnej, co do zasady, wiązać się będzie z dofinansowaniem inwestycji związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej prowadzonej na rynku konkurencyjnym, na którym działa wiele podmiotów, w tym podmiotów z kapitałem zagranicznym. W związku z tym dofinansowanie tego typu inwestycji, co do zasady, będzie stanowiło pomoc publiczną. Pytanie nr 2. Dofinansowanie inwestycji z zakresu sieci ciepłowniczych jest możliwe w oparciu o pomoc de minimis w zakresie dostępnego limitu pomocy de minimis (300 000 tys. EUR w okresie trzech ostatnich lat na jedno przedsiębiorstwo) lub w oparciu o pomoc inwestycyjną na efektywny energetycznie system ciepłowniczy lub chłodniczy. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że pomoc inwestycyjna na efektywny energetycznie system ciepłowniczy lub chłodniczy przyznaje się wyłącznie na budowę, rozbudowę lub modernizację systemów ciepłowniczych lub chłodniczych, które są lub staną się efektywne energetycznie zgodnie z definicją podaną w art. 2 pkt 41 dyrektywy 2012/27/UE. Jeżeli – w wyniku prac objętych pomocą dotyczących sieci dystrybucji -system nie stanie się jeszcze w pełni efektywny energetycznie, dodatkowe modernizacje wymagane do spełnienia warunków objęcia zakresem definicji efektywnego energetycznie systemu ciepłowniczego i chłodniczego, w przypadku zakładów wytwarzania energii cieplnej lub chłodniczej objętych pomocą, muszą rozpocząć się w ciągu 3 lat od rozpoczęcia prac objętych pomocą dotyczących sieci dystrybucji. Konieczne jest potwierdzenie na etapie Wstępnej Propozycji Projektu, że warunek ten będzie spełniony. Pytanie nr 3. Zgodnie z warunkami określonymi dla pomocy inwestycyjnej na efektywny energetycznie system ciepłowniczy lub chłodniczy dofinansowanie może zostać wyliczone na podstawie metody luki w finansowaniu lub na podstawie stałego procentu dofinansowania (w przypadku dużych przedsiębiorstw wynosi on 30% + ewentualna premia 15% w przypadku inwestycji wykorzystujących wyłącznie odnawialne źródła energii, ciepło odpadowe lub ich połączenie, w tym zieloną kogenerację). W przypadku określenia dofinansowania na podstawie luki w finansowaniu koniecznym jest określenie dodatkowego kosztu netto stanowiącego różnicę między przychodami i kosztami gospodarczymi (w tym inwestycyjnymi i operacyjnymi) projektu objętego pomocą, a przychodami i kosztami alternatywnego projektu, który beneficjent pomocy zrealizowałby w sposób wiarygodny w razie braku pomocy. Aby określić lukę w finansowaniu należy określić ilościowo – w odniesieniu do scenariusza faktycznego i wiarygodnego scenariusza alternatywnego – wszystkie główne koszty i przychody, szacunkowy średni ważony koszt kapitału (WACC) beneficjentów w celu zdyskontowania przyszłych przepływów środków pieniężnych, a także wartość bieżącą netto w przypadku scenariusza faktycznego i alternatywnego w całym cyklu życia projektu. Cykl życia projektu odnosi się do okresu amortyzacji infrastruktury, który powinien odnosić się do najdłużej amortyzowanego składnika majątku. Pytanie nr 4. Ustalenie właściwego poziomu dofinansowania jest kluczowe już na etapie składania Wstępnej Propozycji Projektu stąd też już na tym etapie konieczne jest dołączanie do wniosku obliczeń uzasadniających przyjęty poziom dofinansowania.

Zgodnie z Regulaminem naboru projektów w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast, miasto na etapie 1 określa budżet projektu we wniosku o dofinansowanie na podstawie: wartości planowanych wydatków działań podstawowych ujętych w fiszkach działań, kosztów zarządzania oraz współpracy bilateralnej. W części B Wstępnej Propozycji Projektu wnioskodawca przedstawia dla każdego działania budżet wraz z uzasadnieniem kosztów. Budżet działania powinien być spójny i wykonalny, sporządzony na takim poziomie szczegółowości, by umożliwić ekspertom jego ocenę, przy czym dla spójności wniosku warto utrzymać podobny poziom szczegółowości każdego działania/poddziałania (biorąc pod uwagę jego specyfikę). Na etapie WPP nie jest wymagany bardzo szczegółowy budżet, taki będzie wymagany na etapie sporządzania KPP. W polu opisowym pod tabelą w pkt. 19 cz. B Wstępnej Propozycji Projektu można przedstawić uzasadnienie wybranych pozycji budżetowych np. metodologię liczenia kosztów inwestycji i zadań – np. czy są one szacowane na podstawie dotychczasowych inwestycji o podobnym charakterze, na podstawie aktualnego rozeznania rynku, czy też uwzględniają prognozowaną przez np. NBP stopę inflacji Należy brać pod uwagę, że budżet działania wraz z uzasadnieniem kosztów podlega ocenie merytorycznej. Poprawny, realistyczny i wykonalny budżet może otrzymać maksymalnie 8 punktów. Prosimy o zapoznanie się z wyjaśnieniami dotyczącymi budżetu projektu zawartymi w rozdziale 12 Regulaminu naboru po wprowadzonych tam zmianach oraz w załączniku nr 7 tj. Karcie oceny merytorycznej Wstępnej Propozycji Projektu.

Określenie wskaźników produktu i rezultatu dla realizowanych działań ma miejsce na etapie Wstępnej Propozycji Projektu w punkcie 8 części A wniosku o dofinansowanie projektu. Ocenie będzie podlegać poprawność doboru wskaźników i realistyczność osiągniecia wartości docelowej, za co wnioskodawca może uzyskać maksymalnie 3 punkty. Co ważne, nie w każdym przypadku działanie/ poddziałanie zaplanowane przez wnioskodawcę znajdzie odzwierciedlenie w zestawieniu wskaźników. W takim przypadku brak wskaźnika nie jest błędem. W poradniku metodycznym „Wskaźniki projektowe” przedstawiono sposób liczenia wartości wskaźników W07R i W08R na potrzeby Wniosku o dofinansowanie: „Jeśli działanie składa się z kilku różnych przedsięwzięć (np. A, B i C), to w celu oszacowania proponowanej wartości wskaźnika (skalkulowania całościowego efektu działania) można zastosować następujące podejście: 1) Ustalić prognozowaną wartość wskaźnika dla każdego z przedsięwzięć składowych (np. A=-30%; B=-40%; C=-50%); 2) Obliczyć średnią ważoną efektów cząstkowych, gdzie wagami są wartości emisji wyjściowych dla poszczególnych przedsięwzięć (np. jeśli emisje wyjściowe wynosiły odpowiednio: A=100; B=70; C=30, to zagregowana wartość wskaźnika W07R wyniosłaby -37%). Alternatywnie można zsumować emisje wyjściowe i oczekiwane emisje docelowe wszystkich przedsięwzięć składowych i użyć tych agregatów jako zmiennych w podanej wyżej formule liczenia wskaźnika. Przy szacowaniu wartości wskaźnika należy sprawdzić czy wszystkie emisje uwzględniane w kalkulacjach wyrażone są w tych samych jednostkach miary – tonach ekw. CO2”. Warto zauważyć, że Polsko-Szwajcarski Program Rozwoju Miast nie narzuca określonych źródeł danych, zatem to od miasta zależy, czy dla pozyskania informacji o wielkości emisji wyrażonej w ww. jednostkach miary zdecyduje się ono np. na zewnętrze audyty energetyczne, czy też dane te pozyska z bieżącego procesu monitoringu energii i odczytów emisji prowadzonych w ramach działalności miasta.

W sytuacji gdy planowana instalacja fotowoltaiczna umożliwia sprzedaż energii do sieci, podmiot korzystający z tej instalacji spełniać będzie definicję przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej. Uwzględniając fakt, że produkcja energii prowadzona jest na w pełni komercyjnym rynku, na którym działa wiele podmiotów, dofinansowanie jednego podmiotu (nawet jeżeli jest to jedna instalacja) spełniać będzie przesłanki pomocy publicznej określone w art. 107 ust. 1 TFUE. W związku z tym dofinansowanie tego typu instalacji powinno zostać przyznane w oparciu o pomoc de minimis lub pomoc inwestycyjną na propagowanie energii ze źródeł odnawialnych, propagowanie wodoru odnawialnego i wysokosprawnej kogeneracji na podstawie Rozporządzenia Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 26 czerwca 2024 r. w sprawie udzielania pomocy publicznej, pomocy de minimis oraz pomocy de minimis na usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy pod warunkiem spełnienia warunków umożliwiających ubieganie się o ten rodzaj pomocy. Jednocześnie na podstawie wyjątku określonego przez Komisję Europejską możliwe jest dofinansowanie instalacji fotowoltaicznej na zasadach ogólnych, tj. bez pomocy de minimis/pomocy publicznej w przypadku spełnienia następujących warunków: · instalacja będzie zamontowana na budynku użyteczności publicznej, w którym – co do zasady – nie jest prowadzona działalność gospodarcza (np. szkoła, budynek urzędu gminy, ośrodek zdrowia, jeżeli prowadzona w nim działalność opiera się głównie na kontrakcie z NFZ, a działalność gospodarcza ma charakter czysto pomocniczy lub towarzyszący); · instalacja spełnia warunki mikro instalacji (w przypadku fotowoltaiki nie więcej niż 50 KW); · instalacja została zwymiarowana na potrzeby energetyczne danego budynku – w tym zakresie konieczne jest przedstawienie stosownych dokumentów np. dokumentacja techniczna instalacji zawierająca odniesienie do zapotrzebowania na energię budynku, tj. wskazująca jakie jest zapotrzebowanie budynku na energię (w kWh) oraz jaka jest planowana wielkość produkcji energii elektrycznej z powstałej w ramach projektu instalacji (w kWH). Uwzględniając fakt, że instalacja powinna być zwymiarowana na potrzeby budynku, oddawanie nadwyżek energii do sieci może mieć charakter jedynie marginalny i wynikać np. z nadprodukcji energii z uwagi na warunki atmosferyczne. Produkcja taka powinna stanowić jedynie działalność pomocniczą w rozumieniu pkt 207 Zawiadomienia KE w sprawie pojęcia pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1. Tym samym oddawanie nadwyżek energii nie może stanowić więcej niż 20% wyprodukowanej energii trafiającej do sieci (w skali rocznej). Przez nadwyżkę energii należy uznać ilośś energii stanowiącą różnicę pomiędzy ilością energii sprzedanej do sieci, a ilością energii zakupionej z sieci. Przykład: Na podstawie analizy planowanego zapotrzebowania budynku określona została wielkość instalacji: 6 kW. Instalacja ta ma umożliwić roczną produkcję na poziomie 6000 kWh. Instalacja ta nie będzie wspomagana magazynem energii, a poziom antykonsumpcji wyniesie 25% – pozostała wartość energii zostanie odsprzedana do sieci. W ciągu roku wartość energii przeznaczona na autokonsumpcję wyniesie 1500 kWh. Wartość energii odsprzedanej do sieci wyniesie 4500 kWh. Jednocześnie w ciągu roku zakupione zostanie 4000 kWh. Tym samym powstanie nadwyżka energii oddanej do sieci stanowiąca 500 kWh tj. 8,3% rocznej zdolności produkcyjnej instalacji (500 kWh/6000 kWh) W sytuacji, w której możliwe jest zastosowanie ww. wyjątku należy mieć na uwadze konieczność monitorowania instalacji w zakresie umożliwiającym potwierdzenie, że oddawanie nadwyżek energii nie będzie stanowiło więcej niż 20% rocznej zdolności produkcyjnej instalacji. Monitorowanie należy prowadzić przez okres ekonomicznej użyteczności infrastruktury. W sytuacji przekroczenia poziomu 20% należy mieć na uwadze konieczność zwrotu dofinansowania. Na moment oceny Wnioskodawca zobowiązany jest do potwierdzenia spełnienia ww. wyjątku wraz z potwierdzeniem spełnienia jego warunków oraz przedstawienia zobowiązania o prowadzeniu mechanizmu monitorowania instalacji w zakresie produkcji oraz powiadomienia KIK-OP w sytuacji, gdy nastąpi przekroczenie wyżej opisanego poziomu 20% zdolności produkcyjnej instalacji.

Wnioskodawca składając wniosek aplikacyjny jest zobowiązany przeanalizować kwalifikowalność podatku VAT do każdego wydatku w ramach danego działania (poddziałania). Zgodnie z pkt 20 Formularza wniosku o dofinansowanie Miasto składa oświadczenie o kwalifikowalności VAT dla całego działania, na podstawie analizy wszystkich wydatków ponoszonych przez podmiot uprawiony do ponoszenia wydatków kwalifikowanych. W ramach jednego działania mogą wystąpić zarówno wydatki z podatkiem VAT kwalifikowanym (jeżeli nie ma prawnej możliwości odzyskania podatku VAT lub jego części), jak i wydatki z podatkiem VAT niekwalifikowanym (jeżeli VAT można odzyskać w całości lub w części). Jeżeli w danym wydatku jest możliwość odzyskania nawet części podatku VAT, to w tym wydatku podatek VAT jest w całości niekwalifikowany (zgodnie z punktem 22.4 ppkt 6 Regulaminu). W takiej sytuacji w budżecie działania (pkt. 19 Budżet działania wraz z uzasadnieniem kosztów, część B) w wydatkach ogółem (które są sumą wydatków kwalifikowanych oraz niekwalifikowanych) ujmuje się niekwalifikowany podatek VAT. Jednocześnie zachęcamy do zapoznania się z odpowiedzią na pytania nr 146, 194, 232 i 249 na stronie www.wsparciemiast.pl.

Działania polegające na wykonaniu dokumentacji technicznej możliwe są do realizacji w ramach obszaru tematycznego OT-5 i mieszczą się w definicji „Działań z zakresu badań, analiz, koncepcji, przygotowania dokumentacji technicznej wraz z uzyskaniem wymaganych opinii, uzgodnień i pozwoleń oraz wszelkich innych dokumentów w zakresie przyczyniającym się do realizacji celu szczegółowego.” (str. 19 Poradnika OT_5). Warto jednak pamiętać, że cały projekt powinien realizować co najmniej jedno działanie wpisujące się w szczegółowy cel finansowany ze środków SECO oraz co najmniej jedno działanie finansowane ze środków SDC, a minimalna kwota dofinansowania projektu wynosi 44 848 000 PLN. Ponadto Wnioskodawcy we Wstępnej Propozycji Projektu muszą wykazać, że sformułowali przekonujące, poparte wnioskami z aktualnej diagnozy, spójne ze strategią rozwoju cele projektu oraz konkretne działania, których realizacja może w istotny sposób przyczynić się do poprawy sytuacji Miasta i podniesienia jakości życia mieszkańców.

W przypadku wskaźnika W07R – Szacowany roczny spadek emisji gazów cieplarnianych dzięki podjętym działaniom w zakresie efektywności energetycznej oraz wskaźnika W08R – Szacowany roczny spadek emisji gazów cieplarnianych dzięki podjętym działaniom w zakresie produkcji energii odnawialnej, jako wartość bazową przyjąć należy 0%. Wpisanie jako wartość bazową 0% wynika z zasady, że wartość ta odnosi się do stanu początkowego projektu, czyli momentu, w którym działania zmniejszające emisję jeszcze się nie rozpoczęły. Wartość bazowa stanowi punkt wyjścia do pomiaru postępów i rezultatów. Jeżeli przed rozpoczęciem projektu nie podjęto jeszcze żadnych działań, to nie mogły zostać osiągnięte żadne efekty, co automatycznie implikuje, że wartość bazowa wynosi 0%. Wartość docelowa powinna odnosić się do spodziewanego spadku emisji w wyniku podjętych działań. Jednocześnie podkreślamy, że formuła obliczeniowa dla wskaźnika W07R oraz W08R sugeruje szacowany roczny spadek emisji, a więc uwagę należy zwrócić, by wartości wskaźnika rzeczywiście dotyczyły spadku rocznego, a nie spadku zsumowanego dla całości okresu trwania projektu.

W przypadku wskaźnika W07R – Szacowany roczny spadek emisji gazów cieplarnianych dzięki podjętym działaniom w zakresie efektywności energetycznej oraz wskaźnika W08R – Szacowany roczny spadek emisji gazów cieplarnianych dzięki podjętym działaniom w zakresie produkcji energii odnawialnej, jako wartość bazową przyjąć należy 0%. Wpisanie jako wartość bazową 0% wynika z zasady, że wartość ta odnosi się do stanu początkowego projektu, czyli momentu, w którym działania zmniejszające emisję jeszcze się nie rozpoczęły. Wartość bazowa stanowi punkt wyjścia do pomiaru postępów i rezultatów. Jeżeli przed rozpoczęciem projektu nie podjęto jeszcze żadnych działań, to nie mogły zostać osiągnięte żadne efekty, co automatycznie implikuje, że wartość bazowa wynosi 0%. Jednocześnie podkreślamy, że formuła obliczeniowa dla wskaźnika W07R oraz W08R sugeruje szacowany roczny spadek emisji, a więc należy zwrócić uwagę, by wartości wskaźnika rzeczywiście dotyczyły spadku rocznego, a nie spadku zsumowanego dla całości okresu trwania projektu.

Zakresu obszaru tematycznego 6 „Transport publiczny” nie można interpretować rozszerzająco. W zakres ten – jeśli chodzi o zakup pojazdów – wchodzi zbiorowy transport pasażerski organizowany przez władzę publiczną, nie zaś całość zadań transportowych samorządu. Wobec tego zakup pojazdów bezemisyjnych na potrzeby jednostki samorządu terytorialnego będzie zadaniem kwalifikującym się do wsparcia tylko w przypadku, gdy pojazdy takie w sposób niebudzący wątpliwości będą przeznaczone do realizowania zadań zbiorowego transportu pasażerskiego. Przykładowo nie będzie kwalifikował się do wsparcia zakup pojazdu bezemisyjnego typu bus przeznaczonego na potrzeby podróży służbowych, ale będzie kwalifikował się do wsparcia zakup identycznego pojazdu przeznaczonego na potrzeby transportu DRT (transportu na żądanie).

Jednym z oczekiwanych efektów (rezultatów) o kluczowym znaczeniu dla obszaru transportu publicznego jest likwidacja wykluczenia transportowego w obszarach funkcjonalnych miast. W poradniku OT6 „Transport publiczny” na s. 12 i 13 czytamy, że w zakresie dążenia do likwidacji wykluczenia transportowego w obszarach funkcjonalnych miast może być realizowany przykładowo rozwój sieci transportowej obejmującej gminy sąsiednie. Jednakże sieci transportowej nie należy utożsamiać z infrastrukturą transportową: infrastruktura to system techniczny, a sieć to system organizacyjny. Przez rozwój sieci rozumiemy przede wszystkim zorganizowanie transportu zbiorowego: powołanie organizatora, zakup taboru i wybudowanie infrastruktury obsługi, wytyczenie tras, wyznaczenie i wyposażenie przystanków, zaplanowanie rozkładu jazdy, zorganizowanie systemu informacji pasażerskiej i podobne przedsięwzięcia w ramach działania, które będzie opisane we Wstępnej Propozycji Projektu. Tymczasem remont lub budowa infrastruktury drogowej co do zasady nie tworzy priorytetu transportu zbiorowego i rowerowego, a w równym stopniu służy ruchowi samochodów indywidualnych. Wobec tego nie jest to właściwie zaplanowane działanie na rzecz zrównoważonej mobilności. Wspierane mogą być tylko te elementy infrastruktury transportowej, które służą bezpośrednio mobilności zrównoważonej, a więc wspierają transport zbiorowy i rowerowy lub mobilność pieszą. Przykładowo wspierana będzie budowa infrastruktury przystankowej i węzłów przesiadkowych oraz cała infrastruktura rowerowa, w tym – drogi dla rowerów. Natomiast inwestycja w odcinkową przebudowę drogi gminnej czy powiatowej może być kwalifikowalna wtedy, gdy polega ona na wyodrębnieniu z jezdni drogi rowerowej. Cel likwidacji wykluczenia transportowego jako uzasadnienie przebudowy drogi może być przywoływany wyjątkowo tylko wtedy, gdy wnioskodawca przekonująco uzasadni, że bez takiej przebudowy nie da się zlikwidować wykluczenia transportowego dotykającego mieszkańców konkretnego obszaru. Poszczególne działania muszą wpisywać się w cel ogólny projektu, który z kolei jest uzasadniony w zapisach dokumentu strategicznego miasta. W przypadku „realizacji zadań inwestycyjnych polegających na przebudowie/remoncie dróg” trzeba brać pod uwagę takie aspekty jak cel, jakiemu służy to działanie, na ile jest uzasadnione w strategii rozwoju, na ile poprawia sytuację społeczno-gospodarczą w mieście, jakie problemy rozwiązuje, jak uzupełnia się z innymi działaniami, czy jest co najmniej neutralne dla klimatu i środowiska, czy jest gotowe do realizacji, a także pozostałe kryteria oceny.

W Regulaminie naboru nie ma wprost zapisanego warunku zeroemisyjności, czy niskoemisyjności taboru transportu publicznego. Jednak obowiązuje horyzontalna reguła ograniczania wpływu na klimat (w ramach zasady upowszechnienia kwestii łagodzenia zmian klimatu i przystosowania się do nich oraz uwzględnienia kwestii środowiskowych). Z punktu 14.1 Regulaminu naboru wynika, że „wnioskodawcy muszą wstępnie ocenić każde działanie, czy jest narażone na znaczące ryzyko związane ze zmianami klimatu, degradacją środowiska i zagrożeniami naturalnymi, a także czy dane działanie może potencjalnie mieć znaczący wpływ na emisję gazów cieplarnianych i/lub środowisko oraz tworzyć nowe lub nasilać istniejące zagrożenia. W przypadku znaczącego ryzyka lub potencjalnego wpływu wnioskodawcy muszą wskazać odpowiednie środki zaradcze”. Ze wskazanego wyżej zapisu wynika, że nie budzi wątpliwości kwalifikowalność zakupu autobusów zeroemisyjnych (w rozumieniu przepisu ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym, art. 4, p. 9a). Natomiast zakup dowolnego pojazdu emisyjnego może mieć znaczący wpływ na emisję gazów cieplarnianych, a w takim wypadku będzie wymagał wskazania odpowiednich środków zaradczych (wnioskodawcy MUSZĄ je wskazać). W praktyce środki zaradcze trudno będzie wskazać dla pojazdów typu hybryda HEV, a tym bardziej dla MHEV, w przypadku których emisja gazów cieplarnianych jest nieunikniona i znacząca. Można natomiast rozważać zakup autobusów hybrydowych PHEV (plug-in hybrid electric vehicle), dla których obowiązkowo wymaganym środkiem zaradczym, o którym mowa w regulaminie naboru, może być – przykładowo – przyjęty przez wnioskodawcę wewnętrzny regulamin eksploatacji pojazdów hybrydowych PHEV zapewniający minimalizację emisji przez wprowadzenie obowiązku jazdy na napędzie elektrycznym w maksymalnym zakresie dostępnym technicznie dla danego pojazdu. Podkreślić także należy, że aby wydatek na zakup autobusu uznany był za kwalifikowalny musi spełniać wszystkie warunki kwalifikowalności wydatków wskazane w Rozdziale 22 Regulaminu naboru.

Organizator publicznego transportu zbiorowego (jednostka samorządu terytorialnego) może zawrzeć umowę o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego z operatorem (w tym przypadku – spółką ze 100% udziałem gminy), na podstawie art. 22 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, gdy spełnione będą wszystkie warunki określone ustawowo. Warunek opisany w art. 22 ust. 2 tego przepisu odwołuje się do pojęcia operatora wewnętrznego w rozumieniu Rozporządzenia 1370/07/WE (2007) (art. 5 ust. 2 rozporządzenia). Z kolei rozporządzenie 1370/07/WE (2007) w odniesieniu do przewozów autobusowych i tramwajowych jednoznacznie wskazuje na możliwość bezpośredniego zawierania umowy ze spółką-operatorem w przypadku, gdy całość udziałów/akcji należy do odpowiedniej władzy publicznej (tu – jednostki samorządu terytorialnego). Tak więc spółka ze 100% udziałem JST może zostać operatorem transportu na podstawie umowy z JST i – co do zasady – podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowanych związanych z realizacją publicznego transportu zbiorowego. Natomiast kwalifikowalność konkretnych wydatków ponoszonych przez spółkę mającą status podmiotu uprawnionego do ponoszenia wydatków kwalifikowanych związanych ze świadczeniem przez nią usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego (np. wydatków na zakup środków transportu – autobusów czy realizację zamierzania budowalnego związanego z realizacją publicznego transportu zbiorowego) będzie zależała z jednej strony od przedmiotu umowy zawartej między JST a spółką i warunków przez nią wskazanych; z drugiej zaś strony od wypełnienia przez wydatek wszystkich warunków wskazanych w Rozdziale 22 Regulaminu naboru. Jeżeli umowa zawierana między JST a spółką na podstawie art. 22 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym umożliwi spółce realizację działań inwestycyjnych związanych ze świadczeniem usług publicznego transportu zbiorowego, to zamierzenie inwestycyjne – zgodnie z regulacjami Prawa budowalnego – może zostać zrealizowane na gruncie, co do którego spółka posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowalne (a więc i tych nieruchomości, których spółka jest właścicielem).

Koszty budowy infrastruktury ładowania zeroemisyjnych autobusów transportu publicznego oraz koszty urządzeń służących temu celowi są co do zasady kwalifikowane. W przypadku inwestycji w budowę lub rozbudowę stacji transformatorowej SN/nn należy ustalić, czy stacja taka obecnie nie stanowi lub czy nie będzie stanowić składnika majątku innego podmiotu niż podmiot uprawniony do ponoszenia wydatków kwalifikowanych (np. składnika majątku operatora sieci średnich napięć). W sytuacji, gdy wybudowana stacja transformatorowa nie jest lub nie będzie składnikiem majątkowym organizatora transportu (jednostki samorządu) lub komunalnego operatora transportu publicznego (zakładu komunalnego, spółki komunalnej), należy ustalić, czy istnieje prawna możliwość poniesienia takiego wydatku, czy wydatek poniesiony na składniku majątkowym innego podmiotu jest zgodny z zasadami wydatkowania środków publicznych i zapewnić, by została zachowana wobec wybudowanej lub rozbudowanej infrastruktury lub urządzeń zasada trwałości, o której mowa w Rozdziale 26 Regulaminu. Należy też podkreślić, że aby wydatek był uznany za kwalifikowalny, musi on spełniać wszystkie warunki kwalifikowalności wydatków wskazane w Rozdziale 22 Regulaminu naboru.

Koszty wytworzenia zaplecza technicznego obsługującego transport publiczny – zarówno w zakresie wyposażenia istniejących obiektów zaplecza w nowe urządzenia, jak i wybudowania nowych obiektów zaplecza – co do zasady mogą być kwalifikowane. Infrastrukturę zaplecza można podzielić na tę, która z uwagi na swoje właściwości techniczne jest jednoznacznie przypisana do obsługi pojazdów zeroemisyjnych lub niskoemisyjnych (np. ładowarki, trakcje, punkty tankowania wodoru) oraz na pozostałą, która może obsługiwać także emisyjne środki transportu (np. budynki zajezdni itp.). W przypadku uwzględnienia w projekcie wytworzenia lub wyposażenia w nowe urządzenia infrastruktury, która może obsługiwać także tabor emisyjny należy we Wstępnej propozycji projektu szczególnie staranne opisać, jak będzie realizowana horyzontalna reguła ograniczania wpływu na klimat (w ramach zasady upowszechnienia kwestii łagodzenia zmian klimatu i przystosowania się do nich oraz uwzględnienia kwestii środowiskowych). Należy także podkreślić, że aby wydatek był uznany za kwalifikowany, musi on spełniać wszystkie warunki kwalifikowalności wydatków wskazane w Rozdziale 22 Regulaminu naboru.

Zakup dowolnego pojazdu emisyjnego może mieć znaczący wpływ na emisję gazów (CO2). Zgodnie z punktem 14.1 Regulaminu naboru „wnioskodawcy muszą wstępnie ocenić każde działanie, czy jest narażone na znaczące ryzyko związane ze zmianami klimatu, degradacją środowiska i zagrożeniami naturalnymi, a także czy dane działanie może potencjalnie mieć znaczący wpływ na emisję gazów cieplarnianych i/lub środowisko oraz tworzyć nowe lub nasilać istniejące zagrożenia. W przypadku znaczącego ryzyka lub potencjalnego wpływu wnioskodawcy muszą wskazać odpowiednie środki zaradcze”. Można zatem rozważyć zakup autobusów hybrydowych PHEV (plug-in hybrid electric vehicle) w ramach projektu, o ile Wnioskodawca wskaże odpowiednie środki zaradcze. Dla tego typu autobusów obowiązkowo wymaganym środkiem zaradczym, o którym mowa w Regulaminie naboru, może być – przykładowo – przyjęty przez wnioskodawcę wewnętrzny regulamin eksploatacji pojazdów hybrydowych PHEV zapewniający minimalizację emisji przez wprowadzenie obowiązku jazdy na napędzie elektrycznym w maksymalnym zakresie dostępnym technicznie dla danego pojazdu. Podkreślić także należy, że aby wydatek na zakup autobusu uznany był za kwalifikowalny musi spełniać wszystkie warunki kwalifikowalności wydatków wskazane w Rozdziale 22 Regulaminu naboru.

Koszt budowy infrastruktury zasilania zeroemosyjnych autobusów transportu publicznego – co do zasady – może być kwalifikowalny. Infrastrukturę można podzielić jednak na tę, która obsługuje funkcję dostarczania energii do pojazdów bezpośrednio (np. ładowarki, trakcje, punkty tankowania wodoru) oraz na pozostałą, która nie jest technicznie niezbędna do realizowania głównej funkcji systemu, ale może podnosić jakość jego funkcjonowania. Zadaszenia stanowisk ładowania są przykładem infrastruktury drugiego rodzaju (ładowanie jest technicznie możliwe bez nich). W przypadku uwzględnienia takiej infrastruktury we Wstępnej propozycji projektu ważne jest szczególnie staranne uzasadnienie potrzeby jej wybudowania, w tym – konkretne wskazanie, jak przyczyni się ona do poprawy funkcjonowania systemu. Należy także podkreślić, że aby wydatek był uznany za kwalifikowalny, musi on spełniać wszystkie warunki kwalifikowalności wydatków wskazane w Rozdziale 22 Regulaminu naboru.

Koszty dotyczące systemu informacji pasażerskiej i systemu biletowego co do zasady mogą być kwalifikowane, o ile spełnią one wszystkie warunki kwalifikowalności wydatków wskazane w Rozdziale 22 Regulaminu naboru, w szczególności jeśli będą wykorzystywane wyłącznie do osiągnięcia celów i rezultatów projektu oraz Programu Rozwoju Miast.

Przedsięwzięcie dotyczące poprawy bezpieczeństwa niechronionych uczestników ruchu (pieszych i rowerzystów) – zależnie od sposobu szczegółowego zaplanowania go – może być jednym działaniem w ramach obszaru tematycznego Transport Publiczny OT6 (jeśli stanowi odrębną zamkniętą część projektu i jest wiązką skoordynowanych inicjatyw mających wspólny cel – poprawę bezpieczeństwa niechronionych uczestników ruchu), ale przy innym sposobie zaplanowania może być także dwoma działaniami realizowanymi odpowiednio w obszarach tematycznych OT4 i OT6. W obu wersjach działanie takie może być realizowane jako jednorodne (bez podziału na poddziałania), albo można je zaplanować w podziale na poddziałania (z których każde stanowiłoby „wyodrębnione przedsięwzięcie lub zespół przedsięwzięć powiązanych tematycznie”). Należy tu przypomnieć, że zgodnie z regulaminem naboru poddziałanie jest „wyodrębnioną częścią działania, które ma jednoznacznie określony podmiot lub podmioty odpowiedzialne za jego realizację, stanowi zamkniętą całość, w której można wskazać początek, koniec, spodziewany efekt i jasno określoną grupę docelową oraz ma czytelnie określoną wartość (wyodrębnione koszty)”. Podstawą dla wydzielenia poddziałań jest przede wszystkim objęcie realizowanych w jego ramach przedsięwzięć pomocą publiczną. Wariant z podziałem na dwa działania (z OT4 i OT6) ma tę dodatkową zaletę, że ułatwia skomponowanie finasowania z SDC (bezpieczeństwo) i SECO (transport publiczny).

W ramach projektu gmina może wykonać zadania polegające na zaprojektowaniu i wykonaniu inwestycji polegającej na budowie drogi rowerowej w pasie drogi wojewódzkiej, o ile działanie takie spełni wszystkie wymogi wskazane w Regulaminie, tj. będzie wynikać z diagnozy, będzie spójne z celami wynikającymi z dokumentów strategicznych miasta i celami Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast. Kolejnym warunkiem dla realizacji zamierzenia inwestycyjnego polegającego na zaprojektowaniu i wykonaniu inwestycji polegającej na budowie drogi rowerowej przy drodze wojewódzkiej (na terenach, których gmina nie jest właścicielem) jest posiadanie przez miasto prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowalne. Gmina nie może bowiem realizować inwestycji na nieruchomości, którą nie może dysponować w celach budowalnych (tj. na gruntach, co do których nie posiada tytułu prawnego wynikającego z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych). Dlatego warunkiem realizacji inwestycji na gruncie stanowiącym własność województwa jest uprzednie (najlepiej przed opracowaniem dokumentacji technicznej) podpisanie przez gminę porozumienia z województwem o przekazaniu miastu nieruchomości na cele budowlane. Po podpisaniu porozumienia o przekazaniu nieruchomości na cele budowlane to gmina prowadzić będzie inwestycję na nieruchomości objętej takim porozumieniem. Co do zasady miasto nie może przekazać województwu środków na realizację inwestycji – województwo nie może być bowiem partnerem projektu. Jednocześnie należy podkreślić, że na mieście będzie spoczywał obowiązek zachowania trwałości inwestycji realizowanych (finansowanych lub współfinansowanych) ze środków Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast. Z tego powodu w porozumieniu warto uregulować kwestie dotyczące bieżącego utrzymania wybudowanej drogi rowerowej, a także ewentualnego terminu przekazania województwu zrealizowanej przez gminę inwestycji. Należy przy tym pamiętać, że środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne wytworzone, nabyte lub ulepszone z udziałem środków finansowych Programu Rozwoju Miast mogą być sprzedawane, wynajmowane, dzierżawione lub obciążane hipoteką w czasie realizacji projektu lub w okresie trwałości projektu wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody KIK-OP oraz SECO/SDC zgodnie z Art. 4.15 pkt 7 Regulacji.

Zakup nowych akumulatorów w miejsce akumulatorów wyeksploatowanych może być kosztem kwalifikowanym, o ile potrzeba realizacji działania, w ramach którego realizowany wynikać będzie z uzasadnionych diagnozą potrzeb miasta, a cel działania będzie spójny z długookresowymi celami wynikającymi z dokumentów strategicznych miasta i celami Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast. Przy okazji warto nadmienić, że elementem projektu może być dodatkowo zagospodarowanie wyeksploatowanych akumulatorów. Na ogół po zakończeniu eksploatacji akumulatora zgodnie z dokumentacją techniczną, jego pozostała pojemność wynosi nawet około 80%, co wprawdzie wyklucza dalsze użytkowanie w pojeździe (bo nie zapewni wymaganego zasięgu), ale może wystarczać – przykładowo – dla celów zmontowania stacjonarnego magazynu energii wyrównującego dobowe wahania zużycia energii w systemie zasilania transportu elektrycznego. Tego typu kompleksowe rozwiązania są bardzo pożądane i wskazują na komplementarność zaplanowanych rozwiązań.

Koszty związane z modernizacją taboru tramwajowego co do zasady mogą być kosztem kwalifikowalnym, o ile przeprowadzenie modernizacji taboru jest niezbędne do realizacji działania, przyczynia się do osiągnięcia jego celu i wpisuje się w realizację celu projektu. Kwalifikowalność wydatków oceniana jest nie tylko na podstawie zgodności z kryteriami kwalifikowalności opisanymi w pkt 22 Regulaminu, ale przede wszystkim wynika z uzasadnienia realizacji działania (pkt 17 Części B wniosku o dofinansowanie projektu) i celu projektu oraz uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta (pkt 6 Części A wniosku o dofinansowanie projektu). Przykładowe typy działań mieszczące się w OT 6 wskazuje poradnik „Transport publiczny” zamieszczony na stronie www.wsparciemiast.pl. Ostatecznie jednak typ działania, rodzaj wydatków muszą być dopasowane jak najlepiej do realizacji celu projektu. Dodatkowe informacje o sposobie budowy projektu – identyfikacji potrzeb, określaniu celu i efektów, a także budowaniu spójnych ze sobą działań realizujących cel/cele projektu zawiera poradnik „Jak przygotować projekt w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast”, zamieszczony na stronie www.wsparciemiast.pl.

Możliwość sfinansowania w ramach Programu ścieżek pieszych, pieszo-rowerowych lub rowerowych – jeżeli inwestycja będzie wykonywana jako element większego zamierzenia inwestycyjnego – będzie zależała od tego, czy inwestycję tę będzie można czytelnie wyodrębnić jako samoistną całość z większego zamierzenia inwestycyjnego co najmniej pod względem technicznym, technologicznym oraz finansowym. Jeżeli taka możliwość zaistnieje, a jednocześnie finansowanie z Programu nie będzie stanowiło koniecznego do wniesienia przez miasto wkładu własnego przy realizacji całego zamierzenia inwestycyjnego, można rozważać finansowanie realizacji ścieżek pieszych, pieszo-rowerowych oraz rowerowych w ramach Programu. Dla realizacji infrastruktury pieszej, pieszo-rowerowej oraz rowerowej istotne jest również, kto jest zarządcą drogi, w pasie której ma powstać ww. infrastruktura. Jeżeli gmina będzie realizować zadanie polegające na zaprojektowaniu i wykonaniu inwestycji w pasie drogi innego zarządcy (np. powiatowej, wojewódzkiej lub krajowej) to powinna posiadać tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowalne. Jednocześnie należy podkreślić, że na gminie jako podmiocie realizującym inwestycję finansowaną lub współfinansowaną ze środków Programu, będzie spoczywał obowiązek zachowania jej trwałości. Należy przy tym pamiętać, że środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne wytworzone, nabyte lub ulepszone z udziałem środków finansowych Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast mogą być sprzedawane, wynajmowane, dzierżawione lub obciążane hipoteką w czasie realizacji projektu lub w okresie trwałości projektu wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody KIK-OP oraz SECO/SDC zgodnie z Art. 4.15 pkt 7 Regulacji. Dodatkowo, jeżeli ścieżki piesze, pieszo rowerowe lub rowerowe mają przebiegać po obiekcie mostowym, na którym poprzednio nie były planowane, należy upewnić się, czy zakres związanej z tym przebudowy nie będzie wymagał ponownego uzyskania pozwolenia wodno-prawnego.

Wydatek związany z wykonaniem robót budowlanych w zakresie przebudowy istniejącego budynku oraz jego rozbudowy w celu dostosowania do nowej funkcji, jaką jest Centrum Przesiadkowe, jest kosztem kwalifikowalnym w ramach OT 6. Jednocześnie należy pamiętać, że zakres adaptacji winien wynikać z analizy problemów i potrzeb miasta lub jego obszaru funkcjonalnego oraz z długofalowej strategii JST w zakresie rozwoju transportu publicznego.

Finansowanie infrastruktury typu przystanki autobusowe związane jest z organizacja transportu zbiorowego, a tym samym wiąże się z podstawowymi zadaniami Gminy. Tego typu działalność nie jest związana bezpośrednio ze świadczeniem samej usługi transportu, a ze stworzeniem i udostępnieniem ogólnodostępnej infrastruktury. W związku z tym w sytuacji, w której przystanki będą umożliwiały korzystanie z nich różnych przewoźników za opłatą ustaloną w prawie miejscowym, dofinansowanie ich budowy nie będzie stanowiło pomocy publicznej.

Opisane działanie może wpisywać się w obszar tematyczny 6 „Transport publiczny”, pod warunkiem, że cel tego działania będzie spójny z celami strategicznymi miasta (i ewentualnie powiatu) oraz celem szczegółowym Programu, który w Regulaminie naboru dla obszaru OT6 został zdefiniowany jako „Ochrona środowiska i klimatu”. W poradniku dla OT-6 wskazano, że oczekiwanymi rezultatami działań w ramach obszaru OT-6 jest między innymi „zmiana zachowań transportowych i zwiększenie liczby podróży realizowanych głównie pieszo, rowerem lub publicznym transportem zbiorowym” oraz „zwiększenie akceptacji społecznej i przekonania do zrównoważonej mobilności, w szczególności zmiany środka transportu”. Jeżeli opisane działanie ma na celu wspieranie zrównoważonej mobilności miejskiej (poprzez np. tworzenie priorytetu dla mobilności pieszej i rowerowej), a nie przebudowę infrastruktury drogowej to wówczas można rozważyć realizację takiego działania w ramach OT-6. Wsparcie zrównoważonej mobilności miejskiej pozytywnie wpływa bowiem na stan środowiska i klimatu i tym samym realizuje cel przewidziany w Programie dla obszaru OT-6. Jeżeli celem działania będzie np. wsparcie zrównoważonej mobilności miejskiej czy tworzenie priorytetu dla ruchu pieszego i rowerowego (oraz ewentualnie transportu zbiorowego, jeśli występuje na danych ulicach), to przebudowa infrastruktury będzie jedynie środkiem do osiągnięcia tego celu. Elementem działania służącego realizacji ww. celu może być też wzmacnianie pozatransportowej funkcji ulic: wprowadzanie błękitno-zielonej infrastruktury, tworzenie miejsc spotkań i wypoczynku, ułatwianie dostępu do handlu i usług przyulicznych, podnoszenie bezpieczeństwa w przestrzeni publicznej. Dodatkowo elementem działania mogą być działania edukacyjno-promocyjne na rzecz zwiększenia akceptacji dla zrównoważonej mobilności. Natomiast przedmiotem działania nie powinno być tworzenie ułatwień dla ruchu samochodów indywidualnych.

W ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju miast nie ma możliwości łączenia źródeł dofinansowania na realizację inwestycji. Jednocześnie należy pamiętać, że inwestycja powinna się wpisywać w cel działania, cel projektu i cele Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast.

Zgodnie z przyjętymi założeniami dofinansowanie z Programu na zakup taboru autobusowego może zostać przyznane jako element rekompensaty z tytułu świadczenia usług transportowych – analogicznie jak ma to miejsce w przypadku wsparcia ze środków np. programów regionalnych. Przyjmując to założenie analiza wystąpienia pomocy publicznej w zakresie dofinansowania uzależniona jest od tego, czy rekompensata za świadczenie usług transportowych stanowi pomoc publiczną, czy też nie. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że brak pomoc publicznej dotyczy wyłącznie sytuacji, w której spełnione są kryteria określone w orzeczeniu ws. Altmark Trans Gmbh: a) przedsiębiorstwo będące beneficjentem powinno być rzeczywiście obciążone wykonaniem zobowiązań doświadczenia usług publicznych i zobowiązania te powinny być jasno określone; b) parametry, na których podstawie obliczona jest rekompensata, muszą być wcześniej ustalone w obiektywny i przejrzysty sposób, tak aby nie powodowała ona powstania dodatkowej korzyści ekonomicznej – w związku z tym warunkiem na etapie ogłoszenia postępowania powinna zostać uwzględniona informacja nt. możliwości ubiegania się o dofinansowanie w oparciu środki zewnętrze na zakup taboru; c) rekompensata nie może przekraczać kwoty niezbędnej do pokrycia całości lub części kosztów poniesionych w celu wykonania zobowiązań do świadczenia usług publicznych, przy uwzględnieniu związanych z nimi przychodów oraz rozsądnego zysku z tytułu wypełniania tych zobowiązań; d) jeżeli wybór przedsiębiorstwa, któremu ma zostać powierzone wykonywanie zobowiązań do świadczenia usług publicznych, nie został w danym przypadku dokonany w ramach procedury udzielania zamówień publicznych, pozwalającej na wyłonienie wykonawcy zdolnego do świadczenia tych usług po najniższym koszcie dla społeczności, poziom koniecznej rekompensaty powinien zostać ustalony na podstawie analizy kosztów, jakie poniosłoby typowe przedsiębiorstwo, prawidłowo zarządzane i wyposażone w odpowiednie środki, na wykonanie takich zobowiązań, przy uwzględnieniu związanych z nimi przychodów oraz rozsądnego zysku osiąganego z tytułu wypełniania tych zobowiązań – w tym zakresie należy zwrócić uwagę, że ten warunek jest niemożliwy do spełnienia w sytuacji, w której powierzenie nastąpiło w innym trybie niż postępowanie konkurencyjne, w ramach którego złożone zostały co najmniej dwie ważne oferty. W sytuacji, w której brak jest możliwości potwierdzenia kryteriów wynikających z orzeczenia ws. Altmark Trans Gmbh (np. bezpośrednie powierzenie świadczenia usług) koniecznym jest potwierdzenie, że rekompensata stanowi: a) pomoc publiczną zgodną z Rozporządzenie WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczące usług publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 1191/69 i (EWG) nr 1107/70 lub b) Pomoc de minimis zgodną z rozporządzeniem Komisji (UE) 2023/2832 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis przyznawanej przedsiębiorstwom wykonującym usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym. Teoretycznie dopuszczalna jest również możliwość sfinansowania zakupu taboru w oparciu o pomoc de minimis na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis; jednocześnie w praktyce z uwagi na limit 300 tys. EUR może okazać się to niemożliwe. W przypadku, gdy rekompensata spełnia warunki pomocy publicznej zgodnej z Rozporządzenie WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczące usług publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 1191/69 i (EWG) nr 1107/70 lub pomocy de minimis zgodną z rozporządzeniem Komisji (UE) 2023/2832 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis przyznawanej przedsiębiorstwom wykonującym usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym nie ma konieczność dokonywania notyfikacji pomocy. W przypadku, gdy rekompensata, której elementem ma być dofinansowanie ze środków Programu stanowi: a) pomoc publiczną zgodną z Rozporządzenie WE nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczące usług publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 1191/69 i (EWG) nr 1107/70 podstawą udzielenia będzie Rozporządzenie WE) nr 1370/2007 – w tym zakresie należy zwrócić uwagę, że dofinansowanie na zakup taboru, które stanowi element dofinansowanie pomimo, że zostanie przyznane z Programu będzie sprawozdane przez organizatora transportu. b) Pomoc de minimis zgodną z rozporządzeniem Komisji (UE) 2023/2832 – podstawą udzielenia będzie Rozporządzenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej w sprawie udzielania pomocy publicznej, pomocy de minimis oraz pomoc de minimis na usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy. Jednocześnie w tym wariancie należy pamiętać, że pomoc ta będzie możliwa do udzielania w oparciu o Rozporządzenie MFiPR jednakże jedynie podmiotowi uprawnionemu do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych w ramach projektu w drodze umowy o dofinansowanie zawieranej z beneficjentem (miastem) w imieniu własnym oraz w imieniu i na rzecz takiego podmiotu.

Realizacja działania obejmującego zakup autobusów elektrycznych oraz budowę instalacji fotowoltaicznej z magazynem energii na potrzeby ładowania autobusów mogą być jednym działaniem w ramach OT-6 Transport publiczny. Podział projektu na działania i poddziałania powinien możliwie precyzyjnie odzwierciedlać logikę projektu. Toteż instalacja fotowoltaiczna z magazynem energii, której głównym zadaniem jest zasilanie ładowania autobusów elektrycznych – podobnie, jak elektrolizer i zbiornik, których głównym zadaniem jest produkowanie i magazynowanie wodoru do zasilania autobusów wodorowych – może być częścią działania transportowego, jako jego element oprócz zakupu autobusów. Do rozliczania takiego zadania miasto może wykorzystać dwa wskaźniki produktu: W16P „Liczba nowych niskoemisyjnych (w tym zeroemisyjnych) pojazdów transportu publicznego”, którego wartość referencyjna wyniesie 2 (bo w zadaniu przewidziano zakup 2 autobusów), oraz W17P „Liczba nowych obiektów wspierających rozwój transportu elektrycznego”, którego wartość referencyjna wyniesie 1, gdyż w zadaniu przewidziano budowę jednej instalacji zasilająco-magazynującej. Należy jednak pamiętać, że we Wstępnej Propozycji Projektu trzeba należycie uzasadnić przynależność instalacji fotowoltaicznej z magazynem energii do systemu transport publicznego. W tym celu należy wykazać, że dysponentem instalacji będzie operator transportu lub przewoźnik i w zakresie korzystania z tej instalacji nie wystąpi kupowanie energii od podmiotu trzeciego. Ponadto warto wykazać, że planując wielkość instalacji (zdolność wytwórczą fotowoltaiki i pojemność magazynu energii) brano pod uwagę faktyczne zapotrzebowanie systemu transportowego powiększone jedynie o rozsądną rezerwę, a nie – przykładowo – wytwarzanie energii ze znacznym nadmiarem i z planem wykorzystywania jej większości poza transportem publicznym, co mogłoby sytuować taką instalację w obszarze tematycznym 5 „Efektywność energetyczna i energia odnawialna”. Nie oznacza to, że czasowy nadmiar energii z takiej instalacji nie może być wykorzystywany poza systemem transportu, a jedynie – że zasilanie transportu publicznego jest głównym celem tej instalacji.

Jeżeli będzie to pojazd przeznaczony do realizowania usługi przewozów pasażerskich, to jego zakup jest możliwy w sposób oczywisty i będzie kosztem kwalifikowanym (po spełnieniu pozostałych warunków kwalifikowalności). Jednak z pytania wynika, że pojazd, o którym mowa, ma wprawdzie być przeznaczony do realizowania zadań organizatora transportu (czyli – gminy), jednak chodzi o inne zadania niż przewóz pasażerów. W takim przypadku należy rozróżnić, czy będą to zadania z zakresu transportu publicznego, czy inne zadania gminy. W tym drugim przypadku nie jest to zadanie zakresu transportu publicznego. Natomiast jeśli pojazd ma realizować zadania z zakresu transportu publicznego, ale inne niż przewóz pasażerów, to zakup taki jest możliwy i może być kwalifikowany, pod warunkiem należytego i wiarygodnego uzasadnienia, że zakup jest niezbędny do realizacji transportu pasażerskiego. Uzasadnienie takie będzie prostsze w przypadku pojazdów specjalistycznych, przeznaczonych technicznie do realizowania konkretnych zadań związanych z transportem (np. pojazdów serwisowo-naprawczych służących dokonywaniu interwencyjnych napraw taboru i infrastruktury w terenie). Jednak co do pojazdów osobowych ogólnego przeznaczenia, które miałyby pozostawać np. do dyspozycji organizatora (lub operatora systemu transportu, a nawet przewoźnika), należy w uzasadnieniu zakupu jednoznacznie wykazać nie tylko potrzebę takiego zakupu, ale także dodatkowo sposób planowanego użytkowania, przewidywane (szacowane) obciążenie zadaniowe (liczbę zadań obsługiwanych tym pojazdem i ich częstotliwość), ewentualnie zadania spoza obszaru transportu publicznego, do których pojazd będzie używany w czasie wolnym od wykonywania zadań z obszaru transportu publicznego. Dodatkowo należy opisać rozwiązania organizacyjne gwarantujące, że zakupiony pojazd nie będzie następnie wykorzystywany głównie do zadań spoza obszaru transport publicznego.

Autobus napędzany silnikiem wysokoprężnym (Diesla) nie jest pojazdem niskoemisyjnym w rozumieniu Programu Rozwoju Miast (niezależnie od treści przyjętego wewnętrznie regulaminu eksploatacji pojazdów). Spełnienie przez taki pojazd normy Euro 6 – wprowadzonej Rozporządzeniem Komisji (UE) NR 459/2012 z dnia 29 maja 2012 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 715/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie Komisji (WE) nr 692/2008 w odniesieniu do emisji zanieczyszczeń pochodzących z lekkich pojazdów pasażerskich i użytkowych (Euro 6) – jest obecnie minimalnym warunkiem dopuszczenia pojazdu do eksploatacji na terenie Unii Europejskiej, a nie – potwierdzeniem wysokiego (oczekiwanego w ramach PSPRM) standardu niskoemisyjności. W ramach konkursu za „autobus niskoemisyjny” będzie uznany albo autobus zeroemisyjny (w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt. 9a ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym) albo autobus o napędzie hybrydowym PHEV pod warunkiem zapewnienia w wewnętrznym regulaminie eksploatacji pojazdu, że będzie on używał napędu silnikiem spalinowym tylko w takim zakresie, aby średnia emisja CO2 z rury wydechowej (w uśrednieniu dla wyznaczonego regulaminem okresu eksploatacji, np. miesiąca) nie przekraczała 50 g/km. W praktyce oznacza to używanie napędu spalinowego tylko incydentalnie (np. w celu awaryjnego dojazdu do punktu ładowania w sytuacji nieprzewidzianego rozładowania akumulatorów).

Jeżeli kupowany w ramach projektu sprzęt będzie realizować zadania z zakresu transportu publicznego, ale inne niż przewóz pasażerów, to zakup taki jest możliwy i może być kwalifikowany, pod warunkiem należytego i wiarygodnego uzasadnienia, że zakup jest niezbędny do realizacji transportu pasażerskiego. Uzasadnienie takie będzie prostsze w przypadku pojazdów specjalistycznych, przeznaczonych technicznie do realizowania konkretnych zadań związanych z transportem (np. pojazdów serwisowo-naprawczych służących dokonywaniu interwencyjnych napraw taboru i infrastruktury w terenie). W przypadku pojazdów, które mogą dodatkowo być wykorzystywane do innych celów niż związane z transportem publicznym (np. koparko-ładowarki) należy wskazać sposób planowanego użytkowania, przewidywane (szacowane) obciążenie zadaniowe (liczbę zadań obsługiwanych tym pojazdem i ich częstotliwość), ewentualnie zadania spoza obszaru transportu publicznego, do których pojazd będzie używany w czasie wolnym od wykonywania zadań z obszaru transportu publicznego. Dodatkowo należy opisać rozwiązania organizacyjne gwarantujące, że zakupiony pojazd nie będzie następnie wykorzystywany głównie do zadań spoza obszaru transportu publicznego.

Dofinansowanie infrastruktury związanej z produkcją energii, co do zasady spełnia przesłanki pomocy publicznej określone w art. 107 ust. 1 TFUE. Instalacje fotowoltaiczne umożliwiają bowiem sprzedaż energii do sieci, a co za tym idzie podmiot korzystający z tej instalacji spełniać będzie definicję przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej. Uwzględniając fakt, że produkcja energii prowadzona jest na w pełni komercyjnym rynku, na którym działa wiele podmiotów, dofinansowanie jednego podmiotu (nawet jeżeli jest to jedna instalacja) spełniać będzie przesłanki pomocy publicznej określone w art. 107 ust. 1 TFUE. Wyjątki w tym zakresie, dopuszczające możliwość dofinansowania instalacji fotowoltaicznych na zasadach ogólnych (tj. bez pomocy publicznej/pomocy de minimis) dotyczą: • instalacji typu off-grid w sytuacji, w której korzystającymi z tych instalacji będą podmioty nie spełniające definicji przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej (np. instalacje fotowoltaiczne na budynku szkoły podstawowej) lub instalacje instalowane w celu prowadzenia działalności realizowanej w ramach monopolu (na warunkach określonych w Zawiadomieniu KE w sprawie pojęcia pomocy państwa); • instalacji on-grid w przypadku spełnienia następujących warunków: • instalacja będzie zamontowana na budynku użyteczności publicznej, w którym, co do zasady nie jest prowadzona działalność gospodarcza (np. szkoła, budynek urzędu gminy, ośrodek zdrowia, jeżeli prowadzona w nim działalność opiera się głównie na kontrakcie z NFZ, a działalność gospodarcza ma charakter czysto pomocniczy lub towarzyszący); • instalacja spełnia warunki mikro instalacji (w przypadku fotowoltaiki nie więcej niż 50 kW); • instalacja została zwymiarowana na potrzeby energetyczne danego budynku – w tym zakresie konieczne jest przedstawienie stosownych dokumentów np. dokumentacja techniczna instalacji zawierająca odniesienie do zapotrzebowania na energię budynku, wskazujących, jakie jest zapotrzebowanie budynku na energię (w kWh) oraz jaka jest planowana wielkość produkcji energii elektrycznej z powstałej w ramach projektu instalacji (w kWh). Wprawdzie, w pytaniu brak jest informacji nt. charakteru instalacji, niemniej jednak biorąc pod uwagę przeznaczenie instalacji tj. wykorzystanie na prowadzenie działalności gospodarczej związanej ze świadczeniem usług w zakresie transportu publicznego brak jest możliwości zastosowania wyżej wskazanych wyjątków. W związku z tym dofinansowanie instalacji wskazanych w pytaniu może zostać przyznane wyłącznie jako pomoc de minimis (w przypadku dysponowania limitem pomocy de minimis) lub pomocy inwestycyjnej na propagowanie energii ze źródeł odnawialnych. W takim przypadku nie ma konieczności monitorowania wykorzystania rocznej wydajności infrastruktury.

Kwalifikowalność wydatków oceniana jest nie tylko na podstawie zgodności z kryteriami kwalifikowalności opisanymi w pkt 22 Regulaminu, ale przede wszystkim wynika z uzasadnienia realizacji działania (pkt 17 Części B wniosku o dofinansowanie projektu) i celu projektu, uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta (pkt 6 Części A wniosku o dofinansowanie projektu). Przykładowe typy działań mieszczące się w OT 7 podaje poradnik „Gospodarka wodno-ściekowa” zamieszczony na stronie www.wsparciemiast.pl. Ostatecznie jednak typ działania, rodzaj wydatków muszą być dopasowane jak najlepiej do realizacji celu projektu. Wydatki m.in. na dostawy związane z realizacją działań są kwalifikowalne. Koszt zakupu przedmiotowych pojazdów może być zatem kosztem kwalifikowalnym, o ile ich zakup jest niezbędny do realizacji działania, przyczynia się do osiągnięcia jego celu i wpisuje się w realizację celu projektu. Dodatkowe informację o sposobie budowy projektu – identyfikacji potrzeb, określaniu celu i efektów, a także budowaniu spójnych ze sobą działań realizujących cel/cele projektu będzie zawierał poradnik „Jak przygotować projekt w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast”, który planujemy zamieścić na stronie www.wsparciemiast.pl w maju, a na jego podstawie zostanie przeprowadzony cykl szkoleń dla potencjalnych wnioskodawców.

W myśl zapisów pkt 221 Zawiadomienia KE w sprawie pojęcia pomocy państwa w rozumieniu pkt 107 ust. 1 TFUE, chociaż eksploatacja sieci wodociągowych i kanalizacyjnych stanowi działalność gospodarczą, to budowa kompleksowej sieci wodociągowo-kanalizacyjnej co do zasady spełnia warunki określone w pkt 211. W związku z tym jej finansowanie zazwyczaj nie zakłóca konkurencji ani nie ma wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Aby zagwarantować pozostawienie całości finansowania danego projektu poza zakresem zasad pomocy państwa, państwa członkowskie muszą także zadbać o to, aby warunki określone w pkt 212 zostały spełnione. Z Regulaminu naboru wynika, że zarówno Miasta, jak i partnerzy krajowi, są zobowiązani do ustalenia występowania pomocy publicznej lub pomocy de minimis w działaniach podstawowych i uzupełniających. Aby zadośćuczynić temu obowiązkowi, a jednocześnie wykazać spełnienie warunków wynikających z pkt 211 i 212 Zawiadomienia KE konieczne jest przedstawienie przez miasto/partnera krajowego w Teście Pomocy Publicznej informacji potwierdzających że: – infrastruktura sieciowa na ogół nie podlega bezpośredniej konkurencji, – finansowanie prywatne jest nieznaczące w danym sektorze i w państwie członkowskim, – infrastruktura nie jest zaprojektowana, aby selektywne sprzyjać jednemu przedsiębiorstwu lub sektorowi, ale przynosi korzyści całemu społeczeństwu. W przypadku prowadzenia innej działalności przez MZWiK konieczne jest też potwierdzenie prowadzenia rozdzielności księgowej i przypisywanie kosztów i przychodów w odpowiedni sposób oraz zapewnienia, że w innej działalności nie będzie wykorzystywane wsparcie uzyskane w ramach projektu.

Katalog wydatków kwalifikowanych w ramach Programu Rozwoju Miast ma charakter otwarty. Oznacza to, że wskazany wydatek może być wydatkiem kwalifikowanym pod warunkiem spełnienia kryteriów określonych w rozdziale 22.1 Regulaminu. Wydatki takie muszą być związane z przedmiotem projektu, niezbędne do jego realizacji i mają służyć wyłącznie osiągnięciu celów i rezultatów projektu oraz Programu Rozwoju Miast. Ocena kwalifikowalności wynika przede wszystkim z uzasadnienia realizacji działania i celu projektu, a także uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta. Należy również pamiętać, że każde działanie/poddziałanie ma w istotny sposób przyczynić się do poprawy sytuacji Miasta i podniesienia jakości życia mieszkańców. Sama przebudowa drogi, w ograniczonym i niezbędnym zakresie, stanowiąca efekt prawidłowego funkcjonowania zmodernizowanej kanalizacji deszczowej i odprowadzenia wód z istniejącej drogi, mogłaby stanowić element kompleksowego działania/poddziałania w ramach zarządzania spływami wód opadowych.

Zgodnie z definicją zawartą w Regulaminie, partner krajowy to „gmina lub powiat lub ich związek połączony z Miastem funkcjonalnie poprzez wspólne dla danego obszaru cele”. Wskazane w pytaniu Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie nie może być zatem partnerem krajowym. Może natomiast zostać podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowanych, wybranym lub wskazanym przez beneficjenta lub partnera krajowego, o ile wskazanie takie lub wybór oparte jest o obowiązujące przepisy prawa. W opisywanej sytuacji należy zatem zbadać, czy zachodzą (lub zajdą) przesłanki wskazane w art. 238 (w związku z art. 252 i art. 255) ustawy z 20.07.2017 r. Prawo wodne. Podkreślić należy, że zgodnie z Rozdziałem 13 Regulaminu, „zarówno w budżecie, który będzie załącznikiem do umowy o dofinansowanie, jak i w sprawozdaniach, miasto będzie zobowiązane do wskazania podmiotu uprawnionego do ponoszenia wydatków kwalifikowanych, który będzie ponosił wydatek, lub podstawy jego wyboru”. Ponadto należy pamiętać, że koszty działań realizowanych przez podmiot uprawniony do ponoszenia wydatków kwalifikowanych zostaną uznane za kwalifikowane wyłącznie wówczas, gdy spełnią wszystkie przesłanki wskazane w Rozdziale 22 Regulaminu, w szczególności będą wynikać z uzasadnionych diagnozą potrzeb miasta, będą spójne z celami strategicznymi ujętymi w dokumentach strategicznych i celami Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast. Jednocześnie informujemy, że podstawowe informacje na temat podmiotów uprawnionych do ponoszenia wydatków kwalifikowanych zawiera opracowanie pt. „Podmioty realizujące projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast”, opublikowanym na stronie https://wsparciemiast.pl/baza-wiedzy/wymogi-formalne/poradniki-metodyczne

Wnioskodawca na etapie Wstępnej Propozycji projektu powinien przedstawić oparty na rzetelnych założeniach i kalkulacjach poszczególnych działań budżet projektu, zawierający racjonalne w stosunku do planowanego działania koszty. Wnioskodawcy wyceniając poszczególne działania mogą opierać się na cenach aktualnych w momencie składania WPP, określonych na podstawie aktualnych kosztorysów, jak również przewidzieć wzrost (lub spadek) cen w momencie rozpoczęcia realizacji działania. W każdym z tych przypadków należy w WPP jednoznacznie wskazać, jaki poziom cen przyjęto do kalkulacji kosztów. W pierwszym z opisanych wyżej przypadków (ceny aktualne w momencie składania WPP) ryzyko ewentualnego wzrostu cen (w szczególności robót budowlanych) ponoszą Wnioskodawcy. W drugim przypadku należy wskazać w oparciu, o jaki wskaźnik lub jakie dane przewidziano wzrost (lub spadek) cen w momencie rozpoczęcia realizacji działania. Źródłem takich danych mogą być np. projekcje inflacji dokonywane i publikowane przez Narodowy Bank Polski. Sam wybór jednej ze wskazanych wyżej metod nie będzie wpływał na poziom oceny WPP. Jednak w przypadku przewidywania wzrostu (lub spadku) cen w momencie realizacji działania Wnioskodawcy winni wskazać i uzasadnić sposób obliczenia zmiany cen, którego poprawność i rzetelność będzie przedmiotem oceny. Jednocześnie zachęcamy do śledzenia pytań i odpowiedzi publikowanych na stronie www.wsparciemiast.pl (podobną informację zawiera odpowiedź na pytanie nr 140 w obszarze wymogi formalne).

Zgodnie z rozdziałem 11.2 Regulaminu naboru miasto może zaplanować w ramach projektu działanie lub poddziałanie grantowe, które będzie polegało na przekazaniu części dofinansowania innym podmiotom – grantobiorcom (np. przedsiębiorcom lub osobom fizycznym) w celu realizacji przez nie określonych zadań. Aby miasto mogło zrealizować działanie/poddziałanie grantowe musi istnieć podstawa prawna umożliwiająca miastu organizację konkursu grantowego; a sam konkurs grantowy musi być zgodny z zasadami określonymi w przepisach, stanowiących podstawę prawną organizacji konkursu. Działanie/poddziałania grantowe musi nadto realizować cele Programu i mieścić się w obszarach tematycznych Programu Rozwoju Miast. Jeżeli działanie grantowe dotyczące budowy przydomowych oczyszczalni ścieków dla gospodarstw domowych będzie spełniało ww. warunki (warto rozważyć w opisanym przypadku organizację konkursu grantowego w oparciu o przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska), a jednocześnie potrzeba jego realizacji wynikać będzie z diagnozy, będzie spójna z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta, przyczyni się do osiągnięcia tych celów, wpisze się w cele Programu Rozwoju Miast to wówczas takie działanie/poddziałanie będzie mogło być realizowane w ramach projektu, a koszty jego realizacji – o ile spełnią warunki określone w Rozdziale 22 Regulaminu – uznane za koszty kwalifikowane. Działanie/podziałanie grantowe dotyczące budowy przydomowych oczyszczalni ścieków dla gospodarstw domowych wpisuje się w istotę interwencji opisywanych wskaźnikiem produktu W24P – Liczba ukończonych nowych inwestycji lub modernizacji związanych z siecią kanalizacyjną lub oczyszczalniami ścieków.

Kryteria oceny merytorycznej części B wniosku dotyczą stopnia przygotowania działania do realizacji, harmonogramu, zakresu działania oraz jego uzasadnienia, interesariuszy, odbiorców ostatecznych i partycypacji społecznej, a także budżetu wraz z uzasadnieniem kosztów. Na etapie składania wniosku należy zatem podać koszty działania/poddziałania ze wskazaniem wydatków kwalifikowalnych i wartości wnioskowanego dofinansowania oraz przedstawić uzasadnienie poszczególnych pozycji budżetowych. Jednocześnie zachęcamy do śledzenia pytań i odpowiedzi publikowanych na stronie www.wsparciemiast.pl (podobną informację zawiera odpowiedź na pytanie nr 5 w obszarze Gospodarka wodno-ściekowa).

Z Regulaminu naboru wynika zakaz lokalizowania planowanych inwestycji poza obszarem miasta (w przypadku gminy miejsko-wiejskiej – poza obszarem gminy) i partnera krajowego. Zgodnie z pkt 5 Regulaminu naboru deklaracja realizacji projektu w partnerstwie krajowym poszerza podstawowy zasięg geograficzny oddziaływania Programu, dając możliwość realizacji działania w granicach administracyjnych miasta i partnera krajowego. Zatem jeżeli granice wyznaczonej aglomeracji nie pokrywają się z granicą administracyjną miasta, ale mieszczą się w granicach administracyjnych miasta i jego partnera krajowego, zakres działania, w ramach którego planowana jest budowa sieci wodno-kanalizacyjnej wynika z diagnozy, a cel działania jest spójny z celem projektu, celami Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast oraz celami strategicznymi miasta wynikającymi z dokumentów strategicznych to istnieje możliwość realizacji takiego działania w ramach projektu. W takim przypadku miasto-wnioskodawca powinno wskazać na potrzebę realizacji działania/podziałania w partnerstwie krajowym. Podkreślić należy, że partnerem krajowym może zostać gmina, powiat lub ich związek (mający osobowość prawną) tworzący z miastem obszar powiązany funkcjonalnie o wspólnych celach społecznych, gospodarczych lub środowiskowych.

Kwalifikowalność wydatków oceniana jest nie tylko na podstawie zgodności z kryteriami kwalifikowalności opisanymi w pkt 22 Regulaminu, ale przede wszystkim wynika z uzasadnienia realizacji działania (pkt 17 Części B wniosku o dofinansowanie projektu) i celu projektu oraz uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta (pkt 6 Części A wniosku o dofinansowanie projektu). Przykładowe typy działań mieszczące się w OT 7 wskazuje poradnik „Gospodarka wodno-ściekowa” zamieszczony na stronie www.wsparciemiast.pl. Ostatecznie jednak typ działania, rodzaj wydatków muszą być dopasowane jak najlepiej do realizacji celu projektu. Wydatki związane m.in. z budową, modernizacją lub przebudową i remontami istniejącej infrastruktury wodno-kanalizacyjnej są kwalifikowalne. Koszty renowacji kanałów sanitarnych metodą rękawów wykonanych z włókna szklanego termoutwardzalnych mogą być zatem kosztem kwalifikowalnym, o ile przeprowadzenie renowacji tych kanałów jest niezbędne do realizacji działania, przyczynia się do osiągnięcia jego celu i wpisuje się w realizację celu projektu. Dodatkowe informacje o sposobie budowy projektu – identyfikacji potrzeb, określaniu celu i efektów, a także budowaniu spójnych ze sobą działań realizujących cel/cele projektu zawiera poradnik „Jak przygotować projekt w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast”, zamieszony na stronie www.wsparciemiast.pl.

Tak, działanie/podziałanie sprowadzające się do remontu sieci kanalizacji sanitarnych wpisuje się w istotę interwencji opisywanych wskaźnikiem produktu W24P – Liczba ukończonych nowych inwestycji lub modernizacji związanych z siecią kanalizacyjną lub oczyszczalniami ścieków.

Zgodnie z definicją partnera krajowego zawartą w Regulaminie, partner krajowy to „gmina lub powiat lub ich związek połączony z Miastem funkcjonalnie poprzez wspólne dla danego obszaru cele”. Wskazane spółki komunalne prawa handlowego nie mogą być zatem partnerem. Mogą natomiast zostać podmiotem wybranym przez beneficjenta lub partnera do realizacji działania/poddziałania dotyczącego gospodarki wodno-ściekowej na obszarze miasta. W takiej sytuacji, zgodnie z rozdziałem 13 Regulaminu, „zarówno w budżecie, który będzie załącznikiem do umowy o dofinansowanie, jak i w sprawozdaniach, konieczne będzie wskazanie podmiotu, który będzie ponosił wydatek, lub podstawy jego wyboru”. Wybór taki winien zostać dokonany w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa, a ponoszony przez ten podmiot wydatek zgodny ze wszystkimi wskazanymi w Regulaminie kryteriami kwalifikowalności. Ponadto, przepływy finansowe pomiędzy beneficjentem/partnerem krajowym, a spółką komunalną winny odbywać się także na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa. W odniesieniu do spółek komunalnych można wskazać kilka, powszechnie spotykanych w praktyce samorządowej, podstaw takich przepływów. Należą do nich w szczególności: dopłaty do kapitału (o ile zostały przewidziane w umowie spółki), podwyższenie kapitału zakładowego oraz rekompensaty w związku z wykonywaniem usług użyteczności publicznej. Przed przekazaniem finansowania spółce komunalnej w ramach projektu, konieczne jest również zweryfikowanie założeń planowanego wsparcia finansowego pod kątem wykluczenia bądź stwierdzenia możliwości występowania pomocy publicznej. Zachęcamy jednocześnie do zapoznania się z poradnikiem „Podmioty realizujące projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast” dostępnym na stronie: https://wsparciemiast.pl/baza-wiedzy/wymogi-formalne/poradniki-metodyczne/, w którym kompleksowo omówione zostały kwestie podmiotów, które mogą realizować projekt przygotowywany przez miasto-wnioskodawcę.

Partnerem krajowym w projekcie może być jednostka samorządu terytorialnego tj. gmina, powiat lub ich związek, tworzące z miastem obszar powiązany funkcjonalnie o wspólnych celach społecznych, gospodarczych lub środowiskowych. Jeżeli zatem pomiędzy miastem a gminą wiejską powiązania takie istnieją, a działanie związane z gospodarką wodno-ściekową wynikać będzie z uzasadnionych diagnozą potrzeb miasta i gminy wiejskiej, będzie spójne z celami strategicznymi miasta i gminy wiejskiej, a miasto zdecyduje się na realizację projektu partnerskiego, to wówczas partnerem krajowym może być gmina wiejska. Podkreślić należy jednocześnie, że miasto decydujące się na realizację działania partnerskiego musi uzgodnić z partnerem krajowym zasady współpracy oraz prawa i obowiązki partnera związane z realizacją projektu, w tym w szczególności zasady finansowania realizowanych przez partnera krajowego działań (lub ich części) oraz zapewnienia trwałości działań. Gmina wiejska, która będzie partnerem krajowym projektu, będzie mogła – jako podmiot uprawniony do ponoszenia wydatków kwalifikowanych – ponosić wydatki na realizację uzgodnionego działania w wysokości i w sposób uregulowany w umowie partnerstwa krajowego. Wzór umowy partnerstwa krajowego stanowi załącznik nr 3 do Regulaminu naboru.

Kwalifikowalność wydatków oceniana jest nie tylko na podstawie zgodności z kryteriami kwalifikowalności opisanymi w pkt 22 Regulaminu, ale przede wszystkim wynika z uzasadnienia realizacji działania (pkt 17 Części B wniosku o dofinansowanie projektu) i celu projektu oraz uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta (pkt 6 Części A wniosku o dofinansowanie projektu). Jeśli wskaźnik produktu W25P Pojemność wybudowanych zbiorników retencyjnych, w tym małych obiektów retencyjnych nie odpowiada zawartości merytorycznej działania, to zgodnie z Regulaminem naboru możemy pozostawić to działanie nieowskaźnikowane na tym etapie. Brak wskaźnika nie jest błędem.

Zgodnie z zapisami Regulaminu naboru projekt i zaplanowane w nim działania powinny być sporządzone w oparciu o dokument lub dokumenty strategiczne Miasta (…), przyjęte lub uchwalone przez Miasto lub partnerstwo jednostek samorządu terytorialnego w skład, którego wchodzi Miasto. W związku z tym, oprócz wskazania we wniosku o dofinasowanie zapisów z obowiązującej strategii Miasta dotyczących skanalizowania i zaopatrzenia w wodę, warto – szczególnie w opisywanej sytuacji – dokonać przeglądu posiadanych i przyjętych przez Miasto innych niż strategia rozwoju programów strategicznych, programów rozwoju, planów (w tym np. planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych) lub innych dokumentów planistycznych w zakresie polityki rozwoju, z których wynika potrzeba podniesienia jakości sieci wodno-kanalizacyjnej i wskazać je jako podstawę formułowania projektu.

Katalog wydatków kwalifikowanych związanych z realizacją działań/poddziałań w ramach Programu Rozwoju Miast ma charakter otwarty. Oznacza to, że wydatek może być wydatkiem kwalifikowanym pod warunkiem spełnienia kryteriów określonych w rozdziale 22.1 Regulaminu. Wydatki takie muszą być powiązane z przedmiotem projektu, niezbędne do jego realizacji i mają służyć wyłącznie osiągnięciu celów i rezultatów projektu oraz Programu Rozwoju Miast. Ocena kwalifikowalności wynika przede wszystkim z uzasadnienia realizacji działania i celu projektu, a także uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta. Należy również pamiętać, że każde działanie/poddziałanie ma w istotny sposób przyczynić się do poprawy sytuacji Miasta i podniesienia jakości życia mieszkańców. Zatem, wydatki poniesione na budowę, rozbudowę i modernizację infrastruktury ściekowej, w tym oczyszczalni ścieków, w zakresie ujętym w VI AKPOŚK 2022, a także poza tym zakresem oraz wydatki na budowę sieci kanalizacji sanitarnej w aglomeracji, która spełnia wymagania Dyrektywy 91/271/EWG, gdzie wskaźnik koncentracji całej aglomeracji jest wyższy niż 120 RLM/1 km, mogłyby stanowić koszt kwalifikowany kompleksowego działania w ramach przebudowy, rozbudowy lub modernizacji istniejącej infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, o ile inwestycje te przyczyniają się do osiągnięcia celu działania i wpisują się w realizację celu całego projektu.

Katalog wydatków kwalifikowanych w ramach Programu Rozwoju Miast ma charakter otwarty. Oznacza to, że wydatek może być wydatkiem kwalifikowanym pod warunkiem spełnienia kryteriów określonych w rozdziale 22.1 Regulaminu. Wydatki takie muszą być związane z przedmiotem projektu, niezbędne do jego realizacji i mają służyć wyłącznie osiągnięciu celów i rezultatów projektu oraz Programu Rozwoju Miast. Ocena kwalifikowalności wynika przede wszystkim z uzasadnienia realizacji działania i celu projektu, a także uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta. Należy również pamiętać, że każde działanie/poddziałanie ma w istotny sposób przyczynić się do poprawy sytuacji Miasta i podniesienia jakości życia mieszkańców. Koszt odtworzenia nawierzchni jezdni, w przypadku wykonywania robót instalacyjnych infrastruktury wodno-kanalizacyjnej w pasie drogowym mógłby stanowić koszt kwalifikowany kompleksowego działania/poddziałania w ramach przebudowy, rozbudowy lub modernizacji istniejącej infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, ale w ograniczonym, niezbędnym i uzasadnionym technicznie zakresie.

Wydatki poniesione na budowę sieci kanalizacji sanitarnej, czy modernizację oczyszczalni ścieków, nie muszą wprost wynikać z „Krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych” i mogłyby stanowić koszt kwalifikowany kompleksowego działania w ramach przebudowy, rozbudowy lub modernizacji istniejącej infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, o ile inwestycje te przyczyniają się do osiągnięcia celu działania i wpisują się w realizację celu całego projektu. Należy bowiem pamiętać, że katalog wydatków kwalifikowanych związanych z realizacją działań/poddziałań w ramach Programu Rozwoju Miast ma charakter otwarty. Oznacza to, że wydatek może być wydatkiem kwalifikowanym pod warunkiem spełnienia kryteriów określonych w rozdziale 22.1 Regulaminu. Wydatki takie muszą być powiązane z przedmiotem projektu, niezbędne do jego realizacji i mają służyć wyłącznie osiągnięciu celów i rezultatów projektu oraz Programu Rozwoju Miast. Ocena kwalifikowalności wynika przede wszystkim z uzasadnienia realizacji działania i celu projektu, a także uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta. Należy również pamiętać, że każde działanie/poddziałanie ma w istotny sposób przyczynić się do poprawy sytuacji Miasta i podniesienia jakości życia mieszkańców. Jednocześnie zachęcamy do śledzenia pytań i odpowiedzi publikowanych na stronie www.wsparciemiast.pl (podobną informację zawiera odpowiedź na pytanie nr 15 w obszarze OT 7. Gospodarka wodno-ściekowa).

Katalog wydatków kwalifikowanych związanych z realizacją działań/poddziałań w ramach Programu Rozwoju Miast ma charakter otwarty. Oznacza to, że wskazany wydatek może być wydatkiem kwalifikowanym pod warunkiem spełnienia kryteriów określonych w rozdziale 22.1 Regulaminu. Wydatki takie muszą być powiązane z przedmiotem projektu, niezbędne do jego realizacji i mają służyć wyłącznie osiągnięciu celów i rezultatów projektu oraz Programu Rozwoju Miast. Ocena kwalifikowalności wynika przede wszystkim z uzasadnienia realizacji działania i celu projektu, a także uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta. Należy również pamiętać, że każde działanie/poddziałanie ma w istotny sposób przyczynić się do poprawy sytuacji Miasta i podniesienia jakości życia mieszkańców. Co do zasady, cytowane w pytaniu przykładowe przedsięwzięcia prezentowane w Poradniku OT7- Gospodarka wodno-ściekowa, dotyczą poprawy bilansu wodnego oraz zmniejszenia zagrożenia podtopieniami, powodziami i suszą, poprzez zintegrowane podejście do przeciwdziałania skutkom zmian klimatycznych. Zatem, wydatki poniesione na budowę, przebudowę lub remont urządzeń wodnych i infrastruktury towarzyszącej, w celu zapewnienia bezpieczeństwa powodziowego i przeciwdziałania suszy, wydatki na rozwój systemów melioracyjnych obejmujących ujmowanie wód opadowych i roztopowych oraz ich magazynowania w profilach glebowych lub zbiornikach retencyjnych (poprawa bilansu wodnego), a także wydatki na przeprowadzenie badań, analiz, diagnoz i ekspertyz, sporządzenia koncepcji, przygotowania dokumentacji technicznej wraz z uzyskaniem wymaganych opinii, uzgodnień i pozwoleń, w tym na wykonanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej na budowę zbiornika retencyjnego, który został wskazany jako konieczny do wykonania na podstawie modelowania hydrodynamicznego w danym rejonie miasta, mogłyby stanowić koszt kwalifikowany kompleksowych działań/podziałań w ramach poprawy bilansu wodnego oraz zmniejszenia zagrożenia podtopieniami, powodziami i suszą, o ile inwestycje te przyczyniają się do osiągnięcia celu działania i wpisują się w realizację celu całego projektu. Zgodnie z Regulaminem naboru do poszczególnych działań należy przypisać adekwatne wskaźniki produktu i rezultatu, ujęte i szczegółowo opisane w Poradniku „Wskaźniki projektowe, poradnik metodyczny”, który umieszczony jest na stronie: www.wsparciemiast.pl. Przykładowe, wskazane w ww. poradniku, przedsięwzięcia, które mogą prowadzić do osiągnięcia określonych wskaźników nie stanowią katalogu zamkniętego, co oznacza, że także nieujęte na wskazanej wyżej liście przedsięwzięcia mogą prowadzić do osiągnięcia określonego wskaźnika. Jednocześnie należy podkreślić, że jeżeli żaden ze wskazanych w dokumencie wskaźników produktu lub rezultatu nie odpowiada zawartości merytorycznej działania, to zgodnie z Regulaminem naboru możemy pozostawić to działanie nieowskaźnikowane (nie przewiduje się tworzenia własnych wskaźników). Brak wskaźnika nie jest więc błędem.

O ile samo występowanie inwestycji (budowa kanalizacji sanitarnej) na obszarze aglomeracji, wyznaczonej zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 27 lipca 2018 r. w sprawie sposobu wyznaczania obszarów i granic aglomeracji jest wystarczające do uznania działania/poddziałania za ekonomicznie uzasadnione, o tyle w przypadku pozostałych inwestycji należy syntetycznie przedstawić ekonomiczne uzasadnienie takiego działania/poddziałania, w szczególności odnosząc się do wskaźnika koncentracji będącej progiem ekonomicznej opłacalności (nie jest wymagane załączanie dodatkowych dokumentów, w tym studium wykonalności). Jednocześnie podkreślamy, że na etapie składania wniosku o dofinansowanie należy podać koszty działania/poddziałania ze wskazaniem wydatków kwalifikowalnych i wartości wnioskowanego dofinansowania oraz przedstawić uzasadnienie poszczególnych pozycji budżetowych (część B wniosku o dofinansowanie).

Katalog wydatków kwalifikowanych związanych z realizacją działań/poddziałań w ramach Programu Rozwoju Miast ma charakter otwarty. Oznacza to, że wydatek może być wydatkiem kwalifikowanym pod warunkiem spełnienia kryteriów określonych w rozdziale 22.1 Regulaminu. Wydatki takie muszą być powiązane z przedmiotem projektu, niezbędne do jego realizacji i mają służyć wyłącznie osiągnięciu celów i rezultatów projektu oraz Programu Rozwoju Miast. Ocena kwalifikowalności wynika przede wszystkim z uzasadnienia realizacji działania i celu projektu, a także uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta. Należy również pamiętać, że każde działanie/poddziałanie ma w istotny sposób przyczynić się do poprawy sytuacji Miasta i podniesienia jakości życia mieszkańców. Zatem, wydatki poniesione na budowę sieci kanalizacji sanitarnej, czy modernizację oczyszczalni ścieków zarówno w aglomeracji, która spełnia wymagania Dyrektywy 91/271/EWG, jak i nie spełnia jej wymagań mogą stanowić koszt kwalifikowany kompleksowego działania w ramach przebudowy, rozbudowy lub modernizacji istniejącej infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, o ile inwestycje te przyczyniają się do osiągnięcia celu działania i wpisują się w realizację celu całego projektu. Jednocześnie zachęcamy do śledzenia pytań i odpowiedzi publikowanych na stronie www.wsparciemiast.pl (podobną informację zawiera odpowiedź na pytanie nr 15 w obszarze OT 7. Gospodarka wodno-ściekowa).

Koszt odtworzenia nawierzchni jezdni, w przypadku wykonywania robót instalacyjnych infrastruktury wodno-kanalizacyjnej w pasie drogowym mógłby stanowić koszt kwalifikowany kompleksowego działania/poddziałania w ramach przebudowy, rozbudowy lub modernizacji istniejącej infrastruktury wodno-kanalizacyjnej (w ramach obszaru OT.7), ale w ograniczonym, niezbędnym i uzasadnionym technicznie zakresie, pod warunkiem spełnienia kryteriów określonych w rozdziale 22.1 Regulaminu naboru. Szersze wyjaśnienie w tym zakresie zawiera odpowiedź na pytanie nr 16 w obszarze OT 7. Gospodarka wodno-ściekowa. Zachęcamy Państwa również do śledzenia wszystkich pytań i odpowiedzi publikowanych na stronie www.wsparciemiast.pl.

Dla działania polegającego na udzieleniu grantów dla mieszkańców na gromadzenie wody deszczowej, możliwy jest dobór wskaźnika W25P Pojemność wybudowanych zbiorników retencyjnych, w tym małych obiektów retencyjnych2 [m3], o ile zbiorniki, w których będzie gromadzona deszczówka zostaną wyposażone w systemy rozsączające. Zgodnie z definicją przedstawioną w Poradniku metodycznym „Wskaźniki projektowe” (fiszka wskaźnika), małe obiekty retencyjne to także przydomowe zbiorniki na deszczówkę wyposażone w instalacje rozsączające.

Regulamin naboru nie przesądza o sposobie konstruowania działań. Miasto samo decyduje o zakresie działania, ale nie zachęcamy do sztucznego podziału, nieuzasadnionego realizacją celu projektu. Przy wyodrębnianiu działań należy zwrócić uwagę, aby miały one logiczny sens i stanowiły odrębną od pozostałych działań zamkniętą część projektu mającą wspólny cel. Zgodnie z Rozdziałem 11.1 Regulaminu naboru, jeżeli wartość działania (rozumiana jako wartość dofinansowania działania, a nie poszczególnych inwestycji obejmujących różne ulice), będzie równa bądź wyższa od 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych, to w przypadku uwzględnienia w nim robót budowlanych obowiązkowe będzie dołączenie do wniosku o dofinansowanie prawomocnego pozwolenia na budowę. Jeżeli w projekcie uwzględnione zostaną dwa działania, a wartość każdego z nich będzie równa lub wyższa niż 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych, to konieczność przedstawienia prawomocnego pozwolenia na budowę dotyczy każdego z tych działań. Jeżeli wartość jednego z działań będzie niższa niż 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych, to wówczas nie ma obowiązku załączenia prawomocnego pozwolenia na budowę dla takiego działania do wniosku o dofinansowanie. Pamiętać należy, że w każdym obszarze tematycznym miasto może zaplanować maksymalnie dwa działania, jednak liczba działań podstawowych ogółem nie może przekroczyć 15. Biorąc zatem powyższe pod uwagę, w ramach obszaru tematycznego OT 7 – Gospodarka wodno-ściekowa, miasto może przygotować maksymalnie 2 działania, w tym dotyczące budowy na sieci kanalizacji sanitarnej w kilku ulicach (w konfiguracji zaproponowanej przez miasto). Wartości tych działań determinować będą wymóg posiadania i załączenia prawomocnego pozwolenia na budowę. Informacja o sposobie oceny punktu 15 i 16 umieszczona jest w aktualnościach na stronie wsparciemiast.pl pod adresem https://wsparciemiast.pl/wp-content/uploads/2024/12/wyjasnienia-do-oceny-pkt.-15-i-16-czesci-B-wniosku-o-dofinansowanie.pdf.

W ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast nie ma możliwości łączenia źródeł finansowania na realizację inwestycji. Ponadto, środki z ww. Programu nie mogą stanowić wkładu własnego dla inwestycji finansowych z innych źródeł. Wnioskodawca może realizować działania infrastrukturalne w formule „zaprojektuj i wybuduj”, jednak w przypadku działań, których wartość stanowi równowartość lub jest większa niż 35% wartości dofinansowania działań podstawowych, konieczne jest uzyskanie i załączenie do Wstępnej Propozycji Projektu prawomocnego pozwolenia na budowę pod rygorem negatywnej oceny formalnej Wstępnej Propozycji Projektu. W przypadku działań, których wartość jest mniejsza niż 35% wartości dofinansowania działań podstawowych decyzja o zastosowaniu formuły „zaprojektuj i wybuduj” może skutkować obniżeniem liczby punktów w ramach kryterium „Przygotowanie do realizacji” (zgodnie z kartą oceny merytorycznej). Tym samym obniża to szanse na zakwalifikowanie się miasta do podpisania umowy o dofinansowanie. Jednocześnie należy pamiętać, że inwestycja powinna wpisywać się w cel działania, cel projektu i cele Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast. Ponadto wszystkie działania na etapie Wstępnej Propozycji Projektu muszą spełniać wszystkie kryteria formalne, w tym związane z posiadaniem decyzji środowiskowych o których mowa w rozdziale 11.1 Regulaminu naboru tj. – dla przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (art. 59 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2024 r. poz. 1112) i rozporządzenie Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839) – prawomocna decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach; – dla przedsięwzięć, o których mowa w art. 59 ust. 2 ww. ustawy – prawomocną decyzję lub zgłoszenie, co do którego organ nie wniósł sprzeciwu, o których mowa w art. 96 ust. 1 ww. ustawy, o ile przedsięwzięcie nie posiada decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; – dla innych przedsięwzięć niż te wymienione w punkcie 1 i 2 – oświadczenie wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem, że przedsięwzięcie nie oddziałuje znacząco na obszar Natura 2000. Informacja o sposobie oceny gotowości (punkt 15 i 16 fiszki działania) umieszczona jest na stronie wsparciemiast.pl pod adresem https://wsparciemiast.pl/wp-content/uploads/2024/12/wyjasnienia-do-oceny-pkt.-15-i-16-czesci-B-wniosku-o-dofinansowanie.pdf.

Wszelkie działania zgłoszone w ramach Wstępnej Propozycji Projektu oceniane są zgodnie z regulaminem pod względem „diagnozy problemów miasta, celów projektu, uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi ujętymi we wskazanych dokumentach strategicznych”. W związku z powyższym należy się spodziewać, iż działanie na etapie oceny merytorycznej uzyska tym wyższą ocenę, im bardziej dane działanie będzie wynikało z przywołanego dokumentu strategicznego/operacyjnego/dziedzinowego. Na etapie przygotowania Wstępnej Propozycji Projektu to do Wnioskodawcy należy analiza posiadanych przez Miasto dokumentów strategicznych i wskazanie takiego dokumentu i takich zapisów w jego treści, które nie pozostawiają wątpliwości, iż zamierzenie inwestycyjne spełnia w najwyższym stopniu warunki stawiane przez regulamin naboru (wynikanie z rzeczywistych potrzeb, wpisywanie się konkretnego działania w długofalową politykę rozwoju miasta, wpływ działania na dokonanie realnej zmiany w Mieście).

Koszt zakupu inteligentnych systemów zbiórki odpadów może być kosztem kwalifikowalnym, o ile ich zakup będzie niezbędny do realizacji działania, przyczyni się do osiągnięcia jego celu, wpisze się w realizację celu projektu i celu Programu Rozwoju Miast, a jednocześnie spełni kryteria kwalifikowalności wydatków opisane w Rozdziale 22 Regulaminu. Aby ustalić na jakich zasadach gmina może wyposażyć właścicieli nieruchomości w inteligentne systemy odbioru odpadów należy uprzednio przeanalizować obowiązujące w tym zakresie uregulowania (uchwały rady gmin) dotyczące możliwości i zasad pokrywania przez gminę kosztów wyposażenia nieruchomości w pojemniki lub worki do zbierania odpadów komunalnych oraz kosztów utrzymywania pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, a także regulacje dotyczące finansowania przez gminę gospodarowania odpadami. Jednocześnie należy ustalić, czy planowane do nabycia inteligentne systemy odbioru odpadów będą stanowiły środki trwałe. W oparciu o wyniki analiz gmina powinna zdecydować o możliwościach oraz warunkach/zasadach sytuowania inteligentnych systemów zbiórki odpadów na terenie spółdzielni mieszkaniowych. Pamiętać przy tym należy, że zgodnie z Rozdziałem 26 Regulaminu środki trwałe nabyte z udziałem środków finansowych Programu Rozwoju Miast mogą być sprzedawane, wynajmowane lub dzierżawione (o ile analiza uregulowań przesądzi o takiej konieczności) w czasie realizacji projektu lub w okresie trwałości projektu wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody KIK-OP oraz SECO/SDC.

Analizując kwestię wystąpienia pomocy publicznej w przypadku dofinansowania budowy kompostowni bębnowej należy odnieść się do zapisów art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. W myśl zapisów artykułu 107 ust. 1 TFUE „z zastrzeżeniem innych postanowień przewidzianych w Traktatach, wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi”. Bazując na przesłankach zawartych w art. 107 ust. 1 TFUE pomoc publiczna wystąpi o ile łącznie spełnione są następujące warunki: a) pomoc przyznana jest przez Państwo członkowskie lub przy użyciu środków pochodzących z zasobów Państwa, b) pomoc ma charakter selektywny, c) pomoc powoduje przysporzenie na rzecz konkretnego przedsiębiorstwa, d) pomoc grozi zakłóceniem lub zakłóca konkurencję oraz wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Odnosząc się do przesłanki, czy pomoc przyznana jest przez Państwo członkowskie lub przy użyciu środków pochodzących z zasobów Państwa należy zwrócić uwagę, że środki pochodzące z Programu Szwajcarsko-Polskiej Współpracy (dalej Programu) będą spełniać tę przesłankę. Pochodzą one bowiem z zasobów będących w dysponowaniu Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej i wydatkowe są na warunkach określonych przez Ministerstwo. W zakresie przesłanki selektywności środków należy zwrócić uwagę, że środki pochodzące z Programu nie mają charakteru środków ogólnych (czyli środków, które mają zastosowanie wobec wszystkich przedsiębiorstw we wszystkich sektorach gospodarki w danym Państwie członkowskim, jak np. w przypadku większości ogólnokrajowych środków fiskalnych). Są to środki przyznawane w sposób selektywny, w związku z tym przesłanka będzie spełniona. W zakresie kolejnej przesłanki tj. czy pomoc powoduje przysporzenie na rzecz konkretnego przedsiębiorstwa należy zwrócić uwagę, że w myśl przepisów o pomocy publicznej pojęcie przedsiębiorcy nie odnosi się do formy prowadzonej działalności, a do jej zakresu (podejście funkcjonalne). Każdy podmiot (niezależne od formy prawnej) prowadzący działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług lub oferowaniu produktów traktowany jest jako przedsiębiorca w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej. W tym znaczeniu do przedsiębiorstw zalicza się nie tylko osoby prowadzące działalność na własny rachunek np. spółki handlowe, ale też m.in. stowarzyszenia prowadzące regularną działalność gospodarczą, jednostki samorządu terytorialnego oraz ich jednostki organizacyjne, czy też uczelnie wyższe. Dla ustalenia, czy dany podmiot jest przedsiębiorcą nie ma znaczenia czy działa dla zysku, czy też prowadzi działalność po kosztach. Znaczenie ma fakt świadczenia usług lub oferowania towarów na rynku. Tym samym w przypadku spółki komunalnej, która prowadzić będzie działalność związaną z produkcją i oferowaniem kompostu spełniona będzie definicja przedsiębiorcy w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE. Na rynku produkcji kompostu działa wiele podmiotów świadczących usługi z zakresu produkcji kompostu i jego sprzedaży w związku z tym planowana w tym zakresie działalność spółki należy uznać za działalność komercyjną. W związku z tym należy zaznaczyć, że dofinansowanie przyznane w ramach Programu spowoduje poprawę pozycji konkurencyjnej Spółki w porównaniu z pozycją innych przedsiębiorstw ponieważ Spółka uzyska środki na przygotowanie inwestycji nie musząc jednocześnie ponieść pełnych nakładów na realizację projektu. Analizując kwestię wpływu na wymianę handlową należy zwrócić uwagę, że zgodnie z zapisami pkt 190-191 Zawiadomienie Komisji w sprawie pojęcia pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej pomoc publiczna dla przedsiębiorstw stanowi pomoc państwa na mocy art. 107 ust. 1 Traktatu, jeżeli „wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi”. W tym względzie nie jest konieczne ustalenie, czy pomoc ma faktyczny wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi, lecz tylko, czy może wpłynąć na taką wymianę. W szczególności według orzecznictwa sądów unijnych „w przypadku gdy pomoc przyznana przez państwo członkowskie umacnia pozycję przedsiębiorstwa w stosunku do innych przedsiębiorstw konkurujących z nim w ramach wewnątrzunijnej wymiany handlowej, należy uznać, że pomoc wywiera wpływ na tę wymianę handlową. Podsumowując, na podstawie informacji przedstawionych w pytaniu (niezależnie od wariantu) dofinansowanie budowy kompostowni bębnowej ze środków Programu stanowi pomoc publiczną. Tym samym dofinansowanie w ramach Programu może zostać przyznane wyłącznie w ramach: a) pomocy de minimis; b) regionalnej pomocy inwestycyjnej. W przypadku ubiegania się o pomoc de minimis należy mieć na uwadze ograniczenie w postaci kwoty pomocy. Zgodnie z zapisami art. 3 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 2023/2831 „całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez jedno państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć 300 000 EUR w okresie trzech lat” rozumianych, zgodnie z pkt 11 Preambuły tegoż Rozporządzenia, w sposób ciągły. Jedno przedsiębiorstwo obejmuje podmioty powiązane w rozumieniu ww. Rozporządzanie. Jednocześnie w rozumieniu zapisów pkt 5 Preambuły Rozporządzenia Komisji (UE) nr 2023/2831 „przedsiębiorstwa, których nie łączą żadne stosunki, z wyjątkiem faktu, że każde z nich jest bezpośrednio powiązane z tym samym organem publicznym lub tymi samymi organami publicznymi, nie powinny być jednak traktowane jako powiązane ze sobą. Uwzględnić należy w związku z tym szczególną sytuację jednostek gospodarczych, które są kontrolowane przez ten sam organ publiczny lub te same organy publiczne, w którym lub w których jednostki gospodarcze mogą posiadać niezależne uprawnienia decyzyjne”. Tym samym w przypadku np. jednostek organizacyjnych JST każda z nich posiada odrębny limit pomocy de minimis. Uwzględniając potencjalne miejsce realizacji inwestycji, w sytuacji ubiegania się o Regionalną Pomoc Inwestycyjną należy mieć na uwadze konieczności wykazania, że pomoc zostanie przyznana na inwestycję początkową rozumie się inwestycję określoną w art. 2 pkt 49 Rozporządzenia KE nr 651/2014 tj. inwestycję w rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne i prawne, związaną z: utworzeniem nowego zakładu, zwiększeniem zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu, dywersyfikacją produkcji zakładu poprzez wprowadzenie produktów lub usług dotąd niewytwarzanych lub nieświadczonych przez ten zakład, zasadniczą zmianą całościowego procesu produkcji produktu lub produktów, których dotyczy inwestycja w ten zakład. Koszty objęte tym rodzajem pomocy mogą obejmować m.in. koszty inwestycji w rzeczowe aktywa trwałe [obejmujące grunty (jednocześnie należy zaznaczyć, że koszty pozyskania gruntów nie są kwalifikowane w ramach Programu), budynki, instalacje, maszyny, urządzenia] oraz wartości niematerialne i prawne (z zastrzeżeniem, że w przypadku dużych przedsiębiorstw koszty wartości niematerialnych i prawnych są kwalifikowalne jedynie do wysokości 50% całkowitych kwalifikowalnych kosztów inwestycji początkowej). Maksymalny poziom dofinansowania na realizację inwestycji przez Spółkę komunalną na terenie województwa lubelskiego może wynieść maksymalnie 50% kosztów kwalifikowanych. W kontekście ubiegania się o Regionalną Pomoc Inwestycyjną należy mieć na uwadze, że podmiot ubiegający się o ten rodzaj pomocy zobowiązany jest wnieść wkład finansowy w wysokości, co najmniej 25% kosztów kwalifikowalnych pochodzący ze środków własnych lub zewnętrznych źródeł finansowania, w postaci wolnej od wszelkiego publicznego wsparcia finansowego. Jednocześnie podkreślić należy, że przedstawiona wyżej informacja nie ma charakteru obowiązującego – wnioskodawca będzie zobowiązany do wykonania testu pomocy publicznej do każdego działania/poddziałania, który ostatecznie wykaże, czy dane działanie/poddziałanie będzie objęte pomocą publiczną.

Do Wstępnej Propozycji Projektu należy załączyć jedynie wymagane Regulaminem naboru załączniki, wśród których nie znajdują się plany zagospodarowania terenu czy projekt budowlany. Regulamin stanowi, że w przypadku działań, których wartość jest równa bądź wyższa od 35% wartości dofinansowania działań podstawowych do Wstępnej Propozycji Projektu należy obligatoryjnie dołączyć wymagane prawem prawomocne pozwolenia na budowę lub zgłoszenia (od których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu) do wszystkich inwestycji (niezależnie od ich wartości) realizowanych w ramach działania. W opisanym przypadku (tj. gdy wartość działania jest równa bądź wyższa od 35% wartości dofinansowania działań podstawowych) nieprzedstawienie prawomocnych pozwoleń na budowę/zgłoszeń, od których organ nie wniósł sprzeciwu skutkuje negatywną oceną Wstępnej Propozycji Projektu w ramach oceny formalnej. Dla działań o wartości poniżej 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych, które obejmują jedną lub wiele inwestycji wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia nie ma obowiązku załączenia pozwoleń na budowę lub zgłoszeń, ani innych dokumentów lub decyzji (za wyjątkiem – o ile są wymagane: prawomocnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przypadku działań realizujących przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 59 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; prawomocnej decyzji lub zgłoszenia, co do którego organ nie wniósł sprzeciwu, o których mowa w art. 96 ust. 1 ww. ustawy, o ile przedsięwzięcie nie posiada decyzji środowiskowej, w przypadku działań realizujących przedsięwzięcia, o których mowa w art. 59 ust. 2 ww. Ustawy oraz oświadczenia wraz z uzasadnieniem, że przedsięwzięcie nie oddziałuje na obszar Natura 2000) wskazujących na stopień przygotowania działania do realizacji. Oznacza to, że działania o wartości poniżej 35% wartości dofinansowania wszystkich działań podstawowych nie muszą być więc gotowe do realizacji na etapie składania Wstępnej Propozycji Projektu. Podkreślić jednak należy, że stopień przygotowania działania do realizacji podlega ocenie merytorycznej. Oceny stopnia przygotowania działania do realizacji dokonuje ekspert na podstawie zapisów pkt 15 i 16 części B Wstępnej Propozycji Projektu. W pkt 15 części B wniosku – w odniesieniu do działań infrastrukturalnych – Miasto będzie musiało dla każdego zamierzenia inwestycyjnego wykazać: informacje o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowalne (dla działek ewidencyjnych, które są niezbędne dla realizacji inwestycji), informacje o lokalizacji inwestycji (wskazać na dokumenty umożliwiające lokalizację inwestycji, np. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego/prawomocną decyzja o warunkach zabudowy, prawomocna decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego / inne) oraz wszystkie posiadane przez podmiot realizujący prawomocne decyzje, uzgodnienia i pozwolenia administracyjne (należy m.in. wskazać wszelkie uzgodnienia związane np. z terenami kolejowy mi, lasami państwowymi, wodami, zabytkami), jeżeli są one wymagane przepisami prawa do uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia. Jeżeli miasto nie posiada wymaganych dla danej inwestycji decyzji administracyjnych, nie ma podstaw do lokalizacji inwestycji lub nie dysponuje prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowalne to w pkt 16 części B Wstępnej Propozycji Projektu będzie musiał wskazać planowany termin ich uzyskania. W części B wniosku o dofinansowanie Miasto przedstawia również opis działania (tj. zakres działania i jego uzasadnienie w pkt 17), a także wpływ działania na zasadę upowszechnienia włączenia społecznego (pkt 9) i upowszechnienie kwestii łagodzenia zmian klimatu i przystosowania się do nich oraz uwzględnienia kwestii środowiskowych (pkt 10). Zakres opisu jest kwestią bardzo indywidualną i zależną od specyfiki oraz od szczegółów stanu faktycznego oraz od celów realizowanych przez działanie. We wniosku należy opisać przyczynę/problem/potencjał, z którego wynika potrzeba realizacji działania oraz sposób pozyskania wiedzy o potrzebie jego realizacji; określić cel działania, a także spójność celu działania z celami strategicznymi miasta, celami projektu i celami Programu. Należy opisać wpływ działania na rozwiązanie zdiagnozowanych problemów i zwiększenie zasobów wewnętrznych. Opis powinien dać kompletny obraz realizacji całego działania od fazy przygotowawczej do fazę wdrożeniowej. Należy wykazać komplementarność z innymi działaniami. Należy wskazać, czy działanie generuje możliwość upowszechniania dobrych praktyk w innych jednostkach samorządu terytorialnego (replikowalność). W zakresie pytania o koszty związane z przygotowaniem poniesione przed złożeniem wniosku o dofinansowanie to ważne jest, że okres kwalifikowalności wydatków rozpoczął się w dniu ogłoszenia naboru. W związku z powyższym, koszty poniesione od dnia ogłoszenia naboru (7 marca 2024 r.) są kosztami kwalifikowanymi. Zatem można je ujmować w budżecie projektu. Koszty powinny być skorelowane z zakresem działania. Jednocześnie należy sprawdzić czy planowane przez Państwa wydatki spełniają wszystkie warunki kwalifikowalności określone w Rozdziale 22.1 Regulaminu naboru.

Koszt zakupu elektrycznych śmieciarek może być kosztem kwalifikowanym, o ile ich zakup będzie niezbędny do realizacji planowanego działania, wynika z uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta (pkt 6 Części A wniosku o dofinansowanie projektu), przyczyni się do osiągnięcia tych celów, wpisze się w cele Programu Rozwoju Miast, a jednocześnie spełni kryteria kwalifikowalności wydatków opisane w Rozdziale 22 Regulaminu. Co do zasady własność zakupionego sprzętu będzie należała do tego podmiotu, który będzie dokonywał wydatku kwalifikowalnego na jego zakup. W zależności od tego, w jaki sposób zostanie zaplanowana realizacja działania podmiotem takim może być zarówno beneficjent, jak i związek międzygminny/powiatowo-gminny jako partner krajowy (powiązany funkcjonalnie z beneficjentem poprzez wspólne dla obszaru funkcjonalnego cele) oraz inny podmiot uprawniony do ponoszenia wydatków kwalifikowanych (w tym spółka komunalna). Jednocześnie należy podkreślić, że spółka z mniejszościowym udziałem gminy (poniżej 50%) nie jest – co do zasady – innym podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatku kwalifikowanego (nie mieści się bowiem w definicji spółki komunalnej, przyjętej dla potrzeb tego Programu, chyba, że miasto wykaże podstawę prawną do przekazania finansowania takiej spółce. Szczegółowy opis zasad dotyczących podmiotów, które mogą realizować projekt przygotowywany przez miasto – wnioskodawcę opisuje poradnik pt. Podmioty realizujące projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast umieszczony na stronie wsparciemiast.pl pod adresem – https://wsparciemiast.pl/poradnik-podmioty-realizujace-projekt/.

Koszt zakupu elektrycznych śmieciarek może być kosztem kwalifikowanym, o ile ich zakup będzie niezbędny do realizacji planowanego działania, wynikać będzie z uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta (pkt 6 Części A wniosku o dofinansowanie projektu), przyczyni się do osiągnięcia tych celów, wpisze się w cele Programu Rozwoju Miast, a jednocześnie spełni kryteria kwalifikowalności wydatków opisane w Rozdziale 22 Regulaminu. Pamiętać należy, że zgodnie z Rozdziałem 26 Regulaminu naboru środki trwałe nabyte w ramach projektu mogą być sprzedawane, wynajmowane, dzierżawione lub obciążane hipoteką w czasie realizacji projektu lub w okresie trwałości projektu wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody KIK-OP. Jednocześnie podkreślić należy, że partner krajowy (którym może być związek międzygminny, połączony z miastem funkcjonalnie poprzez wspólne dla danego obszaru cele) jest podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowanych i może – na własną rzecz i we własnym imieniu – dokonywać zakupów w ramach działania partnerskiego (przy zachowaniu wszystkich uwarunkowań określonych w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, Regulaminie naboru i umowie partnerstwa krajowego). Jednocześnie zachęcamy do śledzenia zakładki „pytania i odpowiedzi” na stronie www.wsparciemiast.pl

Dokonanie działań modernizacyjnych/remontowych na obiektach budowalnych wymaga posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowalne. Aby miasto mogło przeprowadzić takie działania musiałoby dysponować tytułem prawnym umożliwiającym mu dokonanie remontów/modernizacji na obiekcie budowalnym (który najczęściej jest składową częścią nieruchomości), sytuowanym na nieruchomości stanowiącej własność spółdzielni lub wspólnoty mieszkaniowej. Brak tytułu prawnego do nieruchomości, na której sytuowane są obiekty budowlane co do zasady uniemożliwia przeprowadzenie opisanych wyżej działań. W przypadku rozważanego zakupu altan miasto powinno zbadać, czy i na jakich zasadach może sytuować altany na gruntach nie stanowiących własności miasta. Powinno też zbadać, czy altany, których zakup rozważa nie będą stanowiły środków trwałych. Zgodnie bowiem z Rozdziałem 26 Regulaminu środki trwałe nabyte z udziałem środków finansowych Programu Rozwoju Miast mogą być sprzedawane, wynajmowane lub dzierżawione (o ile analiza uregulowań przesądzi o takiej konieczności) w czasie realizacji projektu lub w okresie trwałości projektu wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody KIK-OP oraz SECO/SDC. Ustalenia wymaga również, czy i na jakich zasadach gmina może wyposażyć właścicieli nieruchomości w inteligentne systemy odbioru odpadów i czy planowane do nabycia inteligentne systemy odbioru odpadów będą stanowiły środki trwałe. Warto też zbadać możliwość i zasadność zaplanowania działania grantowego kierowanego do spółdzielni lub wspólnot mieszkaniowych. Pamiętać, jednakże należy, że takie działanie/poddziałanie grantowe powinno być uzasadnione potrzebami wynikającymi z diagnozy, być niezbędne do realizacji celu projektu i celu Programu Rozwoju Miast. Zachęcamy również do zapoznania się z odpowiedzią na pytanie nr 2 opublikowane w zakładce „Pytania i odpowiedzi – OT-8 Zarządzanie odpadami” na stronie www.wsparciemiast.

Zgodnie z Regulaminem naboru „Na każdym etapie Programu Miasta są zobowiązane do działania zgodnie z zasadami „6R”10 i wyboru takiego sposobu realizacji działań, który ogranicza negatywne skutki dla klimatu/środowiska lub co najmniej zapewnia neutralność. Wnioskodawcy muszą ocenić, czy działanie jest narażone na znaczące ryzyko związane ze zmianami klimatu, degradacją środowiska i zagrożeniami naturalnymi, a także czy może ono potencjalnie mieć znaczący wpływ na emisję gazów cieplarnianych i/lub środowisko oraz tworzyć nowe lub nasilać istniejące zagrożenia. W przypadku znaczącego ryzyka lub potencjalnego wpływu wnioskodawcy muszą wskazać odpowiednie środki zaradcze.” W tym aspekcie miasto planując zakup śmieciarek z napędem spalinowym musi dokonać analizy, której wynik należy wpisać w pkt. 10 fiszki projektowej. Trudno będzie sklasyfikować działanie, w ramach którego zostaną nabyte samochody z napędem spalinowym jako działanie neutralne lub pozytywne dla klimatu i środowiska.

Wskaźnik W57R „Liczba osób znajdujących się w niekorzystnej sytuacji społecznej, które poprawiły swoje zdolności adaptacyjne lub uzyskały nowe możliwości funkcjonowania” jest wskaźnikiem z obszaru tematycznego „11. Mniejszości i grupy w niekorzystnej sytuacji społecznej”. Wskaźniki z tego obszaru mogą być stosowane do planowania i rozliczenia efektów działań skierowanych bezpośrednio do „osób znajdujących się w niekorzystnej sytuacji społecznej”, jak też działań podejmowanych w innych obszarach jako miary potwierdzającej realizację zasady horyzontalnej „Upowszechnianie włączenia społecznego”. Przypisanie wskaźników do planowanych działań jest zadaniem wnioskodawcy i będzie oceniane pod kątem poprawności doboru, jak też realizmu wyznaczonych wartości docelowych. Szczegółowe informacje nt. podejścia do stosowania wskaźnika W57R zostały przedstawione w poradniku metodycznym „Wskaźniki projektowe”. Podano tam m.in. definicję „osoby znajdującej się w niekorzystnej sytuacji społecznej” (we wniosku należy wyjaśnić, dlaczego grupa docelowych beneficjentów proponowanego działania kwalifikuje się do tej kategorii) oraz opisano metody weryfikacji faktu pozyskania przez nią nowych możliwości funkcjonowania. Decydując się na ten wskaźnik miasto będzie zobowiązane prowadzić i udostępniać Operatorowi Programu „Zestawienie liczby osób znajdujących się w niekorzystnej sytuacji społecznej, które (…) uzyskały nowe możliwości funkcjonowania”. Podstawą dla tego zestawienia ma być imienny rejestr beneficjentów prowadzony przez wykonawcę działania. W opisanym przypadku bazowa wartość wskaźnika wynosi 0 (nikt nie został jeszcze wpisany do imiennego rejestru i nie został jeszcze wykazany w Zestawieniu), a wartość docelowa 240, bo planuje się, że tyle osób znajdujących się w niekorzystnej sytuacji społecznej uzyska nowe możliwości funkcjonowania. Wskaźnik W66P „Odsetek mieszkańców potwierdzających poprawę jakości usług świadczonych przez urząd miejski [%]” przypisany jest do obszaru tematycznego „12. Zaangażowanie obywatelskie i przejrzystość”, ale może być stosowany również dla działań z innych obszarów jako miara potwierdzająca realizację zasady horyzontalnej „Dobre rządzenie (w tym partycypacja społeczna)”. Wskaźnik ten został objaśniony w poradniku „Wskaźniki projektowe”. Jego zastosowanie wymaga dwukrotnego przeprowadzenia badań ankietowych (na podstawie danych z roku poprzedzającego złożenie KPP i w ostatnim roku realizacji projektu) wśród wszystkich mieszkańców, którzy w wybranym miesiącu (tym samym w obu edycjach badania) skorzystają z usług Urzędu Miasta. Wartość wskaźnika liczymy jako udział pozytywnych odpowiedzi na pytanie „Jak oceniasz jakość usług świadczonych przez Urząd Miasta?” (skala odpowiedzi 5-cio stopniowa: „bardzo dobrze”, „dobrze”, „trudno powiedzieć”, „źle”, „bardzo źle”). Na etapie WPP wnioskodawca deklaruje w opisie działania skalę oczekiwanego wzrostu wskaźnika (w punktach procentowych). Na etapie KPP wartością bazową będzie wynik pierwszego badania zaś wartość docelowa zostanie wyliczona zgodnie z deklaracją złożoną przez wnioskodawcę w WPP.

Przedstawiona interpretacja jest poprawna. Jedno działanie może obejmować kilka lokalizacji stanowiących wiązkę skoordynowanych inicjatyw mających wspólny cel. Jeżeli łączna jego wartość przekroczy 35% wartości dofinansowania działań podstawowych, dla każdej inwestycji w ramach działania należy przedstawić wszystkie prawomocne decyzje o pozwoleniu na budowę lub zgłoszeniu, w stosunku do których organ nie wniósł sprzeciwu. Proszę pamiętać o konieczności potwierdzenia, czy działanie polegające na zazielenianiu przestrzeni miejskiej ma oparcie w dokumentach strategicznych miasta, planach lub innych dokumentach o charakterze planistycznym.

Działania związane z opracowaniem koncepcji zagospodarowania terenów zielonych w mieście jest możliwe do realizacji w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast. Wśród szerokiego wachlarza działań, jakie mogą być finansowane w ramach OT9 przewidziano także możliwość przygotowania opracowań, analiz, strategii, planów, programów, standardów i procedur dotyczących ochrony przyrody i bioróżnorodności wdrożonych w mieście, a także przygotowania dokumentacji technicznej wraz z uzyskaniem wymaganych opinii, uzgodnień i pozwoleń w zakresie przyczyniającym się do realizacji celu szczegółowego jakim jest ochrona przyrody i bioróżnorodności. Proponowany zakres działania wpisuje się także bezpośrednio w zasady horyzontalne, w tym upowszechnienie kwestii łagodzenia zmian klimatu i przystosowanie się do nich oraz uwzględnienie kwestii środowiskowych. Także planowane szerokie zaangażowanie mieszkańców w proces konsultacji projektu jest zgodne z zasadą upowszechnienia włączenia społecznego. Temu typowi działań przyporządkowany został wskaźnik W36P „Liczba nowych opracowań, analiz, strategii, planów, programów, standardów i procedur dotyczących ochrony przyrody i bioróżnorodności wdrożonych w mieście”. Szczegółowe informacje dotyczące wskaźnika zawarte są w poradniku: „Wskaźniki projektowe, poradnik metodyczny” s.101-102. Poradnik umieszczony jest na stronie: www.wsparciemiast.pl, w zakładce: Baza wiedzy, Wymogi formalne. Jednocześnie należy pamiętać, że kwalifikowalność wydatków oceniana jest nie tylko na podstawie zgodności z kryteriami kwalifikowalności opisanymi w pkt 22 Regulaminu, ale przede wszystkim wynika z uzasadnienia realizacji działania (pkt 17 Części B wniosku o dofinansowanie projektu) i celu projektu, uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta (pkt 6 Części A wniosku o dofinansowanie projektu).

Montaż stacji pomiarowych jakości powietrza może być zrealizowana w ramach OT9_Ochrodna przyrody i różnorodność biologiczna. Należy zadbać o uzasadnienie realizacji działania (pkt 17 Części B wniosku o dofinansowanie projektu) i celu projektu, a także o uzasadnienie potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta (pkt 6 Części A wniosku o dofinansowanie projektu). Sama kwalifikowalność wydatków oceniana jest na podstawie zgodności z kryteriami kwalifikowalności opisanymi w pkt 22 Regulaminu.

Związek Miast Polskich nie oferuje miastom przygotowującym wnioski aplikacyjne w ramach P-SPRM badań ankietowych dotyczących kształtowania zieleni miejskiej. Takie badanie można przeprowadzić samodzielnie, lub w oparciu o usługi komercyjne dostępne na rynku.

Proporcja finansowania 63,76% do 36,24% musi być zachowana na poziomie wszystkich działań podstawowych, a nie działań w OT9. Możliwa jest zatem sytuacja, w której działania zgłaszane w ramach OT9 będą finansowane wyłącznie z SECO, a z SDC będą finansowane działania w ramach obszarów OT 10 i OT 11, zachowując właściwą proporcję dla wszystkich działań podstawowych.

Kryteria kwalifikowalności wydatków w P-SPRM określa punkt 22.1 regulaminu naboru. Do opisywanego przypadku odnoszą się w szczególności podpunkty 3, 4 i 5, czyli: „Wydatki muszą być związane z przedmiotem umowy o dofinansowanie i zostały wymienione w budżecie projektu. Wydatki muszą być proporcjonalne i niezbędne do realizacji projektu; Wydatki są wykorzystywane wyłącznie do osiągnięcia celów i rezultatów projektu oraz Programu Rozwoju Miast, zgodnie z zasadami oszczędnego gospodarowania i efektywnego wykorzystywania zasobów finansowych.” Budowa sieci kanalizacyjnej, która ma obsłużyć również podmioty prywatne, w tym przedsiębiorców, nie jest przesłanką do wyłączenia (całościowego, bądź częściowego) kwalifikowalności kosztów zadania. Budowa sieci kanalizacyjnej jest zadaniem publicznym. W związku z powyższym, budowa sieci kanalizacji sanitarnej może być kwalifikowana w 100%, pod ogólnymi warunkami regulaminowymi. W opisie działania należy wykazać wszystkie cele działania, polegającego na budowie nowej kanalizacji sanitarnej (np. środowiskowe i gospodarcze), a także w powiązaniu z celami uzasadnić racjonalność takich, a nie innych rozwiązań inżynieryjnych i kosztowych.

Co do zasady miasto może przekazać obsługę stacji innemu podmiotowi w drodze umowy. Należy jednak mieć na uwadze, że w przypadku, w którym obsługa taka miałaby następować odpłatnie, a Miasto planuje pokryć te wydatki ze środków Programu, może zachodzić potrzeba wyłonienia podmiotu obsługującego stację w trybie konkurencyjnym. Z tego względu, na etapie opracowywania wniosku o dofinansowanie warto poddać analizie przepisy ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska i ocenić, czy istnieje podstawa prawna do współpracy z GIOŚ i przekazania finansowania na jej działania w zakresie objętym planowanym porozumieniem, czy też należy zastosować przy wyborze podmiotu obsługującego stację tryb konkurencyjny. Należy też pamiętać, że środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne wytworzone, nabyte lub ulepszone z udziałem środków finansowych Programu Rozwoju Miast mogą być przenoszone na inny podmiot, w szczególności mogą być sprzedawane, a także mogą być wynajmowane, dzierżawione lub obciążane hipoteką w czasie realizacji projektu lub w okresie trwałości projektu wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody KIK-OP oraz SECO/SDC zgodnie z Art. 4.15 pkt 7 Regulacji.

Boisko typu Orlik jest obiektem sportowym, którego charakterystyka sprawia, że trudno jest zakwalifikować je jako inwestycję w ramach obszaru tematycznego 9 – Ochrona przyrody i różnorodność biologiczna. Dodatkowe elementy infrastruktury, takie jak systemy retencji wód opadowych czy planowane nasadzenia, nie determinują zasadniczej funkcji boiska. Nadrzędnym zadaniem w PSPRM jest opracowanie listy działań, które odpowiadają na zdiagnozowane problemy oraz realizują cele rozwojowe zawarte w dokumentach strategicznych miasta oraz cele Programu. W przypadku, gdy budowa obiektu przyczynia się do poprawy zdrowia mieszkańców, projekt ten wpisuje się w obszar 10 – Zdrowie i pomoc społeczna. Natomiast, jeżeli obiekt ma na celu integrację mieszkańców, można go zakwalifikować do obszaru 12 – Zaangażowanie obywatelskie i przejrzystość. Należy jednak na etapie sporządzania Wstępnej Propozycji Projektu w sposób przekonujący uzasadnić, iż wiodąca funkcja boiska realizuje jeden z określonych celów. W sytuacji, gdy obiekt pełni przede wszystkim rolę boiska szkolnego, działanie to nie będzie uznane za zgodne z Regulaminem. Zachęcamy też do przejrzenia wcześniejszych pytań i odpowiedzi, gdzie podobne kwestie były poruszane, być może będą one inspiracją w przygotowaniu tego konkretnego działania.

Stopień gotowości do realizacji działania podlega ocenie zgodnie z kryteriami określonymi w regulaminie naboru oraz w karcie oceny merytorycznej. Dla przedsięwzięć wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót (które opisywane są w sekcji 15.1) dla wykazania pełnej gotowości – czego efektem będzie maksymalna ocena tego przedsięwzięcia w kryterium „Przygotowanie do realizacji” – wymagane jest potwierdzenie posiadania prawomocnego pozwolenia na budowę. Dla pozostałych przedsięwziąć (tj. niewymagających uzyskania pozwolenia/zgłoszenia), które opisywane są w sekcji 15.2. należy wskazać wszystkie wymagane prawem decyzje i uzgodnienia, które warunkują uruchomienie danego przedsięwzięcia. W przypadku braku wymaganych uzgodnień w sekcji 16.2. („Harmonogram”) należy wskazać, kiedy zostaną one pozyskane. W opisanej sytuacji brak zgody na wycinkę nie pozwoli uzyskać maksymalnej liczby punktów w tzw. kryterium „gotowości”.

Wskaźnik obejmuje liczbę utworzonych placówek lub wprowadzonych rozwiązań z zakresu pomocy społecznej, czyli mieści w sobie także wybudowanie nowego obiektu i utworzenie w nim placówki świadczącej usługi długoterminowej opieki nad osobami potrzebującymi wsparcia. Szczegółowe informacje dotyczące wskaźnika zawarte są w poradniku: „Wskaźniki projektowe, poradnik metodyczny” s. 110-112. Poradnik umieszczony jest na stronie: www.wsparciemiast.pl, w zakładce: Baza Wiedzy, Wymogi formalne. Wskazane działanie jest zatem możliwe do realizacji w ramach programu (Cel IV – Wzmocnienie systemów społecznych) o ile wynika z pogłębionej diagnozy potrzeb oraz znajduje swoje potwierdzenie w długofalowej strategii miasta i jest powiązany z celami rozwojowymi, w tym przypadku takimi, które służą wzmocnieniu systemów społecznych. Zachęcam także do zapoznania się z odpowiedziami na pytania numer: 56 i 97.

Zgodnie z pkt. 14.1 Regulaminu: Upowszechnienie włączenia społecznego, wśród obowiązkowych do spełnienia zasad horyzontalnych jest uwzględnienie zapewnienia dostępności usług, infrastruktury. Podkreśla to odniesienie w tym samym punkcie Regulaminu do wdrożenia koncepcji uniwersalnego projektowania. Z kolei pkt. 22.2 Regulaminu wskazuje wydatki na budowę i modernizację obiektów budowlanych jako wydatki kwalifikowane. Wskazane w pytaniu działanie jest możliwe do realizacji w ramach Programu (Cel IV – Wzmocnienie systemów społecznych) o ile wynika z pogłębionej diagnozy potrzeb, np. z przeprowadzonego audytu dostępności budynku oraz znajduje swoje potwierdzenie w długofalowej strategii miasta i jest powiązany z celami rozwojowymi, w tym przypadku takimi, które służą poprawie dostępności do usług i infrastruktury.

Niezależny Samodzielny Zakład Podstawowej Opieki Zdrowotnej, jako jednostka organizacyjna miasta będąca samodzielnym publicznym zakładem podstawowej opieki zdrowotnej, może być innym podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych i otrzymać środki na realizację działania lub poddziałania, o ile zostaną wypełnione warunki wskazane w art. 114 ust. 1 lub z art. 114 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej. Jako inny podmiot uprawniony do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych NSZPOZ może w niezbędnym zakresie zabezpieczyć wkład własny na realizację działania. Szczegóły dotyczące możliwości przekazywania przez miasta środków jednostkom organizacyjnym oraz podmiotom prowadzącym działalność leczniczą jako podmiotom uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych zawiera opracowanie pt. ”Podmioty realizujące projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast”, opublikowany na stronie https://wsparciemiast.pl/baza-wiedzy/wymogi-formalne/poradniki-metodyczne/.

Odpowiadając na Państwa pytania w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że analiza wystąpienia pomocy publicznej każdorazowo wymaga weryfikacji czy dany środek spełnia przesłanki określone w art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Bazując na przesłankach zawartych w art. 107 ust. 1 pomoc publiczna wystąpi, o ile łącznie spełnione są następujące warunki: pomoc przyznana jest przez Państwo członkowskie lub przy użyciu środków pochodzących z zasobów Państwa, pomoc ma charakter selektywny, pomoc powoduje przysporzenie na rzecz konkretnego przedsiębiorstwa, pomoc grozi zakłóceniem lub zakłóca konkurencję oraz wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Odnosząc się do przesłanki, czy pomoc przyznana jest przez Państwo członkowskie lub przy użyciu środków pochodzących z zasobów Państwa należy zwrócić uwagę, że środki pochodzące z Programu będą spełniać tę przesłankę. Pochodzą one bowiem z zasobów będących w dyspozycji MFiPR i wydatkowe są na warunkach określonych przez MFiPR. W zakresie przesłanki selektywności środków należy zwrócić uwagę, że środki pochodzące z Programu nie mają charakteru środków ogólnych (czyli środków, które mają zastosowanie wobec wszystkich przedsiębiorstw we wszystkich sektorach gospodarki w danym Państwie członkowskim, jak np. w przypadku większości ogólnokrajowych środków fiskalnych). Są to środki przyznawane w sposób selektywny, w związku z tym przesłanka będzie spełniona. Odnosząc się do kolejnej przesłanki tj. czy pomoc powoduje przysporzenie na rzecz konkretnego przedsiębiorstwa należy zwrócić uwagę, że przedsiębiorstwem w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej jest każdy podmiot świadczący usługi lub oferujący towary niezależnie od formy prowadzonej działalności oraz tego czy działa dla zysku. W tym znaczeniu do przedsiębiorstw zalicza się nie tylko osoby prowadzące działalność na własny rachunek np. spółki handlowe, ale też m.in. spółki prowadzące regularną działalność gospodarczą, jednostki samorządu terytorialnego oraz ich jednostki organizacyjne, czy też uczelnie wyższe. Dla ustalenia, czy dany podmiot jest przedsiębiorcą nie ma znaczenia czy działa dla zysku, czy też prowadzi działalność po kosztach. W przypadku podmiotów planujących komercyjne świadczenie usług medycznych (tj. świadczenie poza kontraktem z NFZ, odpłatnych dla pacjentów) spełniona będzie definicja przedsiębiorstwa. W tym zakresie należy zwrócić uwagę, że na rynku działa wiele podmiotów komercyjnych w tym również podmiotów z kapitałem zagranicznym. W związku z tym wsparcie ze środków Programu podmiotu świadczącego komercyjne usługi medyczne będzie mieć wpływ na konkurencję oraz na wymianę handlową wewnątrzwspólnotową, a co za tym idzie wsparcie takiego podmiotu spełniać będzie przesłanki pomocy publicznej. Z kolei w sytuacji, w której podmiot planuje prowadzenie działalności w oparciu o kontrakt z NFZ możliwe jest uznanie, na podstawie zapisów pkt 24 Zawiadomienia KE w sprawie pojęcia pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, że podmiot ten nie będzie działał jako przedsiębiorca. W związku z tym brak będzie spełnienia przesłanek określonych w art. 107 ust. 1 TFUE, a tym samym dofinansowanie ze środków Programu nie będzie stanowiło pomocy publicznej. Zatem w ocenie wystąpienia pomocy publicznej kluczowe znaczenia ma, czy dofinansowanie ze środków Programu zostanie przeznaczone na inwestycje w infrastrukturę związaną ze świadczeniem usług realizowanych w ramach kontraktu z NFZ. Jednocześnie na podstawie zapisów pkt 207 Zawiadomienia KE w przypadku infrastruktury wykorzystywanej co do zasady do działalności niegospodarczej (np. szpital działający w oparciu kontrakt z NFZ) dopuszczalne jest prowadzenie działalności gospodarczej w ograniczonym zakresie. Przykładem dla szpitala może być prowadzenie działalności pomocniczej związanej ze świadczeniem usług komercyjnych przy wykorzystaniu tej samej infrastruktury, która wykorzystywana jest do prowadzenia świadczeń w oparciu o kontrakt z NFZ. Takie prowadzenie działalności gospodarczej musi być jednak ograniczone do 20% rocznych zasobów danej infrastruktury. Przykładem może być np. tomograf komputerowy, którego roczny zasób godzin stanowi 1000 godzin na prowadzenie badań. W ramach kontraktu realizowane jest 800 godzin rocznie. Z kolei odpłatnie świadczone będą usługi wykorzystujące 200 godzin zasobu tomografu. W tym miejscu należy zaznaczyć, że działalność pomocnicza obejmować może zasoby o podwójnym wykorzystaniu. Nie ma możliwości uznania za działalność pomocniczą sytuacji, w której np. jeden tomograf przeznaczony jest na działalność objętą kontraktem z NFZ-et, a drugi przeznaczony na działalność gospodarczą. To co również istotne w przypadku prowadzenia podwójnej działalności (tj. objętej kontraktem z NFZ oraz komercyjnej) to konieczność prowadzenia zgodnie z pkt 206 Zawiadomienia KE, rozdzielności księgowej pomiędzy tymi działalnościami, zapewniającej, że środki z działalności niegospodarczej nie będą przekazywane na finansowanie działalności gospodarczej. Odpowiadając na Państwa pytania: Pyt.1. Jak wskazano powyżej, w przypadku gdy wsparcie ze środków Programu zostanie przeznaczone na infrastrukturę wykorzystywaną do prowadzenia działalności gospodarczej, wówczas stanowić będzie pomoc publiczną. Wówczas analizy wymaga możliwość ubiegania się o pomoc de minimis (w zakresie dostępnego limitu pomocy de minimis) lub/oraz regionalnej pomocy inwestycyjnej (w zakresie w jakim inwestycja wpisywać się będzie w inwestycję początkową, która zapoczątkuje nową działalność gospodarczą) lub/oraz pomoc inwestycyjną na infrastrukturę lokalną (w zakresie w jakim infrastruktura będzie udostępniana na równych i niedyskryminujących zasadach, a świadczenie usług będzie uwzględniało ceny rynkowe). Dodatkowo dla każdego rodzaju pomocy należy przeanalizować szczegółowe warunki ubiegania się o pomoc, które znajdą Państwo w „Poradniku Pomoc publiczna w projektach realizowanych w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast”, dostępnym w zakładce „Baza wiedzy” na stronie www.wsparciemiast.pl Pyt.2 W sytuacji, w której dofinansowanie ze środków Programu będzie przeznaczone na infrastrukturę wykorzystywaną do świadczenia usług w oparciu o kontrakt z NFZ, wówczas dofinansowanie nie będzie stanowiło pomocy publicznej. W takim przypadku dopuszczalne jest prowadzenie działalności gospodarczej w ograniczonym zakresie – na zasadach powyżej opisanej działalności pomocniczej. Dopuszczalne jest również świadczenie działalności typowej/towarzyszącej np. sklepik w szpitalu, bufet lub płatny parking. Dofinansowanie tego typu działalności nie ma wpływu na wymianę handlową. Pyt. 3. Prowadzenie mechanizmu monitorowania jest wymagane przez okres ekonomicznej użyteczności infrastruktury, który powinien być zgodny z okresem amortyzacji podatkowej. Zgodnie z przypisem 305 Zawiadomienia KE użytkowanie infrastruktury do celów gospodarczych można uznać za działalność pomocniczą, jeżeli wydajność przydzielana co roku na taką działalność nie przekracza 20% całkowitej rocznej wydajności infrastruktury. Przypis ten odnosi się do infrastruktury, która obejmować może pojedyncze elementy lub zestawy, w zależności od tego, w jaki sposób są one wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. W sytuacji, w której pojedyncze elementy infrastruktury mogą być niezależnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, każdy z tych elementów podlega monitorowaniu. Jednocześnie w sytuacji, w której prowadzenie działalności gospodarczej prowadzone jest w wyznaczonych godzinach w odniesieniu do np. pomieszczenia/gabinetu, monitorowanie obejmować może czas wykorzystania całego pomieszczenia/gabinetu.

Zapisy regulaminu ujęte w pkt. 22.1. regulują kwalifikowalność wydatków m.in. na poziomie ich zasadności, proporcjonalności i celowości. Szczególną uwagę należy zwrócić na zapis mówiący o tym, że wydatki są kwalifikowane, jeżeli związane są z przedmiotem umowy o dofinansowanie, zostały przedstawione w budżecie projektu, są proporcjonalne i niezbędne do realizacji projektu, a tym samym są wykorzystywane wyłącznie do osiągnięcia celów i rezultatów projektu. Jeżeli więc wydatki na realizację tak zdefiniowanego działania spełniają te warunki, mogą być uznane za wydatki kwalifikowane. Potwierdza to zapis ujęty w pkt.22.2. Katalog rodzajowy wydatków kwalifikowanych, który w ppkt. 1) jako spełniające kryteria kwalifikowalności wskazuje wydatki na: zakup usług, dostaw i robót budowlanych związanych z przygotowaniem, projektowaniem, konsultowaniem i realizacją działań. Czas kwalifikowalności wydatków jest tożsamy z okresem realizacji projektu. Planując realizację takiego działania należy też pamiętać o zachowaniu rezultatów projektu. Celem programu jest poprawa sytuacji danego miasta, dlatego działanie nie powinno mieć charakteru incydentalnego, ograniczającego się wyłącznie do czasu wdrażania projektów. W przypadku projektowania powstania nowego podmiotu możliwe jest postawienie przez Komitet Sterujący wymogów utrzymania operacjonalności nowopowstałego podmiotu. Od tego w jaki sposób nowopowstały podmiot zapewni swoje dalsze funkcjonowanie w czasie, gdy skończy się finansowanie z projektu „kosztów utrzymania pacjentów, wyżywienia, kosztów środków czystości, personelu, mediów i innych kosztów niezbędnych do funkcjonowania takiego podmiotu”, zależy możliwość zapewnienia trwałości rezultatów i osiągnięcia celów projektu.

Odpowiedź na podobne pytanie/problem można odnaleźć w pytaniu nr 169, w Zakładce „Wymogi formalne”. Zgodnie z definicją odbiorcy ostatecznego, zawartą w Regulaminie, pkt 2 ppkt 10 – „odbiorcą ostatecznym jest każdy kto odniesie korzyści w efekcie realizacji działań finansowanych w Programie Rozwoju Miast, np. m.in. mieszkaniec, uczeń, pacjent, organizacja pozarządowa czy przedsiębiorca”. Regulamin nie definiuje odbiorcy ostatecznego jako mieszkańca miasta. Należy założyć, że wśród pacjentów poradni specjalistycznych są mieszkańcy miasta i pacjenci nie będący mieszkańcami miasta, ale mający prawo do świadczeń udzielanych w utworzonych poradniach.

O zastosowaniu właściwego trybu wyboru Wykonawcy decyduje Miasto, mając na uwadze obowiązek przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców, a także w sposób przejrzysty i proporcjonalny zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego oraz regulacjami wewnętrznymi jednostki. Warto podkreślić, że wydatek poniesiony w okresie kwalifikowalności zostanie uznany za kwalifikowalny, jeśli został poniesiony zgodnie z Wytycznymi Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 27.11.2023 r. w zakresie udzielania zamówień w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy. Jednocześnie podkreślić należy, że zakres działania (organizacja występu artystycznego) powinien realizować cel działania spójny z celami projektu, celami strategicznymi miasta oraz z celami Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast, jak również wpisywać się odpowiedni obszar tematyczny Programu.

Zapisy regulaminu ujęte w pkt. 22.1. regulują kwalifikowalność wydatków m.in. na poziomie ich zasadności, proporcjonalności i celowości. Szczególną uwagę należy zwrócić na zapis mówiący o tym, że wydatki są kwalifikowane, jeżeli związane są z przedmiotem umowy o dofinansowanie, zostały przedstawione w budżecie projektu, są proporcjonalne i niezbędne do realizacji projektu, a tym samym są wykorzystywane wyłącznie do osiągnięcia celów i rezultatów projektu. Wspomniane działanie powinno zatem wynikać ze zdefiniowanej potrzeby i mieć swoje uzasadnienie w dokumentach strategicznych miasta. Kwalifikacja działania do właściwego obszaru tematycznego uzależniona jest od funkcji, jaką będzie spełniać produkt. Kwalifikowalność wydatków oceniana jest nie tylko na podstawie zgodności z kryteriami kwalifikowalności opisanymi w pkt 22 Regulaminu, ale przede wszystkim wynika z uzasadnienia realizacji działania (pkt 17 Części B wniosku o dofinansowanie projektu) i celu projektu, uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta (pkt 6 Części A wniosku o dofinansowanie projektu).

Z treści pytania wynika, że projekt jest realizowany w partnerstwie z powiatem. W ramach projektu miasto zamierza rozbudowywać sieć ciepłowniczą, a jednym z zadań jest budowa przyłącza do szpitala powiatowego. Szpital jest także właścicielem dokumentacji budowlanej oraz dysponuje pozwoleniem na budowę. W tak opisanej sytuacji zadanie związane z budową przyłącza do szpitala powinno być przypisane partnerowi krajowemu, który przekaże realizację szpitalowi, jako podmiotowi uprawnionemu do ponoszenia wydatków kwalifikowanych. We wniosku aplikacyjnym należy wskazać (w tabeli 15.1. części B wniosku) informacje potwierdzające gotowość do realizacji inwestycji (należy wskazać prawomocne pozwolenie na budowę udzielone szpitalowi). W budżecie działania (pkt 19 części B wniosku) należy wskazać szpital jako podmiot realizujący. Natomiast w treści wniosku (i w toku prowadzonej analizy) musi zostać udowodniona potrzeba uwzględnienia powiatu, jako istotnego partnera dla rozwiązania określonych problemów i potrzeb na obszarze objętym projektem. W konsekwencji partnerowi przypisuje się określony zakres zadań/działań do realizacji w ramach projektu. Zakres ten winien być przedstawiony w liście intencyjnym podpisanym z partnerem krajowym, który należy załączyć do wniosku o dofinansowanie dla miast ubiegających się o wsparcie w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast.

Istotną do rozstrzygnięcia, przed udzieleniem odpowiedzi dotyczącej kwestii wydatków kwalifikowanych, jest kwestia statusu przychodni. Co do zasady podmiotem uprawnionym do złożenia projektu jest wyłącznie miasto znajdujące się na liście 139 miast. Busko-Zdrój na tej liście się znajduje. Jeżeli organem założycielskim przychodni jest miasto uprawnione do udziału w konkursie, może ono we wniosku o dofinansowanie wskazać przychodnię jako realizatora projektu, ale wnioskodawcą pozostaje miasto. W drugim kroku miasto musi dokonać analizy problemów zdrowotnych na swoim obszarze, a także określić cele, jakie stawia sobie w ramach projektu. Jeżeli np. z analizy epidemiologicznej, a także analizy dostępności usług zdrowotnych (np. w oparciu o Mapę Potrzeb Zdrowotnych) oraz stanu bazy leczniczej, wynikać będzie np. poprawa stanu zdrowia, czy dostępu do nowoczesnych usług medycznych mieszkańców miasta aplikującego, można rozpocząć analizę potrzeb w zakresie poprawy dostępu oraz jakości świadczenia usług medycznych. Kwalifikowalność kosztów jest zatem pochodną zdiagnozowanych problemów, potrzeb oraz proponowanych rozwiązań. Elementem analizy powinny być rodzaje wydatków. Może się bowiem okazać, iż wydatki związane z poprawą efektywności energetycznej obiektu winny być finansowane w ramach OT5, zaś elementy związane z uzupełnieniem sprzętu medycznego placówki, a także zatrudnieniem dodatkowego personelu na czas realizacji projektu, mogą być finansowane w ramach działania wdrażanego w OT10. Istotnym elementem jest także zagwarantowanie braku podwójnego finansowania w projekcie tych samych wydatków np. w ramach opieki koordynowanej finansowanej ze środków NFZ i środków projektu.

Jeżeli działanie w projekcie obejmuje badania profilaktyczne i mają one charakter badań przesiewowych – mających na celu wczesne wykrycie chorób – to badania kierowane są do szerokiej populacji bezobjawowej. Jej podstawą są wszyscy mieszkańcy miasta i gminy, a nie wyłącznie pacjenci, którzy złożyli deklarację wyboru lekarza czyli „zapisani są do konkretnego podmiotu leczniczego”. Stroną w umowie o dofinansowanie nie będzie podmiot leczniczy, który ma ofertę badań przesiewowych wyłącznie dla grupy zarejestrowanych u siebie pacjentów. Z kolei uzasadnienie dla wyboru takiego, a nie innego działania w ramach projektu, takich a nie innych badań przesiewowych, musi wynikać z realnych potrzeb zdrowotnych mieszkańców. Ich zdefiniowanie zwykle pojawia się w programach polityki zdrowotnej gminy, które jako zadanie własne gminy (art.7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych) przyjmowane są przez radę miasta i gminy w formie uchwały i muszą być zgodne z ogólnokrajowymi strategiami zdrowotnymi oraz powinny odpowiadać na lokalne potrzeby zdrowotne. Szczególną uwagę należy zwrócić na art. 48 ust 1 i 1b ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz na sposób wdrożenia badań – wybór podmiotu lub podmiotów realizujących badania przesiewowe. Reasumując, obowiązek przyjęcia stosownej uchwały wynika z art. 7 ust.1 pkt 5, oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Jeżeli organem założycielskim szpitala jest powiat, a działanie zmierza do zakupu sprzętu dla szpitala, optymalnym rozwiązaniem jest przyjęcie partnerstwa krajowego jako formuły dla realizacji tego działania, choć partnerstwo krajowe nie jest obowiązkowe. Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej może być „innym podmiotem uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych” i otrzymać środki na realizację działania lub poddziałania, o ile zostaną wypełnione warunki wskazane w art. 114 ust. 1 lub z art. 114 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej. Jako inny podmiot uprawniony do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych SPZOZ może w niezbędnym zakresie zabezpieczyć wkład własny na realizację działania. Szczegóły dotyczące możliwości przekazywania przez miasta środków podmiotom prowadzącym działalność leczniczą jako podmiotom uprawnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych zawiera opracowanie pt. ”Podmioty realizujące projekt w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast”, opublikowany na stronie https://wsparciemiast.pl/baza-wiedzy/wymogi-formalne/poradniki-metodyczne/. Jeżeli działanie realizowane będzie w umowie partnerstwa krajowego to zgodnie z Regulaminem Naboru Projektów pkt.5: „Miasto i partner krajowy uzgadniają zasady współpracy oraz prawa i obowiązki dotyczące realizacji projektu. Współpraca może obejmować dowolną liczbę działań podstawowych. Wyniki ustaleń potwierdzają na etapie Wstępnej Propozycji Projektu w liście intencyjnym. Umowa partnerstwa krajowego powinna być zawarta przed zawarciem umowy o dofinansowanie projektu pomiędzy Miastem a KIK-OP. KIK-OP będzie wymagał przedstawienia kopii zawartych umów partnerstwa krajowego przed zawarciem umowy o dofinansowanie. Wzór umowy partnerstwa krajowego stanowi załącznik nr 3 do Regulaminu (…)”..)”.

Elementem analizy przeprowadzonej przez wnioskodawcę, oprócz problemów zdrowotnych, mogą być rodzaje wydatków. Np. wydatki związane z poprawą dostępności do usług zdrowotnych w szpitalu powiatowym nie muszą opierać swojego uzasadnienia o warunek przeprowadzenia badań profilaktycznych, a badania profilaktyczne nie muszą być warunkowane wcześniejszym wyposażeniem szpitala w odpowiedni sprzęt. Wnioskodawca może rozdzielić te aktywności na dwa poddziałania: doposażenia szpitala będącego własnością partnera krajowego – powiatu – oraz przeprowadzenie badań profilaktycznych. Odpowiednio ułożony harmonogram wdrożenia projektu może umożliwić szpitalowi złożenie oferty na przeprowadzenie badań profilaktycznych. Jeżeli wnioskodawca założy działanie/poddziałanie polegające na przeprowadzeniu badan profilaktycznych, a warunkiem ich przeprowadzenia będzie doposażenie placówki medycznej, koszty obu poddziałań będą kosztami kwalifikowanymi. Jednocześnie przyjęta logika wynikająca z treści pytania może prowadzić do dwóch wniosków. Po pierwsze zakup sprzętu wyłącznie na potrzeby przeprowadzenia jednego badania profilaktycznego może zostać uznany za nieefektywny ekonomicznie – bardziej celowe byłoby jego wypożyczenie na czas realizacji programu profilaktycznego (i rozliczenie kosztów wypożyczenia/dzierżawy sprzętu na czas realizacji program). Na drugą okoliczność zwraca uwagę sama treść pytania – zbędność zakupu sprzętu bez gwarancji wykorzystania go do jednego programu profilaktycznego, który uznany jest za to działanie, które ma rozwiązać zdiagnozowane problemy miasta.

Przed udzieleniem odpowiedzi na pytanie dotyczące kwestii wydatków kwalifikowanych, konieczne jest przybliżenie pojęcia deinstytucjonalizacji. W pewnym skrócie można interpretować to pojęcie jako proces zmierzający do zmniejszenia roli dużych instytucji (np. DPS) poprzez zapewnienie osobom korzystającym z pomocy społecznej godnych warunków z wykorzystaniem mniejszych form wsparcia osób zależnych w ich środowisku lokalnym. Z kolei przywołanie w pytaniu „kwestii horyzontalnych” może wiązać się z obowiązkiem realizacji i upowszechniania zasad horyzontalnych Programu Rozwoju Miast. Wśród nich jest włączenie społeczne. Z treści pytania nie wynika jednoznacznie z jakim rozwiązaniem mamy do czynienia. Jeżeli chodzi o „100 pobytów dla mieszkańców, którzy tego potrzebują” zapewnionych w DPS, jako ośrodku całodobowym – nie jest to forma deinstytucjonalizacji. Z kolei problem katalogu działań możliwych do sfinansowania w ramach programu został już wielokrotnie opisany w odpowiedziach na zadawane pytania. Zapisy regulaminu ujęte w pkt. 22.1. regulują kwalifikowalność wydatków m.in. na poziomie ich zasadności, proporcjonalności i celowości. Szczególną uwagę należy zwrócić na zapis mówiący o tym, że wydatki są kwalifikowane, jeżeli związane są z przedmiotem umowy o dofinansowanie, zostały przedstawione w budżecie projektu, są proporcjonalne i niezbędne do realizacji projektu, a tym samym są wykorzystywane wyłącznie do osiągnięcia celów i rezultatów projektu. Wspomniane działanie powinno zatem wynikać ze zdefiniowanej potrzeby i mieć swoje uzasadnienie w dokumentach strategicznych miasta lub partnera krajowego. Kwalifikowalność kosztów jest zatem pochodną zdiagnozowanych problemów, potrzeb oraz proponowanych rozwiązań, w tym formy, w jakiej to rozwiązanie będzie dostarczone w ramach działań projektowych.

Zapisy regulaminu ujęte w pkt. 22.1. regulują kwalifikowalność wydatków m.in. na poziomie ich zasadności, proporcjonalności i celowości. Szczególną uwagę należy zwrócić na zapis mówiący o tym, że wydatki są kwalifikowane, jeżeli związane są z przedmiotem umowy o dofinansowanie, zostały przedstawione w budżecie projektu, są proporcjonalne i niezbędne do realizacji projektu, a tym samym są wykorzystywane wyłącznie do osiągnięcia celów i rezultatów projektu. Jeżeli więc wydatki na zakup niezbędnego sprzętu do rehabilitacji spełniają te warunki mogą zostać uznane za kwalifikowane. Potwierdza to zapis ujęty w pkt. 22.2. Katalog rodzajowy wydatków kwalifikowanych, który w ppkt. 1) jako spełniające kryteria kwalifikowalności wskazuje wydatki na: zakup usług, dostaw i robót budowlanych związanych z przygotowaniem, projektowaniem, konsultowaniem i realizacją działań. Kwalifikowalne mogą być również świadczenia rehabilitacyjne dla mieszkańców. O kwalifikowaniu poszczególnych wydatków decydować będzie uwzględnienie ich w budżecie zatwierdzonego projektu. Niemniej jednak zaplanowane do realizacji działania powinny przyczyniać się do rozwiązania zidentyfikowanego w dokumencie strategicznym problemu lub wykorzystania potencjału. Zatem utworzone centrum nie powinno zakończyć działalności wraz z zakończeniem projektu.

Zakres działania ujęty we Wstępnej Propozycji Projektu musi wynikać z długofalowej strategii miasta i być powiązany z celami rozwojowymi, w tym przypadku takimi, które służą wzmocnieniu systemów społecznych. Istotne jest przeprowadzenie diagnozy, która pokaże zasadność realizacji działania opisanego w projekcie, a także pokaże problemy i potrzeby grupy znajdującej się w niekorzystnej sytuacji. Wydaje się, iż w przypadku inwestycji, o której mowa w pytaniu, konieczne jest udowodnienie, że dzieci i młodzież na terenie miasta, należą do takiej grupy oraz wymagają podjęcia szeregu interwencji, których celem jest poprawa ich sytuacji. Zatem bez dokonania takiej diagnozy i bez wskazania zakresu całego projektu i wszystkich działań realizujących jego cele nie da się jednoznacznie odpowiedzieć na postawione pytanie, przy czym żaden zapis regulaminu nie wskazuje, iż działanie takie jest niekwalifikowane. Jednocześnie polecamy pytanie 56 i odpowiedź, które znajdują się na stronie https://wsparciemiast.pl/pytania-i-odpowiedzi/#hfaq-post-4595 ).

Zakres działania ujęty we Wstępnej Propozycji Projektu musi wynikać z długofalowej strategii miasta i być powiązany z celami rozwojowymi, w tym przypadku takimi, które służą wzmocnieniu systemów społecznych. Istotne jest przeprowadzenie diagnozy, która pokaże zasadność realizacji działania opisanego w projekcie, a także pokaże problemy i potrzeby grupy znajdującej się w niekorzystnej sytuacji. Wymienione propozycje działań, zwłaszcza budowa hali sportowo-widowiskowej i budynku hotelowego, które zwykle mają charakter komercyjny, budzą wątpliwości co do wpisania się w obszar tematyczny 11. Z treści pytania nie wynika, że proponowane działania będą przede wszystkim wspierały mniejszości i grupy w niekorzystnej sytuacji społecznej i w jaki sposób będą kierowane do tych grup. Ważna zatem, aby cel i przedmiot działania ujęty we Wstępnej Propozycji Projektu wynikał i był powiązany z celami Programu, w tym przypadku takimi, które służą wzmocnieniu systemów społecznych.

W Szwajcarsko-Polskim Programie Współpracy istnieje obszar tematyczny 11 – „Mniejszości i grupy w niekorzystnej sytuacji społecznej”. Ramy Programu nie wskazują konkretnych, możliwych do przeprowadzenia działań skierowanych do ww. grup. Każde działanie proponowane we Wstępnej Propozycji Projektu powinno wynikać z logiki projektu i mieścić się w wymogach formalnych Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast. Swego rodzaju podpowiedź czy inspiracje dotyczące katalogu możliwych do przeprowadzenia działań skierowanych do grup defaworyzowanych zawarto w poradniku tematycznym dla tego obszaru oraz serii webinariów dotyczących OT-11. Materiały te dostępne są na stronie internetowej www.wsparciemiast.pl prowadzonej przez Związek Miast Polskich w zakładce „Baza wiedzy”.

Zgodnie z regulaminem (rozdział 11.1), działania umieszczone w WPP powinny zachować proporcję finansowania przez SECO (63,76%) oraz przez SDC (36,24%). Proporcja między SECO a SDC obliczana jest globalnie dla wszystkich działań WPP. Każde działania musi być w całości przyporządkowane do puli SDC lub SECO. Wskazanie, czy środki pochodzą z puli SDC, czy SECO nie wpływa na możliwość ich wydatkowania na działania bieżące lub majątkowe. W przypadku wsparcia działań opiekuńczo-wychowawczych – opieka żłobkowa, przedszkolna, szkolna i wsparcie społeczne – działanie może być finansowane ze środków SDC pod warunkiem, że w diagnozie miasto udowodni, że dzieci oraz ich rodziny na terenie miasta należą do grupy z obszaru tematycznego 11 oraz wymagają podjęcia szeregu interwencji, których celem jest poprawa ich sytuacji np. ułatwienie powrotu rodzicom na rynek pracy.

Zgodnie z odpowiedzią udzieloną w pytaniu 115 w bazie „Pytań i odpowiedzi” na stronie https://wsparciemiast.pl: „Każde działanie stanowi odrębną zamkniętą część projektu i jest wiązką skoordynowanych inicjatyw mających wspólny cel. Jedno działanie (lub jego część) może dotyczyć kilku obszarów tematycznych, niemniej jednak we wniosku o dofinansowanie należy wskazać główny (kluczowy) obszar tematyczny, w którym działanie jest realizowane i cel szczegółowy Programu, który działanie realizuje”. W tym kontekście należy uznać, iż zasadniczym kwalifikatorem przyporządkowania do danego obszaru tematycznego (i w konsekwencji źródła finansowania) jest cel jaki stawia sobie miasto definiując poszczególne zakresy działania. Pomocna może się także okazać analiza wskaźników i możliwość ich adekwatnego przyporządkowania do danego celu i obszaru tematycznego.

Wszystkie wymienione grupy społeczne łączą kluczowe aspekty ich potrzeb (wsparcia społecznego, zdrowotnego, dostępu do usług) i wyzwań (dyskryminacja i uprzedzenie, utrudniony dostęp do usług, izolacja społeczna). Zrozumienie tych wspólnych wyzwań jest kluczowe dla budowania bardziej inkluzywnego społeczeństwa. Poprzez identyfikację wspólnych problemów, możemy opracować rozwiązania, które przyniosą korzyści wszystkim tym grupom. Dlatego założenia Regulaminu (pkt 8) zmierzające do osiągnięcia celu głównego, wskazują cel szczegółowy IV i OT11 „Mniejszości i grupy w niekorzystnej sytuacji społecznej” jako obszar, w którym finansowane mogą być działania zmierzające do poprawy sytuacji wszystkich zidentyfikowanych w danej gminie grup osób wykluczonych lub zagrożonych wykluczeniem społecznym.

Podział źródeł finansowania nie wprowadza terminu działań „miękkich” i „twardych”. Jedynym rozróżnieniem działań pozostają cele szczegółowe i obszary tematyczne. Jedno działanie obejmujące jednocześnie przedsięwzięcie infrastrukturalne i przedsięwzięcie nieinfrastrukturalne może być realizowane w ramach jednego obszaru tematycznego, realizującego jeden cel szczegółowy. Przykład zawarty w pytaniu: działanie z zakresu włączenia społecznego grup seniorów i młodzieży jako grup w niekorzystnej sytuacji w mieście, wyczerpuje znamiona celu IV i OT11, które jednoznacznie wskazują jedno źródło finansowania: SDC. Nie ma możliwości przyporządkowania działania do dwóch źródeł finansowania.

Co do zasady, wszelkie działania związane z zapewnieniem dostępności usług i infrastruktury są w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast kwalifikowane (mówi o tym m.in. pkt 14.1 Regulaminu Naboru Projektów w ramach PS PRM). Jednocześnie działanie, o którym mowa winno wynikać z pogłębionej diagnozy potrzeb, przeprowadzonego audytu dostępności, określenia liczby osób w trudnej sytuacji społecznej, doświadczających trudności transportowych. Działanie takie winno także znajdować swoje potwierdzenie w długofalowej strategii miasta i być powiązane z celami rozwojowymi, w tym przypadku takimi, które służą poprawie dostępności do usług i infrastruktury. W tym kontekście wydaje się, iż sam zakup samochodu przeznaczonego do przewozu osób ze specjalnymi potrzebami winien być raczej elementem szerszego działania, a nie działaniem samym w sobie. Ponadto podejmując decyzję o ujęciu tego typu kosztu w ramach działania należy zwrócić uwagę na wpływ proponowanych elementów projektu na kwestie łagodzenia zmian klimatu oraz na wpływ działania na włączenie społeczne. Warto także zwrócić uwagę, w kontekście celów środowiskowych i zasad horyzontalnych, aby kupowany pojazd spełniał cechy niskoemisyjności.

W Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast nie ma możliwości łączenia różnych źródeł finansowania dla realizowanych działań. Program umożliwia sfinansowanie wyposażenia, np. żłobka, które nie jest elementem projektu inwestycyjnego. Należy jednak wykazać, że obiekt, który ma być doposażony i ma zapewnione finansowanie utrzymania, jest gotowy na przyjęcie wyposażenia oraz gotowy do realizacji zadań własnych. Poza tym ten element działania musi wynikać z uzasadnienia realizacji działania (pkt 17 Części B wniosku o dofinansowanie projektu) i celu projektu, uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta (pkt 6 Części A wniosku o dofinansowanie projektu).

Co do zasady, wszelkie działania związane z zapewnieniem dostępności usług i infrastruktury w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast są kwalifikowane (mówi o tym m.in. pkt 14.1 Regulaminu Naboru Projektów w ramach PS PRM). Jednocześnie, działanie, o którym mowa, powinno wynikać z pogłębionej diagnozy potrzeb, przeprowadzonego audytu dostępności oraz określenia liczby uczniów ze specjalnymi potrzebami, doświadczających trudności transportowych. Takie działanie powinno również znajdować potwierdzenie w długofalowej strategii miasta i być powiązane z celami rozwojowymi, w tym przypadku z celami, które służą poprawie dostępności do usług i infrastruktury. W tym kontekście wydaje się, że sam zakup samochodu przeznaczonego do dowozu dzieci ze specjalnymi potrzebami do szkół powinien być raczej elementem szerszego działania, a nie działaniem samym w sobie. Ponadto, podejmując decyzję o ujęciu tego typu kosztu w ramach działania, należy zwrócić uwagę na wpływ proponowanych elementów projektu na kwestie łagodzenia zmian klimatu oraz na włączenie społeczne. Warto również pamiętać, w kontekście celów środowiskowych i zasad horyzontalnych, aby kupowany pojazd spełniał cechy niskoemisyjności (zob. także odpowiedź nr 7 w sekcji: OT 11. Mniejszości i grupy w niekorzystnej sytuacji społecznej).

Kwalifikowalność wydatków oceniana jest nie tylko na podstawie zgodności z kryteriami kwalifikowalności opisanymi w pkt 22 Regulaminu, ale przede wszystkim wynika z uzasadnienia realizacji działania (pkt 17 Części B wniosku o dofinansowanie projektu) i celu projektu, uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta (pkt 6 Części A wniosku o dofinansowanie projektu). Zgodnie z pkt 22.2. Regulaminu, kwalifikowalne są wydatki m.in. na zakup usług, dostaw i robót budowlanych związanych z przygotowaniem, projektowaniem, konsultowaniem i realizacją działań. Realizacja ww. zadań w ramach programu jest możliwa, o ile spełnione zostaną kryteria kwalifikowalności wydatków wskazane w pkt 22.1. Regulaminu. Ponadto, wszelkie działania zgłoszone w ramach Wstępnej Propozycji Projektu, oceniane są zgodnie z regulaminem naboru pod względem ich zgodności z diagnozą problemów miasta, celami projektu, a także uzasadnieniem potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi ujętymi w dokumentach strategicznych miasta. Zatem przedstawione w pytaniu koszty (zarówno w odniesieniu do części 1, jak i 2 pytania), będą kwalifikowane przy założeniu, że będą spełnione ww. kryteria.

Kwalifikowalność wydatków oceniana jest nie tylko na podstawie zgodności z kryteriami kwalifikowalności opisanymi w pkt 22 Regulaminu, ale przede wszystkim wynika z uzasadnienia realizacji działania (pkt 17 Części B wniosku o dofinansowanie projektu) i celu projektu, a także uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta (pkt 6 Części A wniosku o dofinansowanie projektu). Zakup mieszkań powinien wynikać ze strategii miasta w zakresie polityki mieszkaniowej, a w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast ma być związany np. z obszarem tematycznym 11 — mniejszościami i grupami w niekorzystnej sytuacji społecznej. Ponadto, aby uznać takie działanie za kwalifikowane obecni lokatorzy opróżnianego budynku musieliby należeć do „mniejszości i grupy w niekorzystnej sytuacji społecznej” w rozumieniu zasad Programu. Ponadto wszelkie działania zgłoszone w ramach Wstępnej Propozycji Projektu oceniane są zgodnie z Regulaminem naboru pod względem ich zgodności z diagnozą problemów miasta, celami projektu, a także uzasadnieniem potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi ujętymi w dokumentach strategicznych miasta. Należy zwrócić uwagę także na wybór źródła finansowania „Centrum komunikacyjno-społecznego”. W przypadku działania zawierającego elementy tematyczne z różnych obszarów tematycznych należy wybrać jeden dominujący obszar tematyczny i przypisane do niego źródło finansowania – SECO albo z SDC. W tym kontekście należy uznać, iż zasadniczym kwalifikatorem przyporządkowania do danego źródła finansowania jest cel, jaki stawia sobie miasto, definiując poszczególne zakresy działania. Pomocna może się także okazać analiza wskaźników i możliwość ich adekwatnego przyporządkowania do danego celu i obszaru tematycznego.

Zgodnie z punktem 22.2 Regulaminu, do wydatków kwalifikowanych w Programie Rozwoju Miast należą wydatki uwzględnione w budżecie projektu, poniesione w związku z realizacją projektu i spełniające kryteria kwalifikowalności, w tym wydatki na nabycie, budowę, renowację i modernizację obiektów budowlanych, bez wydatków na nabycie prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego gruntów. Kwalifikowalność wydatków oceniana jest nie tylko na podstawie zgodności z kryteriami kwalifikowalności opisanymi w pkt 22 Regulaminu, ale przede wszystkim wynika z uzasadnienia realizacji działania (pkt 17 Części B wniosku o dofinansowanie projektu) i celu projektu, uzasadnienia potrzeby projektu w powiązaniu z długoterminowymi celami rozwojowymi miasta (pkt 6 Części A wniosku o dofinansowanie projektu). Działanie powinno być realizowane w ramach jednego z 12 obszarów tematycznych wskazanych w Regulaminie. Modernizacja budynku nieużytkowanej placówki edukacyjnej teoretycznie będzie możliwa do realizacji w ramach Programu Rozwoju Miast, o ile działanie to spełni opisane wyżej warunki.

Działanie mające na celu podnoszenie potencjału instytucjonalnego organizacji pozarządowych może być realizowane w ramach obszaru tematycznego OT-12 (Zaangażowanie obywatelskie i przejrzystość), o ile działanie będzie odpowiadało na zdiagnozowane problemy, a cel zdefiniowanego działania będzie spójny z celami strategicznymi miasta wyrażonymi w dokumentach strategicznych oraz celami Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast. Działanie może mieć charakter grantowy; może również obejmować regranting. Należy pamiętać, że wybór realizatorów projektów, (o których mowa w ustawie o działalności pożytku publicznego i wolontariacie) winien odbyć w sposób określony w tej ustawie, a beneficjent zobowiązany będzie do uwzględnienia w umowie z realizatorami projektów wszelkich zobowiązań wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa oraz Regulaminu (także w zakresie trwałości projektu). Podkreślić również należy, że aktywności podejmowane w ramach działania grantowego (w tym w ramach regrantingu) powinny realizować cel działania spójny z celem obszaru tematycznego OT-12 oraz być zgodne z zakresem tematycznym wskazanym w ustawie o działalności pożytku publicznego i wolontariacie.

W PSPRM partycypacja społeczna i włączenie społeczne to dwa odrębne pojęcia. Przez partycypację społeczną należy rozumieć proces konsultacji planowanego przedsięwzięcia z szeroką grupą mieszkańców (interesariuszy), których dane przedsięwzięcie dotyczy. W pkt. 18 części B Wniosku o dofinansowanie należy opisać sposób identyfikacji grup objętych konsultacjami, narzędzia wykorzystane do prowadzenia konsultacji, wnioski mieszkańców, a także przewidywany sposób kontynuacji dialogu na kolejnych etapach Programu. Włączenie społeczne w PSPRM odnosi się do grup mieszkańców znajdujących się w niekorzystnej sytuacji. Są to osoby pomijane w procesie decyzyjnym, niewidoczne, wykluczone społecznie. Niekorzystna sytuacja może mieć związek z wiekiem, płcią, pochodzeniem etnicznym, religią, językiem, niepełnosprawnością lub miejscem zamieszkania. W każdym mieście należy tę grupę zidentyfikować i dołączyć jej przedstawicieli do konsultacji, ale też zapewnić, że mogą korzystać z wypracowanych rezultatów. Upowszechnienie włączenia społecznego należy opisać w pkt. 9 fiszki danego działania (część B Wniosku o dofinansowanie).

Realizacja zadania polegającego na wykonaniu lub zakupie oraz wdrożeniu narzędzia mającego na celu usprawnienie komunikacji z mieszkańcami jest możliwa, o ile potrzeba taka wynikać będzie z przedstawionej diagnozy oraz jeśli wykonanie ww. zadania przyczyni się do realizacji celów działania, celów strategicznych miasta oraz celów Programu.

Zadanie polegające na stworzeniu mobilnej aplikacji wspierającej miejski wolontariat oraz proces konsultacji społecznych jest zgodne z celem 12 PSPRM, wspierającym zaangażowanie obywatelskie i przejrzystość. Wydatek zostanie uznany za kwalifikowany, o ile potrzeba realizacji działania wynikać będzie z przedstawionej diagnozy oraz jeśli stworzenie mobilnej aplikacji przyczyni się do realizacji celów działania, celów strategicznych miasta oraz celów Programu.

Decyzję dotyczącą ewentualnego wyłączenia jednego z działań lub zmiany jego zakresu na etapie wyboru miast finalistów i miast rezerwowych podjąć może Komitet Sterujący, działając w trybie rekomendacyjnym. Finaliści zobowiązani będą do uwzględnienia rekomendacji Komitetu Sterującego w Kompletnej Propozycji Projektu lub uzasadnienia odstąpienia od ich wykorzystania. Decyzje o zmianie zakresu działania w trakcie realizacji projektu (po podpisaniu umowy o dofinansowanie) będą podejmowane w trybie wskazanym w umowie o dofinansowanie (wzór umowy stanowi załącznik nr 2 do Regulaminu naboru). Podkreślić należy, że wnioskodawca we wniosku o dofinansowanie (w części B) powinien uzasadnić potrzebę realizacji działania (oparcie na potrzebach, potencjałach i zasobach) oraz wykazać komplementarność działania z innymi działaniami realizowanymi w ramach projektu. Ponadto powinien opisać koncepcję działania i jego logikę. Usunięcie jednego działania może zaburzyć tę logikę projektu. Ponadto, co do zasady usunięcie działania następuje wskutek rekomendacji Komitetu Sterującego. Dlatego też wniosek o zmianę zakresu działania, która będzie polegać na wyłączeniu z zakresu działania zadań poprzedzających ostatni etap prac w ramach tego działania (z uwagi na uzyskanie ich finansowania z innych źródeł) może być trudny (lub niemożliwy) do uzasadnienia przez wnioskodawcę. Można rozważyć przygotowanie działania uzupełniającego, które wnioskodawca mógłby zaproponować w miejsce usuwanego działania. Na etapie KPP istotna zmiana zakresu projektu, niewynikająca z zaleceń Komitetu Sterującego, może skutkować nawet brakiem rekomendacji do dofinansowania. Pamiętać także należy, że w projektach współfinansowanych ze środków Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast nie ma możliwości łączenia źródeł finansowania.

Termin powołania zespołu projektowego nie jest częścią oceny formalnej i merytorycznej. Termin jego powołania, osadzenia i umocowania w strukturze miasta jest całkowitą domeną miasta. Odrębnym tematem jest tzw. dobra praktyka powołania zespołu i jego czas, organizacja pracy. Zagadnienia utworzenia zespołu projektowego, jego kompetencji i organizacja jego pracy, omawiane były podczas spotkań stacjonarnych i jest częścią webinaru o „logice projektu”. To, co wydaje się istotne, to utrzymanie ciągłości trzonu takiego zespołu na wszystkich etapach tworzenia i zarządzania projektem. Sposób przygotowania projektu zależy wyłącznie od miasta i stosowanych w nim procedur i zasad planowania projektów.

Realizacja projektu ma na celu nie tylko osiągnięcie zaplanowanych celów strategicznych, ale również zwiększenie poziomu profesjonalizmu pracowników i kadry zarządzającej miasta. W związku z tym istnieje możliwość wskazania obszarów wymagających wzmocnienia kompetencji instytucjonalnych i zaplanowania stosownych zadań. Podniesienie kompetencji zespołu projektowego powinno jasno wynikać z diagnozy. W przypadku braku stwierdzenia luk kompetencyjnych i potrzeb wzmocnienia kompetencji zespołu projektowego nie ma obowiązku planowania działań na rzecz poprawy zdolności/kompetencji zespołu. Przedsięwzięcia wspierające rozwój instytucjonalny mogą stanowić element działań realizowanych w obszarach tematycznych od OT-1 do OT-12, jeżeli dotyczą podnoszenia kompetencji w określonym obszarze tematycznym. Jeżeli w ramach działania w konkretnym OT zaplanowano wydatki związane z podnoszeniem kwalifikacji to należy uwzględnić odpowiednie wskaźniki przypisane do OT 13. Nie ma możliwości, aby stworzyć działanie dla OT13. Rozwijanie potencjału instytucjonalnego (uzupełnianie kompetencji zespołu projektowego) może być elementem działania w zakresie OT1-OT12 lub można je przypisać do kosztów zarządzania. Jeżeli podnoszenie kompetencji kadry jest konieczne do sprawnego zarządzania projektem, a planowane wydatki spełniają warunki wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków, zgodnie z Załącznikiem nr 8 do Regulaminu (Indykatywny wykaz wydatków kwalifikowalnych i niekwalifikowalnych w ramach kosztów zarządzania w projektach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast), to należy ująć je w zarządzaniu projektem. W takim przypadku nie określa się wskaźników dla OT 13 „Rozwój potencjału instytucjonalnego”.

Nie ma możliwości, aby stworzyć działanie dla OT13. Rozwijanie potencjału instytucjonalnego (uzupełnianie kompetencji zespołu projektowego) może być elementem działania w zakresie OT1-OT12 lub można je przypisać do kosztów zarządzania – jak w opisanym przez Państwa przypadku. W przypadku ujęcia zadań z zakresu rozwoju potencjału instytucjonalnego w kosztach zarządzania nie określa się wskaźników dla OT 13 „Rozwój potencjału instytucjonalnego”. Zachęcamy do zapoznania się z odpowiedzią nr 2 w kategorii OT 13. Rozwój potencjału instytucjonalnego na stronie wsparciemiast.pl.

Koszty szkoleń dla pracowników jednostek podległych mogą być finansowane w ramach projektu, o ile spełnią one warunki kwalifikowalności wydatków określone w Rozdziale 22.1 Regulaminu naboru. Koszty szkoleń dla pracowników jednostek podległych (gminnych jednostek organizacyjnych) miasto może ponieść zarówno w ramach kosztów zarządzania (jeśli np. określi we wniosku o dofinansowanie obszary zarządzania wymagające wzmocnienia poprzez szkolenia) lub w ramach działań realizowanych w obszarach tematycznych od OT-1 do OT-12, jeżeli wynika to z uzasadnionych diagnozą potrzeb i jest niezbędne dla realizacji działania. Należy podkreślić, że zasady kwalifikowalności kosztów szkoleń pracowników ponoszonych w ramach kosztów zarządzania określa „Indykatywny wykaz wydatków kwalifikowalnych i niekwalifikowalnych w ramach kosztów zarządzania w projektach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast”, stanowiący załącznik nr 8 do Regulaminu naboru.

W punkcie 11 na etapie wstępnej propozycji projektu wnioskodawca opisuje swoje potrzeby i oczekiwania w zakresie współpracy z partnerem szwajcarskim, punkt 12 wówczas jest nie aktywny. Punkt ten będzie aktywny dopiero na II etapie przygotowywania kompletnej propozycji projektu. Zasady współpracy i rola partnera szwajcarskiego w projekcie uwarunkowana będzie od zidentyfikowanych potrzeb wnioskodawcy w tym zakresie. W związku z powyższym, w punkcie 11 należy odpowiedzieć na poniższe pytania: a) w jakich obszarach tematycznych współpraca ta jest najbardziej pożądana, b) jakie są deficyty miasta (i partnera/ów krajowego/ych, o ile dotyczy), które mogłyby być przedmiotem wsparcia w ramach współpracy z partnerem szwajcarskim, c) jakie są oczekiwania miasta w zakresie współpracy bilateralnej (m.in. forma i rodzaj wsparcia), d) jakie są spodziewane korzyści, które oczekiwana współpraca powinna przynieść dla realizacji projektu. Na podstawie zidentyfikowanych potrzeb, deficytów i oczekiwań Związek Miast Polskich pomoże wyłonionym finalistom poszukać partnera szwajcarskiego.

UWAGA: Odpowiedź na to pytanie dotyczy pierwotnej wersji wniosku (plik pdf). W aktualnej, aktywnej wersji wniosku opisana w odpowiedzi sytuacja nie występuje – miasto wypełnia jedynie punkt 11 „Założenia do współpracy bilateralnej”. W aktualnej wersji wniosku punkt 12 dotyczy budżetu projektu.

Zabezpieczona w projekcie kwota 672 720,00 zł na współpracę bilateralną pozostaje do dyspozycji Beneficjenta, jako podmiotu odpowiedzialnego za realizację projektu. Nie oznacza to jednak, że kwota ta będzie w całości finansowała działania Beneficjenta w ramach współpracy bilateralnej. Podział tej kwoty między Beneficjenta a partnera szwajcarskiego będzie wynikał z umowy o współpracy bilateralnej, regulującej wzajemne prawa i obowiązki Stron (beneficjenta i partnera szwajcarskiego) w związku z realizacją projektu, w szczególności w zakresie podziału zadań realizowanych w ramach współpracy bilateralnej, ich finansowania, terminów i warunków płatności, sprawozdawczości, monitoringu i audytu oraz w zakresie zarządzania, w tym zarządzania finansowego. Katalog działań możliwych do sfinansowania w ramach współpracy bilateralnej jest otwarty; warto jednak podkreślić, że rolą partnera szwajcarskiego jest dzielenie się z Beneficjentem swoim know-how w zakresie planowanych w projekcie działań, jak również wsparcie we wdrażaniu zasad horyzontalnych czy doskonaleniu systemu zarządzania. Do wydatków ponoszonych w ramach umowy bilateralnej mają zastosowanie szczegółowe zasady kwalifikowalności wydatków określone w rozdziale 6 Regulacji oraz w Umowie w sprawie Programu. Ponadto wszelkie wydatki muszą być zgodne z zasadą równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasadą równości kobiet i mężczyzn. Wydatki muszą być poniesione w okresie kwalifikowalności określonym w umowie bilateralnej i na zasadach w niej wskazanych. Także rozliczenie wydatków partnera szwajcarskiego powinno zostać uzgodnione między stronami i znaleźć swoje odzwierciedlenie w umowie bilateralnej. Jednocześnie informujemy, że szczegółowe informacje na temat współpracy bilateralnej zawiera Rozdział 6 Regulaminu naboru, a wzór umowy bilateralnej stanowi załącznik nr 4 do ww. regulaminu.

Każdy wnioskodawca obowiązkowo planuje w budżecie projektu (pkt. 12 wniosku) jako odrębną pozycję kwotę 672 720,00 PLN na rzecz współpracy z partnerem (miastem) szwajcarskim. Tak stanowi zapis Regulaminu naboru wniosków w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast (Rozdział 6). Na etapie opracowania Wstępnej Propozycji Projektu nie ma potrzeby i wymogu szczegółowego szacowania kwot na działania w ramach przyszłej współpracy z miastem szwajcarskim. Przygotowując wstępną propozycję projektu miasto winno skupić się na określeniu założeń współpracy bilateralnej: planowanym zakresie tematycznym wsparcia, opisać problemy, na które odpowiada, spodziewane korzyści, jakie współpraca może przynieść dla realizacji projektu. Działania w ramach współpracy bilateralnej mogą przybrać różną formę – od wizyt studyjnych, staży, misji gospodarczych, po transfer know-how w zakresie planowanych w projekcie działań, jak również wdrażanie zasad horyzontalnych, w tym doskonalenia systemu zarządzania miasta-wnioskodawcy. Jeżeli nie dojdzie do zawarcia umowy bilateralnej (inicjuje ją i koordynuje szwajcarski partner ZMP lub miasto), całkowita kwota dofinansowania zostaje pomniejszona o ujętą w budżecie we wstępnej propozycji projektu kwotę 672 720,00 PLN.

Staże uczniów w szwajcarskich firmach mogą stanowić element przyszłej współpracy miasta ze stroną szwajcarską; a koszty z nimi związane mogą zostać sfinansowane ze środków przeznaczonych na współpracę bilateralną. Potrzebę realizacji staży uczniów w firmach szwajcarskich miasto przedstawia w pkt 11 wniosku o dofinansowanie „Założenia do współpracy bilateralnej”, w którym wskazuje na ogólne założenia dotyczące współpracy bilateralnej: zakres tematyczny wsparcia, problemy, na które wsparcie odpowiada, spodziewane korzyści, jakie współpraca może przynieść dla realizacji projektu. Działania w ramach współpracy bilateralnej mogą przybrać różną formę – od wizyt studyjnych, staży, misji gospodarczych, po transfer know-how w zakresie planowanych w projekcie działań, jak również wdrażania zasad horyzontalnych, w tym doskonalenia systemu zarządzania. Każdy wnioskodawca obowiązkowo planuje w kwocie dofinansowania projektu jako odrębną pozycję kwotę 672 720,00 PLN na ten cel i nie wskazuje szczegółowych kosztów. Na etapie sporządzenia WPP nie należy wydzielać osobnego działania podstawowego dla współpracy bilateralnej. Szczegółowy zakres oraz koszty współpracy bilateralnej będą przedmiotem pracy w II etapie naboru, gdy miasta finaliści będą uzgadniać warunki współpracy i uszczegóławiać założenia w zakresie wymaganym projektem umowy bilateralnej, której wzór stanowi zał. nr 4 do Regulaminu. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że w przypadku kosztów współpracy bilateralnej ewentualna pomoc publiczna będzie musiała zostać przyznana przez Miasto. W sytuacji, w której w ramach kosztów współpracy bilateralnej uwzględnione zostaną środki przyznane, np. na rzecz udziału przedsiębiorstw w targach, misjach, wsparcie to będzie stanowiło pomoc publiczną. Analiza pomocy publicznej w wydatkach w ramach współpracy bilateralnej powinna być dokona po uzgodnieniu zakresu umowy bilateralnej z partnerem szwajcarskim.