W ramach projektu realizowanego dzięki wsparciu Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast Kanał Trynka uwalnia potencjał.

1. Kanał Trynka  – obecnie Al. Biskupa Chrystiana  Źródło: internet
2. Jaz na Kanale Trynka u wlotu z Jez. Tarpno.

O historycznej roli Kanału Trynka część mieszkańców zdążyła zapomnieć. Dla większości jest ona po prostu elementem krajobrazu, obecnym podczas spaceru, przejazdu rowerem czy codziennych obowiązków. Jej potencjał stał się jednym z elementów zielonej transformacji Grudziądza.

Wraz z realizacją projektu „Zróbmy klimat – adaptacja do zmian klimatu poprzez rozwój bazy edukacyjnej oraz błękitno-zielonej infrastruktury w Grudziądzu” w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast Kanał Trynka staje się jednym z najważniejszych punktów na mapie zielonych przemian miasta.

To właśnie wokół niego koncentruje się wiele działań, które mają sprawić, że Grudziądz będzie bardziej przyjazny mieszkańcom, odporny na skutki zmian klimatu i atrakcyjniejszy jako miejsce do życia.

Miejsce z historią

Kanał Trynka jest nierozerwalnie związany z historią Grudziądza. Jak podają legendy, pomysł połączenia Jeziora Tarpieńskiego z Wisłą za pomocą sztucznego kanału zaproponował władzom miasta Mikołaj Kopernik. Przebywał wtedy w Grudziądzu na Sejmiku Generalnym Prus Królewskich, a rozwijające się miasto zmagało się z rosnącym niedoborem wody. Od wieków więc kanał pełnił ważną funkcję gospodarczą i techniczną, dostarczając wodę oraz wspierając rozwój miasta. Przez lata pozostawał jednak nieco w cieniu bardziej rozpoznawalnych zabytków i przestrzeni publicznych.

Dzisiaj coraz częściej dostrzegamy jego potencjał. Kanał może być nie tylko elementem infrastruktury, ale również miejscem odpoczynku, aktywności i kontaktu z naturą. W wielu europejskich miastach właśnie rzeki, kanały i cieki wodne stają się osią rewitalizacji przestrzeni miejskich. Grudziądz podąża podobną drogą.

Zielona oś przyszłości

W ramach projektu realizowanego dzięki wsparciu Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast planowane są działania związane z zabezpieczeniem skarp Kanału Trynka, poprawą dostępności terenów przyległych oraz stworzeniem nowych połączeń pieszych i rowerowych. Ważnym elementem będzie również budowa kładki nad kanałem, która skomunikuje zrewitalizowany park Podworski Tarpno z dawnym majątkiem Tarpno, w którym ma powstać Centrum Edukacji Przyrodniczej.

To inwestycje, które w rzeczywistości mają ogromne znaczenie dla jakości życia mieszkańców. Dobrze zaprojektowane ciągi piesze i rowerowe zachęcają do aktywności fizycznej, ograniczają ruch samochodowy i pozwalają odkrywać miasto z zupełnie nowej perspektywy.

Przyroda w służbie mieszkańcom        

Współczesne miasta coraz częściej korzystają z rozwiązań opartych na naturze. To właśnie one stanowią fundament tzw. błękitno-zielonej infrastruktury, która jest jednym z głównych filarów projektu „Zróbmy klimat”.

W praktyce oznacza to tworzenie przestrzeni pomagających zatrzymywać wodę opadową, ograniczać skutki upałów i poprawiać mikroklimat miasta. Kanał Trynka wraz z otaczającą go zielenią może pełnić w tym systemie szczególną rolę.

Cień drzew, naturalna roślinność, miejsca odpoczynku oraz przyjazne przestrzenie dla pieszych i rowerzystów sprawiają, że miasto staje się bardziej komfortowe nie tylko dla ludzi, ale również dla przyrody.

Wzdłuż kanału na odcinku ok. 2,5 km (od ul. Polnej do ul. Lipowej) planowane są nowe rozwiązania pieszo-rowerowe i rekreacyjne, które połączą starówkę z terenami rekreacyjnymi nad jeziorem Tarpno.

Kanał Trynka od wieków stanowi ważny element krajobrazu Grudziądza.
Twierdza Grudziądz po 1807 r. Widoczny Kanał Trynka
Źródło: „Atlas miast polskich. Grudziądz.” UMK, Toruń 1997 r.

Mieszkańcy współtworzą zmiany

Jednym z najciekawszych aspektów projektu jest aktywny udział mieszkańców w planowaniu przyszłych inwestycji. Ankiety, konsultacje społeczne i spacery badawcze pozwalają mieszkańcom wskazywać potrzeby oraz proponować rozwiązania dotyczące zagospodarowania przestrzeni wokół kanału.

To ważna zmiana w myśleniu o rozwoju miasta. Coraz częściej odchodzi się od projektowania „dla mieszkańców”, zastępując je projektowaniem „razem z mieszkańcami”. Dzięki temu powstają rozwiązania bardziej odpowiadające codziennym potrzebom użytkowników przestrzeni publicznych.

Więcej niż inwestycja

Projekt „Zróbmy klimat” to nie tylko budowa nowych obiektów czy modernizacja istniejącej infrastruktury. To przede wszystkim inwestycja w sposób myślenia o mieście.

Kanał Trynka staje się symbolem tej zmiany. Łączy historię z nowoczesnością, przyrodę z edukacją, rekreację z ochroną klimatu. Pokazuje, że rozwój miasta może opierać się na wykorzystaniu naturalnych zasobów i tworzeniu zielonych przestrzeni, które dadzą mieszkańcom chwile wytchnienia.

Za kilka lat mieszkańcy będą mogli spacerować nowymi trasami, korzystać z terenów rekreacyjnych i obserwować, jak zmieniają się miejsca dobrze znane od pokoleń. Być może wtedy Kanał Trynka przestanie być jedynie elementem miejskiego krajobrazu, a stanie się tym, czym był od początku swojej historii: ważną częścią życia Grudziądza.

Bo czasami największe zmiany zaczynają się właśnie tam, gdzie od dawna płynie woda.

Autor: Anna Żabińska-Pioterek