W poniedziałek, 29 czerwca, w Domu Kultury MORS odbyła się konferencja inaugurująca realizację projektu „Impuls dla Dębicy – kompleksowy program rozwoju miasta”, dofinansowanego z Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy. Wydarzenie otworzyli Mateusz Kutrzeba, Burmistrz Miasta Dębica oraz Marc Bruchez, Zastępca Ambasadora Szwajcarii w Polsce. W konferencji uczestniczyli przedstawiciele samorządu Dębicy oraz Powiatu Dębickiego, który jest parterem w projekcie, a także instytucji publicznych, organizacji społecznych, przedsiębiorców oraz liczni mieszkańcy Dębicy.
Choć podczas konferencji wiele mówiono o inwestycjach, nowych budynkach, wyposażeniu czy zakupach, to najważniejsze przesłanie spotkania dotyczyło czegoś znacznie głębszego. Projekt „Impuls dla Dębicy” nie powstał po to, by wyłącznie remontować kolejne obiekty czy kupować nowoczesny sprzęt. Jego celem jest zatrzymanie procesów, które od lat osłabiają potencjał miasta – depopulacji, odpływu młodych ludzi, ograniczania funkcji gospodarczych i społecznych oraz malejącej aktywności mieszkańców. Odpowiedzią ma być kompleksowy program wzmacniający jednocześnie gospodarkę, usługi publiczne i kapitał społeczny, zgodnie z założeniami Strategii Rozwoju Miasta Dębica 2023–2030.
Projekt obejmuje siedem wzajemnie uzupełniających się obszarów działań. Powstanie Dębicki Inkubator Przedsiębiorczości, rozwijane będzie nowoczesne szkolnictwo zawodowe odpowiadające potrzebom lokalnych pracodawców, poprawi się bezpieczeństwo publiczne, a dzięki zakupowi autobusów elektrycznych komunikacja publiczna nie tylko będzie lepiej zorganizowana, ale także będzie bardziej przyjazna środowisku. Istotnym elementem będzie również poprawa jakości o dostępności oferty reintegracji społeczno-zawodowej poprzez rozwój Centrum Integracji Społecznej oraz wsparcie aktywności obywatelskiej mieszkańców dzięki powołaniu Dębickiego Centrum Aktywności Społecznej, Wolontariatu i Innowacyjności. Wszystkie działania mają prowadzić do jednego celu – podniesienia jakości życia mieszkańców oraz wzmocnienia roli Dębicy jako ponadlokalnego ośrodka rozwoju.
Pierwszy panel konferencji inaugurującej projekt w Dębicy poświęcony był rozwojowi gospodarczemu miasta. Dyskusja z udziałem przedstawicieli Dębickiego Parku Przemysłowego, środowiska przedsiębiorców, Centrum Kształcenia Zawodowego oraz Powiatu Dębickiego koncentrowała się na przyszłości lokalnej gospodarki. Uczestnicy podkreślali, że o konkurencyjności miasta coraz częściej decyduje nie sama infrastruktura, ale dostęp do dobrze przygotowanych kadr. Dlatego rozwój inkubatora przedsiębiorczości, nowoczesnego szkolnictwa zawodowego i modelu kształcenia dualnego powinien tworzyć jeden spójny ekosystem, w którym szkoła, przedsiębiorcy i samorząd wspólnie odpowiadają na potrzeby rynku pracy a jednocześnie – oferując atrakcyjne miejsca pracy – zatrzymują młodych ludzi w Dębicy.
Jeszcze wyraźniej wybrzmiało to podczas drugiego panelu zatytułowanego „Impuls okiem miasta, mieszkańca oraz Komitetu Społecznego”. Dyskusja pokazała, że najistotniejszym efektem projektu nie powinny być wyłącznie inwestycje, ale trwała zmiana społeczna. Jak podkreślano, projekt nie jest projektem urzędu – jego właścicielami powinni stać się mieszkańcy. Rolą samorządu jest stworzenie warunków do działania, jednak to aktywność mieszkańców zdecyduje, czy np. powstała infrastruktura stanie się żywym elementem miasta.
Szczególnie mocno wybrzmiały słowa Małgorzaty Rauch, Zastępczyni Burmistrza, która zwróciła uwagę, że miasto to przede wszystkim ludzie, a nie budynki. Rozwój Dębicy powinien oznaczać rozwój jej mieszkańców, ich możliwości, poczucia sprawczości i odpowiedzialności za wspólną przestrzeń. Ważna jest w tym procesie rola Komitetu Społecznego, który aktywnie uczestnicząc we wdrażaniu zadań projektu oraz winien go monitorować i kształtować tak, by w każdym momencie podejmowane działania projektowe były zgodne z oczekiwaniami mieszkańców. Równie ważne jest też tworzenie takich mechanizmów, które pozwolą, żeby sami mieszkańcy uwierzyli, że mogą współdecydować o przyszłości swojego miasta. Szczególne miejsce w tej wizji zajmuje także rozwój polityki senioralnej oraz wzmacnianie usług społecznych – bo jakość wspólnoty mierzy się sposobem, w jaki wspiera swoich najsłabszych mieszkańców.
To właśnie z tej dyskusji wyłania się najważniejszy sens całego przedsięwzięcia. Dębica chce nie tylko rozwijać swoją gospodarkę, poprawiać transport, bezpieczeństwo czy jakość usług publicznych. Chce przede wszystkim odbudować kapitał społeczny – stworzyć miasto, w którym mieszkańcy nie czekają biernie na działania urzędu, ale sami angażują się w życie lokalnej wspólnoty, podejmują inicjatywy i współtworzą kierunki rozwoju. Staja się faktycznymi współgospodarzami miasta.
W perspektywie najbliższych kilku lat sukces projektu będzie można mierzyć nie tylko liczbą zrealizowanych inwestycji, ale także ich społecznym oddziaływaniem. Działający inkubator przedsiębiorczości stanie się impulsem dla tworzenia nowych firm, z nowoczesnych form kształcenia zawodowego skorzystają setki osób, rozwinięte zostaną działania Centrum Integracji Społecznej, wsparcie otrzymają organizacje pozarządowe, rozwinie się wolontariat, wspierający działania dębickich instytucji.
Najważniejszym wskaźnikiem powodzenia projektu pozostanie jednak coś, czego nie da się zmierzyć wyłącznie liczbami. Twórcy projektu i uczestnicy konferencji głęboka wierzą, że Dębica stanie się miastem, którego mieszkańcy będą chcieli sami brać odpowiedzialność za jego przyszłość i aktywnie włączać się w życie lokalnej wspólnoty współodpowiadając za jakość życia w mieście. Bo prawdziwy impuls dla miasta zaczyna się wtedy, gdy rodzi się wspólnota ludzi, którzy po prostu chcą chcieć.
Zdjęcia: Urząd Miejski w Dębicy