Współpraca Słupska ze Szwajcarią kojarzy się dziś przede wszystkim z nowoczesnymi programami rozwoju miasta i wspólnymi inicjatywami na rzecz poprawy jakości życia mieszkańców. Projekt „Przyszłość w Równowadze. Wspólnie ze Szwajcarią dla lepszego i bezpiecznego Słupska” jest ważnym krokiem w budowaniu nowoczesnego, przyjaznego i bezpiecznego miasta. Warto jednak pamiętać, że słupsko-szwajcarskie związki mają znacznie dłuższą i bardziej interesującą historię. Co ciekawe, jej ślady odnaleźć można nie tylko na kartach archiwalnych dokumentów, ale także w przestrzeni miasta. 

Szwajcarski Ogród 

Jednym z najbardziej interesujących przykładów jest zabytkowy budynek położony u zbiegu dzisiejszych ulic Słowackiego i Lutosławskiego – dawny „Schweizergarten”, czyli „Szwajcarski Ogród”. Dla wielu współczesnych mieszkańców jest to po prostu jeden z historycznych obiektów wpisanych w miejski krajobraz. Przed laty miejsce to pełniło jednak znacznie ważniejszą rolę – przez dziesięciolecia należało do najważniejszych punktów na społecznej i kulturalnej mapie miasta. 

Już sama nazwa obiektu zwraca uwagę i skłania do refleksji. Trudno dziś jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, dlaczego jego twórcy sięgnęli właśnie po szwajcarskie odniesienia. Można przypuszczać, że miały one budzić skojarzenia z elegancją, prestiżem i atmosferą wypoczynku. W XIX i na początku XX wieku nadawanie lokalom nazw inspirowanych odległymi krajami lub regionami Europy było zjawiskiem dość powszechnym. Miało podkreślać wyjątkowy charakter miejsca i dodawać mu pewnej atrakcyjności. 

Jednak „Schweizergarten” był czymś znacznie więcej niż tylko restauracją o interesującej nazwie. W dawnym Słupsku – wówczas Stolpie – stanowił ważną przestrzeń spotkań mieszkańców i centrum życia towarzyskiego. To tutaj organizowano wydarzenia, które integrowały lokalną społeczność i nadawały rytm życiu miasta. 

Miejsce, które łączyło mieszkańców 

W salach „Szwajcarskiego Ogrodu” renomowani nauczyciele prowadzili zajęcia z tańca towarzyskiego oraz zasad dobrego wychowania dla młodzieży i dorosłych. W czasach, gdy życie społeczne opierało się w dużej mierze na bezpośrednich relacjach i wspólnym uczestnictwie w wydarzeniach, tego typu spotkania miały szczególne znaczenie. Były nie tylko formą rozrywki, lecz również elementem budowania więzi społecznych i kształtowania miejskiej kultury. 

W obiekcie odbywały się także liczne bale, spotkania oraz wydarzenia okolicznościowe. Organizowano tam między innymi huczne zabawy związane z jubileuszami miasta, w tym obchody 600-lecia Słupska. Miejsce służyło również jako przestrzeń spotkań przedstawicieli różnych środowisk zawodowych i społecznych – między innymi pomorskich ogrodników. Wszystko to sprawiało, że „Schweizergarten” na stałe wpisał się w życie mieszkańców i przez wiele lat pozostawał jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów miasta. 

Patrząc z dzisiejszej perspektywy, można powiedzieć, że pełnił funkcję, którą współcześnie realizują centra kultury, domy spotkań czy wielofunkcyjne przestrzenie miejskie. Był miejscem integracji, wymiany doświadczeń oraz wspólnego spędzania czasu. 

Historia miasta nieustannie się zmienia. Zmieniają się jego mieszkańcy, funkcje budynków, sposób życia i codzienne przyzwyczajenia. Niektóre miejsca tracą swoje pierwotne znaczenie, inne zyskują nowe role. Mimo tych przemian dawny „Schweizergarten” pozostał ważnym elementem dziedzictwa Słupska. W uznaniu jego historycznej wartości budynek został wpisany do rejestru zabytków już w 1965 roku. 

Historia, która trwa 

Dziś, kiedy rozwijamy kolejne projekty realizowane wspólnie ze Szwajcarią i myślimy o przyszłości miasta, warto dostrzec, że relacje te mają znacznie głębsze korzenie. Współpraca międzynarodowa nie zaczyna się wyłącznie od podpisywanych umów czy realizowanych programów. Często wyrasta z historii, z lokalnej pamięci i z miejsc, które przez pokolenia budowały tożsamość miasta. 

„Schweizergarten” pozostaje więc nie tylko świadectwem dawnego życia społecznego Słupska, ale również symbolicznym przypomnieniem, że szwajcarskie inspiracje były obecne w tym mieście na długo przed współczesnymi projektami partnerskimi. Dzisiejsze działania stanowią kolejny rozdział tej historii – historii współpracy, która łączy tradycję z przyszłością. 

Jakub Jackowski 

Czerwiec 2026