27 lutego 2026 r. w Ciechanowie oficjalnie zainaugurowano realizację projektu w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast. Konferencja otwierająca odbyła się w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Ciechanowie i zgromadziła przedstawicieli strony szwajcarskiej, administracji rządowej, samorządów oraz lokalnych instytucji. 

Gospodarzem wydarzenia był prezydent miasta Krzysztof Kosiński. Wśród zaproszonych gości znaleźli się m.in. ambasador Szwajcarii w Polsce Fabrice Filliez, przedstawiciele Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, Związku Miast Polskich, samorządowcy z regionu oraz reprezentanci miejskich jednostek organizacyjnych. 

Odpowiedź na realne problemy miasta 

Projekt pn. „Wzmocnienie systemów społecznych i ochrony środowiska w Ciechanowie oraz części jego Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego” odpowiada na skalę ubóstwa energetycznego, degradację zasobu komunalnego oraz kumulację problemów społecznych na obszarach zdegradowanych. 

Znaczenie projektu jest dziś szczególne. Ciechanów mierzy się ze spadkiem liczby mieszkańców (ponad 5% w ciągu ostatnich pięciu lat), postępującym starzeniem się społeczeństwa oraz narastającymi dysproporcjami społecznymi. Szacunki wskazują, że problem ubóstwa energetycznego może dotyczyć nawet 3819 gospodarstw domowych w mieście. Projekt stanowi odpowiedź na te zjawiska i element strategii zatrzymania odpływu mieszkańców w wieku produkcyjnym. 

Szczególna kumulacja problemów widoczna jest w dzielnicy „Bloki”, gdzie zdegradowana substancja mieszkaniowa i trudna sytuacja społeczna wymagają skoordynowanych działań infrastrukturalnych i społecznych. Projekt wpisuje się w Gminny Program Rewitalizacji oraz miejskie strategie rozwoju i rozwiązywania problemów społecznych. 

Trzy filary: inwestycje, granty, wsparcie społeczne 

Jak podkreślał Prezydent Miasta, projekt opiera się na trzech komplementarnych filarach: inwestycjach infrastrukturalnych, systemie grantów dla mieszkańców oraz rozbudowie wsparcia społecznego. 

W części inwestycyjnej zaplanowano termomodernizację dziewięciu wielorodzinnych budynków komunalnych (osiem w Ciechanowie, jeden w Kołaczkowie) oraz podłączenie części z nich do miejskiej sieci ciepłowniczej. Ogłoszono już przetarg na modernizację ośmiu zabytkowych budynków na osiedlu „Bloki”, a rozpoczęcie prac planowane jest na wiosnę 2026 r. 

Drugim filarem jest system grantów dla mieszkańców, w tym dla osób i wspólnot, które nie kwalifikują się do ogólnopolskich programów takich jak „Czyste Powietrze”. Miasto planuje dofinansowania m.in. do wymiany okien i drzwi w budynkach wielorodzinnych oraz wsparcie w zakresie odnawialnych źródeł energii. Programy te są obecnie przedmiotem konsultacji społecznych. 

Trzeci komponent obejmuje działania społeczne – w tym utworzenie trzech Centrów Wsparcia Mieszkańca (dwóch w Ciechanowie i jednego w Opinogórze Górnej), rozwój współpracy z organizacjami pozarządowymi w formule grantowej oraz wsparcie psychologiczne i psychiatryczne dla mieszkańców. Projekt zakłada również utworzenie lokali kryzysowych. 

Całość działań realizuje ideę „miasta 15-minutowego”, w którym kluczowe usługi dostępne są blisko miejsca zamieszkania i odpowiadają na konkretne potrzeby lokalnej społeczności. 

Głos partnerów 

Ambasador Fabrice Filliez podkreślił, że Polsko-Szwajcarski Program Rozwoju Miast powstał z przekonania, iż zrównoważony rozwój zaczyna się lokalnie – tam, gdzie decyzje mają bezpośredni wpływ na codzienne życie mieszkańców. Zwrócił uwagę, że Ciechanów jest jednym z 19 miast średniej wielkości, które do 2029 roku otrzymają łącznie niemal 1,5 mld zł wsparcia. 

Katarzyna Zbrojkiewicz-Zamęcka, naczelnik wydziału w Departamencie Programów Pomocowych Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, akcentowała profesjonalne przygotowanie projektu i zaangażowanie lokalnego zespołu, wyrażając przekonanie o dobrej współpracy w kolejnych latach realizacji. 

Dr Tomasz Potkański, zastępca dyrektora biura Związku Miast Polskich, zwrócił uwagę na modelowy charakter zastosowanego podejścia zintegrowanego, łączącego inwestycje infrastrukturalne z budowaniem kapitału społecznego i wsparciem dla osób w najtrudniejszej sytuacji. Podkreślił, że doświadczenia Ciechanowa mogą stanowić punkt odniesienia dla innych miast w Polsce. 

51 mln zł wsparcia i konkretne efekty 

Wartość projektu to 51 306 731,01 zł. Środki pochodzą z funduszy szwajcarskich w ramach programu wsparcia dla 19 miast średniej wielkości w Polsce, które do 2029 r. otrzymają łącznie niemal 1,5 mld zł. 

Zakładane efekty to m.in.: 
• poprawa efektywności energetycznej modernizowanych budynków o co najmniej 30 proc., 
• redukcja emisji CO₂ o ok. 1258 ton rocznie, 
• wsparcie około 1950 mieszkańców Ciechanowa oraz 88 mieszkańców gminy Opinogóra Górna w ramach działań społecznych. 

Miasto definiuje sukces projektu jako trwałe zahamowanie procesów wykluczenia społecznego i energetycznego oraz stworzenie partnerskiego modelu wsparcia mieszkańców, który będzie mógł być replikowany w innych miastach średniej wielkości. 

Konferencja w Ciechanowie zainaugurowała etap wdrożeniowy przedsięwzięcia, które łączy działania środowiskowe i społeczne w duchu zrównoważonego rozwoju oraz współpracy międzynarodowej.